09:33 14 İyul 2016
4830 dəfə oxunub
Çap versiyası
Nazim Nəsrəddinov
Azərbaycan Respublikasının əməkdar müəllimi


  1879-cu ildə Zaqafqaziya Müəllimlər Seminariyasının müsəlman şöbəsi açılanda orada dərs deyəcək azərbaycanlı müəllimlərin də axtarışına başlandı. Seminariyanın yeni şöbəsində oxuyacaq tələbələrə  ana dili və şəriətdən iki müəllimin dərs deyəcəyi müəyyənləşdirildi. Onların biri sünniməzhəb tələbələrə, digəri isə şiəməzhəb tələbələrə dərs deməli idi. Bu məqsədlə görkəmli şərqşünas 1851-ci ildə Sankt Peterburq Universitetinin şərq fakültəsinin 1851-ci il məzunu A.P.Berjenin rəhbərliyi ilə namizədlərin axtarışına başlanır. Sünniməzhəb tələbələrə Zaqafqaziya Əhli-Təsənni İdarəsinin katibi Hüseyn Əfəndi Qayıbovun namizədliyi irəli sürülür.
  H.Ə.Qayıbov A.P.Berjenin yaxşı tanıdığı qələm sahiblərindən biri idi. 1869-cu ildə Almaniyanın Leypsiq şəhərində A,P.Berjenin "Die Sanqer des XVIII und XIX Jahrhunderts in adserbeidshanischer" kitabı nəşr olunmuşdu. Kitabda müsəlman (Azərbaycan-N.N.) şairlərinin şeirlərinin toplanmışdı. M.F.Axundovun xahişi ilə bu şeirlərin toplanmasında  Zaqafqaziya Əhli-Təsənni İdarəsinin katibi H,Ə.Qayıbov böyük xidmətlər göstərmişdi. Zaqafqaziyada təhsil sisteminə nəzarət işində əhəmiyyətli rol oynayan A.P.Berje birgə ədəbi-şərqşünaslıq işi sahəsində yaxından tanıdığı H.Ə.Qayıbovun zəhmətini onun vəzifəsini artırmaqla qiymətləndirmişdir. Belə ki  A.P.Berjenin zəmanəti ilə H.Ə.Qayıbov asanlıqla Zaqafqaziya Müəllimlər Seminariyasına Qafqaz Təhsil Dairəsinin popeçiteli K.P.Yanovskidən təyinat almışdır.
  Seminariyanın  şiəməzhəb tələbələrinə ana dili və şəriətdən dərs demək üçün iki namizədin  sənədləri araşdırılmışdır. Onlardan biri Zaqafqaziya Ruhani İsdarəsinin üzvü Əbdüssəlam Axundzadə, digəri isə Şamaxı şəhər məktəbinin ana dili və şəriət müəllimi Hacı Seyid Əzim Seyid Məhəmməd oğlu Şirvani idi.
  Bu barədə Tiflisdə nəşr olunan "Ziya" qəzetinin 6 sentyabr 1879-cu il tarixli 33-cü nömrəsində "Seminariya barəsində" ətraflı məlumat verilir:

"Əhli-təsənni tərəfindən  əqaidi -diniyyənin təlimi müsəlman müəllimlərinin bu halda Tiflisdə cənab müfti həzrətlərinin  təhti-nəzarətində olan müsəlman məktəbinin  müəllimi Qayıbova həvalə olunur. Və əhli-şiyə tərəfindən ancaq ehkam şəriyyəni təlim etməklik şeyxülislam həzrətlərinin təhti-nəzarəti alilərində olan məktəb müəllimi   Axundzadəyə  və ya ki,Şamaxı rus məktəbinin və Məclis Məktəbinin  müsəlman müəllimi olan  ...Hacı Seyid Əzim Şirvaniyə həvalə olunacaqdır.Bu məsələnin həlli Popeçitel İdarəsində (Qafqaz Təhsil İdarəsində-N.N.)həll olunacaqdır.Yuxarıda göstərilən məktəblərin əhvalatından bir növ xəbərdar olduğumuzdan  zikr olunan müəllimləri  təbrik və təhnit  ( mübarəkdarlıq-N.N.)   ) zəminində  acizənəmiz oldur ki,onlara etibar olunan  darülmüəllimün mədrəsəsinin...pişrəftində sai ( çalışan,səyli-N.N.) və cahid (cəhd edən -N.N. ) olalar ".

   Müəllimlik müsabiqəsində iştirak etmək üçün S.Ə.Şirvani  Tiflisə yola düşür.Lakin müsabiqədə dövrünün görkəmli din xadimi, hakim dairələrinə daha yaxın olan Əbdüssəlam Axundzadəyə uduzub geri qayıdır.S.Ə.Şirvani Tiflisdən Şamaxıya qayıdarkən yolüstü Gəncədə Nizaminin məqbərəsini ziyarət edir. Nizaminin baxımsızlıq ucbatından ürək ağrıdan uçuq-sökük məqbərəsi Seyid Əzimi narahat edir.Seyid Əzim şeirə,sənətə göstərən bu biganəliyi öz halı ilə müqayisə edib,məşhur rübahisini söyləyir:
       

  Ey Şeyx Nizami, ey nizamı dağılan,
  Ey Gəncədə izzü ehtişamı dağılan,
  Olmuşmu səninlə mən kimi aləmdə
  Beyti,evi,məktəbi,kəlamı dağılan?


  S.Ə.Şirvani Şamaxıya qayıdır və  iəvvəlki kimi iki məktəbdə pedaqoji fəaliyyətini davam etdirir.Zəmanəsinin o vaxtkı dövri mətbuatında - Tiflisdə Azərbaycan dilində nəşr olunan "Ziya" qəzetində  müxbirlik fəaliyyətini davam etdirir, Başladığı təzkirə üçün yeni-yeni materiallar toplayır,ölkəşünaslıq materialları üzərində işləyir,Şamaxı ədəbi məclisinin məşğələlərində maraqlı poeziya nümunələri ilə çıxış edir,məktəb yaşlı uşaqlar üçün hnəsihətamiz əsərlər yazır,həm Azərbaycan, həm də fars dillərində yüksək poetik dəyərli  əsərlər yaradır.
   Bu illərdə S.Ə.Şirvaninin beynəlxalq  şeir müsabiqələrində fəal iştirakı da diqqəti cəlb edir.  Müxtəlif vaxtlarda üç dəfə Türkiyənin maarif naziri olan Minif Paşanın  Tiflisdə Azərbaycan  dilində çıxan  "Ziyayi-Qafqasiyyə"  qəzetində açdığı  "Ey bülbül" adlı  Ezop maneralı  şeir  müsabiqəsinə qoşulan  Azərbaycan şairlərindən biri  də Seyid Əzim Şirvani olmuşdur.
  S.Ə.Şirvani zəmanəsinin bəyənilən işıqlı fikir adamlarından biri idi.Onun ayrı-ayrı tarixi şəxsiyyətlərə,şair və din xadimlərinə yazdığı qəsidələr hələ də öz ciddi elmi təhlilini tapmamışdır.
  S.Ə.Şirvani rəmzlər ustası idi. Onun rəmzlərini, adi söz içində dediyi sözləri başa düşmək,anlamaq üçün ədəbiyyatşünaslarımız hələ çox işləməlidirlər.
  Cəmiyyətdə S.Ə.Şirvaninin mövqeyini  hamıya  tanıtmaq üçün dövrün  dini rəhbərləri səmərəli işlər görürdülər. Onlar Seyid Əzimin  maarifçilik fəaliyyətinin  kölgədə qalmasına heç cür razı ola bilmirdilər.Zaqafqaziya şeyxülislamı Əhməd bəy Hüseynzadə, müftilər  Əbdülhəmid Əfəndizadə və Hüseyn Əfəndi Qayıbov S.Ə.Şirvaniyə həmişə qayğıkeşlik etmişlər.Məhz onların qayğısı nəticəsində 1886-cı ilin noyabr  ayında Seid Əzim Şirvaninin  maarifçilik və müəllimlik fəaliyyətini dövlət səviyyəsində qiymətləndirmək haqqında  ciddi addımlar atıldı.Qafqaz Təhsil Dairəsi 27 dekabr 1886-cı il tarixində 11795 nömrəli məktubu ilə Zaqafqaziya Şiə İdarəsinin rəhbərliyinə müraciət edərək, Hacı Seyid Əzim Seyid Məhəmməd oğlu Şirvaniyə Stanislavski lenti üzərinə  sancaqlanan  "За усердие" ("Səylərinə görə")  gümüş medalı verilməsi barədə material hazırlayır. Bakı-Dağıstan Xalq Məktəbləri müdiriyyətinin adından  da Qafqaz Təhsil Dairəsinin popeçiteli K.P.Yanovskiyə  təqdimat məktubu göndərilir.  Veriləcək gümüş medal barədə həm Zaqafqaziya Şiə İdarəsinin, ,həm də digər qurumların münasibəti öyrənilir.Heç kəs S.Ə.Şirvaniyə  maarifçilik fəaliyyətinə görə "За усердие"  gümüş medalının  verilməsinə  maneçilik göstərmir.
  Təəssüf ki, S.Ə.Şirvani  Stanislavski lenti üzərindəki bu  gümüş medalı 7 manat 50  qəpiklik poçt rüsumuna görə  uzun müddət ala bilmir.Medal sahibinə çatdırılanda  şairin ölümünə 10 gün qalırdı.

Nazim Nəsrəddinov,
Azərbaycan Respublikasının əməkdar müəllimi,
Respublika Prezidentinin Sərəncamı ilə keçirilən ƏN YAXŞI MÜƏLLİM müsabiqəsinin qalibi,
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin  aylıq təqaüdçüsü,
Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü.

   Bakı,14.07.016.


Müəllifin digər yazıları

  1. Mənim nəğməli bibim - Foto
  2. Sən yazmasan,mən yazaram
  3. Araşdırmaçı araşdırıcıya deyirlər və yaxud Bir daha Səid Ünsizadə (1825,Şamaxı-1905.,İstanbul) haqqında
  4. Dörd yaşlı lal-dinməz uşağın dili açılacaq!!!
  5. 20 yaşlı Cəfər Cabbarzadənin "Bakı müharibəsi"
  6. Qulam Məmmədli-120
  7. General Hacı Zeynalabdin Tağıyevin tələbə qızlara novruz bayramı təbriki
  8. Türkiyənin "Ordu marşı" və "Çanakkala döyüşçüsü Mustafanın anasına məktubu"
  9. Səid Ünsizadənin (1825-1905) məktəb yaşlı uşaqların təlim və tərbiyəsinə aid dərsliyi - "Təlimül ətfal, təhzibül - əxlaq"
  10. Türk dünyasının 99 yaşlı "El həyatı" (1918) məcmuəsi
  11. Təhsilimizin dostu, dilçiliyimizin generalı Qəzənfər Kazımov
  12. Bu tarix ki var, qəliz məsələ imiş......
  13. SÖZ KİMİNDİR?
  14. Bu dünyada yerin yoxdur, yağı düşmən,
  15. Mənim dualarım
  16. Hələ qışdır bu yerlərdə və yaxud Şəkilli salamın şeirlə cavabı
  17. Təzadlar, ay təzadlar....
  18. Türk dünyasının "Tərcüman"dan əvvəlki "Ziya"sı və yaxud Qaranlığı və alatoranlığı işıqlandıran insanlar
  19. Adını dəyişdiyim retro yazı və ya "Strategiya.az" saytının 106159 nəfər oxucusunun maraq dünyasının sualı - Foto
  20. Riyaziyyat alimlərinin çoxunun tanımadığı dərslik və yaxud, türk dünyasının ilk türkdilli hesab dərsliklərindən biri
  21. Azərbaycan çocuq mətbuatı tarixinin "Qırmızı günəş"i...
  22. İsmayıl ibn Mustafanın (İsmayıl bəy Qasprinskinin) "Ziyayi -Qafqasiyyə"(Qafqazın ziyası) adlı məqaləsi. Tiflis,1881
  23. Səid Ünsizadənin (1825-1905) dərsliklərindən biri - nəzmlə yazılmış "ƏQAİD və NƏSAYİH"
  24. Testdən qəsdən danışmırıq
  25. Ah....Dərslik, dərslik, yenə də dərslik, bir az da ...
  26. Dərsliklərimizin halı və vəziyyəti
  27. Hacı Zeynalabdin Tağıyevin Bakı şəhər müsəlmanlarının müraciətinə cavabı
  28. Bir daha Cəmo bəy Cəbrayılbəyli (1887-1965) və onun 130 yaşını gözləyən yubileyi haqqında
  29. İsmayıl bəy Qaspıralı:" Qəzetə- millətin lisanıdır "
  30. Hırsızın gözü əlyazmalara düşdü
  31. Bu sorğuya hələ də cavab verilməyib : Şotlandiyada H.Z.Tağıyevin yüzillik heykəli varmı? Və yaxud qaranlıqdan işıldayan işıqlar....
  32. Retro mövzularından biri: Midhat Cemal Kuntay :"Toprak, eger uğrunda ölən varsa, vatandır"
  33. I Nikolayın tiflisli nəvələrinin müəllimi Lev Nikolayeviç Modzalevskinin "Kəpənəy"i
  34. Dünyamızı Gələcəyə Tanıdan Rəssam - Fotolar
  35. Yenə də sözümüz-söhbətimiz Kürdəmirin ilk dövlət məktəbi haqqındadır
  36. Türk dünyasının tarixi məktəblərindən biri-- Kürdəmir,Köhnəbazar kənd orta məktəbi və yaxud üç əsrin məktəbi--09.02.1881
  37. Hacı Səid Əfəndi Ünsizadə-191
  38. Təskinlik və toxtaqlıq və yaxud əbədi və həmişəlik mübarizə
  39. Avropada çap olunan latın qrafikalı 100 yaşlı ilk türk kitablarımızdan biri
  40. Ömür keçir, gün keçir və yaxud Latın qrafikalı ilk türk kitablarımızdan birinin 100 illik yubileyini keçimək çətindirmi?
  41. Türkiyədə dərs alan azərbaycanlı söz ustası və yaxud Türkiyədə az tanınan Azərbaycan Şekspiri
  42. Bir daha Ünsizadələr haqqında
  43. Dünyaya səpələnmiş Ünsizadələr və yaxud Ünsizadələrin nəsil şəcərəsi, soy ağacı
  44. Seyid Əzim Şirvani (1835-1888) və onun gümüş medalının tarixi məqamları
  45. İstiqlal Bəyannaməsini imzalayanlardan biri Kürdəmirli Mustafa Mahmudov
  46. Bizim Bəhicə müəllim - Xalid Səid yadigarı
  47. Karamanoğlu Mehmet Bey ( .... - 1280) və onun türkcəyə sevgisinin tarixi
  48. Sözümüz, savımız, dilimiz - Nazim Hikmətsiz keçən 53 ilimiz
  49. Mətbuat tariximiz-milli düşüncə tariximiz
  50. Bizə hansı elmlər lazımdır və yaxud ...
  51. TQDK-nın tarixdə qalacaq sənədlərindən biri və yaxud bəyənilən maarifçilik fəaliyyətinin təsdiqi
  52. Əməkdar müəllim, professor dünyasını dəyişdi
  53. Soyqırımı günündə dostumu itirmişəm
  54. Bu yaz bir başqa yazdır
  55. Ölümü ilə böyüyü də, kiçiyi də ağladan Vüsal Orucov üçün oxunan elegiya - VİDEO
  56. Xan qızı Natəvanın qocalıqda miras istəyi
  57. Türkiyəli tərbiyə doktoru XƏlil FİKRƏT və bilimsəl psixologiyanın qurucularından biri Ovide DECROLİ Bakıda
  58. Dinməyin,xamuş olun! Yaxud 1884-cü il fevralın 29-da dünyaya göz açan insan...
  59. Azərbaycan dilində yazılmış ilk coğrafiya dərsliyinin müəllifi Əsgər ağa Gorani Adıgözəlov (1857-1910) və yaxud qaranlıqdan və alatoranlıqdan işığa
  60. XIX əsr maarifçisi Səid Əfəndi Ünsizadənin dərsliklərindən biri
  61. Orta məktəbdə bütün fənlər eyni dərəcədə öyrənilməlidir
  62. HƏ, nə oldu, mən deyən oldu,olmadı?
  63. S.Ə.Şirvaninin bir şeirinin yazılma səbəbi və əks-sədası
  64. Rəşid bəy Əfəndizadənin İstanbuldakı "Uşaq bağçası"- 1898-ci il
  65. Dərgahdan başlanan yol
  66. Fikrin ifadə formalarından biri
  67. Təhsil nazirinin kabinetində yaradılan yerüstü bunker
  68. "Həyat"ın çağırışı nə üçün cavabsız qalır?
  69. Hacı Zeynalabdin Tağıyevin Əhmədli kəndindəki ibtidai məktəbin tarixi görüntülərinin iki yarpağı
  70. Tərbiyə doktoru Halil Fikretin oxucu və tədqiqatçıların çoxuna məlum olmayan nadir şəkilləri
  71. Təhsil tariximizin maraqlı səhifələri
  72. Təhsil tariximizdən maraqlı səhifələri
  73. Akademiklərin cərgəsindəki müəllim
  74. Yeni rahat avtobus marşrutu - Nərimanov metrosu - Dəmir yolu İdarəsi və yaxud müəllim, şagird və tələbələr üçün "İVECO" avtobusları
  75. Mübarizə bu gün də var,sabah da...
  76. Xalqımızın türkdilli ilk mətbuat nümunələri
  77. "Əkinçi" qəzeti-140
  78. Mustafanın Çanakkala məktubu
  79. Məktəbdə elm və texnologiya həftəsi
  80. Mübarizə bu gün də var, yarın da....
  81. Halil Fikret və şifahi türkdilli xalq ədəbiyyatımızın Avropadan başlanan təbliğatı
  82. Kim inanmırsa, bu daş, bu da tərəzi...
  83. Yazımızın tarixi-özümüzün tarixi
  84. Fikrət Sadıq -Dədə Qorqud
  85. Tədqiqatçı öz fikrində israrlıdır
  86. Avropa Azərbaycan Məktəbinin olimpiada komandası respublika bilik yarışına vəsiqə aldı
  87. Tarixdə izi və sözü olan insanlardan biri: Cəmo bəy Cəbrayılbəyli
  88. Azərbaycanşünas alim, görkəmli şərqşünas - Mirzə Rəhimov-85
  89. "Dəbistan" jurnalının bir nömrəsinin biblioqrafiyası
  90. Xəlil Fikrət "Tərbiyə və tədris tarixi"
  91. Mirzə Həsən Əfəndi Əlqədari və Azərbaycan
  92. Latın qrafikalı ilk türk kitablarımızdan biri: Hans Stumme, Halil Fikret. "Türkische Lesestoffe…" Leipziq, 1916
  93. "Bağçasaraydan göndərilən məktub"
  94. Diqqət! Diqqət! Məktəb tariximizin qaranlıq səhifələrini işıqlandırırıq!
  95. İ.V.Miçurinin heykəli ucaldılan kənd - Qəbələ, Vəndam kəndi
  96. Maarifçiliyimizin və ədəbi dilimizin tarixi-“Ziya”(“Ziyayi-Qafqasiyyə”) qəzeti -135
  97. Dünya dərsliklərində yuva salan 150 yaşlı "Мотылек" və yaxud birgünlük kəpənəyin tərənnümü
  98. Səsimizə səs vermədikləri üçün ... - Fotolar
  99. Hər gün xatırlanan adam - Fərhad Zeynalov - 85
  100. Abdulla Şaiqin uşaq bağçası
  101. "Ziya"nın biblioqrafiyası
  102. Kasıblığın üzü qara olsun
  103. Bu gün M.Ə.Sabirin ad günüdür
  104. Keçən günə gün çatarmı ... - Fotolar
  105. Elmə yönələn yolun başlanğıcı - FOTO
  106. Bakı, ... küçəsi, Azərbaycan Mətbuat Muzeyi
  107. Otuz doqquz ildən sonra yazılan məktubun təəssüratı
  108. Ucundadır dilimin həqiqətin böyüyü ...
  109. İlk hesab dərsliyimiz
  110. Yusif Vəzirovun kölgədə qalan yazıları
  111. Dostluq etməyi bacaran adam - dostum İsa Əliyev
  112. “Tunğuç”məcmuəsi və ya açılmayan qapılar, pəncərələr…
  113. Mustafa Lütfi Şirvani İsmayılov (1876- ?) və onun Həştərxanda Azərbaycan dilində nəşr olunan "Bürhani-tərəqqi" qəzeti
  114. Dərslik, dərslik, yenə də dərslik...
  115. M.Ə.Rəsulzadənin bir məqaləsinin çağırışları və yaxud Əli bəy Hüseynzadənin sorğusu :"Anladınızmı?"
  116. "Molla Nəsrəddin"in Bakı vəkilərindən biri- Məhəmməd Əmin Rəsulzadə
  117. " Riyazi isbat və məntiqi təfəkkür " - FOTO
  118. "ZİYA"lı ziyalı - Foto
  119. Məhəmməd Əmin Rəsulzadə nə vaxt anadan olmuşdur?
Şərh yaz




Enter Code*:

Son xəbərlər
Qulam Məmmədli-120
08:20 28.03/2017
 
Xəbər başlıqları
30-05-2017
29-05-2017
29.05.2017 Zibillikdə sursat
29.05.2017 Neft ucuzlaşdı
29.05.2017 Abşeronda yanğın
28-05-2017
28.05.2017 "Volkswagen" yanıb

Bütün xəbərlər

 
© 2012 Strategiya.az
Proqramlaşdırma: Encoder.Az
1.4936 san