10:06 27 Oktyabr 2016
2717 dəfə oxunub
Çap versiyası
Nazim Nəsrəddinov
Azərbaycan Respublikasının əməkdar müəllimi

Hüseyn Molla Abdulla oğlu Rasizadə 1882-ci il oktyabrın 24-də Naxçıvanda anadan olmuşdur. Adi Şərq ailəsində böyümüş, ilk təhsilini mollaxanada almış, bir müddətdən sonra isə Məhəmməd Tağı Sidqi kimi görkəmli ziyalının Naxçıvanda açdığı  yeni üsullu məktəbində oxumuşdur.
 Mollaxana sözü sovet dövründə çoxlarını qorxudur, bu tipli məktəblərin niyyətini başa düşən də, düşməyən də onu pisləyirdi. Mən həmişə bu fikirdə olmuşam ki, dil öyrənmək cəhətindən mollaxanaların ənənəvi tədris üsulu hələ yaxşı öyrənilməyib. Mollaxanalarda 3-4 ilin ərzində ana dili ilə yanaşı, ərəb və fars dilləri şeir yazmaq dərəcəsində öyrədilirdisə, bunun nəyi pisdir? O ki qaldı Hüseyn Rasizadənin yeni üsullu məktəbdə oxumasına, burada Rusiya təbəələri üçün çox vacib olan rus dilinin  də öyrədilməsi unudulmamalıdır. XIX əsrin görkəmli şairi və pedaqoqu Seyid Əzim Şirvani "qızım, sənə deyirəm, gəlinim, eşit"  eyhamı ilə yazırdı:

                                                      Ey oğul, hər lisanə ol rağib,
                                                      Xassə ol rus elminə talib. 
                                                      Bunlara ehtiyacımız çoxdur,
                                                      Bilməsək dil,əlacımız yoxdur.

  Molla Abdulla da məhz "əlacı olmadığı üçün" oğlunun rus dilini bilməsini də vacib hesab edir, bu dili bilməklə onun yaşadığı cəmiyyətdə mötəbər yer tutacağına inanırdı. (Yerı gəlmişkən qeyd edək ki, Molla  Abdulla  1879-1884-cü illərdə Tiflisdə S.Ünsizadənin başçılığı ilə Azərbaycan dilində nəşr olunan "Ziya" və "Ziyayi-Qafqasiyyə" qəzetlərinin təəssübkeşi və fəal müxbirlərindən biri idi.) İndi cəmiyyətdə məktəbi qurtarandan sonra yaxın əqidə dostu kimi öz müəllimləri ilə məktublaşan şagirdlər, demək olar ki, yoxdur. XIX əsrin sonlarında, XX əsrin əvvəllərində isə bu, bir növ mədəniyyət nümunəsi sayılırdı. "Əkinçi" qəzetinin (1875-1877) redaktoru H.Zərdabi Məlikovun Moskvada oxuyan şagirdlərindən aldığı məktublar, eləcə də Hüseyn Rasizadənin Təbrizdən M.T.Sidqiyə göndərdiyi işgüzar və dostluq namələri ədəbiyyat və mədəniyyət tariximizi öyrənmək baxımından bu gün də çox maraqlı görünür.
    Nə isə...
    Hüseyn M.T.Sidqinin məktəbini bitirəndən sonra rusdilli ali elm ocaqlarına yox, oxumaq üçün Naxçıvana daha yaxın olan Təbrizə yola düşür. Onun böyük qardaşı burada təhsil alırdı. Hüseyn  Təbrizdəki "Talibiyyə" mədrəsəsinə daxil olur. Bu faktın özü Hüseynin mollaxanada yaxşı təhsil aldığını, ərəb və fars dillərini "Talibiyyə" mədrəsəsi üçün  məqbul  olan  dərəcədə bilməsini göstərir. Təəssüf ki, H.Rasizadə  "Talıbiyyə"də oxuya bilmir: göz xəstəliyi  buna imkan vermir. O, bir müddət  burada xalçafüruşluq ilə məşğul olur, müəllimi  M.T.Sidqi ilə mütəmadi olaraq məktublaşır, onunla qəzet və kitab mübadiləsi edir.
     H.Rasizadə 1904-cü ilin yanvarında unudulmaz müəllimi M.T.Sidqinin ölüm xəbərini eşidir.Yanvarın 23-də Urmiyədən Tiflisə- "Şərqi-Rus" qəzetinə   farsca yazdığı matəm qəsidəsini göndərir:  
               
                                                            Ze cahan rəft həzrəti-Sidqi,
                                                            Səd  həzaran driq , sədəfsus...
                                                            (Həzrəti Sidqi dünyadan getdi,
                                                            Yüz min dəfə hayıf,yüz əfsus...)

 1904-cü ilin iyul ayında  H.Rasizadə artıq Naxçıvanda idi. O, buradan  Tiflisə-"Şərqi-Rus" qəzetinə  keçmiş günlərin həsrəti ilə dolu olan bir şeirini göndərir:

                                                             Xoş ol zəmani  ki, gülşəni-elmə bahar idi,
                                                             Gülzari-ədəb nə əcəb  laləzar idi...

   H.Rasizadə Təbrizdən qayıtdıqdan sonra  bir müddət Naxçıvanda və Gürcüstanda ticarətlə məşğul olmuşdur.       A.Talıbzadənin yazdığına görə,  H.Rasizadə 1905- ci ildə işlədiyi böyük sərmayəsi olan şirkətin İstanbul şöbəsinə  göndərilir və burada  işləməyindən istifadə edərək gözlərini də müalicə etdirir. Tədqiqatçı  Azər Turanın 28 oktyabr 2012-ci ildə"Speays" televiziyasının müxbiri ilə müsahibəsində isə Hüsyn Rasizadənin istanbula gəlişi  İ.Qaspralı ilə əlaqələndirilir. Guya (mənbə göstərilmədiyinə görə  bu deyimə şübhə edirəm-N.N.) İsmayıl bəy Qaspralı İstanbulda olarkən Tofiq Fikrətlə söhbət zamanı  Rusiyada yaşayan bir qrup  türkdilli gənci  onun məktəbində   oxumaq üçün  İstanbula göndərilməsini göndərilməsini  dostundan  xahiş etmişdir. Hüseyn  Rasizadə  də  məhz bu yolla İstanbula oxumağa getmişdir.
  H.Rasizadə 1906-cı il aprelin 19-da İstanbuldan  həmyerlisi  Qurbanəli  Şərifova  yazdığı məktubda vaporla  əvvəlcə Trabzona, 36 saatdan sonra isə İstanbul boğazına daxil olduqlarını yazır.
  H,Rasizadə 1906-cı il iyunun  21-də Naxçıvana -Məşədi Qurbanəli Şərifovva göndərdiyi  digər məktubda  İstanbuldakı fəaliyyətindən söz açır: "Bir iş  və ticarət nəzərdə tutmuşam ki, gündə altı saat  itirsəm, fəqət sonra  həm osmanlı üsulunca, həm də fransızca ...təhsil  edim..."
   1906-cı ilin avqust ayının  30-da Bakıda çıxan "İrşad" qəzeti yazırdı :" İkmalı- təhsil üçünBakı müsəlmanlarının  ezam etdikləri zəvat  İstanbula varid oldu...Bunlardan beşi  Bakıdan, biri  Naxçıvandan, biri də Gəncədən göndərilmişdir".   Əhməd bəy Ağayevin redaktorluq etdiyi  "İrşad" qəzetinin 4 sentyabr 1906-cı il tarixli nömrəsində Rusiyadan İstanbula oxumağa gəlmiş tələbələrin Sultan Əbdülhəmidə göndərdikləri  məktubun mətni  dərc edilmişdir.  Məktubu imzalayanların  ad  və soyadları siyahısında  Hüseyn Rasizadənin ad və soyadının olmaması diqqəti cəlb edir .  Bu faktdan belə qənaətə gəlmək olar ki, Hüseyn Rasizadə  İctanbula  hökumət xətti ilə yox,  işlədiyi şirkətin zəmanəti  ilə gəlmişdir. Çöx təəssüf ki, Azərbaycan tədqiqatçıları Türkiyə arxivlərində H.Rasizadənin  təhsillə bağlı  tələbəlik fəaliyyətindən  o  qədər  də xəbərdar   deyillər. Hər halda H.Rasizadənin Türkiyədə yaşadığı illərdə   ölkənin  ədəbi, ictimai-siyasi həyatında  böyük , yaddaqalan  işlər görülürdü.Türkiyədə  insanları düşündürən bir çox məsələlərə  mətbuatda   ciddi önəm verilir, publisistikanın inkişafı ədəbi düşüncələri üstələyirdi. Ezop maneralı yazılar dünyanın bir sıra ölkələrinə ayaq açırdı.  Belə ziddiyyətli, ezop maneralı, İsmayıl bəy Qaspralının təbirincə desək, "üstü örtük yazılar"  indi Hüseyn  Cavid kimi məşhur olan Hüseyn Rasizadəni,   onun  əqidə və məslək  dostlarını  yeni  dövrün tələbi ilə düşünməyə məcbur edirdi.
  Bakıda çap olunan "İttifaq" qəzetinin 1909-cu il mayın 14-də  H.Rasizadənin   "Hüseyn Cavid" təxəllüİsü il dərc olunmuş  "Son bahar" şeirindəki  imzasına  görə   onun  İstanbul  Darülfünunun ədəbiyyat şöbəsində oxuduğunu  öyrənirik.


  Hüseyn Cavid  1906-cı il iyunun 14-də Naxçıvana - həyatda ona  həmişə doğru yol göstərən Qurbanəli Şərifova İstanbuldakı son günləri haqqında məlumat verir , vətənə qayıtdıqdan sonra görəcəyi işlərdən şövqlə söhbət 
açırdı: "İndi əsas məqsəd  Vətənə xidmət, həm də layiqincə xidmət etməkdir.
   Mənim düşündüyüm , qazanc-ziyan,  : iki il evlənməmək, hər gün 4-5 saat oxumaq, 2-3 saat rusca  çalışmaq...Nə bir qəpik artırmaq, nə bir qəpik borclu qalmaq..."
   H.Cavidin   İstanbulda yazdığı  şeirləri  əsasən "Siratül- müstəqim" jurnalında çap etdirirdi. Onun bu jurnaldakı əsas təxəllüsü  "Qafqasiyalı Hüseyn Cavid" idi.
   Hüseyn Rasizadə 1909-cu ildə İstanbuldan   doğulduğu şəhərə   qayıdır, inandığı və güvəndiyi dostların köməyi ilə 
 əvvəlcə Naxçıvanda, sonralar isə Gəngədə və Tiflisdə nüfuzlu təhsil ocaqlarında müəllim işləyir. 1919-cu ildəBakıda Dövlət Universiteti yaradılanda  burada işləməyə dəvət olunur.
   Universitetə müəllim kimi işləməyə dəvət olunanda  H.Cavid artıq iki şeir kitabının müəllifi idi. İlk  24 səhifəlik  kitabı 1913-cü ildə Tiflisdə yaxın dostu  İsmayıl Həqqinin  "Şərq" adı ilə tanınan mətbəəsində çap edilmışdi.1918-ci ildə çap olunan ikinci kitabı-"Bahar şəbnəmləri "  də müəllifə böyük uğur gətirmişdi.
    Türk dilli oxucular Hüseyn Cavidi artıq həm də dramaturq kimi tanıyırdılar. Onun 1910-cu ildə-Türkiyədən qayıdandan bir il sonra yazdığı bir pərdəli "Ana" adlı mənzum dramı C.Məmmədquluzadənin  "Çay dəstgahı" (1889) adlı alleqorik uşaq dramından sonra Azərbaycan ədəbiyyatında nəzmlə yayazılmış ilk uğurlu səhnə əsəri sayılır. 
   H.Cavid 1912-ci ildə "Maral" adlı mənsur faciəsini yazır. 1912-1914--cü illərdə yazılmış "Şeyx Sənan"  faciəsində  saf və təmiz sevgiyə mane olan dini ayrıseçkilik məsələlərinin tənqidi  ön plana çəkilmişdir. Dramaturqun "İblis" mənzum faciəsində  imperialist  müharıbələri ifşa olunur.
    H.Cavidi  yaxşı tanıtmaq üçün onun, yazılma  tarixinə  görə bəzi əsərlərinin xronoloji  siyahısını  oxucuların diqqətinə çatdırırıq.

    1910-cu il.... ....            "Ana",1 pərdəli  mənzum dram
    1912-ci il..................... "Maral",4 pərdəli mənsur faciə
    1912-1914-cü illər  . ."Şeyx Sənan", 4 pərdəli mənzum faciə
    1913- cü il......... ...       "Şeyda", 5 pərdəli mənsur  faciə
   
    1917-ci il                      "Uçurum ", 4 pərdəli mənzum faciə,mövzusu  İstanbul həyatındandır.
    1918-ci il.......               "İblis", 4 pərdəli mənzum faciə,əsas qəhrəmanların çoxu İstanbul əhlidir.
    1921-ci il   .                   "Afət",4  pərdəli mənsur faciə
    1923-cü il...............      "Peyğəmbər",4 pərdəli  mənzum pyes (leze-dram)
    1925-ci il................      "Topal Teymur",5 pərdəli mənsur pyes
    1926-cı il......................""Azər" poemacı(poemanın bəzi hissələri heca, bəzi hissələri isə əruz vəznində yazılmışdır)
    1928-1929-cu illər......"Knyaz",5 pərdəli mənzum faciə
    1932-ci il......................"Səyavuş",5 pərdəli mənzum faciə
    1935-ci il ....................."Xəyyam",6 pərdəli mənzum pyes
  
    1953-cü ildə İstanbulda  Mustafa Həqqi Türkəqulun  "Azərbaycan türk şairi Hüseyn Cavid " kitabı çap olunmuşdur.Təəssüf ki, bu  nadir kitabı vərəqləmək bizə müyəssər olmamışdır.
    İnanırıq ki,Türkiyənin arxiv və kitabxanalarında Hüsyn Cavidin ədəbi irsi ilə ilgili çoxlu materiallar vardır. Onları arayıb axtarmaq , nəşr etmək,  "Azərbaycan Şekspiri"ni dünyaya tanıtmaq, Azərbaycan-Türkiyə ədəbi əlaqələrini daha dərindən öyrənmək  hamımızın müqəddəs borcu olmalıdır.
 
 Nazim Nəsrəddinov, 

 Azərbaycan Respublikasının əməkdar  müəllimi,
 Bakıdakı Avropa Azərbaycan Məktəbinin kafedra müdiri.
    
     28.10.2012-ci il.


                                    İstifadə olunmuş ədəbiyyat

1.Qulam Nəmmədli.  Cavid-ömrü boyu(həyatı və yaradıcılıq salnaməsi).Bakı,1982.
2.Kamran Əliyev. Hüseyn Cavid:həyatı və yaradıcılığı.Bakı, "Elm"-2008.
3."Ziya" qəzeti. 1879-1880-cı ıllər.
4."Ziyayi-Qafqasiyyə" qəzeti. 1880-1884-cü illər.


Müəllifin digər yazıları

  1. Mən niyə SSRİ Ali Sovetinin deputatı ola bilmədim?
  2. Təbrizdən kənd məktubları
  3. "Təbriz məktubları silsiləsi"ndən növbəti yazı
  4. Nazim Nəsrəddinov: "Təbriz məktubları" silsiləsindən
  5. Dünya yaman dünyadır
  6. Görkəmli maarifçilər Ünsizadələr haqqında təzə xəbər və şəkillər və yaxud Tütk soyad Kanunu - ARKÜNLƏR VƏ BERKSANLAR
  7. "Strategiya.az"ın yeni layihəsi-Səhiyyə tariximizin unudulmuş səhifələri
  8. Abdulla Şaiqin Bülbül Məmmədova həsr olunmuş fransız soneti - "Centlmen bir xanəndəyə"
  9. Dünya türkologiyasının Fərhadı və yaxud dünyanın ən işıqlı adamlarından biri
  10. Qüdrət Piriyevlə birlikdə Azərbaycana tanıtdığımız İqor Səməd oğlu Mehmandarov
  11. Sözgəlişi, ola bilər düzəlişi...
  12. 16 il bundan əvvəl imzalanmış Fərmanın işığı
  13. Bu Dünya- Şirin Dünya.....
  14. Göz görür,ağıl kəsir....
  15. Tərcüməsiz başa düşülən tatar bayatıları
  16. M.Ə.Sabirin türk dili müəllimliyinə gedən əzablı və əziyyətli yolları… - Tədqiqat
  17. Türk dünyasının Bakıda işləyən ilk məşhur qadın həkimlərindən biri- Batırşina Amina xanım
  18. Mənim nəğməli bibim - Foto
  19. Sən yazmasan,mən yazaram
  20. Araşdırmaçı araşdırıcıya deyirlər və yaxud Bir daha Səid Ünsizadə (1825,Şamaxı-1905.,İstanbul) haqqında
  21. Dörd yaşlı lal-dinməz uşağın dili açılacaq!!!
  22. 20 yaşlı Cəfər Cabbarzadənin "Bakı müharibəsi"
  23. Qulam Məmmədli-120
  24. General Hacı Zeynalabdin Tağıyevin tələbə qızlara novruz bayramı təbriki
  25. Türkiyənin "Ordu marşı" və "Çanakkala döyüşçüsü Mustafanın anasına məktubu"
  26. Səid Ünsizadənin (1825-1905) məktəb yaşlı uşaqların təlim və tərbiyəsinə aid dərsliyi - "Təlimül ətfal, təhzibül - əxlaq"
  27. Türk dünyasının 99 yaşlı "El həyatı" (1918) məcmuəsi
  28. Təhsilimizin dostu, dilçiliyimizin generalı Qəzənfər Kazımov
  29. Bu tarix ki var, qəliz məsələ imiş......
  30. SÖZ KİMİNDİR?
  31. Bu dünyada yerin yoxdur, yağı düşmən,
  32. Mənim dualarım
  33. Hələ qışdır bu yerlərdə və yaxud Şəkilli salamın şeirlə cavabı
  34. Təzadlar, ay təzadlar....
  35. Türk dünyasının "Tərcüman"dan əvvəlki "Ziya"sı və yaxud Qaranlığı və alatoranlığı işıqlandıran insanlar
  36. Adını dəyişdiyim retro yazı və ya "Strategiya.az" saytının 106159 nəfər oxucusunun maraq dünyasının sualı - Foto
  37. Riyaziyyat alimlərinin çoxunun tanımadığı dərslik və yaxud, türk dünyasının ilk türkdilli hesab dərsliklərindən biri
  38. Azərbaycan çocuq mətbuatı tarixinin "Qırmızı günəş"i...
  39. İsmayıl ibn Mustafanın (İsmayıl bəy Qasprinskinin) "Ziyayi -Qafqasiyyə"(Qafqazın ziyası) adlı məqaləsi. Tiflis,1881
  40. Səid Ünsizadənin (1825-1905) dərsliklərindən biri - nəzmlə yazılmış "ƏQAİD və NƏSAYİH"
  41. Testdən qəsdən danışmırıq
  42. Ah....Dərslik, dərslik, yenə də dərslik, bir az da ...
  43. Dərsliklərimizin halı və vəziyyəti
  44. Hacı Zeynalabdin Tağıyevin Bakı şəhər müsəlmanlarının müraciətinə cavabı
  45. Bir daha Cəmo bəy Cəbrayılbəyli (1887-1965) və onun 130 yaşını gözləyən yubileyi haqqında
  46. İsmayıl bəy Qaspıralı:" Qəzetə- millətin lisanıdır "
  47. Hırsızın gözü əlyazmalara düşdü
  48. Bu sorğuya hələ də cavab verilməyib : Şotlandiyada H.Z.Tağıyevin yüzillik heykəli varmı? Və yaxud qaranlıqdan işıldayan işıqlar....
  49. Retro mövzularından biri: Midhat Cemal Kuntay :"Toprak, eger uğrunda ölən varsa, vatandır"
  50. I Nikolayın tiflisli nəvələrinin müəllimi Lev Nikolayeviç Modzalevskinin "Kəpənəy"i
  51. Dünyamızı Gələcəyə Tanıdan Rəssam - Fotolar
  52. Yenə də sözümüz-söhbətimiz Kürdəmirin ilk dövlət məktəbi haqqındadır
  53. Türk dünyasının tarixi məktəblərindən biri-- Kürdəmir,Köhnəbazar kənd orta məktəbi və yaxud üç əsrin məktəbi--09.02.1881
  54. Hacı Səid Əfəndi Ünsizadə-191
  55. Təskinlik və toxtaqlıq və yaxud əbədi və həmişəlik mübarizə
  56. Avropada çap olunan latın qrafikalı 100 yaşlı ilk türk kitablarımızdan biri
  57. Ömür keçir, gün keçir və yaxud Latın qrafikalı ilk türk kitablarımızdan birinin 100 illik yubileyini keçimək çətindirmi?
  58. Türkiyədə dərs alan azərbaycanlı söz ustası və yaxud Türkiyədə az tanınan Azərbaycan Şekspiri
  59. Bir daha Ünsizadələr haqqında
  60. Dünyaya səpələnmiş Ünsizadələr və yaxud Ünsizadələrin nəsil şəcərəsi, soy ağacı
  61. Seyid Əzim Şirvani (1835-1888) və onun gümüş medalının tarixi məqamları
  62. İstiqlal Bəyannaməsini imzalayanlardan biri Kürdəmirli Mustafa Mahmudov
  63. Bizim Bəhicə müəllim - Xalid Səid yadigarı
  64. Karamanoğlu Mehmet Bey ( .... - 1280) və onun türkcəyə sevgisinin tarixi
  65. Sözümüz, savımız, dilimiz - Nazim Hikmətsiz keçən 53 ilimiz
  66. Mətbuat tariximiz-milli düşüncə tariximiz
  67. Bizə hansı elmlər lazımdır və yaxud ...
  68. TQDK-nın tarixdə qalacaq sənədlərindən biri və yaxud bəyənilən maarifçilik fəaliyyətinin təsdiqi
  69. Əməkdar müəllim, professor dünyasını dəyişdi
  70. Soyqırımı günündə dostumu itirmişəm
  71. Bu yaz bir başqa yazdır
  72. Ölümü ilə böyüyü də, kiçiyi də ağladan Vüsal Orucov üçün oxunan elegiya - VİDEO
  73. Xan qızı Natəvanın qocalıqda miras istəyi
  74. Türkiyəli tərbiyə doktoru XƏlil FİKRƏT və bilimsəl psixologiyanın qurucularından biri Ovide DECROLİ Bakıda
  75. Dinməyin,xamuş olun! Yaxud 1884-cü il fevralın 29-da dünyaya göz açan insan...
  76. Azərbaycan dilində yazılmış ilk coğrafiya dərsliyinin müəllifi Əsgər ağa Gorani Adıgözəlov (1857-1910) və yaxud qaranlıqdan və alatoranlıqdan işığa
  77. XIX əsr maarifçisi Səid Əfəndi Ünsizadənin dərsliklərindən biri
  78. Orta məktəbdə bütün fənlər eyni dərəcədə öyrənilməlidir
  79. HƏ, nə oldu, mən deyən oldu,olmadı?
  80. S.Ə.Şirvaninin bir şeirinin yazılma səbəbi və əks-sədası
  81. Rəşid bəy Əfəndizadənin İstanbuldakı "Uşaq bağçası"- 1898-ci il
  82. Dərgahdan başlanan yol
  83. Fikrin ifadə formalarından biri
  84. Təhsil nazirinin kabinetində yaradılan yerüstü bunker
  85. "Həyat"ın çağırışı nə üçün cavabsız qalır?
  86. Hacı Zeynalabdin Tağıyevin Əhmədli kəndindəki ibtidai məktəbin tarixi görüntülərinin iki yarpağı
  87. Tərbiyə doktoru Halil Fikretin oxucu və tədqiqatçıların çoxuna məlum olmayan nadir şəkilləri
  88. Təhsil tariximizin maraqlı səhifələri
  89. Təhsil tariximizdən maraqlı səhifələri
  90. Akademiklərin cərgəsindəki müəllim
  91. Yeni rahat avtobus marşrutu - Nərimanov metrosu - Dəmir yolu İdarəsi və yaxud müəllim, şagird və tələbələr üçün "İVECO" avtobusları
  92. Mübarizə bu gün də var,sabah da...
  93. Xalqımızın türkdilli ilk mətbuat nümunələri
  94. "Əkinçi" qəzeti-140
  95. Mustafanın Çanakkala məktubu
  96. Məktəbdə elm və texnologiya həftəsi
  97. Mübarizə bu gün də var, yarın da....
  98. Halil Fikret və şifahi türkdilli xalq ədəbiyyatımızın Avropadan başlanan təbliğatı
  99. Kim inanmırsa, bu daş, bu da tərəzi...
  100. Yazımızın tarixi-özümüzün tarixi
  101. Fikrət Sadıq -Dədə Qorqud
  102. Tədqiqatçı öz fikrində israrlıdır
  103. Avropa Azərbaycan Məktəbinin olimpiada komandası respublika bilik yarışına vəsiqə aldı
  104. Tarixdə izi və sözü olan insanlardan biri: Cəmo bəy Cəbrayılbəyli
  105. Azərbaycanşünas alim, görkəmli şərqşünas - Mirzə Rəhimov-85
  106. "Dəbistan" jurnalının bir nömrəsinin biblioqrafiyası
  107. Xəlil Fikrət "Tərbiyə və tədris tarixi"
  108. Mirzə Həsən Əfəndi Əlqədari və Azərbaycan
  109. Latın qrafikalı ilk türk kitablarımızdan biri: Hans Stumme, Halil Fikret. "Türkische Lesestoffe…" Leipziq, 1916
  110. "Bağçasaraydan göndərilən məktub"
  111. Diqqət! Diqqət! Məktəb tariximizin qaranlıq səhifələrini işıqlandırırıq!
  112. İ.V.Miçurinin heykəli ucaldılan kənd - Qəbələ, Vəndam kəndi
  113. Maarifçiliyimizin və ədəbi dilimizin tarixi-“Ziya”(“Ziyayi-Qafqasiyyə”) qəzeti -135
  114. Dünya dərsliklərində yuva salan 150 yaşlı "Мотылек" və yaxud birgünlük kəpənəyin tərənnümü
  115. Səsimizə səs vermədikləri üçün ... - Fotolar
  116. Hər gün xatırlanan adam - Fərhad Zeynalov - 85
  117. Abdulla Şaiqin uşaq bağçası
  118. "Ziya"nın biblioqrafiyası
  119. Kasıblığın üzü qara olsun
  120. Bu gün M.Ə.Sabirin ad günüdür
  121. Keçən günə gün çatarmı ... - Fotolar
  122. Elmə yönələn yolun başlanğıcı - FOTO
  123. Bakı, ... küçəsi, Azərbaycan Mətbuat Muzeyi
  124. Otuz doqquz ildən sonra yazılan məktubun təəssüratı
  125. Ucundadır dilimin həqiqətin böyüyü ...
  126. İlk hesab dərsliyimiz
  127. Yusif Vəzirovun kölgədə qalan yazıları
  128. Dostluq etməyi bacaran adam - dostum İsa Əliyev
  129. “Tunğuç”məcmuəsi və ya açılmayan qapılar, pəncərələr…
  130. Mustafa Lütfi Şirvani İsmayılov (1876- ?) və onun Həştərxanda Azərbaycan dilində nəşr olunan "Bürhani-tərəqqi" qəzeti
  131. Dərslik, dərslik, yenə də dərslik...
  132. M.Ə.Rəsulzadənin bir məqaləsinin çağırışları və yaxud Əli bəy Hüseynzadənin sorğusu :"Anladınızmı?"
  133. "Molla Nəsrəddin"in Bakı vəkilərindən biri- Məhəmməd Əmin Rəsulzadə
  134. " Riyazi isbat və məntiqi təfəkkür " - FOTO
  135. "ZİYA"lı ziyalı - Foto
  136. Məhəmməd Əmin Rəsulzadə nə vaxt anadan olmuşdur?
Şərh yaz




Enter Code*:

Son xəbərlər
 
Xəbər başlıqları
20-09-2017
19-09-2017

Bütün xəbərlər

 
© 2012 Strategiya.az
Proqramlaşdırma: Encoder.Az
1.3187 san