İosif Stalinin oğlanlarının təzadlı  taleyi - "Bir feldmarşalı leytenanta dəyişmərəm"

12:15 / 21.10.2018

Səməd Vəkilov

Hüquqşünas

İkinci dünya müharibəsinin qəhrəmanlarından sayılan diktaror İosif Stalin Cuqaşvilinin oğlanlarının taleyi  çox təzadlı olmuşdur. Birinci  oğlu  Yakov Cuqaşvili   Sovet ordusunda  göstərdiyi xidmət nəticəsində Baş leytenant  vəzifəsinə qədər yüksəlmişdir. İkinci dünya müharibəsinin başlamasından sonra döyüş bölgəsinə getmiş və burada topçu olaraq döyüşmüşdür. 1941-ci ilin yay aylarında baş vermiş Smolensk müharibəsi zamanı Yakov almanlara əsir düşmüşdür. Berlin şəhəri yaxınlığında yerləşən Zaksenhauzen həbs düşərgəsinə gətirilən Yakov Cuqaşvili düşərgədən qaçmaq istəyərkən elektirik tellərinə toxunaraq həlak olmuşdur. Bu Stalinin böyük oğlu Yakov Cuqaşvilinin rəsmi bioqrafiyasıdır.Yakov Cuqaşvilinin  əsir düşməsi dünyada populiyar  hadisələrdən biridir.

        Əsir Yakov Berlinşəhəri yaxınlığında yerləşən Zaksenhauzen həbs düşərgəsinə saxlanılan zaman almanlar Yakovu Stalinqrad döyüşü zamanı sovet ordusuna əsir düşmüş Feldmarşal Fredrik Paulus ilə dəyişdirmək istəmələri və Stalin tərəfindən bu təklifə müxtəlif cavablar verdiyi barədə fikirlər səslənsə də həmin cavablardan ən məhşuru: Oğlum olsa belə bir feldmarşalı leytenanta dəyişmərəm cavabıdır. Digər bir cavab kimi isə əlinidə təkcə Yakov yox onun kimi milyonlarla oğlum var. Ya onlarıda Yakov ilə birlikdə azad edərsiniz, yada oğlum onlarla eyni taleni paylaşar.

Daha bir versiyay görə Adolf Hitler sovet əsirliyində olan bacısı oğlu Leo Raubalı Yakov ilə dəyişdirmək istəmiş, ancaq bu təklif də Stalin tərəfdinən rədd edilmişdir.Faciə ilə bitən bu hadisədən Diktator  öz şəxsiyyətinin ideallaşdırılması üçün yaxşıca yararlanmışdır.

Kazan şəhərinin mərkəzində  yerləşən  və müsəlman və xristiyanların  dəfn edildiyi Arsk qəbristanlığında Stalinin ikinci oğlu hərbi təyyarəçi general-leytenat Vasili Cuqaşvilinin  məzarı olması mənə maraqlı gəldi. Məlum oldu ki, Stalinin ikinci oğlu  Vasili İosifoviç Cuqaşvilinin də   taleyi təzadlı olmuşdur. 21 mart 1920-ci ildə Rusiyanın paytaxtı Moskva şəhərində anadan olan V.Cuqaşvilidə taleyin hökmü ilə hərbi təyyarəçi olub. Onun kısa zamanda hərbi karyeranın yüksək zirvəsinə qalxmasında təbii ki atası SSRİ-nin Birinci Katibi İosif   Stalinin oğlu olması boyük rol oynamışdır. O,  əvvəlcə Kaçin Hərbi Aviasiya Məktəbini, sonra isə Hərbi Hava Qüvvələri  Akademiyasını bitirmişdir. 1941-ci ildə Vasily Stalin - Hava qüvvələri Baş İdarəsinin 2-ci şöbəsinin inspektor-pilotu olmuş sonra Qırmızı Ordu Hava Qüvvələri Müfəttişliyinin rəhbəri təyin edilmişdir.  1942-ci ildə 22 yaşındakən V.İ. Stalinə polkovnik  hərbi rütbəsi verilmişdir. 1943-cü ilin yanvarında Hava qüvvələri Müfəttişliyi dağıldığı üçün polkovnik Stalin  bir müddət vəzifədən uzaqlaşdırılmışdır.1945-ci ildə  Belarus Cəbhəsinə komandiri təyin edilmişdir. 1946-cı ildə general-mayor , 1949-cu ildə isə  general-leytenant hərbi rütbəsi verilmişdir.  Bu dönəmlərdə atası İosif Stalin hələ də,  SSRİ kominist Partiyasının birinci katibi idi. Lakin Stalinin ölümü və  Nikita Xruşovun hakimiyyəti gəlişi  general-leytenant  Vasili Stalin üçün düşərli olmadı. Bir növü Stalinin vaxtı ilə Xuruşovun şəxsiyyətinin alçatmaları onun oğlunun taleyində mənfi rol oynadı. Xuruşov dönəmində 1953-cü ildə  Hərbi xidmət keçmə haqqında əsasnamənin  59-cu maddəsinin "e" paraqrafı daxilində Silahlı Qüvvələrdən hərbi formaları və mükafatlardan məhrumetmə cəzasına məhkum edildi  1953-cü ilin mart ayının sonunda həbs olunub. Lefortovada və sonra Vasiliev adına Vladimir həbsxanasında saxlanılır.1960-cı ilin aprelində hərbi rütbələr və mükafatlar qaytarılması ilə həbsxanadan azad edildi. 1960-cı ilin iyun ayında yenidən "ölkənin rəhbərliyinin sərt tənqid" etdiyi üçün həbs edilib. 1961-ci ilin yazında Kazana sürgün edildi.Vasiliy İosifoviç Stalin 19 mart 1962-ci il  tarixində Kazanda, Arsk qəbiristanlığında dəfn edildi.

Lakin ən maraqlısı odur ki, gürcü xalqı ilə  gürcü olmaqdan başqa heç bir bağlılığı olmayan Vasili Cuqaşvilinin məzarı  Kazandan Gürcüstana  köçürülüb. Lakin müstəqillik əldə etməyimizdən otuz ilə yaxın vaxt keçsədə hələ də cümhuriyyət fəadailərimizin qəbirləri hərəsi bir ölkədə.

 

21 oktaybr 2018-ci il

Kazan şəhəri,

Fotolar



Strategiya.az

Xəbərlər
13.11.2018

Marko Alvera: TAP-ın inşası 2020-ci ildə başa çatacaq

13.11.2018

Cəbhə xəttində monitorinq keçiriləcək

13.11.2018

Gürcüstandan Azərbaycana 61 mobil telefonun qanunsuz keçirilməsinin qarşısı alınıb

13.11.2018

Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 25 nəfər saxlanılıb

13.11.2018

“Azeri Light”ın bir barrelinin qiyməti 72 dolları keçib

13.11.2018

Şəhid vərəsələrinə ödəmələrin verilməsinə başlanıldı

13.11.2018

Karateçilərimiz dünya çempionatını üç medalla başa vurublar

13.11.2018

Alleqri A Seriyasının ən yaxşısıdır - 4-cü dəfə

13.11.2018

Salyanda ağır qəza: ölən və yaralananlar var

13.11.2018

Dollarla bağlı mühüm proqnozlar

13.11.2018

Ukrayna və ABŞ arasında strateji enerji dialoqunun başlanmasına dair razılıq əldə edilib

13.11.2018

Ronaldo hamını qabaqladı - 88 zərbə ilə

13.11.2018

Noyabrın 13-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri

13.11.2018

Ağcabədidə 3 otaqlı yaşayış olan tikili yanıb

13.11.2018

Atəşkəs 24 dəfə pozulub

13.11.2018

Sürücülərin nəzərinə: Müddət bitir

13.11.2018

Nəzmiyyə Brumendfard: Azərbaycanda qripə qarşı pulsuz peyvəndin edilməsi məqsədəuyğun sayılmır

13.11.2018

Kaliforniyada meşə yanğınları nəticəsində ölənlərin sayı 44 nəfərə çatıb

13.11.2018

Moskvada ermənilərlə azərbaycanlılar arasında qarşıdurma baş verib

13.11.2018

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı - Fövqəladə və səlahiyyətli səfirin vəzifəsindən geri çağırılması ilə bağlı

13.11.2018

Şahmat üzrə dünya çempionu adı uğrunda üçüncü partiya da heç-heçə nəticələnib

13.11.2018

Dövlət İmtahan Mərkəzi hazırlıq kurslarına başlayır -kursda iştirak haqqı da məlumdur - VİDEO

13.11.2018

Tereza Mey: “Brexit” müzakirələri son mərhələyə çatıb

13.11.2018

Şəkidə yanğın

13.11.2018

Terrorçuların dəhşətli təcavüz olayları - QANDONDURAN İFADƏLƏR

12.11.2018

Qəzza zolağından İsrail ərazisinə 200 raket buraxılıb

12.11.2018

Kürdəmir rayonunda bədbəxt hadisə 

12.11.2018

Qazaxda maskalı şəxs qadının evinə basqın etdi 

12.11.2018

Hillari Klinton 2020-ci ildə ABŞ prezidentliyinə namizədliyini irəli sürə bilər

12.11.2018

Əvvəlkindən çox fərqlənir

12.11.2018

Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Bakıda Elektron Hökumətin İnkişafı Mərkəzinin inzibati binasının açılışında iştirak ediblər

12.11.2018

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı

12.11.2018

Dayanıqlı və Operativ Sosial Təminat Agentliyinin fəaliyyətinin təmin edilməsi üçün 3,5 milyon manat ayrılıb

12.11.2018

“Vikipediya”da Milli Qəhrəman Rövşən Əliyev haqqında ingilis dilində məqalə yaradılıb

12.11.2018

Nazirlik: Daha 4 vərəsəyə sığorta ödənişi aldıqlarına dair sənədlər təqdim edilib

12.11.2018

DİN-dən sosial şəbəkələrdə saxta səhifə yaradanlara xəbərdarlıq

12.11.2018

Əliyar Ağayev UEFA kursunda

12.11.2018

ABŞ-ın pilotsuz təyyarələri Pakistanda 2 mindən çox mülki şəxsin ölümünə səbəb olub

12.11.2018

Bakıda piyadanı vurub qaçan sürücü saxlanılıb

12.11.2018

“Cinçıxarma”da iştirak edənlərin ŞOK ETİRAFLARI: “40 dəfə çubuqla vurub müalicə edirdi, dözməyib öldü” – VİDEO

12.11.2018

83 dövlət əmlakı özəlləşdirilir - VAXT açıqlandı

12.11.2018

Bu “moyka”lar cərimələnəcək – VİDEO

12.11.2018

Qəbələdə dağdan yıxılan şəxsin meyiti tapılıb

12.11.2018

“Aşağı liqaya düşəcəyimizə inanmıram” - Mourinyo

12.11.2018

Ötən gün ərzində 89 cinayət faktı qeydə alınıb

12.11.2018

FHN: Lənkəranda 4 kənd yağış suları ilə dolub, 63 nəfər təxliyə edilib 

12.11.2018

Azərbaycan XİN-dən Paşinyana: Ermənistanın daha yaxşı gələcəyi bilavasitə, Ermənistan SQ tərəfindən Azərbaycan ərazilərinin işğalına son qoyulmasıdır

12.11.2018

Akademik Milli Dram Teatrı ölkəmizi beynəlxalq festivalda təmsil edir

12.11.2018

Əfqan diplomat AFR-də sığınacaq istəyib

12.11.2018

Qeyri-sabit hava şəraiti noyabrın 15-dək davam edəcək