İosif Stalinin oğlanlarının təzadlı  taleyi - "Bir feldmarşalı leytenanta dəyişmərəm"

12:15 / 21.10.2018

Səməd Vəkilov

Hüquqşünas

İkinci dünya müharibəsinin qəhrəmanlarından sayılan diktaror İosif Stalin Cuqaşvilinin oğlanlarının taleyi  çox təzadlı olmuşdur. Birinci  oğlu  Yakov Cuqaşvili   Sovet ordusunda  göstərdiyi xidmət nəticəsində Baş leytenant  vəzifəsinə qədər yüksəlmişdir. İkinci dünya müharibəsinin başlamasından sonra döyüş bölgəsinə getmiş və burada topçu olaraq döyüşmüşdür. 1941-ci ilin yay aylarında baş vermiş Smolensk müharibəsi zamanı Yakov almanlara əsir düşmüşdür. Berlin şəhəri yaxınlığında yerləşən Zaksenhauzen həbs düşərgəsinə gətirilən Yakov Cuqaşvili düşərgədən qaçmaq istəyərkən elektirik tellərinə toxunaraq həlak olmuşdur. Bu Stalinin böyük oğlu Yakov Cuqaşvilinin rəsmi bioqrafiyasıdır.Yakov Cuqaşvilinin  əsir düşməsi dünyada populiyar  hadisələrdən biridir.

        Əsir Yakov Berlinşəhəri yaxınlığında yerləşən Zaksenhauzen həbs düşərgəsinə saxlanılan zaman almanlar Yakovu Stalinqrad döyüşü zamanı sovet ordusuna əsir düşmüş Feldmarşal Fredrik Paulus ilə dəyişdirmək istəmələri və Stalin tərəfindən bu təklifə müxtəlif cavablar verdiyi barədə fikirlər səslənsə də həmin cavablardan ən məhşuru: Oğlum olsa belə bir feldmarşalı leytenanta dəyişmərəm cavabıdır. Digər bir cavab kimi isə əlinidə təkcə Yakov yox onun kimi milyonlarla oğlum var. Ya onlarıda Yakov ilə birlikdə azad edərsiniz, yada oğlum onlarla eyni taleni paylaşar.

Daha bir versiyay görə Adolf Hitler sovet əsirliyində olan bacısı oğlu Leo Raubalı Yakov ilə dəyişdirmək istəmiş, ancaq bu təklif də Stalin tərəfdinən rədd edilmişdir.Faciə ilə bitən bu hadisədən Diktator  öz şəxsiyyətinin ideallaşdırılması üçün yaxşıca yararlanmışdır.

Kazan şəhərinin mərkəzində  yerləşən  və müsəlman və xristiyanların  dəfn edildiyi Arsk qəbristanlığında Stalinin ikinci oğlu hərbi təyyarəçi general-leytenat Vasili Cuqaşvilinin  məzarı olması mənə maraqlı gəldi. Məlum oldu ki, Stalinin ikinci oğlu  Vasili İosifoviç Cuqaşvilinin də   taleyi təzadlı olmuşdur. 21 mart 1920-ci ildə Rusiyanın paytaxtı Moskva şəhərində anadan olan V.Cuqaşvilidə taleyin hökmü ilə hərbi təyyarəçi olub. Onun kısa zamanda hərbi karyeranın yüksək zirvəsinə qalxmasında təbii ki atası SSRİ-nin Birinci Katibi İosif   Stalinin oğlu olması boyük rol oynamışdır. O,  əvvəlcə Kaçin Hərbi Aviasiya Məktəbini, sonra isə Hərbi Hava Qüvvələri  Akademiyasını bitirmişdir. 1941-ci ildə Vasily Stalin - Hava qüvvələri Baş İdarəsinin 2-ci şöbəsinin inspektor-pilotu olmuş sonra Qırmızı Ordu Hava Qüvvələri Müfəttişliyinin rəhbəri təyin edilmişdir.  1942-ci ildə 22 yaşındakən V.İ. Stalinə polkovnik  hərbi rütbəsi verilmişdir. 1943-cü ilin yanvarında Hava qüvvələri Müfəttişliyi dağıldığı üçün polkovnik Stalin  bir müddət vəzifədən uzaqlaşdırılmışdır.1945-ci ildə  Belarus Cəbhəsinə komandiri təyin edilmişdir. 1946-cı ildə general-mayor , 1949-cu ildə isə  general-leytenant hərbi rütbəsi verilmişdir.  Bu dönəmlərdə atası İosif Stalin hələ də,  SSRİ kominist Partiyasının birinci katibi idi. Lakin Stalinin ölümü və  Nikita Xruşovun hakimiyyəti gəlişi  general-leytenant  Vasili Stalin üçün düşərli olmadı. Bir növü Stalinin vaxtı ilə Xuruşovun şəxsiyyətinin alçatmaları onun oğlunun taleyində mənfi rol oynadı. Xuruşov dönəmində 1953-cü ildə  Hərbi xidmət keçmə haqqında əsasnamənin  59-cu maddəsinin "e" paraqrafı daxilində Silahlı Qüvvələrdən hərbi formaları və mükafatlardan məhrumetmə cəzasına məhkum edildi  1953-cü ilin mart ayının sonunda həbs olunub. Lefortovada və sonra Vasiliev adına Vladimir həbsxanasında saxlanılır.1960-cı ilin aprelində hərbi rütbələr və mükafatlar qaytarılması ilə həbsxanadan azad edildi. 1960-cı ilin iyun ayında yenidən "ölkənin rəhbərliyinin sərt tənqid" etdiyi üçün həbs edilib. 1961-ci ilin yazında Kazana sürgün edildi.Vasiliy İosifoviç Stalin 19 mart 1962-ci il  tarixində Kazanda, Arsk qəbiristanlığında dəfn edildi.

Lakin ən maraqlısı odur ki, gürcü xalqı ilə  gürcü olmaqdan başqa heç bir bağlılığı olmayan Vasili Cuqaşvilinin məzarı  Kazandan Gürcüstana  köçürülüb. Lakin müstəqillik əldə etməyimizdən otuz ilə yaxın vaxt keçsədə hələ də cümhuriyyət fəadailərimizin qəbirləri hərəsi bir ölkədə.

 

21 oktaybr 2018-ci il

Kazan şəhəri,

Fotolar



Strategiya.az

Xəbərlər
21.01.2019

Cəbhədən son xəbər

21.01.2019

Yanvarın 21-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri

21.01.2019

Dembele başladı, Messi bitirdi -"Barselona"dan inamlı qələbə

21.01.2019

Medeniyeti  –  Şark-ı Hâzır

21.01.2019

Milli Məclisin deputatları müzakirələrdə fəal iştirak edəcəklər

21.01.2019

2019-cu ilin ilk Ay tutulması artıq başlayıb

21.01.2019

Şinzo Abe Vladimir Putinlə görüşmək üçün Rusiyaya yollanır

21.01.2019

Qazaxıstandan ayrılan məşqçi millimizə namizəd oldu

21.01.2019

Sabunçuda dörd otaqlı ev yanıb

21.01.2019

Avtomobili sığorta olunan şəxsə 3 dəfə cərimə yazıldı

21.01.2019

Şahmat üzrə Azərbaycan çempionatında beşinci turun oyunları keçirilib

21.01.2019

Ərdoğanla Tramp arasında telefon danışığı olu

20.01.2019

Xunta rejiminin süqutu: erməni rəhbərliyi konstruktiv mövqeyə gələcəkmi?

20.01.2019

DİN bu gün Şəhidlər Xiyabanında baş vermiş insidentə münasibət bildirib

20.01.2019

Yoldan çıxan "Qazel" "06"nın üzərinə aşdı: ölən və yaralananlar var

20.01.2019

Alimlər tarixi binaların birində ümumi dəyəri milyon dollardan çox olan qədim xəzinə tapıblar

20.01.2019

"Milli Şura" Şəhidlər xiyabanında qarşıdurma yaratdı - 20 nəfər saxlanıldı

20.01.2019

Azərbaycan xalqı 20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsini ehtiramla anır

20.01.2019

Bakıda minik avtomobili yanıb

20.01.2019

Qara dənizdə içində azərbaycanlı kapitanın cəsədi olan qayıq tapıldı

20.01.2019

Sabahın hava proqnozu açıqlanıb

20.01.2019

Ötən il Bakı-Novorossiysk kəməri ilə 1,3 milyon tonadək neft nəql olunub

20.01.2019

Sükut dəqiqəsi

20.01.2019

Elçin Əhmədov: “XX əsrin sonunda Sovet qoşunlarının Bakıya hərbi müdaxiləsini Qarabağdakı erməni təcavüzündən ayrıca təhlil etmək mümkün deyil”

20.01.2019

20 YANVAR FACİƏSİ VƏ ONA BEYNƏLXLAQ SİYASİ-HÜQUQİ QİYMƏTİN VERİLMƏSİ PROBLEMİ

20.01.2019

20 YANVAR FACİƏSİ :  MÜASİR TARİXİMİZİN ŞƏRƏF VƏ QƏHRƏMANLIQ  SALNAMƏSİ

20.01.2019

Ağstafada yanğın baş verib

20.01.2019

Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva 20 Yanvar şəhidlərinin əziz xatirəsini yad ediblər

20.01.2019

Ağsuda zəlzələ olub

20.01.2019

"Real Madrid" "Sevilya"nı məğlub etdi

20.01.2019

Bu gün “Tata Steel Masters-2019” şahmat turnirinin səkkizinci turunun oyunlarına start veriləcək

20.01.2019

Atəşkəs 26 dəfə pozulub

20.01.2019

Lənkəranda tank əleyhinə iki mina aşkarlanıb

20.01.2019

Bu gün bu küçələrdə hərəkət TAM məhdudlaşdırılır

20.01.2019

Azərbaycanda 20 Yanvar faciəsinin 29-cu ildönümü qeyd olunur

19.01.2019

Abşeronda yanacaqdoldurma məntəqəsinə SİLAHLI BASQIN - VİDEO

19.01.2019

Bərdədə 20 Yanvar hadisələrinin qurbanları yad olunub

19.01.2019

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı

19.01.2019

Şirvanda avtoqəzada yaralanmış sürücü xəstəxanada öldü 

19.01.2019

Elçin Əhmədov: Azərbaycan əleyhinə sifarişlə hazırlanmış bu cür “qətnamələr” gərəksiz kağız parçalarıdır

19.01.2019

Bakı Şəhər Baş Polis İdarəsi "Milli Şura"nın mitinqi ilə bağlı məlumat yayıb

19.01.2019

Zimbabve Prezidentinin Azərbaycana işgüzar səfəri başa çatdı

19.01.2019

Avropa İttifaqı Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizama salınması üzrə danışıqların konkret nəticələrini səbirsizliklə gözləyir

19.01.2019

Nazirlik: 20 Yanvar əlillərinə birdəfəlik maddi yardım edilib

19.01.2019

Dünya Kubokunun iştirakçılarının adları açıqlanıb

19.01.2019

Prezident İlham Əliyev: "Bu, tarixi səfərdir"

19.01.2019

AFFA üç millini ləğv etdi

19.01.2019

Mnatsakanyan rəsmən xarici işlər naziri oldu

19.01.2019

Sabah bəzi avtobusların hərəkət trayektoriyası dəyişdiriləcək

19.01.2019

DİN rəsmisi: Nazirlik öz funksiyalarının icrasını davam etdirəcək