General KƏRİM KƏRİMOV fenomeninin sirri-FOTOLAR

21:32 / 13.11.2018

Səməd Vəkilov

Hüquqşünas

Otuz ilə yaxın Pilotlu Gəmilərin Sınaq Uçuşları üzrə SSRİ Dövlət Komissiyasının sədri (1966-1991) vəzifəsini tutmuş, Azərbaycanın milli iftixarı, kosmosun əfsanəsi adlandırılan artireliya general-leytenantı Kərim Kərimovun yüz illik yubileyi Azərbaycanda və Rusiyada qeyd edilməkdədir. Həyatını sirrlər dolu bir ömürə sığdıran məxfi general yalnız SSRİ süquta uğradıqdan sonra geniş ictimaiətə tanınmışdır.General Kərim Kərimov kimdir? Azərbaycan Cumhuriyyətinin parlament üzvü Əsədulla bəy Əhmədovun nəvəsi olmaqla bərabər məşhur milyonçu və mesenatlar Hacı Zeynalabdin Tağıyevlə və Murtuza Muxtarovla qohumluq əlaqələri olan bir şəxs SSRİ-nin ən məxfi və strateji sahəsinə rəhbərlik edən dövlət komissiyasının rəhbəri vəzifəsinə uzun illər rəhbərlik etmısi  maraq doğurmaya bilməzdi.Hər kəsə məlumdur ki, SSRİ səviyyəsində türk soylu millətlərdən yalnız barmaqla sayılacaq səviyyədə mühüm post tutan şəxslər olmuşdur. Bu çıxslərdən biri də məhz məxfi general Kərim Kərimov idi. Kərim Kərimovun sirri nədə idi? Nədən o sıçrayışla vəzifə pillələrində irəliləyirdi?

Bioqrafiyasına nəzər salaq:

General Kərim Abbasəli oğlu Kərimov 14 noyabr 1917-ci il tarixdə Bakı şəhərində ziyalı ailəsində anadan olub. İlk təhsilini Təzə-Pir Məscidinin nəzdində mədrəsədə aldıqdan sonra, orta təhsilini Bakıda 8 saylı (hazırda General Kərim Kərimovun adını daşıyır) orta məktəbdə almışdır.O, 1934-cü il tarixdə orta məktəbi bitirir. Sonra -1936-cı ilin avqustunda Moskvaya gedir  və  Novoçerkaskdakı Sənaye İnstitutunun  “Elektromexanika” fakültəsinə qəbul olur.

Evlənməsinə babsı Əsadulla bəy Əhmədov xeyir dua verir.

Birinci kursda oxuduğu zaman artıq orta məktəbdə on il birlikdə təhsil aldığı və orta məktəb illərindən sevdiyi Zərifə xanım Hənəfiyeva ilə ailə qurur. Atası Abbasəli Kərimov bu evliliyə qarşı olsa da, ailədə nüfuz sahibi olan Cümhuriyyət Parlamentinin deputatı olmuş babası Əsadulla bəy Əhmədov bu evliliyə xeyir dua verir. Bu evlilikdən general Kərim Kərimovun  22 yanvar 1937-ci il tarixdə qızı dünyaya gəlir. Qızına anası   Sürayyə xanımın  şərəfinə onun adını qoyur.Ancaq bir müddət sonra ailə vəziyyəti ilə bağlı gələcəyin dahisi 1939-cu ildə Bakıda Sənaye İnsitituna köçürülür. Həyat yoldaşı isə Sənaye İnsititunun  kimya fakültəsində təhsilini başa vurur. ( Z.Hənəfiyeva Moskava Dövlət Universitetində kimya fənindən dərs deyib) Lakin tale yenidən  Kərim Kərimovun həyatını Rusiyaya bağlayır.Belə ki,o, 1942-ci ildə Dzerjinski adına Artilleriya Akademiyasına göndərilir. Qeyri-adi istedadını və biliyini nəzərə alaraq Kərim Kərimov birbaşa akademiyanın IV kursuna daxil olur və 1943-cü ildə akademiyanı topçu-mühəndis ixtisası üzrə bitirir. O,təhsil aldığı müddətdə  “Katyuşa B 13” adı ilə tanınan yaylım atəş qurğusu üzrə mütəxəssis kimi hazırlanır. Silahın təkmilləşdirilməsi barəsində bir neçə səmərəlşdirici təklif irəli sürən Kərim Kərimov həmin vaxtdan həyatını raket texnikası ilə bağlamış, bu texnikanın inkişafı naminə elmı və fiziki potensialını əsirgəməmişdir.

Baykonurun təməli qoyulan gündən Azərbaycan tarixinin görkəmli şəxsiyyətlərindən olan Kərim Kərimov kosmodromda çalışmağa başlayıb. O, Kosmik Gəmilər üzrə Dövlət Komissiyasının tərkibinə daxil edilmişdi.

     Tanış olduğum sənədlərə əsasən fəxrlə qeyd edim ki,kosmik aparatların yaradılmasında, dünyada ilk dəfə insanın kosmosa göndərilmısində Kərim Kərimovun  böyük rolu olub. Bunun nəticəsi kimi ilk kosmonavt Yuri Qaqarinin tarixi uçuşu uğurla başa çatdıqan sonra Kərim Kərimov SSRİ-nin ən yüksək ordeni – Lenin ordeni ilə təltif olunmuşdu. 1945-ci ildən böyük mühəndis vəzifəsində çalışmağa başlayan Kərim Kərimov 1961-ci ildə general rütbəsi verilmişdir. 1965-ci ildə Kosmik Vasitələrin  İdarəsinin rəisi,1966-cı ildən isə Pilotlu Gəmilərin Sınaq Uçuşları üzrə SSRİ Dövlət Komissiyasının sədri vəzifələrinə təyin edilmişdir.Qeyd edək ki,  general Kərim Kərimovun rəhbərlik etdiyi  komissiyanın  tərkibi 50 nəfərdən ibarət olub.Buraya  SSRİ-nin   Müdafiə naziri ,o cümlədən 7 nazir,digər mühüm  komitə və struktur rəhbərləri  daxil olmuşdur.

1975-ci ildə “Apollo” və “Union” gəmilərinin rekonstruksiyası və uçuşun hazırlığı ilə əlaqədar iş Kərim Kərimovun məsuliyyətində idi. Yeni yaradılan bu nazirlik kosmik sənayenin bütün müəssisələrini özündə birləşdirdi. Lakin K.Kərimovun istedadını və təşkilatçılıq qabiliyyətini yüksək qiymətləndirən məşhur konstruktor S. P. Korolyov 1966-cı ildə təkidlə onun Kosmik Gəmilər üzrə  sistemlərin hazırlığını yoxlayan, uçuşun başlanmasına icazə verən şəxs kimi məhz Kərim Kərimovu olmasını istəyirdi.Və bu təkid öz nəticəsini vermişdi.Kosmik səyahətə çıxan və tapşırığı yerinə yetirib geri dönən uçuş heyətlərinin hesabatlarını qəbul edərək heç vaxt televiziya reportajlarına düşməyən şəxs də Kərim Kərimov idi. 1974-cü ildə Kərim Kərimov əsas vəzifəsi ilə paralel olaraq Mərkəzi Elmi-Tədqiqat Maşınqayırma İnstitutu direktorunun birinci müavini kimi elmi-təşkilatçılıq fəaliyyətinə qatılmışdı. O dövrdə sovet kosmonavtikasının fəxri sayılan, alim-mühəndis zehninin qələbəsi kimi qəbul edilən kosmik aparatlar onun fəal iştirakı və birbaşa rəhbərliyi ilə yaradılmışdı. Onların sırasında yeni nəsil “Soyuz” kosmik gəmiləri, “Salyut” orbital stansiyası, sonradan isə çoxmodullu “Mir” stansiyasının adlarını çəkmək olar. Azərbaycanla əlaqəni kəsməyən, Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Aerokosmik Tədqiqatlar Mərkəzinə əlindən gələn köməkliyi göstərən general bir çox azərbaycanlı alimin bu sahədə fəaliyyət göstərib inkişaf etməsi üçün şərait yaratmışdı. 1991-ci ildə istefaya çıxan Kərim Kərimov ömrünün sonunadək kosmik sahə ilə əlaqəsini kəsməmiş, Uçuşları İdarəetmə Mərkəzinin məsləhətçisi olmuşdu. İstehsalat-təşkilat və elmi fəaliyyətinə görə general-leytenant Kərim Kərimov Sovet İttifaqı Qəhrəmanı fəxri adına, iki dəfə Lenin ordeninə, Qırmızı Əmək Bayrağı, Qırmızı Ulduz ordenlərinə layiq görülmüş və çoxlu medalla təltif olunmuşdur. Kərim Kərimov 2 dəfə dövlət mükafatı almışdır.  Azərbaycan Respublikasının “Şöhrət” ordeni ilə təltif edilmiş, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının fəxri üzvü seçilmişdir.

General-leytenant Kərim Kərimov 29 mart 2003-cü ildə Moskva şəhərində vəfat etmiş və elə orada da dəfn olunmuşdur.

Məxfi generalın zəngin bioqrafiyasının araşdırdıqda onun fenomenal həyat hekayəsinin əsl sirri aydın olur. Paradoksla olsa da Azərbaycan Cümhuriyyətinin parlament üzvü olmuş Əsədulla bəy Əhmədovun nəvəsi general Kərim Kərimovun  dünyanın super gücü olan SSRİ-nin ən starteji sahəsinə rəhbərlik etməsi maraq doğurur. Onun sıçrayışlı karyera yüksəlişinin səbəbi qeyri-adi istedadı, fenomenal yaddaşı,  təşkilatçılıq bacarığı, yüksək intellekti və çevik təfəkkürü olmuşdur.Əvəz edilməz generalın  bu keyfiyyətləri Cühuriyyətçi ailəsindən olması faktorunun arxa plana  keçməsinə səbəb olmuşdur.

 General Kərim Kərimovun ailə şəcərəsinə yaxın qohumu (dayısı oğlu) Azərbaycan Cümhuriyyətinin parlament üzvü Əsədulla bəy Əhmədovun nəvəsi  xüsusi xidmət  polkovniki Oktay Əhmədov işıq salır.  Oktay Əhmədov: ”General Kərim Kərimov hər iki tərəfdən Azərbaycan türküdür, Oğuz soyundandır!” 

              

Xatırladım ki,General Kərim Kərimovun atası Kərimov Abbasəli Hacıbalakərim oğlu 1879-cu ildə Bakı şəhərində anadan olub. Azərbaycan türküdür. Azərbaycanın ilk ali təhsilli mühəndislərindəndir Sank Peterburq Mülki Muhəndislər institunda bir müddət təhsil aldıqdan sonra 1912-ci ildə   Peterburq Texnologiya institunu bitirmişdir. (Abbasəli  Kərimovun fəaliyyətinin professor Ədalət Tahirzadə araşdırılmışıdr).

Anası Əhmədova Sürayyə Əsədulla qızı isə Azərbaycan Cümhuriyyəti Parlamentinin üzvü,  I Bakı Dümasının deputatı, “Nəşri-maarif” cəmiyyətinin təsisçilərindən biri Əsədulla bəy Əhməd oğlu Əhmədovun qızıdır.Azərbaycan türküdür.

-AXC Parlamentinin deputatı Əsədulla bəy Əhmədov

  1930-cu ildə Azərbaycan Cümhuriyyətinin parlament üzvü Əsədülla bəy Əhmədovu NKVD tərəfindən  istintaqa verdiyi ifadələrində əfsanəvi general Kərim Kərimovun məhz onun himayəsində yaşadığını bildirmişdir(sitat professor Ədalət Tahirzadənin araşdırmasından götürülmüşdür).

 


Etiket:

Strategiya.az

Xəbərlər
09.12.2018

Vaxt yarı oldu, seçici aktivliyi 25 faizi keçmədi - ERMƏNİSTANDA SEÇKİ FİASKOSU

09.12.2018

Ermənistanda parlament seçkiləri qanun pozuntuları ilə müşayiət olunur
 

09.12.2018

İran 2018-ci ildə raket sınaqlarının sayını iki dəfə artırıb

09.12.2018

Parisdə etiraz aksiyaları səngimək bilmir

09.12.2018

Bakıda ağır qəza – QADIN ÖLDÜ, YARALILAR VAR

09.12.2018

Azərbaycanda sabaha gözlənilən hava proqnozu açıqlanıb

09.12.2018

Bakıda bədii gimnastika üzrə beşinci Regionlararası Kubok başlayıb

09.12.2018

Bu gün futbol üzrə Azərbaycan Premyer Liqasının 14-cu turuna start veriləcək

09.12.2018

“Qalatasaray” öz meydanında xal itirdi

09.12.2018

"Bu gün biz Türkiyə şəhərlərində qan tökənlərə qarşı heç bir reaksiya verməyən ölkələrin durumunu izləyirik"

09.12.2018

Ermənistanda növbədənkənar parlament seçkiləri başladı

09.12.2018

Salah “Liverpul” azarkeşlərini coşdurdu

09.12.2018

Çin məşhur şirkəti almaq istəyir - 4,6 milyard avroya

09.12.2018

Məşhur Hacıbəylilər nəslinin nümayəndələri Azərbaycan tarixi ilə yaxından tanış olub

09.12.2018

5 otaqlı evdə yanğın

09.12.2018

Dollar kreditləri ilə bağlı yenilik

09.12.2018

Parisin küçələri savaş meydanı kimi...

09.12.2018

Ermənistanda parlament seçkilərində səsvermə üçün seçki məntəqələri açılıb

09.12.2018

"Arsenal"dan çətin qələbə - "Qarabağ"la oyunöncəsi

09.12.2018

Şənbə günü Fransadakı etiraz aksiyalarında 125 min nəfər iştirak edib

09.12.2018

Ermənistan silahlı qüvvələri atəşkəsi 30 dəfə pozub

09.12.2018

Paris: “Yaşıl jilet”lilər etirazçıları dəstəkləyirlər

09.12.2018

Çaylarda suyun səviyyəsi dəyişib

09.12.2018

Donald Tramp Ağ Evin Aparat rəhbəri Con Kellinin istefa verəcəyini açıqlayıb

09.12.2018

İngiltərə Premyer Liqasında lider dəyişdi

08.12.2018

Nəsimidə vurulan piyada hadisə yerində keçindi

08.12.2018

Narkotik vasitənin ölkəyə gətirilməsi cəhdinin qarşısı alınıb

08.12.2018

Sumqayıtda “VAZ” və “KamAZ” toqquşub, ölən var

08.12.2018

Neftin qiyməti 2040-cı ilə kimi 60 dollar/barreldən baha olacaq

08.12.2018

Kürdəxanıda yolu keçən piyadanı maşın vurub öldürdü

08.12.2018

Fransada böhran iclası çağırılıb

08.12.2018

Türkiyə Aralıq dənizinə daha bir kəşfiyyat-axtarış gəmisi göndərib

08.12.2018

Bakıda məktəblilərin qəzaya uğradığı avtobusun sürücüsü həbs edildi

08.12.2018

Kürdəmirdə ağır qəza, polis mayoru öldü

08.12.2018

Məktəbəhazırlıq müəllimləri üçün yekun qiymətləndirmə aparılıb

08.12.2018

Qurban Qurbanov istefa verdi

08.12.2018

Niderlandın “Wereldregio” qəzeti Niderland-Azərbaycan əlaqələri haqqında yazdı

08.12.2018

Reynaldo "Qarabağ"a qayıda bilər

08.12.2018

Bayram yarmarkasının günləri və yeri açıqlandı

08.12.2018

Bədii gimnastika üzrə 25-ci Azərbaycan Birinciliyinin üçüncü günü başlayıb

08.12.2018

İtaliyada konsert zamanı yaranmış basırıq azı 6 nəfərin ölümü ilə nəticələnib 

08.12.2018

Sabahın hava proqnozu açıqlanıb

08.12.2018

Azərbaycan neftinin bir barrelinin qiyməti 4 dollardan çox artıb

08.12.2018

Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrının 90 illiyi qeyd edilib 

08.12.2018

 Elman Nəsirov: Prezident İlham Əliyevin Sankt-Peterburqa uğurlu səfəri Rusiya-Azərbaycan münasibətlərinin yüksək səviyyədə olduğunu göstərir

08.12.2018

Gürcüstanlı məmurların başı dərddə - Rus reklamına çəkildilər

08.12.2018

Bakıda yanğın

08.12.2018

Metronun “Bakmil” stansiyasına giriş və çıxışa qoyulan məhdudiyyətin vaxtı uzadılır

08.12.2018

Qaradağda yarımstansiyanın ərazisindəki tikilidə quraşdırılmış 2 paylayıcı açar və kabellər yanıb

08.12.2018

Anneqret Kramp-Karrenbauer XDİ-nin yeni sədri seçilib