13:01 29 Yanvar 2017
3528 dəfə oxunub
Çap versiyası
Nazim Nəsrəddinov
Azərbaycan Respublikasının əməkdar müəllimi

Axund Cəlal. "HESAB"  dərsliyi. Tiflis,1884-cü il  


Tiflisdə Azərbaycan dilində çap olunan "Ziyayi-Qafqasiyyə" qəzetinin 4 mart 1884-cü il tarixli 2-ci nömrəsinin  ilk səhifəsindəki "Risaleyi-hesabiyyə"(Hesab kitabı-N.N.) başlıqlı kiçik bir xəbər diqqətimi cəlb etdi.Xəbərin birinci səhifədə dərc edilməsi heç də təsadüfi deyildi.
Bu yazı  türk dünyasının  anadilli ilk türkdilli  dərsliklərinin  tarixini,məzmununu və  məsələyə o dövrün metodiki yanaşmasını öyrənmək baxımından hər bir maraq doğurur. Xəbərin müəllifi   "Ziyayi-Qafqasiyyə" qəzetdə açıq şəkildə göstərilməsə də, məzmununa, üslubuna və səhifədə  tutduğu yerə görə onun "Ziya"nın redaktoru, əsas mühərriri  və sahibi-imtiyazı Səid Əfəndi Ünsizadə tərəfindən yazıldığı aydın şəkildə hiss olunur.

Xəbəri olduğu kimi, üslubuna və imlasına müdaxilə etmədən elmi ictimaiyyətin diqqətinə  çatdırırıq:


                                "Risaleyi-hesabiyyə"

    Məzkur isimdə tazə hesab kitabı "Kəşkül"  mətbəəsi 
 təb və nəşr eləmişdir ki, bir nüsxəsini biz dəxi almışıq. Xeyli xanə ( oxunaqlı-N.N.) xətt ilə basılmışdır. İbarəsi dəxi sadə açıq türkcədir. 
 
"Risaleyi-hesabiyyə" müsəlman məktəblərində  şagirdlərə  hesab elmini öyrətmək üçün yazılmışdır.

Müqəddimati-hesabiyyə ilə  bir xeyli məsələləri və qaidələri öyrədir. Qiyməti məktəblər üçün  biri otuz qəpikdəndir.
 
Məzkur  "Kəşkül" qəzetəsinin  bu xidmətindən  təşəkkür edilməlidir"

 Qeyd edək ki, "Kəşkül" 1883-1891-ci illərdə Tiflisdə Azərbaycan dilində çap olunmuş mətbu orqanın adıdir. Bir neçə nömrəsi jurnal şəklində buraxılsa da, sonralar qəzet kimi fəaliyyət göstərmiçdir.
 
"Kəşkül" əvvəllər "Ziya" qəzetinin mətbəəsində, sonralar  isə  Cəlaləddin Əfəndi Ünsizadənin  Türkiyədən aldığı mətbəə avadanlıqlarl ilə təchiz olunan öz şəxsi mətbəəsində nəşr olunmuşdur.

"Ziyayi -Qafqasiyyə"dəki  xəbərin izi ilə arxivləri ələk-fələk eləsək də,  uzun müddət "Hesab" kitabını tapa bilmədik.Nəhayət, kitabın bəzi  mütəxəssislərə məlum olan  yeganə  nüsxəsinin   M.Y.Saltıkov-Şedrin adına Rusiya  Milli Kitabxanasında  saxlandığını öyrəndik.
 

  "Hesab" dərsliyinin  mikrofilmi 12 iyun 1963 -cü ildə sifariş verilərək M.F.Axundov adına Azərbaycan Milli Kitabxanasına gətirilmişdir.
    "Hesab" dərsliyi haqqında  B.Ağayevin 1964-cü ildə çapdan çıxmış "Azərbaycan sovet məktəbində riyaziyyatın tədris tarixinə  dair" monoqrafik tədqiqatında  qısa şəkildə söz açılmışdır.
    Dərslik haqqında ilk dəfə bu sətirlərin müəllifi tərəfindən  ayrıca elmi məqalə yazılmış, maraqlı bir əsər haqqında elmi  ictimaiyyət  geniş şəkildə məlumatlandırılmışdır.

    Dərslik cəmi 28 səhifədir. Mötərizədə "qismi-əvvəl" yazıldığına görə onun  digər hissələrini də axtarmaq arzusu  ortaya şıxsa da,təəssüf ki,  hələlik  bu istiqamətdəki axtarışlar nəticəsiz qalmışdır.  Kitabın  üz qabığında müəllifin adı Axund Cəlal  kimi göstərilir.

    Biz bu qənaətdəyik ki, Axund Cəlal  takma addır,təxəllüsdür.  
Axund Cəlal -əslində"Ziya"nın redaktoru, vaxtılə  Zaqafqaziya Əhli-Təsənni İdarəsinin üzvü olmuş görkəmli maarifçi  Səid Ünsizadənin ortancıl  qardaşı, "Kəşkül" qəzetinin redaktoru  Cəlaləddin Əfəndi Ünsizadədir. Sünni təriqətinə mənsub olan Cəlalın (Cəlaləddinin-N.N.)  "AXUND" kimi  təqdimatı Senzor  Komitəsinin  əməkdaşlarının fikrini yayındırmaq məqsədi daşımışdır. Belə ki, tarixin bu vaxtında  bir sıra bədxah adamlar Ünsizadə qardaşlarının geniş maarifşilik fəaliyyətindən qorxuya düşərək, onları qaralamaq, hökumətin nəzərindən salmaq fikrinə düşmüşdülər.  Bu  kompaniya sonralar da davam etdirilmiş,Ünsizadə qardaşları  türk dünyasının  o vaxtkı baş şəhərinə-İstanbula köçməli  olmuşlar.
  Ünsizadə qardaşları   türk dünyası üşün  çox əhəmiyyətli olan öz maarifçilik fəaliyyətlərini burada da davam etdirmişdilər.
Səid Əfəndi İstanbulda  yaxın dostu Münif paşanın köməkliyi ilə maarifçilik  fəaliyyətini davam etdirmiş,İstanbulda yaşadığı 15 il ərzində-1890-1905-ci illərdə Quranın türk dilinə tərcümə etmişdir.

Bu məlumat oxuculara Bakıda məşhur xeyriyyəçi Hacı Zeynalabdin Tağıyevin himayədarlıq etdiyi "Həyat "qəzetinin   5 iyul 1905-ci il  tarixli  21-ci nömrəsində çatdırılmışdır.


Cəlal Ünsizadə  İstanbulda daha mötəbər vəzifədə çalışmışdır.O,Türkiyə sultanının dəftərxana müdiri vəzifəsində əhəmiyyətli maarifçilik işləri ilə məşğul olmuş,türkdilli xalqlara mənəvi bələdçilik etmişdir.

Cəlal Ünsizadənin İstanbuldakı ilk fəaliyyəti haqqında Cəlil Məmmədquluzadənin  "Batdağ" felyetonunda maraqlı məlumatlar vardır."Batdağ" felyetonu  ilk dəfə "Molla Nəsrəddin" jurnalının 18 noyabr 1907-ci il tarixində çıxan 43-cü nömrəsində çap olunmuşdur.

Müasir günlərimizdə Azərbaycan ədəbiyyatını tədqiq edən  görkəmli türk ədəbiyyatşünası  Dr.professor Yavuz Akpinar Cəlal Ünsizadənin  1918-ci ildə türk qoşunları ilə  Gəncəyə  gəldiyini yazır.
 
Bu lazımlı məlumatlardan sonra yenidən əsas mövzumuza -"Hesab" dərsliyinin  tarixi məqamlarına  və incələnməsinə   qayıdırıq.

Dərslik  "Ziya" mətbəəsi  əsasında yaradılmış "Kəşkül" mətbəəsində təb və nəşr edilmişdir.  Kitabın  nəşr ili üz qabığında  müsəlman təqvimi ilə  1301  göstərilir ki, bu da miladi tarixin 1884-cü ilinə uyğundur.

   Qeyd edək  ki, "Risaleyi -hesabiyyə"  Ünsizadə qardaşlarının öz şəxsi mətbəələrində çap etdirdikləri  üçüncü dərslikdir.
    "Risaleyi hesabiyyə" ərəb dilində yazılmış  dərsliklərə uyğun şəkildə  tərtib edilmış, titul səhifəsində onun  
"mübtədi müsəlman şagirdlərinə (ibtidai siniflərdə oxuyan müsəlman  məktəblilərinə-N.N.) məxsus olduğu xüsusilə vurğulanmışdır.

     Senor Komitəsi dərsliyin nəşrinə 14 yanvar 1884-cü ildə  icazə vermişdir.Deməli, dərsliyin yazılma tarixi  daha əvvəllərə, bəlkə də  Cəlal Əfəndinin  Şamaxıdakı   "Məslis Məktəbin"də işlədiyi illərə (1874-1878)  gedib çıxır. 
Maraqlıdır ki, məşhur şair, Ünsizdə qardaşlarının  əqidə və məslək dostu olan  S.Ə.Şirvaninin   1878-ci ildə yazıb tamamladığı "Rəbiül-ətfal" ("Uşaqların baharı") dərsliyi də   Cəlal Əfəndi Ünsizadə ilə birlikdə  "Məclis məktəbi"ndə müəllim işləyərkən  məktəb uşaqlarına verdiyi dərslər  əsasında  ərsəyə gəlmişdir.

     Nə isə...

     C.Ünsizadə "Hesab" dərsliyinin birsəhifəlik  müqəddiməsində  əsərin yazılma səbəblərindən söz açır, onun yazılmasında istifadə  etdiyi qaynaqları göstərir:


 "Bizim  müsəlman məktəblərində fənni-hesab  təlim olunmayır. Onun səbəbi dilimizdə  mübtədilərə məxsus  bir kitab olmamağıdır.Məəhaza (bununla bərabər-N,N.),elmi-hesaba olan  ehtiyacımızı gizlətmək  olmaz.Çünki bizim  övladımız  məktəbdən çıxıb ticarət ilə məşğul olurlar ki, tüccara (tacirlərə-N.N.) da hesabı bilmək zəruridir".

      Müəllif daha sonra yazır:
 
"Biz bu əşkalı  Şeyx  Bəhaəddin  Əleyhirəhmanın (ona rəhmət olsun!) ərəb dilində təlif elədiyi  "Xülaseyi--əlhesab" ilə rəf də bilmərik. O kitabı bizim tələbələrdən  müntəhiləri (bitirənləri-N.N.) həzar məşəqqət ilə öyrənirlər".

      Dərslik müəllifi  ana dilində verilən təlimə üstünlük verərək, ürək ağrısı ilə yazır:

 " Ərəbcə yazılmış olan bir kitabı türkcəyə öz madərzadi (anadangəlmə-N.N.) dilimizə nəql eləmək müşkülmüdür? Fənni-hesabı ərəblər öz dillərinə  gətirdikləri  kimi biz də gətirə gətirə bilərik. Bu mühüm əmrə şüruh  olunmaq ( şərh vermək-N.N.) bizim millət məktəblərinə  nəzarət edən  baş ruhani dairələrinin  ( o vaxtlar  Zaqafqaziya Ruhani İdarələrinə  şeyxülislam Əhməd bəy Hüseynzadə və müfti Hüseyn Əfəndi Qayıbov  rəhbərlik edirdilər-N.N.) borcu  isə də  biz onlara kömək vermək niyyətilə  və millətimiz ətfalının  nəfini mülahizə etməklə işə şüruh edib bir neçə Şərq və Qərb asarından (əsərlərindən) xülasə  bir "Risaleyi-hesabiyyə" dilimizə nəql elədik. Bu niyyət və zəhmətin  bənayi- millətə faidəli olacağınaəminəm".

 Müqəddimənin sonunda adını "Cəlal" ( bu yerdə Cəlal sözünün əvvəlində axund sözü yazılmayıb-N.N.) kimi  göstərən müəllif  dərsliyi yeni üsulla tərcümə və təlif etdiyıni vurğulayır.
Dərslikdə hesab elminə aid  qaydalar, təriflər, metodiki güstərişlərlə yanası,  28  nömrə ilə  27 məsələ  də  verilmişdir.Məsələlər  bu gün də şagirdlərin riyazi təfəkkürünü inkişaf etdirmək baxımından çox maraqlı görünür.
 
 


Müəllifin digər yazıları

  1. Məktəbliləri maarifləndirən mətbu orqanlardan biri - "Maarif" məcmuəsi
  2. РУССКО-БАШКИРСКИЙ СЛОВАРЬ - kitabxanamın ən qalın və ən sanballı lüğətlərindən biri
  3. Söz sözü çəkər, əgər sözün közü varsa
  4. Beynəlxalq bayram tədbirlərindən sonrakı gün - Müəllimlərin Ziyarəti Günü
  5. Müəllim olanda da yaxşı müəllim olun
  6. Tanıdım...Gül bəsləyən qız- Məlahət Yusif qızı...
  7. Avtoelegiya: İşin-gücün boş vaxtı-qocaların xoş vaxtı....
  8. HƏR KİM 100 İL YAŞAMASA , GÜNAH ONUN ÖZÜNDƏDİRMİ ?!
  9. İsmayıl Mirzanın hər həftə oxuduğu türkdilli "Ziya" qəzetin bir nömrəsinin biblioqrafiyası
  10. Ay Allah bəndəsi, niyə yazıqsan?
  11. Ömrün payız etirafı və yaxud ömrün,günün hapı, gopu
  12. Mətbuat tariximizdən birinci ilinin 46 nömrəsi itən qəzetimiz və yaxud mətbuatımızın "Ziya"sı
  13. Mən niyə SSRİ Ali Sovetinin deputatı ola bilmədim?
  14. Təbrizdən kənd məktubları
  15. "Təbriz məktubları silsiləsi"ndən növbəti yazı
  16. Nazim Nəsrəddinov: "Təbriz məktubları" silsiləsindən
  17. Dünya yaman dünyadır
  18. Görkəmli maarifçilər Ünsizadələr haqqında təzə xəbər və şəkillər və yaxud Tütk soyad Kanunu - ARKÜNLƏR VƏ BERKSANLAR
  19. "Strategiya.az"ın yeni layihəsi-Səhiyyə tariximizin unudulmuş səhifələri
  20. Abdulla Şaiqin Bülbül Məmmədova həsr olunmuş fransız soneti - "Centlmen bir xanəndəyə"
  21. Dünya türkologiyasının Fərhadı və yaxud dünyanın ən işıqlı adamlarından biri
  22. Qüdrət Piriyevlə birlikdə Azərbaycana tanıtdığımız İqor Səməd oğlu Mehmandarov
  23. Sözgəlişi, ola bilər düzəlişi...
  24. 16 il bundan əvvəl imzalanmış Fərmanın işığı
  25. Bu Dünya- Şirin Dünya.....
  26. Göz görür,ağıl kəsir....
  27. Tərcüməsiz başa düşülən tatar bayatıları
  28. M.Ə.Sabirin türk dili müəllimliyinə gedən əzablı və əziyyətli yolları… - Tədqiqat
  29. Türk dünyasının Bakıda işləyən ilk məşhur qadın həkimlərindən biri- Batırşina Amina xanım
  30. Mənim nəğməli bibim - Foto
  31. Sən yazmasan,mən yazaram
  32. Araşdırmaçı araşdırıcıya deyirlər və yaxud Bir daha Səid Ünsizadə (1825,Şamaxı-1905.,İstanbul) haqqında
  33. Dörd yaşlı lal-dinməz uşağın dili açılacaq!!!
  34. 20 yaşlı Cəfər Cabbarzadənin "Bakı müharibəsi"
  35. Qulam Məmmədli-120
  36. General Hacı Zeynalabdin Tağıyevin tələbə qızlara novruz bayramı təbriki
  37. Türkiyənin "Ordu marşı" və "Çanakkala döyüşçüsü Mustafanın anasına məktubu"
  38. Səid Ünsizadənin (1825-1905) məktəb yaşlı uşaqların təlim və tərbiyəsinə aid dərsliyi - "Təlimül ətfal, təhzibül - əxlaq"
  39. Türk dünyasının 99 yaşlı "El həyatı" (1918) məcmuəsi
  40. Təhsilimizin dostu, dilçiliyimizin generalı Qəzənfər Kazımov
  41. Bu tarix ki var, qəliz məsələ imiş......
  42. SÖZ KİMİNDİR?
  43. Bu dünyada yerin yoxdur, yağı düşmən,
  44. Mənim dualarım
  45. Hələ qışdır bu yerlərdə və yaxud Şəkilli salamın şeirlə cavabı
  46. Təzadlar, ay təzadlar....
  47. Türk dünyasının "Tərcüman"dan əvvəlki "Ziya"sı və yaxud Qaranlığı və alatoranlığı işıqlandıran insanlar
  48. Adını dəyişdiyim retro yazı və ya "Strategiya.az" saytının 106159 nəfər oxucusunun maraq dünyasının sualı - Foto
  49. Riyaziyyat alimlərinin çoxunun tanımadığı dərslik və yaxud, türk dünyasının ilk türkdilli hesab dərsliklərindən biri
  50. Azərbaycan çocuq mətbuatı tarixinin "Qırmızı günəş"i...
  51. İsmayıl ibn Mustafanın (İsmayıl bəy Qasprinskinin) "Ziyayi -Qafqasiyyə"(Qafqazın ziyası) adlı məqaləsi. Tiflis,1881
  52. Səid Ünsizadənin (1825-1905) dərsliklərindən biri - nəzmlə yazılmış "ƏQAİD və NƏSAYİH"
  53. Testdən qəsdən danışmırıq
  54. Ah....Dərslik, dərslik, yenə də dərslik, bir az da ...
  55. Dərsliklərimizin halı və vəziyyəti
  56. Hacı Zeynalabdin Tağıyevin Bakı şəhər müsəlmanlarının müraciətinə cavabı
  57. Bir daha Cəmo bəy Cəbrayılbəyli (1887-1965) və onun 130 yaşını gözləyən yubileyi haqqında
  58. İsmayıl bəy Qaspıralı:" Qəzetə- millətin lisanıdır "
  59. Hırsızın gözü əlyazmalara düşdü
  60. Bu sorğuya hələ də cavab verilməyib : Şotlandiyada H.Z.Tağıyevin yüzillik heykəli varmı? Və yaxud qaranlıqdan işıldayan işıqlar....
  61. Retro mövzularından biri: Midhat Cemal Kuntay :"Toprak, eger uğrunda ölən varsa, vatandır"
  62. I Nikolayın tiflisli nəvələrinin müəllimi Lev Nikolayeviç Modzalevskinin "Kəpənəy"i
  63. Dünyamızı Gələcəyə Tanıdan Rəssam - Fotolar
  64. Yenə də sözümüz-söhbətimiz Kürdəmirin ilk dövlət məktəbi haqqındadır
  65. Türk dünyasının tarixi məktəblərindən biri-- Kürdəmir,Köhnəbazar kənd orta məktəbi və yaxud üç əsrin məktəbi--09.02.1881
  66. Hacı Səid Əfəndi Ünsizadə-191
  67. Təskinlik və toxtaqlıq və yaxud əbədi və həmişəlik mübarizə
  68. Avropada çap olunan latın qrafikalı 100 yaşlı ilk türk kitablarımızdan biri
  69. Ömür keçir, gün keçir və yaxud Latın qrafikalı ilk türk kitablarımızdan birinin 100 illik yubileyini keçimək çətindirmi?
  70. Türkiyədə dərs alan azərbaycanlı söz ustası və yaxud Türkiyədə az tanınan Azərbaycan Şekspiri
  71. Bir daha Ünsizadələr haqqında
  72. Dünyaya səpələnmiş Ünsizadələr və yaxud Ünsizadələrin nəsil şəcərəsi, soy ağacı
  73. Seyid Əzim Şirvani (1835-1888) və onun gümüş medalının tarixi məqamları
  74. İstiqlal Bəyannaməsini imzalayanlardan biri Kürdəmirli Mustafa Mahmudov
  75. Bizim Bəhicə müəllim - Xalid Səid yadigarı
  76. Karamanoğlu Mehmet Bey ( .... - 1280) və onun türkcəyə sevgisinin tarixi
  77. Sözümüz, savımız, dilimiz - Nazim Hikmətsiz keçən 53 ilimiz
  78. Mətbuat tariximiz-milli düşüncə tariximiz
  79. Bizə hansı elmlər lazımdır və yaxud ...
  80. TQDK-nın tarixdə qalacaq sənədlərindən biri və yaxud bəyənilən maarifçilik fəaliyyətinin təsdiqi
  81. Əməkdar müəllim, professor dünyasını dəyişdi
  82. Soyqırımı günündə dostumu itirmişəm
  83. Bu yaz bir başqa yazdır
  84. Ölümü ilə böyüyü də, kiçiyi də ağladan Vüsal Orucov üçün oxunan elegiya - VİDEO
  85. Xan qızı Natəvanın qocalıqda miras istəyi
  86. Türkiyəli tərbiyə doktoru XƏlil FİKRƏT və bilimsəl psixologiyanın qurucularından biri Ovide DECROLİ Bakıda
  87. Dinməyin,xamuş olun! Yaxud 1884-cü il fevralın 29-da dünyaya göz açan insan...
  88. Azərbaycan dilində yazılmış ilk coğrafiya dərsliyinin müəllifi Əsgər ağa Gorani Adıgözəlov (1857-1910) və yaxud qaranlıqdan və alatoranlıqdan işığa
  89. XIX əsr maarifçisi Səid Əfəndi Ünsizadənin dərsliklərindən biri
  90. Orta məktəbdə bütün fənlər eyni dərəcədə öyrənilməlidir
  91. HƏ, nə oldu, mən deyən oldu,olmadı?
  92. S.Ə.Şirvaninin bir şeirinin yazılma səbəbi və əks-sədası
  93. Rəşid bəy Əfəndizadənin İstanbuldakı "Uşaq bağçası"- 1898-ci il
  94. Dərgahdan başlanan yol
  95. Fikrin ifadə formalarından biri
  96. Təhsil nazirinin kabinetində yaradılan yerüstü bunker
  97. "Həyat"ın çağırışı nə üçün cavabsız qalır?
  98. Hacı Zeynalabdin Tağıyevin Əhmədli kəndindəki ibtidai məktəbin tarixi görüntülərinin iki yarpağı
  99. Tərbiyə doktoru Halil Fikretin oxucu və tədqiqatçıların çoxuna məlum olmayan nadir şəkilləri
  100. Təhsil tariximizin maraqlı səhifələri
  101. Təhsil tariximizdən maraqlı səhifələri
  102. Akademiklərin cərgəsindəki müəllim
  103. Yeni rahat avtobus marşrutu - Nərimanov metrosu - Dəmir yolu İdarəsi və yaxud müəllim, şagird və tələbələr üçün "İVECO" avtobusları
  104. Mübarizə bu gün də var,sabah da...
  105. Xalqımızın türkdilli ilk mətbuat nümunələri
  106. "Əkinçi" qəzeti-140
  107. Mustafanın Çanakkala məktubu
  108. Məktəbdə elm və texnologiya həftəsi
  109. Mübarizə bu gün də var, yarın da....
  110. Halil Fikret və şifahi türkdilli xalq ədəbiyyatımızın Avropadan başlanan təbliğatı
  111. Kim inanmırsa, bu daş, bu da tərəzi...
  112. Yazımızın tarixi-özümüzün tarixi
  113. Fikrət Sadıq -Dədə Qorqud
  114. Tədqiqatçı öz fikrində israrlıdır
  115. Avropa Azərbaycan Məktəbinin olimpiada komandası respublika bilik yarışına vəsiqə aldı
  116. Tarixdə izi və sözü olan insanlardan biri: Cəmo bəy Cəbrayılbəyli
  117. Azərbaycanşünas alim, görkəmli şərqşünas - Mirzə Rəhimov-85
  118. "Dəbistan" jurnalının bir nömrəsinin biblioqrafiyası
  119. Xəlil Fikrət "Tərbiyə və tədris tarixi"
  120. Mirzə Həsən Əfəndi Əlqədari və Azərbaycan
  121. Latın qrafikalı ilk türk kitablarımızdan biri: Hans Stumme, Halil Fikret. "Türkische Lesestoffe…" Leipziq, 1916
  122. "Bağçasaraydan göndərilən məktub"
  123. Diqqət! Diqqət! Məktəb tariximizin qaranlıq səhifələrini işıqlandırırıq!
  124. İ.V.Miçurinin heykəli ucaldılan kənd - Qəbələ, Vəndam kəndi
  125. Maarifçiliyimizin və ədəbi dilimizin tarixi-“Ziya”(“Ziyayi-Qafqasiyyə”) qəzeti -135
  126. Dünya dərsliklərində yuva salan 150 yaşlı "Мотылек" və yaxud birgünlük kəpənəyin tərənnümü
  127. Səsimizə səs vermədikləri üçün ... - Fotolar
  128. Hər gün xatırlanan adam - Fərhad Zeynalov - 85
  129. Abdulla Şaiqin uşaq bağçası
  130. "Ziya"nın biblioqrafiyası
  131. Kasıblığın üzü qara olsun
  132. Bu gün M.Ə.Sabirin ad günüdür
  133. Keçən günə gün çatarmı ... - Fotolar
  134. Elmə yönələn yolun başlanğıcı - FOTO
  135. Bakı, ... küçəsi, Azərbaycan Mətbuat Muzeyi
  136. Otuz doqquz ildən sonra yazılan məktubun təəssüratı
  137. Ucundadır dilimin həqiqətin böyüyü ...
  138. İlk hesab dərsliyimiz
  139. Yusif Vəzirovun kölgədə qalan yazıları
  140. Dostluq etməyi bacaran adam - dostum İsa Əliyev
  141. “Tunğuç”məcmuəsi və ya açılmayan qapılar, pəncərələr…
  142. Mustafa Lütfi Şirvani İsmayılov (1876- ?) və onun Həştərxanda Azərbaycan dilində nəşr olunan "Bürhani-tərəqqi" qəzeti
  143. Dərslik, dərslik, yenə də dərslik...
  144. M.Ə.Rəsulzadənin bir məqaləsinin çağırışları və yaxud Əli bəy Hüseynzadənin sorğusu :"Anladınızmı?"
  145. "Molla Nəsrəddin"in Bakı vəkilərindən biri- Məhəmməd Əmin Rəsulzadə
  146. " Riyazi isbat və məntiqi təfəkkür " - FOTO
  147. "ZİYA"lı ziyalı - Foto
  148. Məhəmməd Əmin Rəsulzadə nə vaxt anadan olmuşdur?
Şərh yaz




Enter Code*:

Son xəbərlər
 
Xəbər başlıqları
19-10-2017
19.10.2017 Şəkidə yanğın
18-10-2017

Bütün xəbərlər

 
© 2012 Strategiya.az
Proqramlaşdırma: Encoder.Az
1.3196 san