09:38 10 Mart 2015
4674 dəfə oxunub
Çap versiyası
Nazim Nəsrəddinov
Azərbaycan Respublikasının əməkdar müəllimi

 Məhəmməd Əmin Rəsulzadə nə vaxt   anadan olmuşdur? 
                                                   sualının cavabı belədir:
                    

" Qaranı qara ,ağı ağ kimi görə biliriksə, Məhəmməd Əmin  Axund Molla Ağa oğlu Rəsulzadə 1884-cü il fevralın 29-da anadan olmuşdur".

       Kim inanmırsa, bu daş,bu da tərəzi...

 
                           Yeni tapılmış sənədlər 
            M.Ə.Rəsulzadəni düz 1 ay cavanlaşdırır


Azərbaycan Respublikasının Dövlət Tarix Arxivindəki 290 nömrəli Fondda Zaqafqaziya Şiə Ruhani İdarəsinə aid materiallar saxlanılır. Bu fond uzun illər boyu bir növ kölgədə qalmış , ondan nadir hallarda istifadə olunmuşdur. Artıq neçə illərdir ki, 290 nömrəli fondun materialları tədqiqatçılar tərəfindən böyük maraq və həvəslə öyrənilir. Təəssüf ki, tariximizin XIX və XX əsrlərinə aid ictimai-siyasi, bədii -fəlsəfi həyatının müəyyən mərhələlərini öyrənmək baxımından buradakı minlərlə arxiv materialları hələ də öz diqqətli, faktlarla işləməyi bacaran, dərin analitik təfəkkür tərzli tədqiqatçılarını gözləiyr.
Arxivdə maarifçılık və dil materiallarına aid sənədlər üzırində işləyərkən , görkəmli maarifçı din xadimlərinin həyat və yaradıcılığını oyrənərkən Rəsulzadə soyadına rast gəldim. Bu ad mənə tanışdır. Babamın da,oğlumun da adı Rəsuldur. 
Oxucuları intizardan qyrtarmaq üçün deyim ki, söhbət Azərbaycan Milli Şurasının sədri Məmməd Emin Rəsulzadənin (1884-1955) atasından gedir.

Materiallarla tanışlıq üçün arxivə sifarış verdim: 290 nömrəli fond,saxlama vahidi -2266. 
Cəmisi 10 səhifədir. Lakin bu səhifələrdə yatan tariximiz -tariximiz üçün əvəzciz mənbədir. Sənədlər toplusunun tərcüməsi belədir:


Bakı Quberniya Şiə Məclisinin üzvü AXUND MOLLA HACI AĞA

( o həm də AXUND HACI MOLLA ƏLƏKBƏRDİR) 

RƏSULZADƏNİN


FORMULYAR SİYAHISI

**17 mart 1901-ci ildə tərtib olunmuşdur.**

******

ФОРМУЛЯРНЫЙ СПИСОК

ЧЛЕНА БАКИНСКОГО ГУБЕРНСКОГО ШИИТСКОГО МЕДЖЛИСА

АХУНДА ГАДЖИ МОЛЛА АГА 
(он же АХУНД ГАДЖИ МОЛЛА АЛИ АКБЕР) РАСУЛZАДЕ

** Составлен 17 марта 1901 года.**

******


Formulyar siyahıdan məlum olur ki, Molla Ağa (Axund Hacı Molla Əli Əkbər Rəsulzadə Bakı Quberniya Şiə Məclisinin üzvüdür, 54 yaşı var, şiə təriqətinə mənsubdur. Fərqlənmə nişanı yoxdur. İldə 300 rubl maaş alır. (365 gündə... Məhəmməd anadan olan il -366 gün idi, uzun fevrallı il idi, il 4 rəqəminə qalıqsız bölünürdü).
Formulyar siyahıda Axund Molla Ağanın ruhani zümrəsindən olması və ailənin ata-baba mülkü haqqında da məllumat var:Bakının Spasski küçəsində 155 nömrəli evdə qardaşları ilə şərikli mülkü -evi və həyəti var.Axundun Bakıda Xoca Həsən küçəsində (N 29) ayrıca evi və həyəti də var.
Bakıda ev tərbiyə və təhsili alıb (xüsusi məktəb bitirməyib-N.N.). 
Bakı qubernatorunun 7 may 1888-ci il tarixli 7088 nömrəli əmri ilə Hacı Pirverdi məscidinə prixod mollası təyin olunub.Elə həmin qubernatorun 02 noyabr 1892-ci il tarixli 1692 nömrəli əmri ilə Bakı Quberniya Şiə Məclisinin üzvü təyin olunub.
Formulyar siyahıda Axund Hacı Molla Ağanın ( Axund Hacı Molla Əli Əkbərin ailə vəziyyətindən də danışlır:arvadı Bakı sakini ZİNƏT XAHIM MƏŞƏDİ ZAL qızıdır.


Oğlu MƏHƏMMƏD ƏMİN 29 fevral 1884 -cü ildə, Qızı Şəhrəbanu isə 9 sentyabr 1888-cı ildə anadan olub. 


Maraqlıdır ki, M.Ə.Rəsulzadənin təvəllüdü bütün mənbələrdə 31 yanvar 1884-cü il göstərilir. 

Bu yanlışlıq M.Ə.Rəsulzadə haqqında tərtib olunmuş və dünyaya səpələnmiş  ensiklopediyada  da öz əksini tapıb.

Aşkarladığımız yeni sənədlər, yəni Məmməd Əmin Rəsulzadənin 29 fevral 1884-cü ildə anadan olduduğu faktı Azərbaycan Demokratik Respublikası Milli Şurasının sədrini düz bir ay cavanlaşdırır.Bunu yazıya əlavə etdiyimiz arxiv sənədlərində də görə bilərsiniz. Ola bisin ki,M.Ə.Rəsulzadənin 31 yanvar 1884-cü ildə anadan olduğunu göstərən sənəd də var. Əgər belə bir  fakt da varsa, gəlin  sənədləri müqayisə edək, dərin elmi araşdırmalar aparaq. Unutmayaq ki, bir yazımızın səhvi məhəbbətlə   yazdıqlarımızın  bəzilərinə  də  inamımızı azala bilər.

     Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin  baş daşında  onu düz bir ay cavanlaşdıran


                 Məhəmməd Əmin Rəsulzadə

    (29 fevral 1884-cü il, Bakı, 

Novxanı  kəndi -
                 6 mart 1955-ci il, Ankara)
    

           
sözlərinin yazılmasını mötəbər mənbəyə əsaslanan 

faktın təntənəsi  hesab edirəm.
  İsrarla dediklərimdə səhv tapsanız(əgər belə  səhv  varsa), səhvi təkzib etməyə nə var ki...



...M.Ə.Rəsulzadənin atası müəllimlərin müəllimi olub.Bunu deməyə əsasımız var: 12 fevral 1908-ci ildə Şamaxı şəhər sakini, bizim dədə-baba məhəlləmiz Şıxzərlinin aşağısındakı Sarıtorpaq məhəlləsinin 46 yaşının tamamına  hələ bir neçə ay qalmış çoxuşaqlı sakini  MİRZƏ ƏLƏKBƏR MƏŞƏDİ ZEYNAL OĞLU 
yaxşı yaşamaq üçün müəllimlik fikrinə düşür. O, müəllimlik attestatı (diplomu yox-N.N.) almaq niyyətilə Bakı Quberniyası Şiə Məclisi Ruhani İdarəsində imtahan verir. Ədəbiyyat tariximizdə və eləcə də ictimai fikir tariximizdə dədə-baba adı ilə yox, Sabir kimi tanınan Mirzə Ələkbər Məşədi Zeynal oğlunu imtahan edən 3 nəfərdən biri M.Ə.Rəsulzadənin atası Axund Hacı Molla Ağa idi. Onun Axund Hacı Molla Ələkbər adını da yadda saxlayın.


Müəllifin digər yazıları

  1. "Ziya" qəzetinin (25.01.1879- 26.06.1884) qaranlıq taleyini işıqlandırmaq lazımdır
  2. Məktəbliləri maarifləndirən mətbu orqanlardan biri - "Maarif" məcmuəsi
  3. РУССКО-БАШКИРСКИЙ СЛОВАРЬ - kitabxanamın ən qalın və ən sanballı lüğətlərindən biri
  4. Söz sözü çəkər, əgər sözün közü varsa
  5. Beynəlxalq bayram tədbirlərindən sonrakı gün - Müəllimlərin Ziyarəti Günü
  6. Müəllim olanda da yaxşı müəllim olun
  7. Tanıdım...Gül bəsləyən qız- Məlahət Yusif qızı...
  8. Avtoelegiya: İşin-gücün boş vaxtı-qocaların xoş vaxtı....
  9. HƏR KİM 100 İL YAŞAMASA , GÜNAH ONUN ÖZÜNDƏDİRMİ ?!
  10. İsmayıl Mirzanın hər həftə oxuduğu türkdilli "Ziya" qəzetin bir nömrəsinin biblioqrafiyası
  11. Ay Allah bəndəsi, niyə yazıqsan?
  12. Ömrün payız etirafı və yaxud ömrün,günün hapı, gopu
  13. Mətbuat tariximizdən birinci ilinin 46 nömrəsi itən qəzetimiz və yaxud mətbuatımızın "Ziya"sı
  14. Mən niyə SSRİ Ali Sovetinin deputatı ola bilmədim?
  15. Təbrizdən kənd məktubları
  16. "Təbriz məktubları silsiləsi"ndən növbəti yazı
  17. Nazim Nəsrəddinov: "Təbriz məktubları" silsiləsindən
  18. Dünya yaman dünyadır
  19. Görkəmli maarifçilər Ünsizadələr haqqında təzə xəbər və şəkillər və yaxud Tütk soyad Kanunu - ARKÜNLƏR VƏ BERKSANLAR
  20. "Strategiya.az"ın yeni layihəsi-Səhiyyə tariximizin unudulmuş səhifələri
  21. Abdulla Şaiqin Bülbül Məmmədova həsr olunmuş fransız soneti - "Centlmen bir xanəndəyə"
  22. Dünya türkologiyasının Fərhadı və yaxud dünyanın ən işıqlı adamlarından biri
  23. Qüdrət Piriyevlə birlikdə Azərbaycana tanıtdığımız İqor Səməd oğlu Mehmandarov
  24. Sözgəlişi, ola bilər düzəlişi...
  25. 16 il bundan əvvəl imzalanmış Fərmanın işığı
  26. Bu Dünya- Şirin Dünya.....
  27. Göz görür,ağıl kəsir....
  28. Tərcüməsiz başa düşülən tatar bayatıları
  29. M.Ə.Sabirin türk dili müəllimliyinə gedən əzablı və əziyyətli yolları… - Tədqiqat
  30. Türk dünyasının Bakıda işləyən ilk məşhur qadın həkimlərindən biri- Batırşina Amina xanım
  31. Mənim nəğməli bibim - Foto
  32. Sən yazmasan,mən yazaram
  33. Araşdırmaçı araşdırıcıya deyirlər və yaxud Bir daha Səid Ünsizadə (1825,Şamaxı-1905.,İstanbul) haqqında
  34. Dörd yaşlı lal-dinməz uşağın dili açılacaq!!!
  35. 20 yaşlı Cəfər Cabbarzadənin "Bakı müharibəsi"
  36. Qulam Məmmədli-120
  37. General Hacı Zeynalabdin Tağıyevin tələbə qızlara novruz bayramı təbriki
  38. Türkiyənin "Ordu marşı" və "Çanakkala döyüşçüsü Mustafanın anasına məktubu"
  39. Səid Ünsizadənin (1825-1905) məktəb yaşlı uşaqların təlim və tərbiyəsinə aid dərsliyi - "Təlimül ətfal, təhzibül - əxlaq"
  40. Türk dünyasının 99 yaşlı "El həyatı" (1918) məcmuəsi
  41. Təhsilimizin dostu, dilçiliyimizin generalı Qəzənfər Kazımov
  42. Bu tarix ki var, qəliz məsələ imiş......
  43. SÖZ KİMİNDİR?
  44. Bu dünyada yerin yoxdur, yağı düşmən,
  45. Mənim dualarım
  46. Hələ qışdır bu yerlərdə və yaxud Şəkilli salamın şeirlə cavabı
  47. Təzadlar, ay təzadlar....
  48. Türk dünyasının "Tərcüman"dan əvvəlki "Ziya"sı və yaxud Qaranlığı və alatoranlığı işıqlandıran insanlar
  49. Adını dəyişdiyim retro yazı və ya "Strategiya.az" saytının 106159 nəfər oxucusunun maraq dünyasının sualı - Foto
  50. Riyaziyyat alimlərinin çoxunun tanımadığı dərslik və yaxud, türk dünyasının ilk türkdilli hesab dərsliklərindən biri
  51. Azərbaycan çocuq mətbuatı tarixinin "Qırmızı günəş"i...
  52. İsmayıl ibn Mustafanın (İsmayıl bəy Qasprinskinin) "Ziyayi -Qafqasiyyə"(Qafqazın ziyası) adlı məqaləsi. Tiflis,1881
  53. Səid Ünsizadənin (1825-1905) dərsliklərindən biri - nəzmlə yazılmış "ƏQAİD və NƏSAYİH"
  54. Testdən qəsdən danışmırıq
  55. Ah....Dərslik, dərslik, yenə də dərslik, bir az da ...
  56. Dərsliklərimizin halı və vəziyyəti
  57. Hacı Zeynalabdin Tağıyevin Bakı şəhər müsəlmanlarının müraciətinə cavabı
  58. Bir daha Cəmo bəy Cəbrayılbəyli (1887-1965) və onun 130 yaşını gözləyən yubileyi haqqında
  59. İsmayıl bəy Qaspıralı:" Qəzetə- millətin lisanıdır "
  60. Hırsızın gözü əlyazmalara düşdü
  61. Bu sorğuya hələ də cavab verilməyib : Şotlandiyada H.Z.Tağıyevin yüzillik heykəli varmı? Və yaxud qaranlıqdan işıldayan işıqlar....
  62. Retro mövzularından biri: Midhat Cemal Kuntay :"Toprak, eger uğrunda ölən varsa, vatandır"
  63. I Nikolayın tiflisli nəvələrinin müəllimi Lev Nikolayeviç Modzalevskinin "Kəpənəy"i
  64. Dünyamızı Gələcəyə Tanıdan Rəssam - Fotolar
  65. Yenə də sözümüz-söhbətimiz Kürdəmirin ilk dövlət məktəbi haqqındadır
  66. Türk dünyasının tarixi məktəblərindən biri-- Kürdəmir,Köhnəbazar kənd orta məktəbi və yaxud üç əsrin məktəbi--09.02.1881
  67. Hacı Səid Əfəndi Ünsizadə-191
  68. Təskinlik və toxtaqlıq və yaxud əbədi və həmişəlik mübarizə
  69. Avropada çap olunan latın qrafikalı 100 yaşlı ilk türk kitablarımızdan biri
  70. Ömür keçir, gün keçir və yaxud Latın qrafikalı ilk türk kitablarımızdan birinin 100 illik yubileyini keçimək çətindirmi?
  71. Türkiyədə dərs alan azərbaycanlı söz ustası və yaxud Türkiyədə az tanınan Azərbaycan Şekspiri
  72. Bir daha Ünsizadələr haqqında
  73. Dünyaya səpələnmiş Ünsizadələr və yaxud Ünsizadələrin nəsil şəcərəsi, soy ağacı
  74. Seyid Əzim Şirvani (1835-1888) və onun gümüş medalının tarixi məqamları
  75. İstiqlal Bəyannaməsini imzalayanlardan biri Kürdəmirli Mustafa Mahmudov
  76. Bizim Bəhicə müəllim - Xalid Səid yadigarı
  77. Karamanoğlu Mehmet Bey ( .... - 1280) və onun türkcəyə sevgisinin tarixi
  78. Sözümüz, savımız, dilimiz - Nazim Hikmətsiz keçən 53 ilimiz
  79. Mətbuat tariximiz-milli düşüncə tariximiz
  80. Bizə hansı elmlər lazımdır və yaxud ...
  81. TQDK-nın tarixdə qalacaq sənədlərindən biri və yaxud bəyənilən maarifçilik fəaliyyətinin təsdiqi
  82. Əməkdar müəllim, professor dünyasını dəyişdi
  83. Soyqırımı günündə dostumu itirmişəm
  84. Bu yaz bir başqa yazdır
  85. Ölümü ilə böyüyü də, kiçiyi də ağladan Vüsal Orucov üçün oxunan elegiya - VİDEO
  86. Xan qızı Natəvanın qocalıqda miras istəyi
  87. Türkiyəli tərbiyə doktoru XƏlil FİKRƏT və bilimsəl psixologiyanın qurucularından biri Ovide DECROLİ Bakıda
  88. Dinməyin,xamuş olun! Yaxud 1884-cü il fevralın 29-da dünyaya göz açan insan...
  89. Azərbaycan dilində yazılmış ilk coğrafiya dərsliyinin müəllifi Əsgər ağa Gorani Adıgözəlov (1857-1910) və yaxud qaranlıqdan və alatoranlıqdan işığa
  90. XIX əsr maarifçisi Səid Əfəndi Ünsizadənin dərsliklərindən biri
  91. Orta məktəbdə bütün fənlər eyni dərəcədə öyrənilməlidir
  92. HƏ, nə oldu, mən deyən oldu,olmadı?
  93. S.Ə.Şirvaninin bir şeirinin yazılma səbəbi və əks-sədası
  94. Rəşid bəy Əfəndizadənin İstanbuldakı "Uşaq bağçası"- 1898-ci il
  95. Dərgahdan başlanan yol
  96. Fikrin ifadə formalarından biri
  97. Təhsil nazirinin kabinetində yaradılan yerüstü bunker
  98. "Həyat"ın çağırışı nə üçün cavabsız qalır?
  99. Hacı Zeynalabdin Tağıyevin Əhmədli kəndindəki ibtidai məktəbin tarixi görüntülərinin iki yarpağı
  100. Tərbiyə doktoru Halil Fikretin oxucu və tədqiqatçıların çoxuna məlum olmayan nadir şəkilləri
  101. Təhsil tariximizin maraqlı səhifələri
  102. Təhsil tariximizdən maraqlı səhifələri
  103. Akademiklərin cərgəsindəki müəllim
  104. Yeni rahat avtobus marşrutu - Nərimanov metrosu - Dəmir yolu İdarəsi və yaxud müəllim, şagird və tələbələr üçün "İVECO" avtobusları
  105. Mübarizə bu gün də var,sabah da...
  106. Xalqımızın türkdilli ilk mətbuat nümunələri
  107. "Əkinçi" qəzeti-140
  108. Mustafanın Çanakkala məktubu
  109. Məktəbdə elm və texnologiya həftəsi
  110. Mübarizə bu gün də var, yarın da....
  111. Halil Fikret və şifahi türkdilli xalq ədəbiyyatımızın Avropadan başlanan təbliğatı
  112. Kim inanmırsa, bu daş, bu da tərəzi...
  113. Yazımızın tarixi-özümüzün tarixi
  114. Fikrət Sadıq -Dədə Qorqud
  115. Tədqiqatçı öz fikrində israrlıdır
  116. Avropa Azərbaycan Məktəbinin olimpiada komandası respublika bilik yarışına vəsiqə aldı
  117. Tarixdə izi və sözü olan insanlardan biri: Cəmo bəy Cəbrayılbəyli
  118. Azərbaycanşünas alim, görkəmli şərqşünas - Mirzə Rəhimov-85
  119. "Dəbistan" jurnalının bir nömrəsinin biblioqrafiyası
  120. Xəlil Fikrət "Tərbiyə və tədris tarixi"
  121. Mirzə Həsən Əfəndi Əlqədari və Azərbaycan
  122. Latın qrafikalı ilk türk kitablarımızdan biri: Hans Stumme, Halil Fikret. "Türkische Lesestoffe…" Leipziq, 1916
  123. "Bağçasaraydan göndərilən məktub"
  124. Diqqət! Diqqət! Məktəb tariximizin qaranlıq səhifələrini işıqlandırırıq!
  125. İ.V.Miçurinin heykəli ucaldılan kənd - Qəbələ, Vəndam kəndi
  126. Maarifçiliyimizin və ədəbi dilimizin tarixi-“Ziya”(“Ziyayi-Qafqasiyyə”) qəzeti -135
  127. Dünya dərsliklərində yuva salan 150 yaşlı "Мотылек" və yaxud birgünlük kəpənəyin tərənnümü
  128. Səsimizə səs vermədikləri üçün ... - Fotolar
  129. Hər gün xatırlanan adam - Fərhad Zeynalov - 85
  130. Abdulla Şaiqin uşaq bağçası
  131. "Ziya"nın biblioqrafiyası
  132. Kasıblığın üzü qara olsun
  133. Bu gün M.Ə.Sabirin ad günüdür
  134. Keçən günə gün çatarmı ... - Fotolar
  135. Elmə yönələn yolun başlanğıcı - FOTO
  136. Bakı, ... küçəsi, Azərbaycan Mətbuat Muzeyi
  137. Otuz doqquz ildən sonra yazılan məktubun təəssüratı
  138. Ucundadır dilimin həqiqətin böyüyü ...
  139. İlk hesab dərsliyimiz
  140. Yusif Vəzirovun kölgədə qalan yazıları
  141. Dostluq etməyi bacaran adam - dostum İsa Əliyev
  142. “Tunğuç”məcmuəsi və ya açılmayan qapılar, pəncərələr…
  143. Mustafa Lütfi Şirvani İsmayılov (1876- ?) və onun Həştərxanda Azərbaycan dilində nəşr olunan "Bürhani-tərəqqi" qəzeti
  144. Dərslik, dərslik, yenə də dərslik...
  145. M.Ə.Rəsulzadənin bir məqaləsinin çağırışları və yaxud Əli bəy Hüseynzadənin sorğusu :"Anladınızmı?"
  146. "Molla Nəsrəddin"in Bakı vəkilərindən biri- Məhəmməd Əmin Rəsulzadə
  147. " Riyazi isbat və məntiqi təfəkkür " - FOTO
  148. "ZİYA"lı ziyalı - Foto
  149. Məhəmməd Əmin Rəsulzadə nə vaxt anadan olmuşdur?
Şərh yaz




Enter Code*:

Son xəbərlər
Hacı Zakir Bayramov -70
12:22 22.10/2017
 
Xəbər başlıqları
23-10-2017
22-10-2017

Bütün xəbərlər

 
© 2012 Strategiya.az
Proqramlaşdırma: Encoder.Az
1.3382 san