10:00 23 Fevral 2015
8807 dəfə oxunub
Çap versiyası
Nazim Nəsrəddinov
Azərbaycan Respublikasının əməkdar müəllimi


         Orxon -Yenisey,  ərəb, latın, rus  və yenə də latın əlifbalı yazımız  və yaxud
                      bu yazıların səsi olan səsimiz , avazımız



   1994-cü ildən YUNESKO xətti ilə hər il oktyabrın 5-də Beynəlxalq Müəllimlər Günü, 2000-ci ilin fevralın 21-dən isə Beynəlxalq Ana Dili Günü keçirilir. Bu tarixlər cəmiyyətin ən aparıcı qüvvələrindən hesab olunan dünya müəllimlərinin hesabat günü kimi də başa düşülə bilər: müəllimlər bu gün həm hesabat verir, həm də görüləcək işlərini planlaşdırırı. Müəllimlik çətin işdir, amma şərəfli sənətdir. Müəllim tərbiyəçidir, doğru yol göstərəndir. Əsl müəllimlər doğru yol göstərənlərdir. Mən çox məmnunam ki, yaxşı müəllimlərdən dərs almışam: Zərxanım müəllimə, Fərhad müəllim, Samət müəllim, Tofiq müəllim...

  Azərbaycan dilini mənə körpəlikdən nənəm öyrədib. O, mənim ən böyük həyat müəllimim olub. Məktəb təhsili yox idi, amma xalq ədəbiyyatının bilicisi idi, sözün semantik məna növlərini incəliklərinə qədər bilirdi. Sözdən söz çəkə bilirdi, ona yalan demək mümkün deyildi. Nəvələrinə gün ağlamağı bacarırdı. Dediyi sözün ağası idi. Şamaxıda - Azərbaycanın qədim paytaxt şəhərində böyüdüyündən kübar cəmiyyətin qayda-qanunlarına bələd idi. Sözün yerini və vurğusunu yaxşı bilirdi. Yaxşı hafizəsi vardı. Radioda bir dəfə eşitdiyi tamaşanı yadında yaxşı saxlayırdı. Üzünü görmədiyi şair Seyid Əzim Şirvanidən, qızları ilə rəfiqə olan şair Mirzə Ələkbər Sabirdən şeir deməyi bacarırdı.

  Mən keçən il Beynəlxalq Müəllimlər Gününü yüksək ovqatla qarşıladım; keçən il ərzində Azərbaycanda və Türkiyədə yüzdən artıq elmi, elmi-metodiki, elmi-publisistik məqaləm çap olunub. Bu yazılarda Türkiyə-Azərbaycan ədəbi əlaqələri, mətbuat tarixi, uşaq mətbuatı, dilçilik məsələləri, ədəbi növlər və janrlar, maarifçilik məsələləri, məktəb tarixi, dərslik tarixi, qabaqcıl milli ziyalıların həyatı arxiv materialları əsasında işıqlandırılıb. Yazlarımın  hamısı dərs proqramları  və kurikulum sənədləri ilə ölgilidir,bağlıdır. İndi material toplamağa nə var ki... Vaxtilə mən bir faktı dəqiqləşdirmək üçün Bakıdan Leninqrada(lap əvvəlki v indiki Sankt-Peturburqa getmişdim-N.N.). Yazılarımla maraqlananlar  "Azərbaycan məktəbi " , "Təhsil ", "Sənətkar", "Kəlam" , "Milli Azərbaycan  Tarixi Muzeyi"  adlı  jurnal və məcmuələrə , "Təhsil probleməlri ",  "Ziya " , "Kaspi ", "Olaylar"  və s. qəzetlərə, Ankaradan bütün dünyaya yayımlanan  "HALDUN  CEZAYİRLİOĞLU Koleksiyonu"na internetdə axtarış verib baxa bilərlər. 

   Bunu ona görə yazıram ki, bəzən görülən iş kölgədə qalır, ünvanına çatmır, yazılanlar ziyalıların mütaliə dairəsinə daxil olmur, çox danışıb az iş görənlər irəli atılır, nahaq haqqı üstələyir.

  Dünyanı hər cür fəlakətdən elm, maarif, ulularımızın işıqlı fikirləri xilas edəcək. Biz müəllimlər bu yolda hələ çox işləməliyik. Övladlarımıza baba və nənələrimizin danışdığı Azərbaycan dili ilə yanaşı, dünyanın aparıcı dillərini - ingilis, alman, fransız, ərəb dillərini də öyrətməliyik. Biz Azərbaycan dili ilə qohum olan digər türk dillərini - Türkiyə türkcəsini də, qazax, özbək dillərini də öyrənməliyik. Dil olmasa, yaxşı həyat da, tərəqqi də olmayacaq. Övladlarımıza qayğı göstərmək, onların fikirlərinə hörmətlə yanaşmaq, sözlərini dinləmək, incələmək lazımdır.

  Mən bir dilçi mütəxəssis, türkoloq kimi dilimizin bugünkü vəziyyətindən gileyliyəm. Biz dilimizin100 il bundan əvvəlki yazısını oxuya bilmirik,çünki ərəb əlifalı yazımızı oxuya bilmirik. Deməli, biz babalarımızın baş daşını da oxuya bilmirik.Bugünkü onuncular rus əlfbalı yazılarımızı höccələyə-höccələyə oxuyurlar. Türk dillərinin ulu yazısından-Orxon-Yenisey abidələrihaqqında bildiklərimiz ümumi sözlərdir: " Orxon-Yenisey abidələriqədim türklərin daş abidələridir. Fonoqrafik yazı nümunəsidir. Bu yazıda hər danışıq  səsini ifadə edən  hərflərdən istifadə olunmuşdur ". 
  Nənəsi ,babası dünyadan köçənlər, eləcə də, nənə-babalarına qulaq asmayanlar dili cizgi filmlərindən, tərcümə kitablarından, internet səhifələrindən öyrənirlər. Təəssüf ki, hələ də hər ailədə milli dil mühiti yoxdur. Hələ də ana laylası and nəğmələrimizə çevrilməyib. Hələ də uşaqlarımızın ən ağıllı qəhrəmanı Cırtdandır. Gerçək qəhrəmanlarımız isə yada düşmür. “Dədə Qorqud” eposunun uşaq qəhrəmanlarını hələ də tanımırıq. “Leyli və Məcnun”, “Xosrov və Şirin” böyüklər üçündür. Uşaqlarımıza türk dünyasının düşüncə tərzinin kitabları lazımdır. Bu günün uşaqları sözün lüğəvi mənasını bilməyəndə kəkələyirlər. Nitqimizin avazı yoxdur. Orfoepiya - dilçiliyimizin Axilles dabanıdır. Bəzən danışanda gülməli görünürük.
  Dilə münasibətdə qorxulu bir məqam da diqqəti cəlb etməkdədir. Xarici olkələrdə oxumağı qərqra alan bəzi uşaqların valideynləri ana dilinin yox, ingilis dilinin öyrənilməsinə  daha böyük maraq göstərirlər. Mənə elə gəlir ki, xarici ölkələrə oxumamağa göndərilənlər mütləq Azərbaycan dilindən və ədəbiyyatından  testlər və esselər vasitəsilə imtahan verməlidirlər.

  Hələ də ibtidai məktəb şagirdlərinin böyük əksəriyyətinə dilimizin orfoqrafik və orfoepik vərdişlərini öyrədə bilmirik. Nitqimizin əsasını təşkil edən nəqli cümləmizin intonasiyası bərbaddır. Əlbəttə, bu məsələdə ən böyük problem ibtidai məktəb proqramındadır. Müəllimlərin nitq mədəniyyətini yüksəltmək lazımdır. Bu günün müəllimi dialekt dilində danışır. Hətta yuxarı sinif müəllimləri də orfoepik vərdişlərə hələ tam yiyələnməyiblər, çünki mükəmməl orfoepiya lüğətlərimiz yoxdur.

   Nəhayət, Azərbaycan dilinin orfoqrafiya lüğətinin ilk nöqsanlı nəşrindən  9 il sonra -2013-cü ildə yeni nəşrinin  sorağını  eşitdik. Bu lüğətin hazırlanmasına böyük qüvvə sərf olunub, bir sıra bacarıqlı mütəxəssislər əməkdaşlığa cəlb olunub.  Təəssüf ki, yeni nəşr hər ailənin kitabxanasına yol tapa bilməyib,çünki qiyməti  bahadır.  Yeni nəşrin məziyyətləri ilə hamı tanış deyil. Çoxları  indi  ancaq yeni qayda kimi "fel"in  "feil" şəklində yazıldığını bilir. Orfoqrafiya lüğəti hər bir ailənin stolüstü kitabı olmalıdır.

   Məncə , hələ bir sıra sözlərin yazılışının  və  dil qaydalarının yenidən müzakirəsinə ehiyac vardır. Biz hələ "nənə" sözünün  yönlük haldakı orfoepiyasını müəyyənləşdirə bilməmiçik. Orfoqrafiya qaydalarının təkmilləşdirilməsinə böyük ehtiyac var. Radio və televiziya verilişlərinin dilinə nəzarət tamamilə unudulub. Bu sahədə hərc-mərclik var; heç kəsdən məsuliyyət tələb olunmur. Bəzi məmurlar cəm şəkilçisini ahəngə görə uyğunlaşdıra bilmir: “ vasitələr” - “vasitəlar”, “kliplər” - “kliplar”, “artikllər” - “artıkıllar” şəklində tələffüz edilir. “Farfor” sözündə vurğunu ikinci hecaya atırlar, “yarmarka” sözündə sonuncu hecaya düşdüyünü zənn edirlər.

   “Arzu etmək” felinin paradiqmasının tələffüzündə ( burada: şəxsə görə dəyişməsində) bəzi ziyalılarımız 6 dəfə çaşırlar. “Deyil” sözünün “degil”, “döyül”, “dəgil”, “döyü” variantlarından hətta ziyalılarımızın da nitqində rast gəlinir.

Dərsliklərimiz də yaxşı vəziyyətdə deyil. AMEA Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu dil dərsliklrinə nəzarət edə bilmir.Onları narahat edən  orta məktəb müəllimlərinin metodik hazırlıqlarının  aşağı səviyyədə olmasıdır.Əlbəttə, bu narahatlıq başa düşüləndir. Faktları qeydə almaq ümumi işin bir tərəfidir. Əsas məsələ  əlbirlik və çətin məsələlərdə dil birliyidir. Ölkənin  sərəfraz müəllimləri  çoxdur. Onların bilik və bacarıqlarından istifadə olunmalıdır.
 Biz bu gün ortaq dilində  dərslik yazmaq barədə fikirləşməliyik. Əlbəttə, mən də bir sıra türkoloqlar kimi o fikirdəyəm ki, ortaq türk dili Azərbaycan dilində yazılmalıdır. Azərbaycan dilinin özəlliyi də, gözəlliyi də buna geniş üfüqlər açır. Bu fikrə  razı olmayan türk qardaşımız varsa, qoy ortaq türk dili kimi öz  türkcəsinə əsaslansın. İmtahan üçün "Dədə Qorqud dastanları"na müraciət edək. Onlara bu eposdan kiçik bir mətn  verək. 

" Gecə yaturkən Qaracıq Çoban qara qayğulu vaqeə gördi.Vaqeəsindən sərmərdi uru turdu.Qabancücü,Dəmirgücü - bu iki qardaşı yanına aldı .Ağılın qapısını bərkitdi. Üç yerdə - dəpə kimi  taş  yığdı, ala qollı sapanın əlinə aldı  ".

Türkdilli qardaşlarımızın Dədə Qorqud eposundan -  bu  məşhur ümumtürk dastanından   seçilmiş bu sözləri  başa düşəcəklərinə  şəxsən mən o qədər də  inanmıram:

 

 Azərbaycanlıların çoxu isə  bu sözləri başa düşür, incələyir və buradakı hər sözü çözəliyə bilir. Bu,faktdır.Faktdan da qaçmaq olmur.

Türkdilli məktəblilərin birgə fəaliyyətinə yönələn maarifçilik tədbirlərimiz , demək olar ki, yoxdur. Halbuki bu, günün tələbidir.

  Bu günlərdə şagirdlərimin birinin  essesində  maraqlı bir  fikirlə rastlaşdım.  Şagird orta məktəblər üçün hazırlanmış Tarix dərsliyinə əsaslanaraq,Azərbaycan dilininə Avropa alimlərindən birinin  verdiyi yüksək qiymətdən fərəhlə söz açırdı. 
  Faktı dəqiqləşdirmək üçün mənbələrə müraciət etdim,araşdırmalar apardım. Görkəmli  alman alimi,  dilçisi, din tarixçisi, Leypziq Universitetinin məzunu və sonralar bir sıra nüfuzlu universitetlərin professoru olan FRİDRİSH MAX MÜLLERin Azərbaycan dili haqqında  yüksək fikirləri  məni  də çox fərəhləndirdi və qürurlandırdı. F.M.Müller  (1863-1900)  yazırdı ki, elə bil dünyanın bir çox alimləri bir yerə yığışaraq Azərbaycan dilini - dünyanın ən mükəmməl, ən gözəl dilini yaratmışlar.
  Bu fikrin orijinal variantını-alman dilindəki variantını mütləq tapıb elmi ictimaiyyətə çatdırmaq lazımdır.
   Bugünkü türk dünyasının ortaq türk dilinə ehtiyacı vardır.Eşitdiyimə görə bu istiqamətdə müəyyən işlər görülməkdədir.  Ortaq  türk dili yaradaraq, bütün dünyanı gəzib-dolaşmaq mümkündür. Bu məqsədlə ortaq türk dilləri üçün minimum sözlük - ən çox işlənməsi məsləhət görülən lüğət -TEZLİK LÜĞƏTİ  yazmaq lazımdır. Lüğətə artıq çoxdan milliləşən alınma sözləri də daxil etmək məsləhətdir. Ortaq türk dilinin minimum sözlüyü üçün seçilən sözlərin rus və ingilis dilində tərcüməsi verilməlidir ki, ondan istifadə etmək mümkün olsun. Bu lüğət üçdilli linqvistik (filoloji) lüğət olmalıdır. Mənə elə gəlir ki, bu kitabın çapını ölkəmizdəki fondlardan biri öhdəsinə götürə bilər. Burada heç kəs unudulmayacaq. Qazanan xalq olacaq. Bu iş tarixdə adı qalan işlərdən biri kimi dəyərləndiriləcək.
  Burada maraqlı bir fikir yadıma düşdü. Gənclik illərimdə "Elektrik beyni ilə söhbət" adlı bir kitab oxumuşdum. Buradakı bir məqam hələ də yadımdadır:" İngilis fermeri  50 sözün köməyilə    ona  tabe olan, onun himayəsinə sığınan xarici ölkə qulluqçu ilə danışa bilir".
  Bəs bizə ortaq türk dili üçün neçə söz lazımdır?

 Lüğətdə əvəzliyin mənaca bütün növlərinə aid sözlər öz yerini tapmalıdır. Minimum sözlük lüğətində türk dillərinin əksəriyyəti üçün aydın olan sadə quruluşlu 100 ümumişlək fel, məktəb və maarifə aid 200 isim, məişət dilində ən çox işlənən 200-ə yaxın əşya adı, 25 rəqəm  adı (bir, iki, üç, dörd, beş, altı, yeddi, səkkiz, doqquz, on, iyirmi, otuz, qırx, əlli, altmış, yetmiş, səksən, doxsan, yüz, min, milyon, milyard, trilyon, kvadrilyon, kvintilyon), sifətə aid 20-30 söz öz əksini tapmalıdır. Başqa sözlə, lüğətdə ilkin mərhələ üçün 600-700 sözün yerləşdirilməsi məqsədəuyğundur.
 

 Lüğətdə müəyyən paradiqmaların yerləşdirilməsi də vacibdir: zaman şəkilçilərinin şəxsə görə dəyişilməsi, mənsubiyyət şəkilçilərin paradiqması, fel şəkillərinin müqayisəli təqdimatı və s.
 Bu gün türk dünyasına, türk uşaqlarına XIX əsr maarifçiləri Səid Əfəndi Ünsizadə, Rəşid bəy Əfəndizadə, Sultan Məcid Qənizadə kimi ziyalıların dərslik, müntəxəbat və lüğətləri daha faydalı görünür.

 


Müəllifin digər yazıları

  1. Mənim nəğməli bibim - Foto
  2. Sən yazmasan,mən yazaram
  3. Araşdırmaçı araşdırıcıya deyirlər və yaxud Bir daha Səid Ünsizadə (1825,Şamaxı-1905.,İstanbul) haqqında
  4. Dörd yaşlı lal-dinməz uşağın dili açılacaq!!!
  5. 20 yaşlı Cəfər Cabbarzadənin "Bakı müharibəsi"
  6. Qulam Məmmədli-120
  7. General Hacı Zeynalabdin Tağıyevin tələbə qızlara novruz bayramı təbriki
  8. Türkiyənin "Ordu marşı" və "Çanakkala döyüşçüsü Mustafanın anasına məktubu"
  9. Səid Ünsizadənin (1825-1905) məktəb yaşlı uşaqların təlim və tərbiyəsinə aid dərsliyi - "Təlimül ətfal, təhzibül - əxlaq"
  10. Türk dünyasının 99 yaşlı "El həyatı" (1918) məcmuəsi
  11. Təhsilimizin dostu, dilçiliyimizin generalı Qəzənfər Kazımov
  12. Bu tarix ki var, qəliz məsələ imiş......
  13. SÖZ KİMİNDİR?
  14. Bu dünyada yerin yoxdur, yağı düşmən,
  15. Mənim dualarım
  16. Hələ qışdır bu yerlərdə və yaxud Şəkilli salamın şeirlə cavabı
  17. Təzadlar, ay təzadlar....
  18. Türk dünyasının "Tərcüman"dan əvvəlki "Ziya"sı və yaxud Qaranlığı və alatoranlığı işıqlandıran insanlar
  19. Adını dəyişdiyim retro yazı və ya "Strategiya.az" saytının 106159 nəfər oxucusunun maraq dünyasının sualı - Foto
  20. Riyaziyyat alimlərinin çoxunun tanımadığı dərslik və yaxud, türk dünyasının ilk türkdilli hesab dərsliklərindən biri
  21. Azərbaycan çocuq mətbuatı tarixinin "Qırmızı günəş"i...
  22. İsmayıl ibn Mustafanın (İsmayıl bəy Qasprinskinin) "Ziyayi -Qafqasiyyə"(Qafqazın ziyası) adlı məqaləsi. Tiflis,1881
  23. Səid Ünsizadənin (1825-1905) dərsliklərindən biri - nəzmlə yazılmış "ƏQAİD və NƏSAYİH"
  24. Testdən qəsdən danışmırıq
  25. Ah....Dərslik, dərslik, yenə də dərslik, bir az da ...
  26. Dərsliklərimizin halı və vəziyyəti
  27. Hacı Zeynalabdin Tağıyevin Bakı şəhər müsəlmanlarının müraciətinə cavabı
  28. Bir daha Cəmo bəy Cəbrayılbəyli (1887-1965) və onun 130 yaşını gözləyən yubileyi haqqında
  29. İsmayıl bəy Qaspıralı:" Qəzetə- millətin lisanıdır "
  30. Hırsızın gözü əlyazmalara düşdü
  31. Bu sorğuya hələ də cavab verilməyib : Şotlandiyada H.Z.Tağıyevin yüzillik heykəli varmı? Və yaxud qaranlıqdan işıldayan işıqlar....
  32. Retro mövzularından biri: Midhat Cemal Kuntay :"Toprak, eger uğrunda ölən varsa, vatandır"
  33. I Nikolayın tiflisli nəvələrinin müəllimi Lev Nikolayeviç Modzalevskinin "Kəpənəy"i
  34. Dünyamızı Gələcəyə Tanıdan Rəssam - Fotolar
  35. Yenə də sözümüz-söhbətimiz Kürdəmirin ilk dövlət məktəbi haqqındadır
  36. Türk dünyasının tarixi məktəblərindən biri-- Kürdəmir,Köhnəbazar kənd orta məktəbi və yaxud üç əsrin məktəbi--09.02.1881
  37. Hacı Səid Əfəndi Ünsizadə-191
  38. Təskinlik və toxtaqlıq və yaxud əbədi və həmişəlik mübarizə
  39. Avropada çap olunan latın qrafikalı 100 yaşlı ilk türk kitablarımızdan biri
  40. Ömür keçir, gün keçir və yaxud Latın qrafikalı ilk türk kitablarımızdan birinin 100 illik yubileyini keçimək çətindirmi?
  41. Türkiyədə dərs alan azərbaycanlı söz ustası və yaxud Türkiyədə az tanınan Azərbaycan Şekspiri
  42. Bir daha Ünsizadələr haqqında
  43. Dünyaya səpələnmiş Ünsizadələr və yaxud Ünsizadələrin nəsil şəcərəsi, soy ağacı
  44. Seyid Əzim Şirvani (1835-1888) və onun gümüş medalının tarixi məqamları
  45. İstiqlal Bəyannaməsini imzalayanlardan biri Kürdəmirli Mustafa Mahmudov
  46. Bizim Bəhicə müəllim - Xalid Səid yadigarı
  47. Karamanoğlu Mehmet Bey ( .... - 1280) və onun türkcəyə sevgisinin tarixi
  48. Sözümüz, savımız, dilimiz - Nazim Hikmətsiz keçən 53 ilimiz
  49. Mətbuat tariximiz-milli düşüncə tariximiz
  50. Bizə hansı elmlər lazımdır və yaxud ...
  51. TQDK-nın tarixdə qalacaq sənədlərindən biri və yaxud bəyənilən maarifçilik fəaliyyətinin təsdiqi
  52. Əməkdar müəllim, professor dünyasını dəyişdi
  53. Soyqırımı günündə dostumu itirmişəm
  54. Bu yaz bir başqa yazdır
  55. Ölümü ilə böyüyü də, kiçiyi də ağladan Vüsal Orucov üçün oxunan elegiya - VİDEO
  56. Xan qızı Natəvanın qocalıqda miras istəyi
  57. Türkiyəli tərbiyə doktoru XƏlil FİKRƏT və bilimsəl psixologiyanın qurucularından biri Ovide DECROLİ Bakıda
  58. Dinməyin,xamuş olun! Yaxud 1884-cü il fevralın 29-da dünyaya göz açan insan...
  59. Azərbaycan dilində yazılmış ilk coğrafiya dərsliyinin müəllifi Əsgər ağa Gorani Adıgözəlov (1857-1910) və yaxud qaranlıqdan və alatoranlıqdan işığa
  60. XIX əsr maarifçisi Səid Əfəndi Ünsizadənin dərsliklərindən biri
  61. Orta məktəbdə bütün fənlər eyni dərəcədə öyrənilməlidir
  62. HƏ, nə oldu, mən deyən oldu,olmadı?
  63. S.Ə.Şirvaninin bir şeirinin yazılma səbəbi və əks-sədası
  64. Rəşid bəy Əfəndizadənin İstanbuldakı "Uşaq bağçası"- 1898-ci il
  65. Dərgahdan başlanan yol
  66. Fikrin ifadə formalarından biri
  67. Təhsil nazirinin kabinetində yaradılan yerüstü bunker
  68. "Həyat"ın çağırışı nə üçün cavabsız qalır?
  69. Hacı Zeynalabdin Tağıyevin Əhmədli kəndindəki ibtidai məktəbin tarixi görüntülərinin iki yarpağı
  70. Tərbiyə doktoru Halil Fikretin oxucu və tədqiqatçıların çoxuna məlum olmayan nadir şəkilləri
  71. Təhsil tariximizin maraqlı səhifələri
  72. Təhsil tariximizdən maraqlı səhifələri
  73. Akademiklərin cərgəsindəki müəllim
  74. Yeni rahat avtobus marşrutu - Nərimanov metrosu - Dəmir yolu İdarəsi və yaxud müəllim, şagird və tələbələr üçün "İVECO" avtobusları
  75. Mübarizə bu gün də var,sabah da...
  76. Xalqımızın türkdilli ilk mətbuat nümunələri
  77. "Əkinçi" qəzeti-140
  78. Mustafanın Çanakkala məktubu
  79. Məktəbdə elm və texnologiya həftəsi
  80. Mübarizə bu gün də var, yarın da....
  81. Halil Fikret və şifahi türkdilli xalq ədəbiyyatımızın Avropadan başlanan təbliğatı
  82. Kim inanmırsa, bu daş, bu da tərəzi...
  83. Yazımızın tarixi-özümüzün tarixi
  84. Fikrət Sadıq -Dədə Qorqud
  85. Tədqiqatçı öz fikrində israrlıdır
  86. Avropa Azərbaycan Məktəbinin olimpiada komandası respublika bilik yarışına vəsiqə aldı
  87. Tarixdə izi və sözü olan insanlardan biri: Cəmo bəy Cəbrayılbəyli
  88. Azərbaycanşünas alim, görkəmli şərqşünas - Mirzə Rəhimov-85
  89. "Dəbistan" jurnalının bir nömrəsinin biblioqrafiyası
  90. Xəlil Fikrət "Tərbiyə və tədris tarixi"
  91. Mirzə Həsən Əfəndi Əlqədari və Azərbaycan
  92. Latın qrafikalı ilk türk kitablarımızdan biri: Hans Stumme, Halil Fikret. "Türkische Lesestoffe…" Leipziq, 1916
  93. "Bağçasaraydan göndərilən məktub"
  94. Diqqət! Diqqət! Məktəb tariximizin qaranlıq səhifələrini işıqlandırırıq!
  95. İ.V.Miçurinin heykəli ucaldılan kənd - Qəbələ, Vəndam kəndi
  96. Maarifçiliyimizin və ədəbi dilimizin tarixi-“Ziya”(“Ziyayi-Qafqasiyyə”) qəzeti -135
  97. Dünya dərsliklərində yuva salan 150 yaşlı "Мотылек" və yaxud birgünlük kəpənəyin tərənnümü
  98. Səsimizə səs vermədikləri üçün ... - Fotolar
  99. Hər gün xatırlanan adam - Fərhad Zeynalov - 85
  100. Abdulla Şaiqin uşaq bağçası
  101. "Ziya"nın biblioqrafiyası
  102. Kasıblığın üzü qara olsun
  103. Bu gün M.Ə.Sabirin ad günüdür
  104. Keçən günə gün çatarmı ... - Fotolar
  105. Elmə yönələn yolun başlanğıcı - FOTO
  106. Bakı, ... küçəsi, Azərbaycan Mətbuat Muzeyi
  107. Otuz doqquz ildən sonra yazılan məktubun təəssüratı
  108. Ucundadır dilimin həqiqətin böyüyü ...
  109. İlk hesab dərsliyimiz
  110. Yusif Vəzirovun kölgədə qalan yazıları
  111. Dostluq etməyi bacaran adam - dostum İsa Əliyev
  112. “Tunğuç”məcmuəsi və ya açılmayan qapılar, pəncərələr…
  113. Mustafa Lütfi Şirvani İsmayılov (1876- ?) və onun Həştərxanda Azərbaycan dilində nəşr olunan "Bürhani-tərəqqi" qəzeti
  114. Dərslik, dərslik, yenə də dərslik...
  115. M.Ə.Rəsulzadənin bir məqaləsinin çağırışları və yaxud Əli bəy Hüseynzadənin sorğusu :"Anladınızmı?"
  116. "Molla Nəsrəddin"in Bakı vəkilərindən biri- Məhəmməd Əmin Rəsulzadə
  117. " Riyazi isbat və məntiqi təfəkkür " - FOTO
  118. "ZİYA"lı ziyalı - Foto
  119. Məhəmməd Əmin Rəsulzadə nə vaxt anadan olmuşdur?
Şərh yaz




Enter Code*:

Son xəbərlər
Qızıl fond- Habil Əliyev
20:47 28.05/2017
 
Xəbər başlıqları
30-05-2017
29-05-2017
29.05.2017 Zibillikdə sursat
29.05.2017 Neft ucuzlaşdı
29.05.2017 Abşeronda yanğın
28-05-2017
28.05.2017 "Volkswagen" yanıb

Bütün xəbərlər

 
© 2012 Strategiya.az
Proqramlaşdırma: Encoder.Az
1.2258 san