08:28 05 Sentyabr 2014
6453 dəfə oxunub
Çap versiyası
Nazim Nəsrəddinov
Azərbaycan Respublikasının əməkdar müəllimi

                                       Hacı Zeynalabdin Tağıyevin Bakıdakı kənd məktəbinin 110 illik yubileyini nə vaxt keçirəcəyik?

    Hacı Zeynalabdin Tağıyev haqqında yazdığım məqalələrin hamısında onun elm və maarif sahəsində gördüyü əzəmətli işləri dünyanın ən böyük xeyriyyəçilərinin fəaliyyəti ilə müqayisə edirəm. Özümdən asılı olmayaraq, birinci yerdə həmişə H.Z.Tağıyev olur.

  Hər dəfə arxiv materialları əsasında məqalə yazarkən, əlləri çox da uzaqlara gedib çatmayan babalarımızın elm və təhsil yolunda özlərinə məxsus fədakarlığı qarşısında baş əyirəm.

  Müxtəlif illərdə H.Z.Tağıyev haqqında  Azərbaycan və rus dillərində yazdığım "Плохих педагогов  Г.З.Тагиев не держал" ( "Баку "-04.02 1993),  "Носил  ли Г.З.Тагиев белые перчатки?" ("Баку", 06.02.1993), "Onların arzuları" ("Azərbaycan məktəbi" jurnalı,2008, №8, səh.100-104), "İşıq" qəzeti H.Z.Tağıyevin bir portreti haqqında"(Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyi" məcmuəsi -2011, səh. 195-200) adlı məqalələr oxucular və elmi ictimaiyyət tərəfindən maraqla qarşılanmışdır.
  Sonralar H.Z.Tağıyev  mövzusuna dəfələrlə qayıtmışam.
  H.Z.Tağıyevin Əhmədli kəndində öz fabrikində işləyən fəhlələrinin-Əhmədli və Zığ  kəndlərində yaşayan fəhlə uşaqları üçün açdığı ibtidai məktəbə aid yazım da bu mövzudadır.

  XX əsrin əvvəllərində - 7  oktyabr 1901-ci ildə  Bakıda  fəaliyyətə başlayan qızlar məktəbi  hələ  açılmamışdan   məşhurlaşmışdı. Məktəbin açılışı günü Bakıya Rusiya müsəlmanlarından, dini idarə rəhbərlərindən onlarla təbrik teleqramı  gəlmişdi. Qonşu ölkələrin dövlət başçıları və ömrünü məktəb və maarif  işinə həsr edən ziyalılar bu məktəbin uğurları ilə tanış olmaq istəyirdilər. 
  1902-ci ilın sentyabrında İran şahı Müzəffərəddin şah (1853-1907)Avropa  səfərindən  öz ölkəsinə qayıdarkən zövcəsi ilə bərabər yolüstü  Hacı Zeynalabdin Tağıyevin və Bakının mötəbər din xadimlərinin  müşayiəti ilə qızlar  məktəbinə gəlir. Məktəb şahın  çox xoşuna gəlir,  burada  oxuyan qızların hərəsinə hədiyyə  olaraq medalyonlu qızıl zəncir  bağışlayır. Heç kəsə borclu olmaq istəməyən H.Z.Tağıyev şaha öz ləyaqətini  göstərmək istəyir. H.Z.Tağıyev 1902-ci il noyabrın 13-də Bakı quberniyası  və Dağıstan Xalq Məktəbləri İdarəsinin  direktoruna  rəsmi şəkildə  müraciət edərək,  ona məxsus olan Əhmədli Lifli Materiallar  Zavodunun fəhlələrinin uşaqlarının yaxşı təhsil almaları, cəmiyyət üçun faydalı  vətəndaş olmaları üçün Əhmədli kəndində ibtidai məktəb açmasına icazə istəyir və bu məktubunda məktəbə İran şahı Müzəffərəddinin adının verilməsini xahiş edir(F.309,siyahı 1,saxlama vahidi 814, vərəq 1). Xalq Məktəbləri İdarəsinin direktoru H.Z.Tağıyevin xahiş məktubunun məzmununu Qafqaz Təhsil Dairəsinə xüsusi məktubla xəbər verir. Qafqaz Təhsil Dairəsinin hamisi 1903-cü ilin  martında  381  nömrəli  məktubu  ilə məktəbin açılışına öz razılığını bildirsə  də, nədənsə məktəbə İran  şahının adının verilməsi xahişinə məhəl qoyulmur (v.3,4). Çox güman ki, bu, ölkədə gündən-günə qüvvətlənən  qarışıqlıq  və hərc-mərcliklə əlaqədar idi.
  İran şahı Müzəffərəddin şah (1853-1907) bəzi mənbəələrdə  yazıldığına görə, 1900-cu ildə Osmaniyyədə rəsmi səfərdə  olarkən Əbdülhəmid şahdan Azərbaycan (Cənubi  Azərbaycan- N.N.) məktəblərində türk dili tədrisinin bərpa olunmasını xahiş etmişdi.  Gürünür , İran şahının Bakıdakı Qızlar Məktəbinə səfəri də  məktəb və maarif məsələlərinin tərəqqisi yolunda görmək istədiyi yeni layihələrlə bağlı olmuşdu
 H.Z.Tağıyevin  Əhmədli kəndindəki  ibtidai məktəbinin rəsmi açılışını  Müzəffərəddin şahın Bakı səfərindən iki il sonra- 1904-cü il oktyabrın 1-də keçirmək qərqra alınsa da, bu iş bir az ləngiyir (v.8).
  17.12.1904-cü ildə H.Z.Tağıyevin adından Bakı-Dağıstan Xalq Məktəbləri İdarəsinə göndərilən bir məktubdan məlum olur ki, məktəbin 46 şagirdi var; onlardan 10-u rus,2-si alman, qalanları müsəlmandır. O vaxtlarda Bakıda rus və başqa əcnəbi dillərdə çıxan qəzetlərdən məktəbin açılışı haqqında ətraflı məlumat toplamaq mümkündür. (v.11) Rəsmi sənədlərdə  bu məktəbin H.Z.Tağıyevin  Əhmədlidəki Kağız-İplik və Toxuculuq Fabriki  işçilərinin uşaqları üçün açıldığı xüsusi qeyd edilir. Lakin burada  yaxın kəndlərdə yaşayan  yoxsul  balaları da təhsil alırdılar.
Məktəbin Nizamnaməsində burada üç müəllimin işləməsi nəzərdə tutulurdu. Müəllim əməyinin qiymətləndirilməsində nədənsə çox böyük fərqlər var idi: elmi  fənlər müəlliminin əmək haqqı ildə  600 rubl, Azərbaycan dili  və  şəriət  müəlliminin maaşı isə  ildə 300 rubl müəyyənləşdirilmişdi(v.2).
1904-cü il  oktyabrın 27-də Yelizavetpol  quberniyasının Gülablı kənd məktəbinin direktoru Əbdülkərim bəy Vəlibəyov H.Z.Tağıyevin ibtidai məktəbinə direktor vəzifəsinə dəvət olunur.
   Əbdülkərim bəy Vəlibəyovun kənddən  paytaxtın kənd məktəbinə rəhbər vəzifəyə dəvət edilməsi heç də təsadüfi deyildi. Birincisi, onun qardaşı Əbdüləli bəy  Bakıdakı  8 nömrəli rus-tatar məktəbində  direktor vəzifəsində işləyirdi, o, paytaxt ictimaiyyətinin  tanıdığı, biliyinə  və savadına güvəndiyi ziyalılardan idi. Əbdüləli bəy Vəlibəyov 1904-cü il oktyabrın 27-də H.Z.Tağıyevin xahişini teleqramla Gülablıda yaşayan qardaşına  xəbər vermiş, onun  Bakıya gəlişini tezləşdirmişdi.  İkincisi,  Bakıya dəvət olunan qardaş- Əbdülkərim bəy Vəlibəyov  ölkə  təhsilinin tanınmış nümayəndələrindən biri idi. O, 1896-cı ildə Qoridəki Zaqafqaziya Müəllimlər Seminariyasını bitirmiş, təyinatla Yelizavetpol quberniyasının Gülablı kənd məktəbinə direktor (smotritel) vəzifəsinə göndərilmişdi(v.9).

   8 il Xalq Maarif Nazirliyi sistemində səmərəli fəaliyyət göstərənən Əbdülkərim bəy Vəlibəyovun Bakıya məktəb rəhbəri vəzifəsinə dəvət edilməsi H.Z.Tağıyevin yaxınlarından biri olan, Vəlibəyovları həmyerli kimi yaxşı tanıyan,  mühəndis Fərrux bəy Vəzirovun təklifi də ola bilərdi. 
   Məktəbə  Azərbaycan dili və şəriət müəllimi vəzifəsinə o  vaxtlar Bakıdakı şəhər  məktəblərində  ehtiyat müəllim  kimi  fəaliyyət  göstərən Mirzə Abdulla Talıbzadə (Abdulla Şaiq- N.N.) dəvət olunmuş(v.8), lakin o, məktəb açılanacan Sabunçu kənd məktəbində işə düzəldiyinə görə  Əhmədli kənd məktəbində işləməmişdir(v.13). İkinci təklif  Əlauddin Əfəndiyə olmuş və o, 1906-cı il sentyabrın 17-dək - Bakı Kommersiya Məktəbinə keçənədək  burada  Azərbaycan dili və şəriət dərslərini  keçmişdi. Məktəbdə bir müddət Azərbaycan dili  və şəriət  dərsləri boş  keçmiş, sonralar bu iş Rza bəy Lətifbəyova həvalə olunmuşdur(v.15,21). 

Əbdülkərim bəy Vəlibəyovdan sonra - 1908 -ci ilin  sonunda məktəbə  R.Cəfərov direktor  təyin olunmuşdur (v.16)..  Lakin o,  bu vəzifədə bir neçə ay işləyir. R.Cəfərovdan sonra direktorluq vəzifəsi Vera Stefanovskaya adlı bir müəlliməyə tapşırılır (v.19). Cəmi bir neçə  aydan sonra  o  da rəhbərlikdən uzaqlaşdırılır.Vera Stefanovskayanın yerini M.Reyn tutur (v.23).

1909-cu il yanvarin 1-nə  aid  siyahıdan öyrənirik ki,  məktəbin 4 şöbəsində (qarma siniflərdə ) oxuyan  34  şagirdin    24-ü müsəlman, 10-u isə rus idi.Müsəlman şöbəsində - oxuyanların sayı 7 nəfər idi (18). Tarixi dəyərləndirmə üçün onların hamısının ad və soyadını tədqiqatçılara təqdim edirik:
1.Abdullayev Əlisəftər
2.Babayev Məmmədtağı
3.Hacıyev İbad
4.Dadaşov Heydər
5.Cəlalov Əbülfəz
6.İsayev İsa
7.Salmanov Salman


Digər  müsəlmanlar (azərbaycanlılar--N.N.) - beynəlmiləl siniflərdə oxuyurdular(v.18).

  1909-cu ilin  sentyabrında  H.Z.Tağıyevin ibtidai məktəbininin  dörd  şöbəsində oxuyanların sayı  80  nəfərə  çatmışdı.  Burada "xalqın  böyük  ehtiyacı olan, bilməyəcəyi təqdirdə əlacı olmayan" (S.Ə.Şirvani-N.N. ) rus dili ilə yanaşı, Azərbaycan dilinin tədrisinə də böyük  qayğı göstərilirdi. Şagirdlər  əsas fənlərdən başqa, əl əməyi, nəğmə, hüsnxətt  dərsləri də  keçir, islam dininin tarixini  öyrənirdilər.
  H.Z.Tağıyevin Əhmədli kənd   ibtidai məktəbin 1914-cü ilə aid  həftəlik dərs cədvəli də arxiv sənədləri kimi diqqəti cəlb edir (v.25 a,b). Cədvəli  Bakı-Dağıstan Xalq Məktəbləri İdarəsinin müfəttişi,məktəbin tədris işləri üzrə direktor müavini  xanım  V.Ottomar Şteyn  imzalamışdır.
 Təlimi Azərbaycan dilində olan  hazırlıq sinfində gündə 3 saat dərs keçirilir.18 saatlıq dərs həftəsinin  6 saatı  tatar dili adı ilə keçirilən Azərbaycan dii dərsləridir. Bu dərslər  üç gün  dərs gününün birinci saatında ,üç gün isə ikinci saatında keçirilmişdir. Dərs cədvəlinə görə  şəriət dərsinə  həftədə cəmi bir saat  vaxt ayrılmışdır.Hazırlıq şöbəsinin şagirdlərinə həftədə  6 dəfə rus dili dərsi keçirilməsi planlaşdırılmışdır. Məktəbdə şagirdlərin yazı savadına da xüsusi fikir verilmişdir:yazı vərdişlərinə yiyələnmək üçün şagirdlərə  hər dərs gününün sonunda   ayrıca dərs keçirilmişdir. 1910-cu ildən  hazırlıq şöbəsinin  bütün dərslərini Rza bəy Lətifbəyov tədris etmişdir( v.21,25).

  H.Z.Tağıyevin ibtidai məktəbinə aid son sənədlər 1917-ci il iyulun 27-də imzalanıb. Sənədlər  içərisində pedaqogika tariximiz üçün  maraqlı görünən materiallar çoxdur. Məktəbdə keçirilən ədəbi-bədii  gecələrin  proqramları (v.36), dərs bölgüsü və cədvəllər, müxtəlif yazışmalar bu qəbildəndir.
  Məktəbdə şagirdlərin  bədii-estetik tərbiyəsinə,vətənpərvərlik uğrunda böyümələrinə  həmişə xüsusi diqqət verilmişdir.
25 mart 1916-cı ildə məktəbdə Novruz bayramı ilə ilgili  ədəbi-bədii uşaq axşamı keçirilmişdir.  Tədbirin iki hissəli proqramdan məlum olur ki,uşaqların ifasında səslənən materiallar diqqətlə seçilmiş,onların hamısı gənc nəslin bədii  və idraki zövqünün formalaşdırılmasına yönəldilmişdir.Tədbirdə rusdilli şagirdlərlə yanaşı,Azərbaycan bölməsinin uşaqları da fəal iştirak etmişlər; Rəhimov rus dilində "Quşların şikayəti" şeirini oxumuş, Bagiyev isə Abdulla Talıbzadənin tolerantlığın təbliğinə yönəlmiş "Hamımız bir günəşin zərrəsiyik" şeirini Azərbaycan dilində ifa etmişdir.(v.36).
 1916-cı ildə məktəbin nəzdində yaşlılar üçün gecə kursları açılmış, şəhər məktəbini  bitirmiş Mir Məcid Abdullayev fəhlə-şagirdlərə müəllimlik etmişdir.
 9 dekabr 1904-cü ildə H.Z.Tağıyevin adından   Bakı-Dağıstan Xalq Məktəbləri İdarəsinin direktoruna  göndərilən məktubda göstərilir ki, dərslər 1904-cü il dekabrın 4-dən başlasa da, ibtidai məktəbin rəsmi açılışı 1905-ci ilin aprelində olacaqdır(v.12).
    
H.Z.Tağıyevin Əhmədli kəndindəki  ibtidai  məktəbində  keçirilən tədbirlərdə şəhərin adlı-sanlı adamları, o  cümlədən təsisçinin özü fəal  iştirak  edirdi. Məktəbin bir şox məzunları sonrakı təhsillərini şəhərin rusdilli məktəblərində uğurla  davam etdirmişlər. Onlarıh adlarını tapıb üzə çıxarmaq, maarifçilik tariximizdə özünə şərəfli yer tutan  bu nümunəvi təhsil ocağının tarixini hərtərəfli öyrənmək, onun unudulmuş yubileyini keçirmək pedaqoji  ictimaiyyətimizi  ciddi  düşündürməlidir.

Bakı, 03.09.2014.


                                                    Ədəbiyyat siyahısı
1.ARDTA(Azərbaycan Respublikası Dövlət Tarix Arxivi).
     Fond 309 siyahı 1, saxlama vahidi 814. (Бакинско-Дагестанская Дирексия  Народных училищ. Материалы  о деятельности  начального училища  при фабрике Г.Я.А.Тагиева),
2.Nəsrəddinov Nazim. Onların arzuları."Azərbaycan məktəbi" jyurnalı, 2008, №4, səh.100-104.
3.Nəsrəddinov.Nazim."İşıq" qəzetində H.Z.Tağıyevin bir portreti haqqında. "Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyi" məcmuəsi,  2011,səh.195-200.
4.Nəsrəddinov Nazim.H.Z.Tağıyevin ibtidai məktəbi. "İslam dünyası" qəzeti,15.06.1993,№12.
5.Nasreddinov Nazim.Школа при фабрике Г.З.Тагиева. Газета "Баку", 1993, № 164(8496).
6.Ибрагимов М.Дж.Предпринамательская деятельность Г.З.Тагиева.Баку,1993.


Müəllifin digər yazıları

  1. Kırımda monastrda gizlədilən Xaçmazlı Reyhan haqqında nə biliik ?
  2. "Xamsu-qasaid" kitabında Hacı Zeynalabdin Tağıyev cənablarına həsr olunmuş qəsidə-mədhiyyə
  3. Atamın türkdilli məktubları
  4. PARLAMENTİN TAVANI NİYƏ UÇDU?
  5. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin hələ yaxşı tanımadığımız parlament üzvü- Mustafa Hacı Musa oğlu Mahmudov
  6. Yüksək məfkurəvi söz ustası - Sultan Məcid Qənizadə (1866-1937)
  7. Bu dünyanın qızıl günü
  8. Qafur Rəşad Mirzəzadə fenomeni
  9. Papaq və qalstuk məsələsi
  10. Görkəmli türkoloq və füzulişünas alim Samət Əlizadənin əlyazması tapıldı
  11. Akademiklər,Sİzlər əruzu bilirsinizmi?
  12. Dövlət himnimizin sözlərinin müəllifi Əhməd Cavaddırmı?
  13. Atamın şəkli
  14. Türk dünyasının ən böyük nazimlərindn birinə- Seyid Əzim Şirvaniyə (1835-1888) ölümündən 130 il sonra xitab
  15. "Tərcüman"qəzetini türk dünyasına tanıdan ilk türkdili jurnal yazısı
  16. "Kəlilə və Dimnə"də ( "Hümayunnamə"də) öyüd , nəsihət və deyimlər
  17. Atamın müəllimi Cəmo bəy Cəbrayılbəyli və onun "Cəmo C" təxəllüsü ilə yazdığı şeirlərindən biri - "Sənsən"
  18. Dağıstanlı Mirzə Həsən Əfəndi Əlqədari (1834-1910) və Azərbaycan
  19. "Dırnaq"dan "mötərizat"a və yaxud...
  20. Azərbaycan Respublikasının əməkdar rəssamı İsmayıl Məmmədovun 366 yarpaqlı 2018-ci il təqvimi çap ediləcəkmi...
  21. Qara qoçun nağılı
  22. General Hacı Zeynalabdin Tağıyevin tələbə qızlara novruz bayramı təbriki...
  23. Yenə də "Türkische Lesestoffe....Leipziq. 1916" türkdilli latın qrafikalı kitabından söz açırıq ki, bilməyənlər də nəyisə bilsinlər
  24. Avropa da, Amerika da türk atalar sözlərini oxuyur
  25. Məktəb, məktəb , yenə də məktəb... Özü də gələcəyin məktəbi
  26. Qaranlıqdan Alatoranlığa gedən vaxtın deyimləri
  27. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti İstiqlal Bəyannaməsinin əsas müəllifi kimdir?
  28. Türk dünyasının Bakıda işləyən ilk məşhur qadın həkimlərindən biri- Batırşina Amina xanım haqqında nə bilirik?
  29. Tarixçilərimizin dərsliklərdə jurnal adı ilə öyrətdikləri "İŞIQ" QƏZETİ (1911-1912)
  30. Qafqazın Baş Rəisi Knyaz Dondukov-Korsakova (1820-1893) hədiyyə olan dərsliyin bir sıra məqamları və son səhifələrindəki nəsihətlər
  31. Türk dostumun təhsil nazirimizə göndərdiyi bir məktub və yaxud...
  32. Öyüdlərim, pəndlərim, nəsihətlərim....
  33. Ortaq türk dilləri ədəbiyyatı müntəxəbatına layiq uğurlu poetik nümunələr və yaxud...
  34. "Kəlilə və Dimnə"nin ilk mətbu nümunələri haqqında bir neçə söz...
  35. Türk dünyasının 1865-ci il tarixli üçdilli atalar sözü lüğəti
  36. 130 il bundan əvvəl İrəvandan "Bir müsəlman" Tiflisə - Azərbaycan dilində nəşr olunan "Kəşkül" qəzetinə nə yazırdı?
  37. Qəbul imtahanı testlərinin bunkerdə yazılması məsləhətdirmi?
  38. XIX əsrin görkəmli Azərbaycan şairi Seyid Əzim Şirvaninin türk dünyasına tanıtdığı təhsil ocağı və yaxud Kürdəmirin ilk dövlət məktəbinin tarixi 1881-ci il fevralın 9-dan başlayır
  39. Nüktələr və nöqtələr....
  40. "Ziya" qəzetinin qaranlıqdan və alatoranlıqdan işığa uzanan yolları
  41. AMEA və universitet alimlərinin orta məktəb marafonları
  42. Yandıran söz,qandıran söz, bir də var adamı dolandıran söz...
  43. Azərbaycanın İlk milli jurnalının - "Kəşkül"ün 135 yaşı tamam oldu
  44. Azərbaycan İstiqlal Bəyannaməsini neçə nəfər imzalayıb və yaxud doğru sözü niyə səhv deyirlər?
  45. Azərbaycan ədəbi dilinin yeni anlayışları ifadə edən rus və Avropa dillərindən alınmış terminlərlə zənginləşməsində "Ziya" və "Ziyayi-Qafqasiyyə" qəzetlərinin (1879-1884) rolu
  46. 130 illik yubileyi gecikdirilən Cəmo bəy Cəbrayılbəyli (1887-1965) və yaxud adı ensiklopediyaya düşən elmi dərəcəli biologiya müəllimi
  47. Əhmədli kəndi... Tarixi xidmətləri unudulmuş təhsil ocağı
  48. DÜNƏN "ZIYA"NIN 139 YAŞI TAMAM OLDU VƏ YAXUD TÜRK DÜNYASININ TİFLİSDƏN BOYLANAN GÜNƏŞİ
  49. Orfoqrafiya mədəniyyəti-dil mədəniyyətidir
  50. Gəlin orfoqrafiya qaydalarını hazırlamağı dilbilənlərə tapşıraq
  51. "Ziya" qəzetinin Şəkidə yaşayan Şamaxılı müxbirlərindən biri
  52. Pıçıltılı etiraf və yaxud Zirvələrdə iki həftə qar altında qalanların xoş xəbərin gözləyirik
  53. İtirmişik yuxumuzu, qalanımız ağrımızdır...
  54. Bağışla, bağışla, bağışla bizi
  55. Məhəmməd Əmin Rəsulzadə nə vaxt anadan olmuşdur?
  56. S.Ə.Şirvani şeyxülislam ola bilərdimi?
  57. Mürəttib M.Ə.R. kriptonimi kimə aiddir?
  58. Orta məktəb şagirdlərin lüğət ehtiyatlarının zənginləşdirilməsində alınma sözlərin rolu
  59. Bizə ən gərəkli - Fil hesabatı
  60. “Bağçasaraydan göndərilən məktub”
  61. Şamaxı Məclis Məktəbinin 140 illik yubileyindən 3 il də keçdi, amma görüləsi işlər hələ də çoxdur....
  62. Təlim və tərbiyə prosesində elmi araşdırmaların rolu
  63. "Dəbistan" jurnalı (1906-1908) və yaxud şagird və müəllimlər üçün dərsliyə bərabər dövri nəşr
  64. Nəcməddin Xələfoviçə görə "məmləkət"i dəyişdim
  65. Doğma yurdun qış lövhələri...
  66. 45 il bundan əvvəlki dünya gənclər hərəkatı...
  67. Nəğmə kimi səslənən bal dilmiz var olsun!
  68. Bir daha Ələkbər Tahirzadənin- şair Mirzə Ələkbər Sabirin müəllimliyə gedən əzablı və əziyyətli yolları ilə...… - Tədqiqat
  69. Hamıya dostam mən,bir qardaşam mən
  70. "İşığ"ın işıq saldığı tərcümənin işığında və yaxud İ.A.Krılovdan tərcümə:Durnabalığı və Pişik
  71. "Ziya" qəzetinin (25.01.1879- 26.06.1884) qaranlıq taleyini işıqlandırmaq lazımdır
  72. Məktəbliləri maarifləndirən mətbu orqanlardan biri - "Maarif" məcmuəsi
  73. РУССКО-БАШКИРСКИЙ СЛОВАРЬ - kitabxanamın ən qalın və ən sanballı lüğətlərindən biri
  74. Söz sözü çəkər, əgər sözün közü varsa
  75. Beynəlxalq bayram tədbirlərindən sonrakı gün - Müəllimlərin Ziyarəti Günü
  76. Müəllim olanda da yaxşı müəllim olun
  77. Tanıdım...Gül bəsləyən qız- Məlahət Yusif qızı...
  78. Avtoelegiya: İşin-gücün boş vaxtı-qocaların xoş vaxtı....
  79. HƏR KİM 100 İL YAŞAMASA , GÜNAH ONUN ÖZÜNDƏDİRMİ ?!
  80. İsmayıl Mirzanın hər həftə oxuduğu türkdilli "Ziya" qəzetin bir nömrəsinin biblioqrafiyası
  81. Ay Allah bəndəsi, niyə yazıqsan?
  82. Ömrün payız etirafı və yaxud ömrün,günün hapı, gopu
  83. Mətbuat tariximizdən birinci ilinin 46 nömrəsi itən qəzetimiz və yaxud mətbuatımızın "Ziya"sı
  84. Mən niyə SSRİ Ali Sovetinin deputatı ola bilmədim?
  85. Təbrizdən kənd məktubları
  86. "Təbriz məktubları silsiləsi"ndən növbəti yazı
  87. Nazim Nəsrəddinov: "Təbriz məktubları" silsiləsindən
  88. Dünya yaman dünyadır
  89. Görkəmli maarifçilər Ünsizadələr haqqında təzə xəbər və şəkillər və yaxud Tütk soyad Kanunu - ARKÜNLƏR VƏ BERKSANLAR
  90. "Strategiya.az"ın yeni layihəsi-Səhiyyə tariximizin unudulmuş səhifələri
  91. Abdulla Şaiqin Bülbül Məmmədova həsr olunmuş fransız soneti - "Centlmen bir xanəndəyə"
  92. Dünya türkologiyasının Fərhadı və yaxud dünyanın ən işıqlı adamlarından biri
  93. Qüdrət Piriyevlə birlikdə Azərbaycana tanıtdığımız İqor Səməd oğlu Mehmandarov
  94. Sözgəlişi, ola bilər düzəlişi...
  95. 16 il bundan əvvəl imzalanmış Fərmanın işığı
  96. Bu Dünya- Şirin Dünya.....
  97. Göz görür,ağıl kəsir....
  98. Tərcüməsiz başa düşülən tatar bayatıları
  99. M.Ə.Sabirin türk dili müəllimliyinə gedən əzablı və əziyyətli yolları… - Tədqiqat
  100. Türk dünyasının Bakıda işləyən ilk məşhur qadın həkimlərindən biri- Batırşina Amina xanım
  101. Mənim nəğməli bibim - Foto
  102. Sən yazmasan,mən yazaram
  103. Araşdırmaçı araşdırıcıya deyirlər və yaxud Bir daha Səid Ünsizadə (1825,Şamaxı-1905.,İstanbul) haqqında
  104. Dörd yaşlı lal-dinməz uşağın dili açılacaq!!!
  105. 20 yaşlı Cəfər Cabbarzadənin "Bakı müharibəsi"
  106. Qulam Məmmədli-120
  107. General Hacı Zeynalabdin Tağıyevin tələbə qızlara novruz bayramı təbriki
  108. Türkiyənin "Ordu marşı" və "Çanakkala döyüşçüsü Mustafanın anasına məktubu"
  109. Səid Ünsizadənin (1825-1905) məktəb yaşlı uşaqların təlim və tərbiyəsinə aid dərsliyi - "Təlimül ətfal, təhzibül - əxlaq"
  110. Türk dünyasının 99 yaşlı "El həyatı" (1918) məcmuəsi
  111. Təhsilimizin dostu, dilçiliyimizin generalı Qəzənfər Kazımov
  112. Bu tarix ki var, qəliz məsələ imiş......
  113. SÖZ KİMİNDİR?
  114. Bu dünyada yerin yoxdur, yağı düşmən,
  115. Mənim dualarım
  116. Hələ qışdır bu yerlərdə və yaxud Şəkilli salamın şeirlə cavabı
  117. Təzadlar, ay təzadlar....
  118. Türk dünyasının "Tərcüman"dan əvvəlki "Ziya"sı və yaxud Qaranlığı və alatoranlığı işıqlandıran insanlar
  119. Adını dəyişdiyim retro yazı və ya "Strategiya.az" saytının 106159 nəfər oxucusunun maraq dünyasının sualı - Foto
  120. Riyaziyyat alimlərinin çoxunun tanımadığı dərslik və yaxud, türk dünyasının ilk türkdilli hesab dərsliklərindən biri
  121. Azərbaycan çocuq mətbuatı tarixinin "Qırmızı günəş"i...
  122. İsmayıl ibn Mustafanın (İsmayıl bəy Qasprinskinin) "Ziyayi -Qafqasiyyə"(Qafqazın ziyası) adlı məqaləsi. Tiflis,1881
  123. Səid Ünsizadənin (1825-1905) dərsliklərindən biri - nəzmlə yazılmış "ƏQAİD və NƏSAYİH"
  124. Testdən qəsdən danışmırıq
  125. Ah....Dərslik, dərslik, yenə də dərslik, bir az da ...
  126. Dərsliklərimizin halı və vəziyyəti
  127. Hacı Zeynalabdin Tağıyevin Bakı şəhər müsəlmanlarının müraciətinə cavabı
  128. Bir daha Cəmo bəy Cəbrayılbəyli (1887-1965) və onun 130 yaşını gözləyən yubileyi haqqında
  129. İsmayıl bəy Qaspıralı:" Qəzetə- millətin lisanıdır "
  130. Hırsızın gözü əlyazmalara düşdü
  131. Bu sorğuya hələ də cavab verilməyib : Şotlandiyada H.Z.Tağıyevin yüzillik heykəli varmı? Və yaxud qaranlıqdan işıldayan işıqlar....
  132. Retro mövzularından biri: Midhat Cemal Kuntay :"Toprak, eger uğrunda ölən varsa, vatandır"
  133. I Nikolayın tiflisli nəvələrinin müəllimi Lev Nikolayeviç Modzalevskinin "Kəpənəy"i
  134. Dünyamızı Gələcəyə Tanıdan Rəssam - Fotolar
  135. Yenə də sözümüz-söhbətimiz Kürdəmirin ilk dövlət məktəbi haqqındadır
  136. Türk dünyasının tarixi məktəblərindən biri-- Kürdəmir,Köhnəbazar kənd orta məktəbi və yaxud üç əsrin məktəbi--09.02.1881
  137. Hacı Səid Əfəndi Ünsizadə-191
  138. Təskinlik və toxtaqlıq və yaxud əbədi və həmişəlik mübarizə
  139. Avropada çap olunan latın qrafikalı 100 yaşlı ilk türk kitablarımızdan biri
  140. Ömür keçir, gün keçir və yaxud Latın qrafikalı ilk türk kitablarımızdan birinin 100 illik yubileyini keçimək çətindirmi?
  141. Türkiyədə dərs alan azərbaycanlı söz ustası və yaxud Türkiyədə az tanınan Azərbaycan Şekspiri
  142. Bir daha Ünsizadələr haqqında
  143. Dünyaya səpələnmiş Ünsizadələr və yaxud Ünsizadələrin nəsil şəcərəsi, soy ağacı
  144. Seyid Əzim Şirvani (1835-1888) və onun gümüş medalının tarixi məqamları
  145. İstiqlal Bəyannaməsini imzalayanlardan biri Kürdəmirli Mustafa Mahmudov
  146. Bizim Bəhicə müəllim - Xalid Səid yadigarı
  147. Karamanoğlu Mehmet Bey ( .... - 1280) və onun türkcəyə sevgisinin tarixi
  148. Sözümüz, savımız, dilimiz - Nazim Hikmətsiz keçən 53 ilimiz
  149. Mətbuat tariximiz-milli düşüncə tariximiz
  150. Bizə hansı elmlər lazımdır və yaxud ...
  151. TQDK-nın tarixdə qalacaq sənədlərindən biri və yaxud bəyənilən maarifçilik fəaliyyətinin təsdiqi
  152. Əməkdar müəllim, professor dünyasını dəyişdi
  153. Soyqırımı günündə dostumu itirmişəm
  154. Bu yaz bir başqa yazdır
  155. Ölümü ilə böyüyü də, kiçiyi də ağladan Vüsal Orucov üçün oxunan elegiya - VİDEO
  156. Xan qızı Natəvanın qocalıqda miras istəyi
  157. Türkiyəli tərbiyə doktoru XƏlil FİKRƏT və bilimsəl psixologiyanın qurucularından biri Ovide DECROLİ Bakıda
  158. Dinməyin,xamuş olun! Yaxud 1884-cü il fevralın 29-da dünyaya göz açan insan...
  159. Azərbaycan dilində yazılmış ilk coğrafiya dərsliyinin müəllifi Əsgər ağa Gorani Adıgözəlov (1857-1910) və yaxud qaranlıqdan və alatoranlıqdan işığa
  160. XIX əsr maarifçisi Səid Əfəndi Ünsizadənin dərsliklərindən biri
  161. Orta məktəbdə bütün fənlər eyni dərəcədə öyrənilməlidir
  162. HƏ, nə oldu, mən deyən oldu,olmadı?
  163. S.Ə.Şirvaninin bir şeirinin yazılma səbəbi və əks-sədası
  164. Rəşid bəy Əfəndizadənin İstanbuldakı "Uşaq bağçası"- 1898-ci il
  165. Dərgahdan başlanan yol
  166. Fikrin ifadə formalarından biri
  167. Təhsil nazirinin kabinetində yaradılan yerüstü bunker
  168. "Həyat"ın çağırışı nə üçün cavabsız qalır?
  169. Hacı Zeynalabdin Tağıyevin Əhmədli kəndindəki ibtidai məktəbin tarixi görüntülərinin iki yarpağı
  170. Tərbiyə doktoru Halil Fikretin oxucu və tədqiqatçıların çoxuna məlum olmayan nadir şəkilləri
  171. Təhsil tariximizin maraqlı səhifələri
  172. Təhsil tariximizdən maraqlı səhifələri
  173. Akademiklərin cərgəsindəki müəllim
  174. Yeni rahat avtobus marşrutu - Nərimanov metrosu - Dəmir yolu İdarəsi və yaxud müəllim, şagird və tələbələr üçün "İVECO" avtobusları
  175. Mübarizə bu gün də var,sabah da...
  176. Xalqımızın türkdilli ilk mətbuat nümunələri
  177. "Əkinçi" qəzeti-140
  178. Mustafanın Çanakkala məktubu
  179. Məktəbdə elm və texnologiya həftəsi
  180. Mübarizə bu gün də var, yarın da....
  181. Halil Fikret və şifahi türkdilli xalq ədəbiyyatımızın Avropadan başlanan təbliğatı
  182. Kim inanmırsa, bu daş, bu da tərəzi...
  183. Yazımızın tarixi-özümüzün tarixi
  184. Fikrət Sadıq -Dədə Qorqud
  185. Tədqiqatçı öz fikrində israrlıdır
  186. Avropa Azərbaycan Məktəbinin olimpiada komandası respublika bilik yarışına vəsiqə aldı
  187. Tarixdə izi və sözü olan insanlardan biri: Cəmo bəy Cəbrayılbəyli
  188. Azərbaycanşünas alim, görkəmli şərqşünas - Mirzə Rəhimov-85
  189. "Dəbistan" jurnalının bir nömrəsinin biblioqrafiyası
  190. Xəlil Fikrət "Tərbiyə və tədris tarixi"
  191. Mirzə Həsən Əfəndi Əlqədari və Azərbaycan
  192. Latın qrafikalı ilk türk kitablarımızdan biri: Hans Stumme, Halil Fikret. "Türkische Lesestoffe…" Leipziq, 1916
  193. "Bağçasaraydan göndərilən məktub"
  194. Diqqət! Diqqət! Məktəb tariximizin qaranlıq səhifələrini işıqlandırırıq!
  195. İ.V.Miçurinin heykəli ucaldılan kənd - Qəbələ, Vəndam kəndi
  196. Maarifçiliyimizin və ədəbi dilimizin tarixi-“Ziya”(“Ziyayi-Qafqasiyyə”) qəzeti -135
  197. Dünya dərsliklərində yuva salan 150 yaşlı "Мотылек" və yaxud birgünlük kəpənəyin tərənnümü
  198. Səsimizə səs vermədikləri üçün ... - Fotolar
  199. Hər gün xatırlanan adam - Fərhad Zeynalov - 85
  200. Abdulla Şaiqin uşaq bağçası
  201. "Ziya"nın biblioqrafiyası
  202. Kasıblığın üzü qara olsun
  203. Bu gün M.Ə.Sabirin ad günüdür
  204. Keçən günə gün çatarmı ... - Fotolar
  205. Elmə yönələn yolun başlanğıcı - FOTO
  206. Bakı, ... küçəsi, Azərbaycan Mətbuat Muzeyi
  207. Otuz doqquz ildən sonra yazılan məktubun təəssüratı
  208. Ucundadır dilimin həqiqətin böyüyü ...
  209. İlk hesab dərsliyimiz
  210. Yusif Vəzirovun kölgədə qalan yazıları
  211. Dostluq etməyi bacaran adam - dostum İsa Əliyev
  212. “Tunğuç”məcmuəsi və ya açılmayan qapılar, pəncərələr…
  213. Mustafa Lütfi Şirvani İsmayılov (1876- ?) və onun Həştərxanda Azərbaycan dilində nəşr olunan "Bürhani-tərəqqi" qəzeti
  214. Dərslik, dərslik, yenə də dərslik...
  215. M.Ə.Rəsulzadənin bir məqaləsinin çağırışları və yaxud Əli bəy Hüseynzadənin sorğusu :"Anladınızmı?"
  216. "Molla Nəsrəddin"in Bakı vəkilərindən biri- Məhəmməd Əmin Rəsulzadə
  217. " Riyazi isbat və məntiqi təfəkkür " - FOTO
  218. "ZİYA"lı ziyalı - Foto
  219. Məhəmməd Əmin Rəsulzadə nə vaxt anadan olmuşdur?
Şərh yaz




Enter Code*:

Son xəbərlər
DİN və din
17:38 23.05/2018
 
Xəbər başlıqları
26-05-2018
26.05.2018 Neft ucuzlaşdı
25-05-2018

Bütün xəbərlər

 
© 2012 Strategiya.az
Proqramlaşdırma: Encoder.Az
1.8007 san