10:31 19 Oktyabr 2016
8891 dəfə oxunub
Çap versiyası
Nazim Nəsrəddinov
Azərbaycan Respublikasının əməkdar müəllimi

  Bu yaxınlarda mənə xəbər verdilər ki, oktyabrın 10-11-də Bakıda Azərbaycan Respublikası Elmlər Akademiyasının Ədəbiyyat İnstitutunda mühacirət ədəbiyyatına aid elmi konfrans keçiriləcəkdir. Paytaxtdan uzaqlarda olduğum üçün gözlədiyim məclisə gedə bilmədim. Ancaq burada 19-cu əsrin 80-ci ilərindən başlayaraq Türkiyədə mühacir həyatı yaşamış Ünsizadələr haqqında  söhbət açılıb-açılmayacağı ilə maraqlandım. Bəlkə də kuliarlarda söhbət olub, amma gündəlikdə bu məsələ yox imiş.
   Bu da təbiidir. Belə ki,bəzi ədəbiyyatşünaslar Türkiədə yaşayıb-yaradan söz ustalarımızın yaradıcılığını mühacirət ədəbiyyatına aid etmirlər. Bununla razılaşmaq olar. Türkiyə həmişə babalarımızın üz tutduqları müqəddəs məkan olub. İndi də Türkiyəyə üz tutanların, burada təhsil alan, ali məktəblərdə dərs deyən azərbaycanlı gənclərimizin sayı getdikcə artır.
  Türkiyə ilə Azərbaycan arasında elmi, mədəni və iqtisadi əməkdaşlığın kökləri bir neçə əsr bundan əvvələ gedib çatsa da, XIX əsrin II yarısında  daha geniş vüsət alır. M.F.Axundzadə, H.Zərdabi (Məlikzadə), Səid əfəndi Ünsizadə, Rəşid bəy Əfəndizadə, Şəkili Şahin əfəndi və başqaları Azərbaycan- Türkiyə münasibətlərinin formalaşmasında əhəmiyyətli işlər görmüşlər. Bu, geniş mövzudur.
   
Mən Azərbaycan və Türkiyədə formalaşan ədəbi və mədəni əlaqələr, maarifçilik ideyalarının yayılmasının bəzi məqamları haqqında  30-dan çox məqalə, onlarla şərh yazıb türk oxucularına  ünvanlamışam. Burada əsas yeri Türkiyədə çap olunmuş ilk Azərbaycan dərslikləri, pedaqoji mətbuat tariximizin Türkiyə ilə ilgili məqamları, Azərbaycan kökənli, Azərbaycan əsilli Abdulbaki Gölpınarlının həyatı və yaradıcılığı kimi məsələlərə xüsusi diqqət verilmişdir. 
  Azərbaycan və Türkiyə  arasında geniş və hərtərəfli elmi və mədəni əlaqələr yaradan maarifçilərimizdən biri Hacı Səid Əfəndi Ünsizadədir. Səid Ünsizadə əslən şamaxılıdır. Atası Əbdürrəhman Əfəndi dövrünün adlı-sanlı işıqlı fikir adamlarından biri idi. Onun "Ünsi" təxəllüsü ilə şeirlər yazması da məlumdur. Əbdürrəhman Əfəndinin üç öğlu var idi: Səid, Cəlal və Kamal. Hər üç qardaşın mətbuat tariximizdə özünə məxsus yeri vardır. Səid Ünsizadə milli mətbuatımızın formalaşmasında H.Zərdabidən sonra ən  mötəbər yeri tutmuş, 1879-1884-cü illərdə Tiflisdə "Ziya" adlı həftəlik qəzet çap etdirmişdir. Əvvəllər "Ziya"nın çıxarılmsına kömək edən Cəlal Əfəndi 1883-cü il yanvarın 31-də "Kəşkül" adlı jurnalın nəşrinə başlayır."Kəşkül" bir ildən sonra qəzet formatında çıxır.
 Ünsizadə qardaşlarının Tiflisdə gördükləri maarifçilik fəaliyyəti çoxlarını qıcıqlandırırdı. Onların əleyhinə yönələn kompaniyada həm bəzi dövlət məmurları, həm də özünü dost kimi göstərən köhnə tanışlar da var idi. Səid Ünsizadə  Zaqafqaziya Əhli-Təsənni Ruhani İdarəsinin maarif məsələlərinə baxan üzvü olsa da, geniş pedaqoji fəaliyyət göstərirdi. Onu Tiflisdəki Ali Pedaqoji məktəblıərin birinə dərs deməyı dəvət etmişdilər. S.Ünsizadənin şəxsi daş basmaxanası (litoqrafiyası) var idi. Litqrafiya üsulu ilə basılan kitabların mütaliəsinin çətinliyini hiss edən S.Ünsizadə öz şəxsi vəsaiti hesabına bir müddətdən sonra Tiflisdə avadanlıqları İstanbuldan gətirilən Azərbaycan dilli mətbəə açır və burada kitab çapına geniş yer verilir.
  S.Ünsizadə dövrünün ən  çox oxunan publisisti idi. Onun yazılarının əksəriyyəti məktəb və maarif məsələlərinə, təlim və tərbiyənin inkişaf etdirilməsinə həsr edilmişdir. S.Ünsizadə mətbuat dilinə sadəlik və gözəllik gərirən  söz ustalarından idi. O, ana dili ilə yanaşı, fars, ərəb və rus dillərində də yazmağı bacarsa da, üstünlüyü  düşündüyü dilə-Azərbaycan dilinə verirdi.
  S.Ünsizadə yazılarının birində şəxsi mətbəəsində çap etdyi qəzetdən maddi qazanc götürmədiyini yazır, başqa yerdən qazandıqlarını qəzet  çapına yönəltdiyini xüsusilə vurğulayırdı. Başqa yer deyəndə, o, çox güman ki, yazdığı dərslik və risalərin çapını, eləcə də Ruhani İdarəsinin üzvü kimi aldığı yüksək maaşı nəzərdə tuturdu. S.Ünsidadə iki dərsliyin, bir neçə risalənin müəllifidir. "Həyat" qəzetinin 5 iyul 1905-ci il tarixli 21-ci nömrəsində dərc olunan nekroloqdan öyrənirik ki, Səid Ünsizadə QURANın türk dilinə təfsirini yazmışdır.
  S.Ünsizadə "Kəlilə və Dimnə"dən ("Hümayünnamə"dən-N.N.) tərcümə etdiyi bir neçə hekayəni "Ziyayi-Qafqasiyyə" qəzetində dərc etmişdir. 
    S.Ünsizadənin qohumlarından birinin dediyinə görə, onların ailə arxivindəki bir əlyazma sənədində Səid Ünsizadənin Şamaxı və onun ətrafında kifayət qədər malı, mülkü olduğu qeyd olunmuşdur. 
  Səid Ünsizadə dostluq etməyi bacaran ziyalılardan idi. Onun Bakı qubernatoru  D.Staroselski ilə dostluq münasibətləri Azərbaycanın maarif və mədəniyyət tarixi üçün faydalı və gərəkli olmuşdur. S.Ünsizadə 1870-ci illərin sonlarında Şamaxı qazısı vəzifəsində işləyərkən məhz Bakı qubernatorunun tövsiyə və təqdimatı ilə Tiflisə ruhani idarələrinin fəaliyyətini yoxlamağa göndərilmişdi. Sonralar D.Staroselski Tiflisdə yüksək dövlət qulluğunda işləyərkən, çox güman ki, onların işgüzarlıq əlaqələri daha da genişlənmişdir.
  Bugünkü araşdırmalar sübut edir ki, S.Ünsizadə Tiflisə adi yoxlamadan daha çox daimi işləməyə göndərilmişdir. S.Ünsizadə Tiflisə ezamiyyətə göndərilləndə Zaqafqaziya müftisi şamaxılı Əbdülhəmid Əfəndi Mustafa Əfəndi oğlu Əfəndizadə idi. Ə.M.Əfəndizadə də Tiflisə Şamaxı qazısı vəzifəsindən getmişdi. Ə.M.Əfəndizadə Şərq ədəbiyyatı, islam məfkurəsi bilicisi idi. O, M.F.Axundzadənin yaxın dostlarından biri kimi tanınırdı. M.F.Axundzadə o vaxtlar Brüsseldə oxuyan oğlu Rəşidə göndərdiyi məktublarda  ona şeyxülislam Əhməd Hüseynzadədən və müfti Ə.Əfəndizadədən salam göndərirdi. 1881-ci ilin dekabrında müfti Ə.M.Əfəndizadə beyninə qan sızması nəticəsində dünyasını dəyişir.S.Ünsizadə təziyyə məsələləri ilə məşğul olduğu üçün həftəlik "Ziya" qəzetinin bir nömrəsi vaxtında çıxmır. Müftilik vəzifəsi uğrunda açıq və gizli mübarizə gedir. Çoxları Səid Ünsizadənin müfti  oacağını güman edir, hətta "Qafqaz" qəzetində bu fikir daha çox qabardılırdı.   Özünü müfti vəzifəsində görmək istəyənlərdən biri də Zaqafqaziya Əhli-Təsənni İdarəsinin üzvü Molla Abbas Məhəmmədzadə idi. O, himayədarlarının, o cümlədən Qafqaz rəhbərliyində dini məsələlərə cavabdeh şəxs olan A.P.Berjenin təqdimatı ilə 2 il müftilik vəzifəsi icra edir. 1884-cü ilin yanvarında heç kəsin gözləmədiyi şəxs -Hüseyn Əfəndi Qayıbov Qori Müəllimlər Seminariyasındakı müəllimlik işindən ayrılaraq müftilik vəzifəsinə gətirilir. H.Qayıbov Qoridəki müəllimlik vəzifəsindən əvvəl Zaqafqaziya Əhli-Təsənni İdarəsində katib köməkçisi və daha sonralar katib işləmişdi. Müftiliyə real namizəd olan S.Ünsizadə Şamaxı qazısı təyin olunmaq adı ilə Tiflisdən uzaqlaşdırılır. S.Ünsizadə "Ziya"nın redaktorluğunu özündə saxlasa da, qəzetin çap işinə nəzarəti damadı (kürəkəni)  İsmayı bəy Şilyanskiyə tapşırır. 1884-cü ildə Tiflisdə son 11 nömrəsi çıxır. Yeri gəmişkən qeyd edək ki, İ.Şilyanski hüquqşunasdır. Onun soyadının Azərbaycanın Şilyan adlı kəndlərinin biri, çox güman ki, Kürdəmirin Şilyan kəndinin adından götürüldüyü ehtimal olunur. Belə ki, indinin özündə Kürdəmirdə Səid Ünsizadənin qohum-əqrəbalarından yaşayanlar çoxdur.  

  1884-cü ilin əvvəllərində Şamaxıya dini vəzifəyə qayıdan Səid Ünsizadə burada geniş maarifçilik işlərini davam etdirir. Onun buradakı xidmətləri haqqında ən mötəbəır mənbə dostu S.Ə.Şirvaninin yasdığı iri həcmli bir qəsidədə öz əksini tapmışdır.Həmin qəsidə "Ziyayi-Qafqasiyyə" qəzetində dərc olunandan sonra S.Ünsizadənin əleyhinə bədxaharının hücumu başlayır, onun qazı kimi fəaliyyətinə kölgə salmaq istəyənlərin sayı çoxalır.Arxiv sənədlərini diqqətləı oxuyanda bu yazışmaların  bacarıqlı bir təşkilatçısı olması fikri ortaya çıxır.Maraqlı burasındadır ki,dövlət məmurları, o cümlədən Bakı qubernatoru S.Ünsizadəninin fəaliyyətində heç bir gölgəli məsələ olmadığını  yazılı 
şəkildə ölkə rəhbərliyinə çatdırırlar. Yöndəmsiz yazışmalardan təngə gələn S.Ünsizadə öz ərizəsi ilə tutduğu vəzifədən çıxır. 1890-cı ildə o, 1884-cü ilin iyununda  nəşri əsassız yerə dayandırılan  "Ziyayi-Qafqasiyyə" qəzetinin nəşrini jenidən bərpa etmək istəs də, icazə ala bilmir. Ətrafındakı hadisələrdən rəncidə olan   Səid Ünsizadənin İstanbul həyatı başlayır. O, Türkiyədə üç dəfə maarif naziri olan Münif Əfəndinin köməyi ilə təhsil müəssisələrində pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olur.İki ildən sonra  qardaçı Cəlal Ünsizadə də   Tiflisdən İstanbula köçür.Təkcə kiçik qardaş Kamal Əfəndi  ailəsi və qohum -əqrəbaları ilə birlikdə Bakıda yaşamağa üstünlük verir. O,uzun müddət burada sistemsiz şəkildə "Məzhər" adlı qəzet çıxarır, 1906-ci ilin yanvarında yaradılmış Qafqaz Xeyriyyə Cəmiyyətinin üzvü kimi fəaliyyətini davam etdirir.
  Ünsizadələrin çoxu  Azərbaycanda özlərinə yer tapa bilmirlər. Onlar Ağsu,Kürdəmir, Göyçay, Gəncə, eləcə də Ukraynanın,Belorusun,Rusiyanın,Türkiyənin yaşayış üçün  onların maarifçilik fəaiyyəti yararlı olan yerlərinə  səpələnirlər. Türkiyəyə köçənlər  Türkiyənin 1934-cü il Soyadı Qanununa görə soyadlarını dəyişməli olurlar. Bu soy adı dəyişmə kampaniyası  Ünsizadələrlə sonrakı əlaqələri çətinləşdirir.
   Türkiyədə yaşayan Ünsizadələrin   ən çox  İstanbuldakı Şirvanlılar məhəlləsində məskunlaşırlar. Bəzi mənbələrdə Amerika qitəsinə üz tutan Ünsizadələrdən də söz açılır.
  Keçmiş SSRİ məkanında Ukraynada yaşayan Ünsizadələrdən  daha çöx xəbərlər gəlirdi.Bu xəbərlərin çoxu ixtisasca topoqraf olan Mustafa Ünsizadə ilə ilgilidir.  Batum,Simferopol,Odessa və sankt-Peterburq ilə ilgili tədris və işgüzar səfərləri olsa da, Mustafa Ünsizadə Bakıda yaşamağa üstünlük vermişdir.Onun bir oğlu- Ədhəm Xəzər Gəmicilik İdarəsini təchizat şöbəsində işləyirdi. O,Bakıda Həsənoğlu küçəsində yaşayırdi. Əli adlı oğlu haqqında məlumatım yoxdur. Mustafa kişinin oğlu Çingiz hərbi həkim idi Zığ hərbi çəhərciyində işləyir və beşmərtəbəli 41 nömrəli evin 35-ci mənzilində yaşayırdı.Bir neçə ildir ki,ailəsi ilə Bakıdan ,səhv etmirəmsə, Pyatiqorski şəhərinə köçmüş və  burada dünyasını dəyişmişdir. Deyilənə görə, övladları orada yaşayırlar.Ünsizadələrin mən tanıdığım bir münmayəndəsi Elmira Mustafa qızı  Səmədova   köhnə univermağın yaxınlığıında  LEÇKOMİSSİYA adı ilə tanınan  poliklinikada  terapevt işləyirdi.Onunla 1990-cı illərin əvvəllərində ünsiyyət qurmışdum.Sonralar CƏNCLİKdəki evlırini dəyişdiklərinə görə telefon əlaqələrimiz kəsildi. Nəvəsi Zaur Səmədovun dediyinə görə bir neçə ildir ki,həyatını dəyişib.
   Bu yaxınlarda internet səhifələrindən Ünsizadələri iki nümayəndisin soyadına rast gəldim.Onlardan biri Leninqrad vilayətinin Qatçina şəhıərindəki Dövlət İqtisad,Maliyyə,Hüquq və Texnologiya İnstitutunun (ГИЭФПТ-бывщий ЛОИЭФ) 
hazırlıq şöbəsinin dekanı, qəbul komissiyasının məsul katibi Olqa İvanovna Ünsi-zadədir. 08.08 1956-cı il təvəllüdlüdür. (Tel. (81371) 41321. Onun haqqında bəzi məlumatları və fotoşəklini oxuculara ünvanlayıram. 1937-ci ilin xovfundan Olqa İvanovna Ünsizadələr ilə qohumluğunu dana bilər.
  Digər Ünsizadənin - Ünsizadə Natalya Vladimirovnanın sorağı Belorusdan gəlir. O, oxuculara 2014-cü ildə kirayə haqqını vaxtında ödəyənlərin müsabiqə qalibi kimi təqdim olunur.
                                   ***
  Dünyaya səpələnən Ünsizadələr ...Ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin 18 iyun 2001-ci ildə imzaladığı Sərəncamda görkəmli ziyalı Səid Əfəndi Ünsizadənin (1825, Şamaxı- 1905, İstanbul) maarifçilik fəaliyyətinə verdiyi yüksək qiymət bizi mədəni irsimizə qayğı ilə sevgini daha artırmağa çağırır. Maarifçilik həyatımızda xüsusi yeri olan Ünsizadələrin həyatını dərindən öyrənmək  təlim və tərbiyə işində hələ də qaranlıqda qalan bir sıra məsələlərin işıqlandırılmasına yol göstərə bilər.


 
 


Müəllifin digər yazıları

  1. CƏLAL ÜNSİZADƏNİN DƏ ŞƏKLİ TAPILDI...
  2. Dünyanın ən işıqlı günlərindən birinin adamı - türkologiyanın Fərhadı
  3. Söz oyunu və yaxud nüktədanlara xitab
  4. Şamaxıda Seyid Əzim Şirvaninin Ev-Muzeyini açmaq çətindirmi?
  5. Kırımda monastrda gizlədilən Xaçmazlı Reyhan haqqında nə biliik ?
  6. "Xamsu-qasaid" kitabında Hacı Zeynalabdin Tağıyev cənablarına həsr olunmuş qəsidə-mədhiyyə
  7. Atamın türkdilli məktubları
  8. PARLAMENTİN TAVANI NİYƏ UÇDU?
  9. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin hələ yaxşı tanımadığımız parlament üzvü- Mustafa Hacı Musa oğlu Mahmudov
  10. Yüksək məfkurəvi söz ustası - Sultan Məcid Qənizadə (1866-1937)
  11. Bu dünyanın qızıl günü
  12. Qafur Rəşad Mirzəzadə fenomeni
  13. Papaq və qalstuk məsələsi
  14. Görkəmli türkoloq və füzulişünas alim Samət Əlizadənin əlyazması tapıldı
  15. Akademiklər,Sİzlər əruzu bilirsinizmi?
  16. Dövlət himnimizin sözlərinin müəllifi Əhməd Cavaddırmı?
  17. Atamın şəkli
  18. Türk dünyasının ən böyük nazimlərindn birinə- Seyid Əzim Şirvaniyə (1835-1888) ölümündən 130 il sonra xitab
  19. "Tərcüman"qəzetini türk dünyasına tanıdan ilk türkdili jurnal yazısı
  20. "Kəlilə və Dimnə"də ( "Hümayunnamə"də) öyüd , nəsihət və deyimlər
  21. Atamın müəllimi Cəmo bəy Cəbrayılbəyli və onun "Cəmo C" təxəllüsü ilə yazdığı şeirlərindən biri - "Sənsən"
  22. Dağıstanlı Mirzə Həsən Əfəndi Əlqədari (1834-1910) və Azərbaycan
  23. "Dırnaq"dan "mötərizat"a və yaxud...
  24. Azərbaycan Respublikasının əməkdar rəssamı İsmayıl Məmmədovun 366 yarpaqlı 2018-ci il təqvimi çap ediləcəkmi...
  25. Qara qoçun nağılı
  26. General Hacı Zeynalabdin Tağıyevin tələbə qızlara novruz bayramı təbriki...
  27. Yenə də "Türkische Lesestoffe....Leipziq. 1916" türkdilli latın qrafikalı kitabından söz açırıq ki, bilməyənlər də nəyisə bilsinlər
  28. Avropa da, Amerika da türk atalar sözlərini oxuyur
  29. Məktəb, məktəb , yenə də məktəb... Özü də gələcəyin məktəbi
  30. Qaranlıqdan Alatoranlığa gedən vaxtın deyimləri
  31. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti İstiqlal Bəyannaməsinin əsas müəllifi kimdir?
  32. Türk dünyasının Bakıda işləyən ilk məşhur qadın həkimlərindən biri- Batırşina Amina xanım haqqında nə bilirik?
  33. Tarixçilərimizin dərsliklərdə jurnal adı ilə öyrətdikləri "İŞIQ" QƏZETİ (1911-1912)
  34. Qafqazın Baş Rəisi Knyaz Dondukov-Korsakova (1820-1893) hədiyyə olan dərsliyin bir sıra məqamları və son səhifələrindəki nəsihətlər
  35. Türk dostumun təhsil nazirimizə göndərdiyi bir məktub və yaxud...
  36. Öyüdlərim, pəndlərim, nəsihətlərim....
  37. Ortaq türk dilləri ədəbiyyatı müntəxəbatına layiq uğurlu poetik nümunələr və yaxud...
  38. "Kəlilə və Dimnə"nin ilk mətbu nümunələri haqqında bir neçə söz...
  39. Türk dünyasının 1865-ci il tarixli üçdilli atalar sözü lüğəti
  40. 130 il bundan əvvəl İrəvandan "Bir müsəlman" Tiflisə - Azərbaycan dilində nəşr olunan "Kəşkül" qəzetinə nə yazırdı?
  41. Qəbul imtahanı testlərinin bunkerdə yazılması məsləhətdirmi?
  42. XIX əsrin görkəmli Azərbaycan şairi Seyid Əzim Şirvaninin türk dünyasına tanıtdığı təhsil ocağı və yaxud Kürdəmirin ilk dövlət məktəbinin tarixi 1881-ci il fevralın 9-dan başlayır
  43. Nüktələr və nöqtələr....
  44. "Ziya" qəzetinin qaranlıqdan və alatoranlıqdan işığa uzanan yolları
  45. AMEA və universitet alimlərinin orta məktəb marafonları
  46. Yandıran söz,qandıran söz, bir də var adamı dolandıran söz...
  47. Azərbaycanın İlk milli jurnalının - "Kəşkül"ün 135 yaşı tamam oldu
  48. Azərbaycan İstiqlal Bəyannaməsini neçə nəfər imzalayıb və yaxud doğru sözü niyə səhv deyirlər?
  49. Azərbaycan ədəbi dilinin yeni anlayışları ifadə edən rus və Avropa dillərindən alınmış terminlərlə zənginləşməsində "Ziya" və "Ziyayi-Qafqasiyyə" qəzetlərinin (1879-1884) rolu
  50. 130 illik yubileyi gecikdirilən Cəmo bəy Cəbrayılbəyli (1887-1965) və yaxud adı ensiklopediyaya düşən elmi dərəcəli biologiya müəllimi
  51. Əhmədli kəndi... Tarixi xidmətləri unudulmuş təhsil ocağı
  52. DÜNƏN "ZIYA"NIN 139 YAŞI TAMAM OLDU VƏ YAXUD TÜRK DÜNYASININ TİFLİSDƏN BOYLANAN GÜNƏŞİ
  53. Orfoqrafiya mədəniyyəti-dil mədəniyyətidir
  54. Gəlin orfoqrafiya qaydalarını hazırlamağı dilbilənlərə tapşıraq
  55. "Ziya" qəzetinin Şəkidə yaşayan Şamaxılı müxbirlərindən biri
  56. Pıçıltılı etiraf və yaxud Zirvələrdə iki həftə qar altında qalanların xoş xəbərin gözləyirik
  57. İtirmişik yuxumuzu, qalanımız ağrımızdır...
  58. Bağışla, bağışla, bağışla bizi
  59. Məhəmməd Əmin Rəsulzadə nə vaxt anadan olmuşdur?
  60. S.Ə.Şirvani şeyxülislam ola bilərdimi?
  61. Mürəttib M.Ə.R. kriptonimi kimə aiddir?
  62. Orta məktəb şagirdlərin lüğət ehtiyatlarının zənginləşdirilməsində alınma sözlərin rolu
  63. Bizə ən gərəkli - Fil hesabatı
  64. “Bağçasaraydan göndərilən məktub”
  65. Şamaxı Məclis Məktəbinin 140 illik yubileyindən 3 il də keçdi, amma görüləsi işlər hələ də çoxdur....
  66. Təlim və tərbiyə prosesində elmi araşdırmaların rolu
  67. "Dəbistan" jurnalı (1906-1908) və yaxud şagird və müəllimlər üçün dərsliyə bərabər dövri nəşr
  68. Nəcməddin Xələfoviçə görə "məmləkət"i dəyişdim
  69. Doğma yurdun qış lövhələri...
  70. 45 il bundan əvvəlki dünya gənclər hərəkatı...
  71. Nəğmə kimi səslənən bal dilmiz var olsun!
  72. Bir daha Ələkbər Tahirzadənin- şair Mirzə Ələkbər Sabirin müəllimliyə gedən əzablı və əziyyətli yolları ilə...… - Tədqiqat
  73. Hamıya dostam mən,bir qardaşam mən
  74. "İşığ"ın işıq saldığı tərcümənin işığında və yaxud İ.A.Krılovdan tərcümə:Durnabalığı və Pişik
  75. "Ziya" qəzetinin (25.01.1879- 26.06.1884) qaranlıq taleyini işıqlandırmaq lazımdır
  76. Məktəbliləri maarifləndirən mətbu orqanlardan biri - "Maarif" məcmuəsi
  77. РУССКО-БАШКИРСКИЙ СЛОВАРЬ - kitabxanamın ən qalın və ən sanballı lüğətlərindən biri
  78. Söz sözü çəkər, əgər sözün közü varsa
  79. Beynəlxalq bayram tədbirlərindən sonrakı gün - Müəllimlərin Ziyarəti Günü
  80. Müəllim olanda da yaxşı müəllim olun
  81. Tanıdım...Gül bəsləyən qız- Məlahət Yusif qızı...
  82. Avtoelegiya: İşin-gücün boş vaxtı-qocaların xoş vaxtı....
  83. HƏR KİM 100 İL YAŞAMASA , GÜNAH ONUN ÖZÜNDƏDİRMİ ?!
  84. İsmayıl Mirzanın hər həftə oxuduğu türkdilli "Ziya" qəzetin bir nömrəsinin biblioqrafiyası
  85. Ay Allah bəndəsi, niyə yazıqsan?
  86. Ömrün payız etirafı və yaxud ömrün,günün hapı, gopu
  87. Mətbuat tariximizdən birinci ilinin 46 nömrəsi itən qəzetimiz və yaxud mətbuatımızın "Ziya"sı
  88. Mən niyə SSRİ Ali Sovetinin deputatı ola bilmədim?
  89. Təbrizdən kənd məktubları
  90. "Təbriz məktubları silsiləsi"ndən növbəti yazı
  91. Nazim Nəsrəddinov: "Təbriz məktubları" silsiləsindən
  92. Dünya yaman dünyadır
  93. Görkəmli maarifçilər Ünsizadələr haqqında təzə xəbər və şəkillər və yaxud Tütk soyad Kanunu - ARKÜNLƏR VƏ BERKSANLAR
  94. "Strategiya.az"ın yeni layihəsi-Səhiyyə tariximizin unudulmuş səhifələri
  95. Abdulla Şaiqin Bülbül Məmmədova həsr olunmuş fransız soneti - "Centlmen bir xanəndəyə"
  96. Dünya türkologiyasının Fərhadı və yaxud dünyanın ən işıqlı adamlarından biri
  97. Qüdrət Piriyevlə birlikdə Azərbaycana tanıtdığımız İqor Səməd oğlu Mehmandarov
  98. Sözgəlişi, ola bilər düzəlişi...
  99. 16 il bundan əvvəl imzalanmış Fərmanın işığı
  100. Bu Dünya- Şirin Dünya.....
  101. Göz görür,ağıl kəsir....
  102. Tərcüməsiz başa düşülən tatar bayatıları
  103. M.Ə.Sabirin türk dili müəllimliyinə gedən əzablı və əziyyətli yolları… - Tədqiqat
  104. Türk dünyasının Bakıda işləyən ilk məşhur qadın həkimlərindən biri- Batırşina Amina xanım
  105. Mənim nəğməli bibim - Foto
  106. Sən yazmasan,mən yazaram
  107. Araşdırmaçı araşdırıcıya deyirlər və yaxud Bir daha Səid Ünsizadə (1825,Şamaxı-1905.,İstanbul) haqqında
  108. Dörd yaşlı lal-dinməz uşağın dili açılacaq!!!
  109. 20 yaşlı Cəfər Cabbarzadənin "Bakı müharibəsi"
  110. Qulam Məmmədli-120
  111. General Hacı Zeynalabdin Tağıyevin tələbə qızlara novruz bayramı təbriki
  112. Türkiyənin "Ordu marşı" və "Çanakkala döyüşçüsü Mustafanın anasına məktubu"
  113. Səid Ünsizadənin (1825-1905) məktəb yaşlı uşaqların təlim və tərbiyəsinə aid dərsliyi - "Təlimül ətfal, təhzibül - əxlaq"
  114. Türk dünyasının 99 yaşlı "El həyatı" (1918) məcmuəsi
  115. Təhsilimizin dostu, dilçiliyimizin generalı Qəzənfər Kazımov
  116. Bu tarix ki var, qəliz məsələ imiş......
  117. SÖZ KİMİNDİR?
  118. Bu dünyada yerin yoxdur, yağı düşmən,
  119. Mənim dualarım
  120. Hələ qışdır bu yerlərdə və yaxud Şəkilli salamın şeirlə cavabı
  121. Təzadlar, ay təzadlar....
  122. Türk dünyasının "Tərcüman"dan əvvəlki "Ziya"sı və yaxud Qaranlığı və alatoranlığı işıqlandıran insanlar
  123. Adını dəyişdiyim retro yazı və ya "Strategiya.az" saytının 106159 nəfər oxucusunun maraq dünyasının sualı - Foto
  124. Riyaziyyat alimlərinin çoxunun tanımadığı dərslik və yaxud, türk dünyasının ilk türkdilli hesab dərsliklərindən biri
  125. Azərbaycan çocuq mətbuatı tarixinin "Qırmızı günəş"i...
  126. İsmayıl ibn Mustafanın (İsmayıl bəy Qasprinskinin) "Ziyayi -Qafqasiyyə"(Qafqazın ziyası) adlı məqaləsi. Tiflis,1881
  127. Səid Ünsizadənin (1825-1905) dərsliklərindən biri - nəzmlə yazılmış "ƏQAİD və NƏSAYİH"
  128. Testdən qəsdən danışmırıq
  129. Ah....Dərslik, dərslik, yenə də dərslik, bir az da ...
  130. Dərsliklərimizin halı və vəziyyəti
  131. Hacı Zeynalabdin Tağıyevin Bakı şəhər müsəlmanlarının müraciətinə cavabı
  132. Bir daha Cəmo bəy Cəbrayılbəyli (1887-1965) və onun 130 yaşını gözləyən yubileyi haqqında
  133. İsmayıl bəy Qaspıralı:" Qəzetə- millətin lisanıdır "
  134. Hırsızın gözü əlyazmalara düşdü
  135. Bu sorğuya hələ də cavab verilməyib : Şotlandiyada H.Z.Tağıyevin yüzillik heykəli varmı? Və yaxud qaranlıqdan işıldayan işıqlar....
  136. Retro mövzularından biri: Midhat Cemal Kuntay :"Toprak, eger uğrunda ölən varsa, vatandır"
  137. I Nikolayın tiflisli nəvələrinin müəllimi Lev Nikolayeviç Modzalevskinin "Kəpənəy"i
  138. Dünyamızı Gələcəyə Tanıdan Rəssam - Fotolar
  139. Yenə də sözümüz-söhbətimiz Kürdəmirin ilk dövlət məktəbi haqqındadır
  140. Türk dünyasının tarixi məktəblərindən biri-- Kürdəmir,Köhnəbazar kənd orta məktəbi və yaxud üç əsrin məktəbi--09.02.1881
  141. Hacı Səid Əfəndi Ünsizadə-191
  142. Təskinlik və toxtaqlıq və yaxud əbədi və həmişəlik mübarizə
  143. Avropada çap olunan latın qrafikalı 100 yaşlı ilk türk kitablarımızdan biri
  144. Ömür keçir, gün keçir və yaxud Latın qrafikalı ilk türk kitablarımızdan birinin 100 illik yubileyini keçimək çətindirmi?
  145. Türkiyədə dərs alan azərbaycanlı söz ustası və yaxud Türkiyədə az tanınan Azərbaycan Şekspiri
  146. Bir daha Ünsizadələr haqqında
  147. Dünyaya səpələnmiş Ünsizadələr və yaxud Ünsizadələrin nəsil şəcərəsi, soy ağacı
  148. Seyid Əzim Şirvani (1835-1888) və onun gümüş medalının tarixi məqamları
  149. İstiqlal Bəyannaməsini imzalayanlardan biri Kürdəmirli Mustafa Mahmudov
  150. Bizim Bəhicə müəllim - Xalid Səid yadigarı
  151. Karamanoğlu Mehmet Bey ( .... - 1280) və onun türkcəyə sevgisinin tarixi
  152. Sözümüz, savımız, dilimiz - Nazim Hikmətsiz keçən 53 ilimiz
  153. Mətbuat tariximiz-milli düşüncə tariximiz
  154. Bizə hansı elmlər lazımdır və yaxud ...
  155. TQDK-nın tarixdə qalacaq sənədlərindən biri və yaxud bəyənilən maarifçilik fəaliyyətinin təsdiqi
  156. Əməkdar müəllim, professor dünyasını dəyişdi
  157. Soyqırımı günündə dostumu itirmişəm
  158. Bu yaz bir başqa yazdır
  159. Ölümü ilə böyüyü də, kiçiyi də ağladan Vüsal Orucov üçün oxunan elegiya - VİDEO
  160. Xan qızı Natəvanın qocalıqda miras istəyi
  161. Türkiyəli tərbiyə doktoru XƏlil FİKRƏT və bilimsəl psixologiyanın qurucularından biri Ovide DECROLİ Bakıda
  162. Dinməyin,xamuş olun! Yaxud 1884-cü il fevralın 29-da dünyaya göz açan insan...
  163. Azərbaycan dilində yazılmış ilk coğrafiya dərsliyinin müəllifi Əsgər ağa Gorani Adıgözəlov (1857-1910) və yaxud qaranlıqdan və alatoranlıqdan işığa
  164. XIX əsr maarifçisi Səid Əfəndi Ünsizadənin dərsliklərindən biri
  165. Orta məktəbdə bütün fənlər eyni dərəcədə öyrənilməlidir
  166. HƏ, nə oldu, mən deyən oldu,olmadı?
  167. S.Ə.Şirvaninin bir şeirinin yazılma səbəbi və əks-sədası
  168. Rəşid bəy Əfəndizadənin İstanbuldakı "Uşaq bağçası"- 1898-ci il
  169. Dərgahdan başlanan yol
  170. Fikrin ifadə formalarından biri
  171. Təhsil nazirinin kabinetində yaradılan yerüstü bunker
  172. "Həyat"ın çağırışı nə üçün cavabsız qalır?
  173. Hacı Zeynalabdin Tağıyevin Əhmədli kəndindəki ibtidai məktəbin tarixi görüntülərinin iki yarpağı
  174. Tərbiyə doktoru Halil Fikretin oxucu və tədqiqatçıların çoxuna məlum olmayan nadir şəkilləri
  175. Təhsil tariximizin maraqlı səhifələri
  176. Təhsil tariximizdən maraqlı səhifələri
  177. Akademiklərin cərgəsindəki müəllim
  178. Yeni rahat avtobus marşrutu - Nərimanov metrosu - Dəmir yolu İdarəsi və yaxud müəllim, şagird və tələbələr üçün "İVECO" avtobusları
  179. Mübarizə bu gün də var,sabah da...
  180. Xalqımızın türkdilli ilk mətbuat nümunələri
  181. "Əkinçi" qəzeti-140
  182. Mustafanın Çanakkala məktubu
  183. Məktəbdə elm və texnologiya həftəsi
  184. Mübarizə bu gün də var, yarın da....
  185. Halil Fikret və şifahi türkdilli xalq ədəbiyyatımızın Avropadan başlanan təbliğatı
  186. Kim inanmırsa, bu daş, bu da tərəzi...
  187. Yazımızın tarixi-özümüzün tarixi
  188. Fikrət Sadıq -Dədə Qorqud
  189. Tədqiqatçı öz fikrində israrlıdır
  190. Avropa Azərbaycan Məktəbinin olimpiada komandası respublika bilik yarışına vəsiqə aldı
  191. Tarixdə izi və sözü olan insanlardan biri: Cəmo bəy Cəbrayılbəyli
  192. Azərbaycanşünas alim, görkəmli şərqşünas - Mirzə Rəhimov-85
  193. "Dəbistan" jurnalının bir nömrəsinin biblioqrafiyası
  194. Xəlil Fikrət "Tərbiyə və tədris tarixi"
  195. Mirzə Həsən Əfəndi Əlqədari və Azərbaycan
  196. Latın qrafikalı ilk türk kitablarımızdan biri: Hans Stumme, Halil Fikret. "Türkische Lesestoffe…" Leipziq, 1916
  197. "Bağçasaraydan göndərilən məktub"
  198. Diqqət! Diqqət! Məktəb tariximizin qaranlıq səhifələrini işıqlandırırıq!
  199. İ.V.Miçurinin heykəli ucaldılan kənd - Qəbələ, Vəndam kəndi
  200. Maarifçiliyimizin və ədəbi dilimizin tarixi-“Ziya”(“Ziyayi-Qafqasiyyə”) qəzeti -135
  201. Dünya dərsliklərində yuva salan 150 yaşlı "Мотылек" və yaxud birgünlük kəpənəyin tərənnümü
  202. Səsimizə səs vermədikləri üçün ... - Fotolar
  203. Hər gün xatırlanan adam - Fərhad Zeynalov - 85
  204. Abdulla Şaiqin uşaq bağçası
  205. "Ziya"nın biblioqrafiyası
  206. Kasıblığın üzü qara olsun
  207. Bu gün M.Ə.Sabirin ad günüdür
  208. Keçən günə gün çatarmı ... - Fotolar
  209. Elmə yönələn yolun başlanğıcı - FOTO
  210. Bakı, ... küçəsi, Azərbaycan Mətbuat Muzeyi
  211. Otuz doqquz ildən sonra yazılan məktubun təəssüratı
  212. Ucundadır dilimin həqiqətin böyüyü ...
  213. İlk hesab dərsliyimiz
  214. Yusif Vəzirovun kölgədə qalan yazıları
  215. Dostluq etməyi bacaran adam - dostum İsa Əliyev
  216. “Tunğuç”məcmuəsi və ya açılmayan qapılar, pəncərələr…
  217. Mustafa Lütfi Şirvani İsmayılov (1876- ?) və onun Həştərxanda Azərbaycan dilində nəşr olunan "Bürhani-tərəqqi" qəzeti
  218. Dərslik, dərslik, yenə də dərslik...
  219. M.Ə.Rəsulzadənin bir məqaləsinin çağırışları və yaxud Əli bəy Hüseynzadənin sorğusu :"Anladınızmı?"
  220. "Molla Nəsrəddin"in Bakı vəkilərindən biri- Məhəmməd Əmin Rəsulzadə
  221. " Riyazi isbat və məntiqi təfəkkür " - FOTO
  222. "ZİYA"lı ziyalı - Foto
  223. Məhəmməd Əmin Rəsulzadə nə vaxt anadan olmuşdur?
Şərh yaz




Enter Code*:

Son xəbərlər
 
Xəbər başlıqları
24-09-2018
23-09-2018
23.09.2018 Bakıda yanğın
23.09.2018 Faktiki hava
22-09-2018
22.09.2018 Neft bahalaşıb

Bütün xəbərlər

 
© 2012 Strategiya.az
Proqramlaşdırma: Encoder.Az
3.0022 san