09:01 27 Dekabr 2017
1090 dəfə oxunub
Çap versiyası
Nazim Nəsrəddinov
Azərbaycan Respublikasının əməkdar müəllimi

 
 
1879-cu ildə Zaqafqaziya (Qori) Müəllimlər Seminariyasının Müsəlman şöbəsi yaradılanda ilk növbədə burada dərs deyəcək tələbələrə elmli və təcrübəli müəllimlərin axtarışına başlandı.
Seminariyada müsəlman tələbələrinə 2 şəriət və ana dili müəlliminin axtarışına başlandı. Bu məqsədlə müsabiqə elan olundu. Sünni məzhəb tələbələrə dərs demək üçün müsabiqədə təkcə bir müəllim iştirak edirdi -Molla Hüseyn Qayıbov. O, uzun müddət Zaqafqaziya Əhli Təsənni İdarəsində katib işləmiş, İdarənin nəzdindəki məktəbdə şagirdlərə ana dili və şəriətdən dərs demişdir. Dövrünün ensiklopedik təfəkkür sahiblərindən biri olan H.Qayıov- M.F.Axundovun xahişi ilə Azərbaycan şairlərinin bir neçəsini əsərlərini toplayıb, çap olunmaqdan ötrü M.F.Axundova vermişdir. Toplanmış bu əsərləri milliyyətcə ata tərəfdən fransız, ana tərəfdən alman olan rus şərqşünası Adolf Petroviç Berje (1828-1896) Almaniyada çap etdirmişdir. Çox güman ki, H.Qayıbovun seminariya müəllimliyinə asanlıqla qəbul olunması A.P.Berjenin cəmiyyətin yüksək təbəqəsi ilə yaxşı münasibət qurmaq çalışmalarının bir nümunəsi idi.
Müsabiqədə seminariyanın şiəməzhəb uşaqlarına ana dili və şəriətdən dərs demək iddiasında olan iki müəllim var idi. Onlardan biri əslən Salyandan olan Ə.Axundzadə ( 1843-1907) idi.
O, Zaqafqaziya Şiə İdarəsini üzvü, bu idarənin nəzdindəki Əli məktəbinin müəllimi kimi tanınan qələm sahiblərindən biri idi.
Ə.Axundzadə həm dərslik müəllifi, həm də praktik müəllim kimi yaxşı tanınırdı.
Müsabiqədə Ə.Axundzadənin rəqibi Şamaxılı şair,Azərbaycan milli mətbuatının ilk jurnalistlərindən biri S.Ə.Şirvani idi. S.Ə.Şirvani o vaxtlar Şamaxıda iki məktəbdə müəllim işləyirdi. Bu məktəblərdən biri 1874-cü ildə görkəmi maarifçi və din xadimi,Şamaxı qazisi Səid Əfəndi Ünsizadənin (1825,Şamaxı,-1905,İstanbul) yaratdığı Məclis Məktəbi idi. Onun işlədiyi ikinci məktəb isə şəhərin rusdilli məktəbi idi.Yeri gəlmişkən qeyd edək ki, sonralar Bakı Real Gimnaziyası yaradılnda  bu məktəbdə işləyənlərin çoxu oraya göndərilmişdi. 
S.Ə.Şirvani müsabiqəyə dəvət olunanda ölkənin adlı-sanlı nüfuz sahiblərindən biri idi.O,işlədiyi məktəblərdə dediyi dərslər əsasında hazırladığı dərsliyi çap etdirmək üçün müvafiq sənədlərin tərtibi ilə məşğul idi.
 
S.Ə.Şirvani Tiflisə müsabiqəyə yola düşəndə qalib gələcəyinə arxayın idi.Lakin S.Ə.Şirvani bir neçə gündən sonra kor-peşman öz doğma şəhərinə qayıtdı.Bu səfərdən Seyid Əzimə qalan dahi Azərbaycan şairi Nizaminin qəbrinin üstündə oxuduğu dərdləşmə, rübai(həsbi-hal) oldu:
 
Ey Şeyx Nizami,ey nizamı dağılan,
Ey Gəncədə izzü ehtişamı dağılan,
Olmuşmu səninlə mən kimi aləmdə
Beyti,evi,məktəbi,kəlamı dağılan?..
 
S.Ə.Şirvani Şamaıya qayıdanda əvvəlki işlərində maarifçilik fəaliyyətini davam etdirdi,yazdı,yaratdı,bacardığını söylədi,gücü çatmayan məsələləri ezop dili ilə, rəmzlərlə dilə gətirdi.Çuxasını döşünə taxmağa himayəsində yaşadığı dövlətdən orden , medal ala bilməsə də, lentlə boynundan asmağa bir gümüş medal ala bildi.Buna da min şükür:onun müəllimliyinə nəhayət ki qiymət verildi...
S.Ə.Şirvaninin seminariya rəqibi Ə.Axundzadə də təhsilimizin inkişafı yolunda böyük uğurlar qazandı,Sinəsinə taxdığı orden və medalların, boynundan asdıığı qızıllı ,gümüşlü medalların sayı artdı. Zaqafqaziya (Qori) Müəllimlər Seminariyasının 1890-cı il məzunu N.Nərimanov sonralar öz ana dili və şəriət müəllimininin-Əbdüssəlam Axundzadənin pedaqoji ustalığından həvəslə söz açmışdır.
Ə.Axundzadə Qoridə 16 illik müəllimlik fəaliyyətindən sonra -1895-ci ildən 1907-ci il noyabrın
18-dək Zaqafqaziya şeyxülislamı vəzifəsində işləmişdir.
 
Bu yerdə ağlıma bir sual düşdü:
 
"Görəsən,S.Ə.Şirvani Qoridə müəllimliyə qəbul olunsaydı, o da sonralar şeyxülislam ola bilərdimi ?"
 
 
P.S.
 
ZMS-in ilk müəllimlərindən biri də Hüseyn Əfəndi Qayıbov (1830-1917) idi. O, bir neçə illik pedaqoji
 
fəaliyyətdən sonra-1884-cü ildən Zaqafqaziya Əhli -Təsənni İdarəsinin sədri və Zaqafqaziya müftisi
 
seçilmiş,ömrünün sonunadək -1917-ci ilədək bu vəzifədə çalışmşdır.
 
Bu illərdə onun ən böyük işi 4 cilddən ibarət olan
 
"Azərbaycanda məşhur olan şüəranın əşarına məcmuədir" adlandırdığı təzkirədir.
 
 
Bu iş bütöv bir elmi-tədqiqat institutunun bir ildə gördüyü işlə müqayisə oluna bilər.
 
Təəssüf ki, 4 cildlik məcmuənin 1986-cı ildən bəri ancaq 2 cildi çap edilərək oxuculara çatdırılmışdır.


Müəllifin digər yazıları

  1. "Ziya" qəzetinin Şəkidə yaşayan Şamaxılı müxbirlərindən biri
  2. Pıçıltılı etiraf və yaxud Zirvələrdə iki həftə qar altında qalanların xoş xəbərin gözləyirik
  3. İtirmişik yuxumuzu, qalanımız ağrımızdır...
  4. Bağışla, bağışla, bağışla bizi
  5. Məhəmməd Əmin Rəsulzadə nə vaxt anadan olmuşdur?
  6. S.Ə.Şirvani şeyxülislam ola bilərdimi?
  7. Mürəttib M.Ə.R. kriptonimi kimə aiddir?
  8. Orta məktəb şagirdlərin lüğət ehtiyatlarının zənginləşdirilməsində alınma sözlərin rolu
  9. Bizə ən gərəkli - Fil hesabatı
  10. “Bağçasaraydan göndərilən məktub”
  11. Şamaxı Məclis Məktəbinin 140 illik yubileyindən 3 il də keçdi, amma görüləsi işlər hələ də çoxdur....
  12. Təlim və tərbiyə prosesində elmi araşdırmaların rolu
  13. "Dəbistan" jurnalı (1906-1908) və yaxud şagird və müəllimlər üçün dərsliyə bərabər dövri nəşr
  14. Nəcməddin Xələfoviçə görə "məmləkət"i dəyişdim
  15. Doğma yurdun qış lövhələri...
  16. 45 il bundan əvvəlki dünya gənclər hərəkatı...
  17. Nəğmə kimi səslənən bal dilmiz var olsun!
  18. Bir daha Ələkbər Tahirzadənin- şair Mirzə Ələkbər Sabirin müəllimliyə gedən əzablı və əziyyətli yolları ilə...… - Tədqiqat
  19. Hamıya dostam mən,bir qardaşam mən
  20. "İşığ"ın işıq saldığı tərcümənin işığında və yaxud İ.A.Krılovdan tərcümə:Durnabalığı və Pişik
  21. "Ziya" qəzetinin (25.01.1879- 26.06.1884) qaranlıq taleyini işıqlandırmaq lazımdır
  22. Məktəbliləri maarifləndirən mətbu orqanlardan biri - "Maarif" məcmuəsi
  23. РУССКО-БАШКИРСКИЙ СЛОВАРЬ - kitabxanamın ən qalın və ən sanballı lüğətlərindən biri
  24. Söz sözü çəkər, əgər sözün közü varsa
  25. Beynəlxalq bayram tədbirlərindən sonrakı gün - Müəllimlərin Ziyarəti Günü
  26. Müəllim olanda da yaxşı müəllim olun
  27. Tanıdım...Gül bəsləyən qız- Məlahət Yusif qızı...
  28. Avtoelegiya: İşin-gücün boş vaxtı-qocaların xoş vaxtı....
  29. HƏR KİM 100 İL YAŞAMASA , GÜNAH ONUN ÖZÜNDƏDİRMİ ?!
  30. İsmayıl Mirzanın hər həftə oxuduğu türkdilli "Ziya" qəzetin bir nömrəsinin biblioqrafiyası
  31. Ay Allah bəndəsi, niyə yazıqsan?
  32. Ömrün payız etirafı və yaxud ömrün,günün hapı, gopu
  33. Mətbuat tariximizdən birinci ilinin 46 nömrəsi itən qəzetimiz və yaxud mətbuatımızın "Ziya"sı
  34. Mən niyə SSRİ Ali Sovetinin deputatı ola bilmədim?
  35. Təbrizdən kənd məktubları
  36. "Təbriz məktubları silsiləsi"ndən növbəti yazı
  37. Nazim Nəsrəddinov: "Təbriz məktubları" silsiləsindən
  38. Dünya yaman dünyadır
  39. Görkəmli maarifçilər Ünsizadələr haqqında təzə xəbər və şəkillər və yaxud Tütk soyad Kanunu - ARKÜNLƏR VƏ BERKSANLAR
  40. "Strategiya.az"ın yeni layihəsi-Səhiyyə tariximizin unudulmuş səhifələri
  41. Abdulla Şaiqin Bülbül Məmmədova həsr olunmuş fransız soneti - "Centlmen bir xanəndəyə"
  42. Dünya türkologiyasının Fərhadı və yaxud dünyanın ən işıqlı adamlarından biri
  43. Qüdrət Piriyevlə birlikdə Azərbaycana tanıtdığımız İqor Səməd oğlu Mehmandarov
  44. Sözgəlişi, ola bilər düzəlişi...
  45. 16 il bundan əvvəl imzalanmış Fərmanın işığı
  46. Bu Dünya- Şirin Dünya.....
  47. Göz görür,ağıl kəsir....
  48. Tərcüməsiz başa düşülən tatar bayatıları
  49. M.Ə.Sabirin türk dili müəllimliyinə gedən əzablı və əziyyətli yolları… - Tədqiqat
  50. Türk dünyasının Bakıda işləyən ilk məşhur qadın həkimlərindən biri- Batırşina Amina xanım
  51. Mənim nəğməli bibim - Foto
  52. Sən yazmasan,mən yazaram
  53. Araşdırmaçı araşdırıcıya deyirlər və yaxud Bir daha Səid Ünsizadə (1825,Şamaxı-1905.,İstanbul) haqqında
  54. Dörd yaşlı lal-dinməz uşağın dili açılacaq!!!
  55. 20 yaşlı Cəfər Cabbarzadənin "Bakı müharibəsi"
  56. Qulam Məmmədli-120
  57. General Hacı Zeynalabdin Tağıyevin tələbə qızlara novruz bayramı təbriki
  58. Türkiyənin "Ordu marşı" və "Çanakkala döyüşçüsü Mustafanın anasına məktubu"
  59. Səid Ünsizadənin (1825-1905) məktəb yaşlı uşaqların təlim və tərbiyəsinə aid dərsliyi - "Təlimül ətfal, təhzibül - əxlaq"
  60. Türk dünyasının 99 yaşlı "El həyatı" (1918) məcmuəsi
  61. Təhsilimizin dostu, dilçiliyimizin generalı Qəzənfər Kazımov
  62. Bu tarix ki var, qəliz məsələ imiş......
  63. SÖZ KİMİNDİR?
  64. Bu dünyada yerin yoxdur, yağı düşmən,
  65. Mənim dualarım
  66. Hələ qışdır bu yerlərdə və yaxud Şəkilli salamın şeirlə cavabı
  67. Təzadlar, ay təzadlar....
  68. Türk dünyasının "Tərcüman"dan əvvəlki "Ziya"sı və yaxud Qaranlığı və alatoranlığı işıqlandıran insanlar
  69. Adını dəyişdiyim retro yazı və ya "Strategiya.az" saytının 106159 nəfər oxucusunun maraq dünyasının sualı - Foto
  70. Riyaziyyat alimlərinin çoxunun tanımadığı dərslik və yaxud, türk dünyasının ilk türkdilli hesab dərsliklərindən biri
  71. Azərbaycan çocuq mətbuatı tarixinin "Qırmızı günəş"i...
  72. İsmayıl ibn Mustafanın (İsmayıl bəy Qasprinskinin) "Ziyayi -Qafqasiyyə"(Qafqazın ziyası) adlı məqaləsi. Tiflis,1881
  73. Səid Ünsizadənin (1825-1905) dərsliklərindən biri - nəzmlə yazılmış "ƏQAİD və NƏSAYİH"
  74. Testdən qəsdən danışmırıq
  75. Ah....Dərslik, dərslik, yenə də dərslik, bir az da ...
  76. Dərsliklərimizin halı və vəziyyəti
  77. Hacı Zeynalabdin Tağıyevin Bakı şəhər müsəlmanlarının müraciətinə cavabı
  78. Bir daha Cəmo bəy Cəbrayılbəyli (1887-1965) və onun 130 yaşını gözləyən yubileyi haqqında
  79. İsmayıl bəy Qaspıralı:" Qəzetə- millətin lisanıdır "
  80. Hırsızın gözü əlyazmalara düşdü
  81. Bu sorğuya hələ də cavab verilməyib : Şotlandiyada H.Z.Tağıyevin yüzillik heykəli varmı? Və yaxud qaranlıqdan işıldayan işıqlar....
  82. Retro mövzularından biri: Midhat Cemal Kuntay :"Toprak, eger uğrunda ölən varsa, vatandır"
  83. I Nikolayın tiflisli nəvələrinin müəllimi Lev Nikolayeviç Modzalevskinin "Kəpənəy"i
  84. Dünyamızı Gələcəyə Tanıdan Rəssam - Fotolar
  85. Yenə də sözümüz-söhbətimiz Kürdəmirin ilk dövlət məktəbi haqqındadır
  86. Türk dünyasının tarixi məktəblərindən biri-- Kürdəmir,Köhnəbazar kənd orta məktəbi və yaxud üç əsrin məktəbi--09.02.1881
  87. Hacı Səid Əfəndi Ünsizadə-191
  88. Təskinlik və toxtaqlıq və yaxud əbədi və həmişəlik mübarizə
  89. Avropada çap olunan latın qrafikalı 100 yaşlı ilk türk kitablarımızdan biri
  90. Ömür keçir, gün keçir və yaxud Latın qrafikalı ilk türk kitablarımızdan birinin 100 illik yubileyini keçimək çətindirmi?
  91. Türkiyədə dərs alan azərbaycanlı söz ustası və yaxud Türkiyədə az tanınan Azərbaycan Şekspiri
  92. Bir daha Ünsizadələr haqqında
  93. Dünyaya səpələnmiş Ünsizadələr və yaxud Ünsizadələrin nəsil şəcərəsi, soy ağacı
  94. Seyid Əzim Şirvani (1835-1888) və onun gümüş medalının tarixi məqamları
  95. İstiqlal Bəyannaməsini imzalayanlardan biri Kürdəmirli Mustafa Mahmudov
  96. Bizim Bəhicə müəllim - Xalid Səid yadigarı
  97. Karamanoğlu Mehmet Bey ( .... - 1280) və onun türkcəyə sevgisinin tarixi
  98. Sözümüz, savımız, dilimiz - Nazim Hikmətsiz keçən 53 ilimiz
  99. Mətbuat tariximiz-milli düşüncə tariximiz
  100. Bizə hansı elmlər lazımdır və yaxud ...
  101. TQDK-nın tarixdə qalacaq sənədlərindən biri və yaxud bəyənilən maarifçilik fəaliyyətinin təsdiqi
  102. Əməkdar müəllim, professor dünyasını dəyişdi
  103. Soyqırımı günündə dostumu itirmişəm
  104. Bu yaz bir başqa yazdır
  105. Ölümü ilə böyüyü də, kiçiyi də ağladan Vüsal Orucov üçün oxunan elegiya - VİDEO
  106. Xan qızı Natəvanın qocalıqda miras istəyi
  107. Türkiyəli tərbiyə doktoru XƏlil FİKRƏT və bilimsəl psixologiyanın qurucularından biri Ovide DECROLİ Bakıda
  108. Dinməyin,xamuş olun! Yaxud 1884-cü il fevralın 29-da dünyaya göz açan insan...
  109. Azərbaycan dilində yazılmış ilk coğrafiya dərsliyinin müəllifi Əsgər ağa Gorani Adıgözəlov (1857-1910) və yaxud qaranlıqdan və alatoranlıqdan işığa
  110. XIX əsr maarifçisi Səid Əfəndi Ünsizadənin dərsliklərindən biri
  111. Orta məktəbdə bütün fənlər eyni dərəcədə öyrənilməlidir
  112. HƏ, nə oldu, mən deyən oldu,olmadı?
  113. S.Ə.Şirvaninin bir şeirinin yazılma səbəbi və əks-sədası
  114. Rəşid bəy Əfəndizadənin İstanbuldakı "Uşaq bağçası"- 1898-ci il
  115. Dərgahdan başlanan yol
  116. Fikrin ifadə formalarından biri
  117. Təhsil nazirinin kabinetində yaradılan yerüstü bunker
  118. "Həyat"ın çağırışı nə üçün cavabsız qalır?
  119. Hacı Zeynalabdin Tağıyevin Əhmədli kəndindəki ibtidai məktəbin tarixi görüntülərinin iki yarpağı
  120. Tərbiyə doktoru Halil Fikretin oxucu və tədqiqatçıların çoxuna məlum olmayan nadir şəkilləri
  121. Təhsil tariximizin maraqlı səhifələri
  122. Təhsil tariximizdən maraqlı səhifələri
  123. Akademiklərin cərgəsindəki müəllim
  124. Yeni rahat avtobus marşrutu - Nərimanov metrosu - Dəmir yolu İdarəsi və yaxud müəllim, şagird və tələbələr üçün "İVECO" avtobusları
  125. Mübarizə bu gün də var,sabah da...
  126. Xalqımızın türkdilli ilk mətbuat nümunələri
  127. "Əkinçi" qəzeti-140
  128. Mustafanın Çanakkala məktubu
  129. Məktəbdə elm və texnologiya həftəsi
  130. Mübarizə bu gün də var, yarın da....
  131. Halil Fikret və şifahi türkdilli xalq ədəbiyyatımızın Avropadan başlanan təbliğatı
  132. Kim inanmırsa, bu daş, bu da tərəzi...
  133. Yazımızın tarixi-özümüzün tarixi
  134. Fikrət Sadıq -Dədə Qorqud
  135. Tədqiqatçı öz fikrində israrlıdır
  136. Avropa Azərbaycan Məktəbinin olimpiada komandası respublika bilik yarışına vəsiqə aldı
  137. Tarixdə izi və sözü olan insanlardan biri: Cəmo bəy Cəbrayılbəyli
  138. Azərbaycanşünas alim, görkəmli şərqşünas - Mirzə Rəhimov-85
  139. "Dəbistan" jurnalının bir nömrəsinin biblioqrafiyası
  140. Xəlil Fikrət "Tərbiyə və tədris tarixi"
  141. Mirzə Həsən Əfəndi Əlqədari və Azərbaycan
  142. Latın qrafikalı ilk türk kitablarımızdan biri: Hans Stumme, Halil Fikret. "Türkische Lesestoffe…" Leipziq, 1916
  143. "Bağçasaraydan göndərilən məktub"
  144. Diqqət! Diqqət! Məktəb tariximizin qaranlıq səhifələrini işıqlandırırıq!
  145. İ.V.Miçurinin heykəli ucaldılan kənd - Qəbələ, Vəndam kəndi
  146. Maarifçiliyimizin və ədəbi dilimizin tarixi-“Ziya”(“Ziyayi-Qafqasiyyə”) qəzeti -135
  147. Dünya dərsliklərində yuva salan 150 yaşlı "Мотылек" və yaxud birgünlük kəpənəyin tərənnümü
  148. Səsimizə səs vermədikləri üçün ... - Fotolar
  149. Hər gün xatırlanan adam - Fərhad Zeynalov - 85
  150. Abdulla Şaiqin uşaq bağçası
  151. "Ziya"nın biblioqrafiyası
  152. Kasıblığın üzü qara olsun
  153. Bu gün M.Ə.Sabirin ad günüdür
  154. Keçən günə gün çatarmı ... - Fotolar
  155. Elmə yönələn yolun başlanğıcı - FOTO
  156. Bakı, ... küçəsi, Azərbaycan Mətbuat Muzeyi
  157. Otuz doqquz ildən sonra yazılan məktubun təəssüratı
  158. Ucundadır dilimin həqiqətin böyüyü ...
  159. İlk hesab dərsliyimiz
  160. Yusif Vəzirovun kölgədə qalan yazıları
  161. Dostluq etməyi bacaran adam - dostum İsa Əliyev
  162. “Tunğuç”məcmuəsi və ya açılmayan qapılar, pəncərələr…
  163. Mustafa Lütfi Şirvani İsmayılov (1876- ?) və onun Həştərxanda Azərbaycan dilində nəşr olunan "Bürhani-tərəqqi" qəzeti
  164. Dərslik, dərslik, yenə də dərslik...
  165. M.Ə.Rəsulzadənin bir məqaləsinin çağırışları və yaxud Əli bəy Hüseynzadənin sorğusu :"Anladınızmı?"
  166. "Molla Nəsrəddin"in Bakı vəkilərindən biri- Məhəmməd Əmin Rəsulzadə
  167. " Riyazi isbat və məntiqi təfəkkür " - FOTO
  168. "ZİYA"lı ziyalı - Foto
  169. Məhəmməd Əmin Rəsulzadə nə vaxt anadan olmuşdur?
Şərh yaz




Enter Code*:

Son xəbərlər
 
Xəbər başlıqları
17-01-2018
16-01-2018
16.01.2018 Paytaxtda yanğın
16.01.2018 Neft bahalaşıb
15-01-2018

Bütün xəbərlər

 
© 2012 Strategiya.az
Proqramlaşdırma: Encoder.Az
1.5333 san