09:05 07 Yanvar 2017
3145 dəfə oxunub
Çap versiyası
Nazim Nəsrəddinov
Azərbaycan Respublikasının əməkdar müəllimi

("İrşad"  qəzeti,  N 218, 17 sentyabr 1906-cı il, səhifə 4)     

"İrşad"qəzetinində məktəb və maarifçilik məsələlərinə aid yazılarla maraqlananda  burada H.Z.Tağıyevin imzası ilə verilmiş bir yazıya təsadüf etdim. Maraqlı idi. Öz adını belə yaza bilməyən məşhur milyonçu bu yazını nə üçün ictimai müzakirəyə çıxarıb?
 Yazıda söhbət qızları "Bakı Ünas Svyataya Nina Məktəbində" ("Bakı Müqəddəs Nina Qız məkrtəbi"ndə) oxuyan müsəlman qızların valideynlərinin Hacı Zeynalabdin Tağıyevə maraqlı bir müraciətindən gedir. 

Məlumdur ki,adı çəkilən məktəbdə dərslər rus dilində tədris edilirdi.Başqa sözlə, bu məktəb təlimi rus dilində olan təhsil ocağı idi. Adından göründüyü kimi bu məktəbdə dinindən və milliyyətindən asılı olmayaraq,bütün  qızların  oxumaq hüququ var idi. 

Məktəbin təkcə şəriət müəllimindən savayı, bütün  müəllimləri qadın idi.  Bu da müsəlman valideynlərin ürəyincə deyildi. Onlar  H.Z.Tağıyevdən bu müəllimin dəyişilməsini xahiş edirdilər.Çətin məsələ idi.   Lakin elm,təhsil və  maarif  məsələlərini  qiyətləndirməyi bacaran H.Z.Tağıyev bu dəfə də  öz sözünü deyə bilir. O, ana dili və şəriəti dərindən öyrənmək üçün valideynlərə  öz qız övladlarını ibtidai məktəbi ana dilində  olan məktəblərdə oxutmağı məsləhət görürdü.Bu cəhətdən  nümunəvi qız məktəbinin də adı çəkilirdi:

"Bakı Qız Məktəbi ".


H.Z.Tağıyevin pedaqoji və əxlaqi fikirlərini 110 ildən sonra elmi ictimaiyyətə çatdırırıq. 

Nazim Nəsrəddinov,
Azərbaycan Respublikasının əməkdar müəllimi,Respublika Prezidentinin Sərəncamı ilə keçirilən ƏN YAXŞI MÜƏLLİM müsabiqəsinin qalibi,Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, türkoloq.


                             Məktub  ("İrşad" qəzeti,17 sentyabr 1906-cı il, N 218)

Cənab mühərrir (Müraciət edilən zaman "İrşad" qəzetinin mühərriri,müdiri və imtiyaz sahibi Əhməd bəy Ağayev, naşiri İsa bəy Aşurbıyov idi-N.N.)

Bakı şəhər müsəlmanları bəndəyə müraciət edib xahiş etdilər ki, Qafqaz Nahiyyə Maarif İdarəsinə vəsatət (vasitəçilik-N.N.) edəm ki, "Bakı Ünas (qadın) Svyataya Nina  Məktəbi"ndə təlim almaqda olan müsəlman qızları üçün elmüilahi və türk dili dərslərini tədris edən  müəllim kişidən olmayıb,ünas (qadın) taifəsindən iqtidarlı  birisini şəriət müəllimliginə təmim (bir işi ümumə aid etmək) etsinlər.

Əlbəttə, bir məktəb ki orada təlim alan ünas taifəsidir,onların ruhani və cismani  şəriətə mütəəlliq (aid-N.N.) dərsləri yenə öz cinslərindən bir müəllimənin təlim və tədris eləməsi əruridir.

Və zəmanə burasını da mənə aşkar elədilər ki, Bakı Müsəlman Qız Məktəbi müəllimlərindən  birinin məzkur ( həmin-N.N.) məktəbə gedib dərs demələrinə müsaidə (icazə-N.N.) edəm. Halbuki bu heç bir cəhətlə mümkün olmayacaqdır.Çünki: hal-hazırda  Qafqazda bizim ünas  taifəsindən  türk dili və şəriət dərsi  təlim eləməgə müqtədir müəllimə tapmaq çox müşküldür.  

Filhal (indi,bu saat-N.N.) Müsəlman Qız Məktəbinin müəllimələrindən  birisin məzkur (haqqında danışılan-N.N.) məktəbin şəriət dərslərini təmim (bir işi ümumə aid etmə-N.N.) etməgə mühəvvəl( həvalə-N.N.) etsək, onda bizim məktəbin talibati (tələbələri-N.N.) dərssiz qalacaqdır.
Məəhaza (bununla bərabər-N.N.) mən öz tərəfimdən belə məsləhət görürəm ki, yaxşı olardı ki, o müsəlmanlar ki,öz qız övladlarlnı ana dili və şəriət dərsi oxumağı xahiş edirlər, onlar gərək qabaqca  qızlarını vereydilər  Bakı Müsəlman Qız Məktəbinə, oranı ikmal edib (qurtqrıb-N.N.) öz ana dili və şəriətə xəbərdar olandan sonra  çox asanlıqla  "Svyataya Nina Məktəbi"nin dördüncü qlasına (sinfinə-N.N.) imtahan verib daxil  ola bilərdi.

Hacı Zeynalabdin Tağıyev.


Müəllifin digər yazıları

  1. General Hacı Zeynalabdin Tağıyevin tələbə qızlara novruz bayramı təbriki
  2. Türkiyənin "Ordu marşı" və "Çanakkala döyüşçüsü Mustafanın anasına məktubu"
  3. Səid Ünsizadənin (1825-1905) məktəb yaşlı uşaqların təlim və tərbiyəsinə aid dərsliyi - "Təlimül ətfal, təhzibül - əxlaq"
  4. Türk dünyasının 99 yaşlı "El həyatı" (1918) məcmuəsi
  5. Təhsilimizin dostu, dilçiliyimizin generalı Qəzənfər Kazımov
  6. Bu tarix ki var, qəliz məsələ imiş......
  7. SÖZ KİMİNDİR?
  8. Bu dünyada yerin yoxdur, yağı düşmən,
  9. Mənim dualarım
  10. Hələ qışdır bu yerlərdə və yaxud Şəkilli salamın şeirlə cavabı
  11. Təzadlar, ay təzadlar....
  12. Türk dünyasının "Tərcüman"dan əvvəlki "Ziya"sı və yaxud Qaranlığı və alatoranlığı işıqlandıran insanlar
  13. Adını dəyişdiyim retro yazı və ya "Strategiya.az" saytının 106159 nəfər oxucusunun maraq dünyasının sualı - Foto
  14. Riyaziyyat alimlərinin çoxunun tanımadığı dərslik və yaxud, türk dünyasının ilk türkdilli hesab dərsliklərindən biri
  15. Azərbaycan çocuq mətbuatı tarixinin "Qırmızı günəş"i...
  16. İsmayıl ibn Mustafanın (İsmayıl bəy Qasprinskinin) "Ziyayi -Qafqasiyyə"(Qafqazın ziyası) adlı məqaləsi. Tiflis,1881
  17. Səid Ünsizadənin (1825-1905) dərsliklərindən biri - nəzmlə yazılmış "ƏQAİD və NƏSAYİH"
  18. Testdən qəsdən danışmırıq
  19. Ah....Dərslik, dərslik, yenə də dərslik, bir az da ...
  20. Dərsliklərimizin halı və vəziyyəti
  21. Hacı Zeynalabdin Tağıyevin Bakı şəhər müsəlmanlarının müraciətinə cavabı
  22. Bir daha Cəmo bəy Cəbrayılbəyli (1887-1965) və onun 130 yaşını gözləyən yubileyi haqqında
  23. İsmayıl bəy Qaspıralı:" Qəzetə- millətin lisanıdır "
  24. Hırsızın gözü əlyazmalara düşdü
  25. Bu sorğuya hələ də cavab verilməyib : Şotlandiyada H.Z.Tağıyevin yüzillik heykəli varmı? Və yaxud qaranlıqdan işıldayan işıqlar....
  26. Retro mövzularından biri: Midhat Cemal Kuntay :"Toprak, eger uğrunda ölən varsa, vatandır"
  27. I Nikolayın tiflisli nəvələrinin müəllimi Lev Nikolayeviç Modzalevskinin "Kəpənəy"i
  28. Dünyamızı Gələcəyə Tanıdan Rəssam - Fotolar
  29. Yenə də sözümüz-söhbətimiz Kürdəmirin ilk dövlət məktəbi haqqındadır
  30. Türk dünyasının tarixi məktəblərindən biri-- Kürdəmir,Köhnəbazar kənd orta məktəbi və yaxud üç əsrin məktəbi--09.02.1881
  31. Hacı Səid Əfəndi Ünsizadə-191
  32. Təskinlik və toxtaqlıq və yaxud əbədi və həmişəlik mübarizə
  33. Avropada çap olunan latın qrafikalı 100 yaşlı ilk türk kitablarımızdan biri
  34. Ömür keçir, gün keçir və yaxud Latın qrafikalı ilk türk kitablarımızdan birinin 100 illik yubileyini keçimək çətindirmi?
  35. Türkiyədə dərs alan azərbaycanlı söz ustası və yaxud Türkiyədə az tanınan Azərbaycan Şekspiri
  36. Bir daha Ünsizadələr haqqında
  37. Dünyaya səpələnmiş Ünsizadələr və yaxud Ünsizadələrin nəsil şəcərəsi, soy ağacı
  38. Seyid Əzim Şirvani (1835-1888) və onun gümüş medalının tarixi məqamları
  39. İstiqlal Bəyannaməsini imzalayanlardan biri Kürdəmirli Mustafa Mahmudov
  40. Bizim Bəhicə müəllim - Xalid Səid yadigarı
  41. Karamanoğlu Mehmet Bey ( .... - 1280) və onun türkcəyə sevgisinin tarixi
  42. Sözümüz, savımız, dilimiz - Nazim Hikmətsiz keçən 53 ilimiz
  43. Mətbuat tariximiz-milli düşüncə tariximiz
  44. Bizə hansı elmlər lazımdır və yaxud ...
  45. TQDK-nın tarixdə qalacaq sənədlərindən biri və yaxud bəyənilən maarifçilik fəaliyyətinin təsdiqi
  46. Əməkdar müəllim, professor dünyasını dəyişdi
  47. Soyqırımı günündə dostumu itirmişəm
  48. Bu yaz bir başqa yazdır
  49. Ölümü ilə böyüyü də, kiçiyi də ağladan Vüsal Orucov üçün oxunan elegiya - VİDEO
  50. Xan qızı Natəvanın qocalıqda miras istəyi
  51. Türkiyəli tərbiyə doktoru XƏlil FİKRƏT və bilimsəl psixologiyanın qurucularından biri Ovide DECROLİ Bakıda
  52. Dinməyin,xamuş olun! Yaxud 1884-cü il fevralın 29-da dünyaya göz açan insan...
  53. Azərbaycan dilində yazılmış ilk coğrafiya dərsliyinin müəllifi Əsgər ağa Gorani Adıgözəlov (1857-1910) və yaxud qaranlıqdan və alatoranlıqdan işığa
  54. XIX əsr maarifçisi Səid Əfəndi Ünsizadənin dərsliklərindən biri
  55. Orta məktəbdə bütün fənlər eyni dərəcədə öyrənilməlidir
  56. HƏ, nə oldu, mən deyən oldu,olmadı?
  57. S.Ə.Şirvaninin bir şeirinin yazılma səbəbi və əks-sədası
  58. Rəşid bəy Əfəndizadənin İstanbuldakı "Uşaq bağçası"- 1898-ci il
  59. Dərgahdan başlanan yol
  60. Fikrin ifadə formalarından biri
  61. Təhsil nazirinin kabinetində yaradılan yerüstü bunker
  62. "Həyat"ın çağırışı nə üçün cavabsız qalır?
  63. Hacı Zeynalabdin Tağıyevin Əhmədli kəndindəki ibtidai məktəbin tarixi görüntülərinin iki yarpağı
  64. Tərbiyə doktoru Halil Fikretin oxucu və tədqiqatçıların çoxuna məlum olmayan nadir şəkilləri
  65. Təhsil tariximizin maraqlı səhifələri
  66. Təhsil tariximizdən maraqlı səhifələri
  67. Akademiklərin cərgəsindəki müəllim
  68. Yeni rahat avtobus marşrutu - Nərimanov metrosu - Dəmir yolu İdarəsi və yaxud müəllim, şagird və tələbələr üçün "İVECO" avtobusları
  69. Mübarizə bu gün də var,sabah da...
  70. Xalqımızın türkdilli ilk mətbuat nümunələri
  71. "Əkinçi" qəzeti-140
  72. Mustafanın Çanakkala məktubu
  73. Məktəbdə elm və texnologiya həftəsi
  74. Mübarizə bu gün də var, yarın da....
  75. Halil Fikret və şifahi türkdilli xalq ədəbiyyatımızın Avropadan başlanan təbliğatı
  76. Kim inanmırsa, bu daş, bu da tərəzi...
  77. Yazımızın tarixi-özümüzün tarixi
  78. Fikrət Sadıq -Dədə Qorqud
  79. Tədqiqatçı öz fikrində israrlıdır
  80. Avropa Azərbaycan Məktəbinin olimpiada komandası respublika bilik yarışına vəsiqə aldı
  81. Tarixdə izi və sözü olan insanlardan biri: Cəmo bəy Cəbrayılbəyli
  82. Azərbaycanşünas alim, görkəmli şərqşünas - Mirzə Rəhimov-85
  83. "Dəbistan" jurnalının bir nömrəsinin biblioqrafiyası
  84. Xəlil Fikrət "Tərbiyə və tədris tarixi"
  85. Mirzə Həsən Əfəndi Əlqədari və Azərbaycan
  86. Latın qrafikalı ilk türk kitablarımızdan biri: Hans Stumme, Halil Fikret. "Türkische Lesestoffe…" Leipziq, 1916
  87. "Bağçasaraydan göndərilən məktub"
  88. Diqqət! Diqqət! Məktəb tariximizin qaranlıq səhifələrini işıqlandırırıq!
  89. İ.V.Miçurinin heykəli ucaldılan kənd - Qəbələ, Vəndam kəndi
  90. Maarifçiliyimizin və ədəbi dilimizin tarixi-“Ziya”(“Ziyayi-Qafqasiyyə”) qəzeti -135
  91. Dünya dərsliklərində yuva salan 150 yaşlı "Мотылек" və yaxud birgünlük kəpənəyin tərənnümü
  92. Səsimizə səs vermədikləri üçün ... - Fotolar
  93. Hər gün xatırlanan adam - Fərhad Zeynalov - 85
  94. Abdulla Şaiqin uşaq bağçası
  95. "Ziya"nın biblioqrafiyası
  96. Kasıblığın üzü qara olsun
  97. Bu gün M.Ə.Sabirin ad günüdür
  98. Keçən günə gün çatarmı ... - Fotolar
  99. Elmə yönələn yolun başlanğıcı - FOTO
  100. Bakı, ... küçəsi, Azərbaycan Mətbuat Muzeyi
  101. Otuz doqquz ildən sonra yazılan məktubun təəssüratı
  102. Ucundadır dilimin həqiqətin böyüyü ...
  103. İlk hesab dərsliyimiz
  104. Yusif Vəzirovun kölgədə qalan yazıları
  105. Dostluq etməyi bacaran adam - dostum İsa Əliyev
  106. “Tunğuç”məcmuəsi və ya açılmayan qapılar, pəncərələr…
  107. Mustafa Lütfi Şirvani İsmayılov (1876- ?) və onun Həştərxanda Azərbaycan dilində nəşr olunan "Bürhani-tərəqqi" qəzeti
  108. Dərslik, dərslik, yenə də dərslik...
  109. M.Ə.Rəsulzadənin bir məqaləsinin çağırışları və yaxud Əli bəy Hüseynzadənin sorğusu :"Anladınızmı?"
  110. "Molla Nəsrəddin"in Bakı vəkilərindən biri- Məhəmməd Əmin Rəsulzadə
  111. " Riyazi isbat və məntiqi təfəkkür " - FOTO
  112. "ZİYA"lı ziyalı - Foto
  113. Məhəmməd Əmin Rəsulzadə nə vaxt anadan olmuşdur?
Şərh yaz




Enter Code*:

Son xəbərlər
 
Xəbər başlıqları
24-03-2017
24.03.2017 Neft bahalaşıb
23-03-2017
22-03-2017

Bütün xəbərlər

 
© 2012 Strategiya.az
Proqramlaşdırma: Encoder.Az
1.2434 san