İosif Stalinin oğlanlarının təzadlı  taleyi - "Bir feldmarşalı leytenanta dəyişmərəm"

12:15 / 21.10.2018

Səməd Vəkilov

Hüquqşünas

İkinci dünya müharibəsinin qəhrəmanlarından sayılan diktaror İosif Stalin Cuqaşvilinin oğlanlarının taleyi  çox təzadlı olmuşdur. Birinci  oğlu  Yakov Cuqaşvili   Sovet ordusunda  göstərdiyi xidmət nəticəsində Baş leytenant  vəzifəsinə qədər yüksəlmişdir. İkinci dünya müharibəsinin başlamasından sonra döyüş bölgəsinə getmiş və burada topçu olaraq döyüşmüşdür. 1941-ci ilin yay aylarında baş vermiş Smolensk müharibəsi zamanı Yakov almanlara əsir düşmüşdür. Berlin şəhəri yaxınlığında yerləşən Zaksenhauzen həbs düşərgəsinə gətirilən Yakov Cuqaşvili düşərgədən qaçmaq istəyərkən elektirik tellərinə toxunaraq həlak olmuşdur. Bu Stalinin böyük oğlu Yakov Cuqaşvilinin rəsmi bioqrafiyasıdır.Yakov Cuqaşvilinin  əsir düşməsi dünyada populiyar  hadisələrdən biridir.

        Əsir Yakov Berlinşəhəri yaxınlığında yerləşən Zaksenhauzen həbs düşərgəsinə saxlanılan zaman almanlar Yakovu Stalinqrad döyüşü zamanı sovet ordusuna əsir düşmüş Feldmarşal Fredrik Paulus ilə dəyişdirmək istəmələri və Stalin tərəfindən bu təklifə müxtəlif cavablar verdiyi barədə fikirlər səslənsə də həmin cavablardan ən məhşuru: Oğlum olsa belə bir feldmarşalı leytenanta dəyişmərəm cavabıdır. Digər bir cavab kimi isə əlinidə təkcə Yakov yox onun kimi milyonlarla oğlum var. Ya onlarıda Yakov ilə birlikdə azad edərsiniz, yada oğlum onlarla eyni taleni paylaşar.

Daha bir versiyay görə Adolf Hitler sovet əsirliyində olan bacısı oğlu Leo Raubalı Yakov ilə dəyişdirmək istəmiş, ancaq bu təklif də Stalin tərəfdinən rədd edilmişdir.Faciə ilə bitən bu hadisədən Diktator  öz şəxsiyyətinin ideallaşdırılması üçün yaxşıca yararlanmışdır.

Kazan şəhərinin mərkəzində  yerləşən  və müsəlman və xristiyanların  dəfn edildiyi Arsk qəbristanlığında Stalinin ikinci oğlu hərbi təyyarəçi general-leytenat Vasili Cuqaşvilinin  məzarı olması mənə maraqlı gəldi. Məlum oldu ki, Stalinin ikinci oğlu  Vasili İosifoviç Cuqaşvilinin də   taleyi təzadlı olmuşdur. 21 mart 1920-ci ildə Rusiyanın paytaxtı Moskva şəhərində anadan olan V.Cuqaşvilidə taleyin hökmü ilə hərbi təyyarəçi olub. Onun kısa zamanda hərbi karyeranın yüksək zirvəsinə qalxmasında təbii ki atası SSRİ-nin Birinci Katibi İosif   Stalinin oğlu olması boyük rol oynamışdır. O,  əvvəlcə Kaçin Hərbi Aviasiya Məktəbini, sonra isə Hərbi Hava Qüvvələri  Akademiyasını bitirmişdir. 1941-ci ildə Vasily Stalin - Hava qüvvələri Baş İdarəsinin 2-ci şöbəsinin inspektor-pilotu olmuş sonra Qırmızı Ordu Hava Qüvvələri Müfəttişliyinin rəhbəri təyin edilmişdir.  1942-ci ildə 22 yaşındakən V.İ. Stalinə polkovnik  hərbi rütbəsi verilmişdir. 1943-cü ilin yanvarında Hava qüvvələri Müfəttişliyi dağıldığı üçün polkovnik Stalin  bir müddət vəzifədən uzaqlaşdırılmışdır.1945-ci ildə  Belarus Cəbhəsinə komandiri təyin edilmişdir. 1946-cı ildə general-mayor , 1949-cu ildə isə  general-leytenant hərbi rütbəsi verilmişdir.  Bu dönəmlərdə atası İosif Stalin hələ də,  SSRİ kominist Partiyasının birinci katibi idi. Lakin Stalinin ölümü və  Nikita Xruşovun hakimiyyəti gəlişi  general-leytenant  Vasili Stalin üçün düşərli olmadı. Bir növü Stalinin vaxtı ilə Xuruşovun şəxsiyyətinin alçatmaları onun oğlunun taleyində mənfi rol oynadı. Xuruşov dönəmində 1953-cü ildə  Hərbi xidmət keçmə haqqında əsasnamənin  59-cu maddəsinin "e" paraqrafı daxilində Silahlı Qüvvələrdən hərbi formaları və mükafatlardan məhrumetmə cəzasına məhkum edildi  1953-cü ilin mart ayının sonunda həbs olunub. Lefortovada və sonra Vasiliev adına Vladimir həbsxanasında saxlanılır.1960-cı ilin aprelində hərbi rütbələr və mükafatlar qaytarılması ilə həbsxanadan azad edildi. 1960-cı ilin iyun ayında yenidən "ölkənin rəhbərliyinin sərt tənqid" etdiyi üçün həbs edilib. 1961-ci ilin yazında Kazana sürgün edildi.Vasiliy İosifoviç Stalin 19 mart 1962-ci il  tarixində Kazanda, Arsk qəbiristanlığında dəfn edildi.

Lakin ən maraqlısı odur ki, gürcü xalqı ilə  gürcü olmaqdan başqa heç bir bağlılığı olmayan Vasili Cuqaşvilinin məzarı  Kazandan Gürcüstana  köçürülüb. Lakin müstəqillik əldə etməyimizdən otuz ilə yaxın vaxt keçsədə hələ də cümhuriyyət fəadailərimizin qəbirləri hərəsi bir ölkədə.

 

21 oktaybr 2018-ci il

Kazan şəhəri,

Fotolar



Strategiya.az

Xəbərlər
27.02.2020

Azərbaycan-Türkiyə həmrəyliyi regional təhlükəsizlik baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir

27.02.2020

Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyeva Dilarə Bəhmənovaya dəstək oldu

27.02.2020

ABŞ Konqresi Xocalı faciəsinin 28-ci ildönümünü yad edib

27.02.2020

Səsvermənin ümumi yekunlarına dair Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Seçki Komissiyasının Protokolu

27.02.2020

Strasburq: Xocalı faciəsi Ermənistanın azərbaycanlılara qarşı soyqırımı siyasətinin tərkib hissəsidir

26.02.2020

Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Xocalı soyqırımı qurbanlarının xatirəsini anım mərasimində iştirak ediblər

26.02.2020

Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva: Xocalı soyqırımı bütün bəşəriyyətə və insanlığa qarşı törədilmiş cinayətdir (FOTO)

26.02.2020

Rəcəb Tayyib Ərdoğan: "Türkiyə və Azərbaycan bir sabitlik abidəsi olaraq yüksəlirlər"

26.02.2020

Prezident İlham Əliyev: "Bir-birimizə arxayıq, bir-birimizə dayağıq"

26.02.2020

XX əsrin faciəsi: Xocalı soyqırımından 28 il ötür

25.02.2020

Azərbaycan-Türkiyə sənədləri imzalanıb

25.02.2020

Xocalı soyqırımı – ermənilərin xalqımıza qarşı həyata keçirdiyi ən ağır cinayətdir

25.02.2020

Bu ildən Dünya Mühəndislik Günü qeyd ediləcək

25.02.2020

Bu gün Novruzun ilk çərşənbəsi qeyd olunur

25.02.2020

Çində koronavirusdan ölənlərin sayı 2663 nəfərə çatıb

25.02.2020

Elçin Əhmədov: Azərbaycan ərazilərinin işğalı zamanı Ermənistan beynəlxalq hüququn bütün fundamental prinsiplərini pozub

24.02.2020

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı

24.02.2020

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı

24.02.2020

Azərbaycanın dini icmalarının rəhbərləri dünya ictimaiyyətinə müraciət etdi

24.02.2020

Çində koronavirusdan ölənlərin sayı 2592 nəfərə çatıb

24.02.2020

Çikaqoda Xocalı faciəsinin 28-ci ildönümü ilə bağlı anım tədbiri keçirilib

23.02.2020

Prezident İlham Əliyevin İtaliyaya dövlət səfəri başa çatıb

23.02.2020

Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Papa Cəngavər Ordeninin ən ali dərəcəsinə layiq görülüb

21.02.2020

DTX Neftçalada keçirilən əməliyyatla bağlı məlumat yaydı

21.02.2020

Prezident İlham Əliyev: Avropanın ən böyük infrastruktur layihələrindən olan Cənub Qaz Dəhlizinin həyata keçirilməsində Azərbaycan İtaliya ilə sıx əməkdaşlıq edir

21.02.2020

AMEA-da Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının sədri Famil Mustafayevlə görüş keçirilib

21.02.2020

Romada Azərbaycan Prezidentinin şərəfinə dövlət ziyafəti verilib

21.02.2020

21 fevral - Beynəlxalq Ana Dili Günüdür

21.02.2020

Xəzər dənizinə axıdılan tullantı sularının tərkibində çirkləndiricilərin miqdarı normadan çoxdur

20.02.2020

Novruz çərşənbələrinin tarixləri açıqlandı

20.02.2020

Azərbaycan və İtaliya prezidentlərinin təkbətək görüşü olub

20.02.2020

Prezident İlham Əliyevin Romada rəsmi qarşılanma mərasimi olub

20.02.2020

Xocalı soyqırımının ildönümü ilə bağlı "Tədbirlər Planı” təsdiqlənib

20.02.2020

İtkin düşən Azərbaycan əsgərinin meyiti neytral ərazidən tapıldı

20.02.2020

Çində koronavirusdan ölənlərin sayı 2118 nəfərə yüksəldi

19.02.2020

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev İtaliyaya dövlət səfərinə gəlib

19.02.2020

"Tarixi bilmək gərəklidirsə, öz millətinin və dövlətinin tarixini bilmək zəruridir" - Firad Əliyev

19.02.2020

Professor Əli Həsənov: "Türkün torpağına göz dikən hər kəs məğlubiyyətə məhkumdur"

19.02.2020

Baş infeksionist koronavirusla bağlı XƏBƏRDARLIQ etdi

18.02.2020

Bakıda koronavirusa görə karantinə götürülən 2 tələbə evə buraxıldı

18.02.2020

Dərsliklərin və təhsil sənədlərinin hazırlanması üçün tender elan edildi

18.02.2020

Elmar Məmmədyarov Albaniya üçün Beynəlxalq Donorlar Konfransında iştirak edib

17.02.2020

Elçin Əhmədov: XX əsrin sonunda Ermənistanın Azərbaycana təcavüzü – Qaradağlı soyqırımı Xocalıya gedən yolun başlanğıcı idi

17.02.2020

Professor Əli Həsənov: “Prezident İlham Əliyev millətimizin qürur yeridir”

17.02.2020

Mülazim Pahsa: Ermənistanın baş nazirinin inkarçılıq cəhdləri onun düşdüyü vəziyyəti daha da ağırlaşdırdı

17.02.2020

Çində yeni növ koronavirusdan ölənlərin sayı 1770 nəfərə yüksəldi

16.02.2020

Prezident İlham Əliyev növbəti dəfə Ermənistanın baş nazirinə beynəlxalq hüquqdan və tarixdən əsl dərs keçdi

16.02.2020

Prezident İlham Əliyev: Dağlıq Qarabağda heç bir erməni tarixi irsi yoxdur

16.02.2020

Prezident İlham Əliyev: Minsk qrupunun həmsədrləri Ermənistana izah etməlidirlər ki, Dağlıq Qarabağ Ermənistan deyil

16.02.2020

İranlılar Həştərxan logistika habının perspektivlərini yüksək qiymətləndiriblər