Son vaxtlar İranda baş verən təxribatlar hansı niyyətlər güdür?

20:33 / 28.11.2018

İranda bəluc əsilli ruhani lider Mövləvi Əbdülqafur Camalzadeh naməlum silahlıların hücumuna məruz qalaraq qətlə yetirilib.

AZƏRTAC yerli mətbuata istinadla xəbər verir ki, 61 yaşlı ruhani evindən çıxıb sübh namazı qılmaq üçün məscidə gedərkən atəşə tutulub. Din xadimi 4 güllə yarası alaraq hadisə yerində ölüb. Hələlik heç bir təşkilat və qruplaşma məsuliyyəti üzərinə götürməyib. Polis və xüsusi xidmət orqanları genişmiqyaslı təhqiqata başlayıblar.

Bu gün İran ətrafında baş verən hadisə və proseslər dünya mətbuatının gündəmindən düşmür. İran ilə ABŞ, İsrail və bir sıra ərəb dövlətləri arasındakı münasibətlərdə uzun illərdir gərginlik yaşanır. Yerli mətbuat yazır ki, ABŞ-da Donald Trampın prezident seçilməsindən sonra münasibətlər daha da gərginləşərək az qala müharibə həddinə çatıb. Lakin ABŞ yaxşı bilir ki, İran Suriya, İraq və Əfqanistan deyil. O, Yaxın Şərqdə güc mərkəzi rolunu oynayır və burada hərbi əməliyyatlar aparmaq faydasızdır. Odur ki, Vaşinqton İrana qarşı “yumşaq” gücdən istifadəyə üstünlük verir. Prezident D.Trampın milli təhlükəsizlik məsələləri üzrə müşaviri Con Boltonda birmənalı şəkildə bəyan edib ki, İrana qarşı heç bir hərbi əməliyyat keçirilməyəcək. Odur ki, İranı iqtisadi sanksiyalar vasitəsilə təslim olmağa vadar etmək istəyən ABŞ və müttəfiqləri bu vasitənin də işə yaramayacağını artıq başa düşüblər. Əvvəla, Avropa dövlətləri sanksiyalardan yan keçərək İran ilə maliyyə əməliyyatlarını həyata keçirmək üçün xüsusi mexanizm hazırlayıblar. Bu mexanizm vasitəsilə İran ilə Avropa dövlətləri əvvəllər olduğu kimi ticarət əlaqələrini davam etdirə biləcəklər. Bu isə İrana sanki bir nəfəs verir və onun iqtisadiyyatının defolt olmasının qarşısını alır.

Digər tərəfdən, İranın neft ixracının qarşısı da tam olaraq alınmadı. ABŞ özü 8 dövlətə İrandan neft almağa icazə verdi. Bir sıra dövlətlər isə bəyan etdilər ki, milli maraqlarını ABŞ-ın ambisiyalarına qurban vermək fikrində deyillər. Onlar İrandan neft və qaz almağa davam edəcəklərini birmənalı şəkildə bildirdilər. Ən əsası isə ABŞ-ın özündə də İrana qarşı sanksiyaların tətbiqi yekdilliklə qarşılanmır. Bir sıra nüfuzlu senatorlar hesab edirlər ki, sanksiyalar onsuz da gərgin olan vəziyyəti daha da gərginləşdirəcək və ABŞ-ın regiondakı bazaları təhlükə altında qalacaq.

Bütün bunlara baxmayaraq, Tramp administrasiyası sanksiyaları tətbiq etdi və gözlənildiyi kimi, İranla münasibətlər çox gərgin xarakter aldı. Siyasi müşahidəçilər bildirirlər ki, ABŞ müharibə etmək fikrində deyil və iqtisadi sanksiyalar da gözlənilən səmərəni vermir. Belə olan halda nə etmək lazımdır? Bəluc əsilli ruhani lider Mövləvi Əbdülqafur Camalzadehin qətlə yetirilməsi faktını həmin suala cavab hesab etmək olar. Bir qədər ətraflı olaraq qeyd etmək lazımdır ki, bu yolla İranda milli və dini zəmində qarşıdurma yaradılması prosesi artıq başlayıb. Sünni liderin öldürülməsi təsadüfi xarakter daşımır. Belə ki, hökumətə qarşı sərt bəyanatları ilə tanınan Camalzadeh İranda yaşayan sünnilərə qarşı ayrı-seçkiliyin mövcud olduğunu vurğulayırdı.

Onu da diqqətə çatdırmaq istərdik ki, Sistan-Bəlucistan İranın, necə deyərlər, çox narahat bölgəsidir. Əfqanıstan və Pakistan ilə sərhəddə yerləşən bu bölgədə əsasən sünni əhali yaşayır. Narkotik vasitələrin qanunsuz ticarəti ilə məşğul olan silahlı qruplaşmalar qaçaqmalı İranın bu bölgəsinə keçirirlər. Sərhədçilər burada tonlarla narkotik vasitə müsadirə edərək onun Avropaya daşınması üçün İrandan tranzit kimi istifadə olunmasının qarşısını alırlar. Burada silahı olmayan ailə demək olar ki, yoxdur. Əsasən ov tüfənglərindən ibarət olan bu silahlardan cinayət məqsədilə istifadə ediləcəyini də istisna etmək olmaz. Yeri gəlmişkən qeyd edək ki, M.Ə.Camalzadeh məhz ov tüfəngi ilə qətlə yetirilib.

Sünni dini liderin qətli son vaxtlar İranda törədilən ilk təxribat deyil və bunun davam edəcəyini söyləmək olar. Bu ilin oktyabrında 15 iranlı sərhədçi də məhz Sistan-Bəlucistan bölgəsindən qaçırılaraq girov götürülüb. Onlardan 5 nəfəri azad edilsə də, qalanları haqqında hələlik məlumat yoxdur. Noyabrın 25-də Tehranda futbol matçı zamanı baş verən hadisəni də təsadüfi hesab etmək olmaz. Tehranın “Pespolis” və Təbrizin “Traktorsazi” komandaları arasındakı oyun zamanı gözlənilmədən tribunada üzərində “Arsax” yazılan böyük transparant qaldırıldı və erməniləri dəstəkləyən şüarlar səslənməyə başladı. Səslənən şüarların futbol oyununa heç bir aidiyyəti yox idi və bu hadisənin də təxribat olduğu şübhə doğurmur.

Xatırladaq ki, noyabrın 17-də prezident Həsən Ruhani Şərqi Azərbaycan vilayətinə səfəri zamanı Xoy şəhərində əhali qarşısında çıxış edərkən deyib: “...düşmən qüvvələr İran ilə Azərbaycan Respublikasının münasibətlərini korlamağa çalışırlar”. Deməli, İran hakimiyyəti təxribatların olacağından xəbərdardır. Ümid etmək istərdik ki, çox güclü xüsusi xidmət orqanlarına malik İran bu tip təxribatların qarşısını almaq üçün vaxtında hərəkətə keçəcək.


Etiket:

Strategiya.az

Xəbərlər
11.12.2018

Qabırğa altındakı kəskin ağrılar - Bir çox təhlükədən xəbər verir

11.12.2018

“Fənərbaxça”da qalmaqal – futbolçular prezidentə qarşı

11.12.2018

Avtobuslardan istifadə edənlərin NƏZƏRİNƏ: Bu xəbəri mütləq OXUYUN - VİDEO

11.12.2018

DOST Agentliyinin fəaliyyəti üçün əsas hüquqi platforma təmin edilib

11.12.2018

Xorvatiya - Azərbaycan oyununun stadionu müəyyənləşdi

11.12.2018

Respublika çaylarında biogen maddələrin miqdarının normadan artıq olduğu müşahidə edilib

11.12.2018

Qasım Rzayi: İran Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü və ədalətli mövqeyini dəstəkləyir

11.12.2018

“Future Stars 2018” IX Beynəlxalq Klassik Musiqi Festivalının qalibləri mükafatlandırılıb

11.12.2018

46 mənzil və 3 qeyri-yaşayış obyektinin icazəsiz sökülməsinə görə cinayət işi başlanıb

11.12.2018

Qaçaqmalçılıq üçün əyninə çadra geyinən qadın və həyat yoldaşı ifşa olundu

11.12.2018

Bugünkü hərracda manatın ortaçəkili məzənnəsi 1,7000 səviyyəsində formalaşıb

11.12.2018

XƏBƏRDARLIQ! - Külək güclənəcək, yağış, qar...

11.12.2018

Sabahkı hava şəraiti açıqlanıb

11.12.2018

“Moody's”: Neftin qiyməti 50-70 dollar/barrel arasında dəyişəcək

11.12.2018

Rusiyadan Azərbaycana gələn avtomobildə 75 ədəd güllə aşkarlanıb 

11.12.2018

Polkovnik Eray Guçlüer: Paşinyanın Türkiyə ilə əlaqələr qurmaq barədə dedikləri təcavüzkar dövlətin əsl xislətini əks etdirir

11.12.2018

Qurban Qurbanovdan şok addım - təzminatdan imtina etdi

11.12.2018

"Məcmueyi-Şüəra" və "Vahid" ədəbi məclislərinin üzvləri Ulu öndəri yad etdilər

11.12.2018

“Bir nəfər hamı üçün, yaxud Mixaylonun qisası” kitabı təqdim olundu

11.12.2018

Çayda batan şəxsin meyiti tapılıb

11.12.2018

Karateçilərimiz İtaliyada Gənclər liqası turnirində iştirak edəcək

11.12.2018

Türkiyə Qara dənizdə yeni hərbi-dəniz bazası yaradır

11.12.2018

Noyabrda Azərbaycanda sutkada 801 min barrel neft çıxarılıb

11.12.2018

Keçirilən reydlər nəticəsində...

11.12.2018

Əfqanıstanda kamikadze minalanmış avtomobillə hərbi karvana hücum edib

11.12.2018

Bakıda 2 maddə ilə axtarışda olan qadın saxlanılıb

11.12.2018

Hava Hücumundan Müdafiə bölmələri həyəcan siqnalı ilə qaldırılıb

11.12.2018

Neymar "Srvena Zvezda"ya qarşı oynayacaq?

11.12.2018

Yaxın Şərqdə yeni ixtilafa doğru: Ər-Riyadla Əbu-Dabinin təhlükəli oyunu?

11.12.2018

Sabah bəzi marşrut xətlərinin trayektoriyası dəyişdiriləcək

11.12.2018

Gürcüstandan gələn avtomobildə pirotexniki vasitələr aşkarlanıb

11.12.2018

“Məni buna o vadar etdi” – Bacanağına olan acığını heyvanlardan çıxdı - VİDEO

11.12.2018

“Azeri Light”ın bir barreli 62,73 dollara satılır

11.12.2018

Neftin qiyməti bahalaşır

11.12.2018

Qubada 19 yaşlı gənc itkin düşüb

11.12.2018

Prezident İlham Əliyev İranın Sərhəd Qoşunları komandanını qəbul edib

11.12.2018

Narkotik qəbul etdi, arvadını 5-ci mərtəbədən atdı

11.12.2018

Ulu öndər Heydər Əliyevin anım günü ilə əlaqədar bu yollarda hərəkət məhdudlaşdırılacaq

11.12.2018

Makron Fransada fövqəladə vəziyyət elan etdi

11.12.2018

"Lazarev klubu": "qara piar" kampaniyasında yeni həlqə

11.12.2018

Yeni qərar verildi: Artıq marketlərə zənbillə gedəcəksiniz

11.12.2018

Çempionlar Liqasında daha üç 1/8 finalçı müəyyənləşir 

11.12.2018

Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 33 nəfər saxlanılıb

11.12.2018

Dekabrın 11-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri

11.12.2018

Tiflis bəyzadəsi Əlimərdan bəy Topçubaşov... (1865-1934)

11.12.2018

Çayda batdığı ehtimal edilən şəxsin axtarışları aparılır

11.12.2018

Atəşkəs 24 dəfə pozulub

11.12.2018

Azərbaycanın Dostları Assosiasiyasının prezidenti: Jak Şirak Heydər Əliyevə hörmət edir və heyranlıq duyurdu

11.12.2018

 Fransa Prezidentindən “Sarı jilet”lərin qəzəbini sakitləşdirmək üçün ŞOK təkliflər...

11.12.2018

Kriştiano Ronaldonun İtaliyada ilk böyük müsahibəsi