Son vaxtlar İranda baş verən təxribatlar hansı niyyətlər güdür?

20:33 / 28.11.2018

İranda bəluc əsilli ruhani lider Mövləvi Əbdülqafur Camalzadeh naməlum silahlıların hücumuna məruz qalaraq qətlə yetirilib.

AZƏRTAC yerli mətbuata istinadla xəbər verir ki, 61 yaşlı ruhani evindən çıxıb sübh namazı qılmaq üçün məscidə gedərkən atəşə tutulub. Din xadimi 4 güllə yarası alaraq hadisə yerində ölüb. Hələlik heç bir təşkilat və qruplaşma məsuliyyəti üzərinə götürməyib. Polis və xüsusi xidmət orqanları genişmiqyaslı təhqiqata başlayıblar.

Bu gün İran ətrafında baş verən hadisə və proseslər dünya mətbuatının gündəmindən düşmür. İran ilə ABŞ, İsrail və bir sıra ərəb dövlətləri arasındakı münasibətlərdə uzun illərdir gərginlik yaşanır. Yerli mətbuat yazır ki, ABŞ-da Donald Trampın prezident seçilməsindən sonra münasibətlər daha da gərginləşərək az qala müharibə həddinə çatıb. Lakin ABŞ yaxşı bilir ki, İran Suriya, İraq və Əfqanistan deyil. O, Yaxın Şərqdə güc mərkəzi rolunu oynayır və burada hərbi əməliyyatlar aparmaq faydasızdır. Odur ki, Vaşinqton İrana qarşı “yumşaq” gücdən istifadəyə üstünlük verir. Prezident D.Trampın milli təhlükəsizlik məsələləri üzrə müşaviri Con Boltonda birmənalı şəkildə bəyan edib ki, İrana qarşı heç bir hərbi əməliyyat keçirilməyəcək. Odur ki, İranı iqtisadi sanksiyalar vasitəsilə təslim olmağa vadar etmək istəyən ABŞ və müttəfiqləri bu vasitənin də işə yaramayacağını artıq başa düşüblər. Əvvəla, Avropa dövlətləri sanksiyalardan yan keçərək İran ilə maliyyə əməliyyatlarını həyata keçirmək üçün xüsusi mexanizm hazırlayıblar. Bu mexanizm vasitəsilə İran ilə Avropa dövlətləri əvvəllər olduğu kimi ticarət əlaqələrini davam etdirə biləcəklər. Bu isə İrana sanki bir nəfəs verir və onun iqtisadiyyatının defolt olmasının qarşısını alır.

Digər tərəfdən, İranın neft ixracının qarşısı da tam olaraq alınmadı. ABŞ özü 8 dövlətə İrandan neft almağa icazə verdi. Bir sıra dövlətlər isə bəyan etdilər ki, milli maraqlarını ABŞ-ın ambisiyalarına qurban vermək fikrində deyillər. Onlar İrandan neft və qaz almağa davam edəcəklərini birmənalı şəkildə bildirdilər. Ən əsası isə ABŞ-ın özündə də İrana qarşı sanksiyaların tətbiqi yekdilliklə qarşılanmır. Bir sıra nüfuzlu senatorlar hesab edirlər ki, sanksiyalar onsuz da gərgin olan vəziyyəti daha da gərginləşdirəcək və ABŞ-ın regiondakı bazaları təhlükə altında qalacaq.

Bütün bunlara baxmayaraq, Tramp administrasiyası sanksiyaları tətbiq etdi və gözlənildiyi kimi, İranla münasibətlər çox gərgin xarakter aldı. Siyasi müşahidəçilər bildirirlər ki, ABŞ müharibə etmək fikrində deyil və iqtisadi sanksiyalar da gözlənilən səmərəni vermir. Belə olan halda nə etmək lazımdır? Bəluc əsilli ruhani lider Mövləvi Əbdülqafur Camalzadehin qətlə yetirilməsi faktını həmin suala cavab hesab etmək olar. Bir qədər ətraflı olaraq qeyd etmək lazımdır ki, bu yolla İranda milli və dini zəmində qarşıdurma yaradılması prosesi artıq başlayıb. Sünni liderin öldürülməsi təsadüfi xarakter daşımır. Belə ki, hökumətə qarşı sərt bəyanatları ilə tanınan Camalzadeh İranda yaşayan sünnilərə qarşı ayrı-seçkiliyin mövcud olduğunu vurğulayırdı.

Onu da diqqətə çatdırmaq istərdik ki, Sistan-Bəlucistan İranın, necə deyərlər, çox narahat bölgəsidir. Əfqanıstan və Pakistan ilə sərhəddə yerləşən bu bölgədə əsasən sünni əhali yaşayır. Narkotik vasitələrin qanunsuz ticarəti ilə məşğul olan silahlı qruplaşmalar qaçaqmalı İranın bu bölgəsinə keçirirlər. Sərhədçilər burada tonlarla narkotik vasitə müsadirə edərək onun Avropaya daşınması üçün İrandan tranzit kimi istifadə olunmasının qarşısını alırlar. Burada silahı olmayan ailə demək olar ki, yoxdur. Əsasən ov tüfənglərindən ibarət olan bu silahlardan cinayət məqsədilə istifadə ediləcəyini də istisna etmək olmaz. Yeri gəlmişkən qeyd edək ki, M.Ə.Camalzadeh məhz ov tüfəngi ilə qətlə yetirilib.

Sünni dini liderin qətli son vaxtlar İranda törədilən ilk təxribat deyil və bunun davam edəcəyini söyləmək olar. Bu ilin oktyabrında 15 iranlı sərhədçi də məhz Sistan-Bəlucistan bölgəsindən qaçırılaraq girov götürülüb. Onlardan 5 nəfəri azad edilsə də, qalanları haqqında hələlik məlumat yoxdur. Noyabrın 25-də Tehranda futbol matçı zamanı baş verən hadisəni də təsadüfi hesab etmək olmaz. Tehranın “Pespolis” və Təbrizin “Traktorsazi” komandaları arasındakı oyun zamanı gözlənilmədən tribunada üzərində “Arsax” yazılan böyük transparant qaldırıldı və erməniləri dəstəkləyən şüarlar səslənməyə başladı. Səslənən şüarların futbol oyununa heç bir aidiyyəti yox idi və bu hadisənin də təxribat olduğu şübhə doğurmur.

Xatırladaq ki, noyabrın 17-də prezident Həsən Ruhani Şərqi Azərbaycan vilayətinə səfəri zamanı Xoy şəhərində əhali qarşısında çıxış edərkən deyib: “...düşmən qüvvələr İran ilə Azərbaycan Respublikasının münasibətlərini korlamağa çalışırlar”. Deməli, İran hakimiyyəti təxribatların olacağından xəbərdardır. Ümid etmək istərdik ki, çox güclü xüsusi xidmət orqanlarına malik İran bu tip təxribatların qarşısını almaq üçün vaxtında hərəkətə keçəcək.


Etiket:

Strategiya.az

Xəbərlər
17.07.2019

Alimlərdən İNANILMAZ ARAŞDIRMA - Beyini gücləndirən qida tapıldı

17.07.2019

"Qarabağ"ın oyununa nə qədər bilet satılıb?

17.07.2019

Marşall adalarında radiasiyanın səviyyəsi Çernobıl və Fukusimadan yüksəkdir

17.07.2019

Yay aylarında bu qidalara xüsusi diqqət edin

17.07.2019

DİN Avropa Gənclər Yay Olimpiya Festivalı zamanı QADAĞALARI açıqladı

17.07.2019

Külli miqdarda dələduzluq edən şəxsə 8 il cəza verildi

17.07.2019

"Avroviziya"nın növbəti yeri Rotterdam və ya Maastrixt ola bilər

17.07.2019

Beynəlxalq maliyyə institutu manatda istiqraz buraxır - İLK DƏFƏ

17.07.2019

Heydər Əliyev Fondu ürək qüsurlu uşaqların əməliyyatına dəstək oldu

17.07.2019

Gürcüstandan Azərbaycana qanunsuz yolla siqaret və spirtli içki keçirilməsinin qarşısı alınıb

17.07.2019

Azərbaycanda mübahisələrin məhkəməyə qədər həlli ilə bağlı XİDMƏT HAQLARI müəyyən edildi

17.07.2019

"Meyvəli"də kütləvi zəhərlənmə olub

17.07.2019

API: ABŞ-ın neft ehtiyatları yenidən azalıb

17.07.2019

SOCAR istiqrazları üzrə növbəti ödəniş həyata keçirilib

17.07.2019

Azərbaycan, Rusiya, İran və Türkiyənin rabitə nazirləri Tehranda görüşəcək

17.07.2019

Sabah 39 dərəcə isti olacaq

17.07.2019

Gələn həftə yol polisi gücləndirilmiş iş rejmində çalışacaq

17.07.2019

Hərbi liseylərə qəbul imtahanının nəticələri açıqlanıb

17.07.2019

İxtisas seçimi edəcək abituriyentlərin nəzərinə! - Seçim zamanı nələrə diqqət yetirməli?

17.07.2019

Müharibə şəraitində mediamız

17.07.2019

Bakıda bu məktəbləri söküb yenidən tikiləcəklər 

17.07.2019

Azərbaycanda heyvan xəstəliklərinə nəzarətin təkmilləşdirilməsi ilə bağlı yeni layihəyə başlanılır

17.07.2019

Rusiya Gürcüstana uçuş qadağasının ləğvini nəzərdən keçirəcək

17.07.2019

Qoruqların ərazilərini idarə etmək üçün yeni sistem yaradılacaq

17.07.2019

Bakıda qanunsuz heyvan kəsiminin qarşısının alınması məqsədilə reydlər keçirilib

17.07.2019

Xəzərin sahilboyu torpaqlarının 76 qanunsuz zəbti halı ilə bağlı DİN-ə müraciət olunub

17.07.2019

Şəkidəki bədbəxt hadisədə xəsarət alanların son durumu - Səhiyyə Nazirliyi

17.07.2019

ÇL-də birinci mərhələyə yekun vurulur

17.07.2019

Hərbi birlikdə təlim-metodiki toplantı keçirilib

17.07.2019

Azərbaycan nefti ucuzlaşıb

17.07.2019

Şəmkirdə yol qəzasında ölən və xəsarət alanların adları məlum oldu

17.07.2019

İbtidai sinif müəllimi olmaq istəyən daha 3280 namizəd imtahan verir

17.07.2019

Aİ Komissiyasında ilk qadın prezident

17.07.2019

Tramp S-400 məsələsinə görə Obamanı günahlandırdı

17.07.2019

Neft yenidən ucuzlaşıb

17.07.2019

“MeqaFon” Dağlıq Qarabağla bağlı yanlış informasiyaya görə daxili təhqiqat aparır

17.07.2019

Avroliqada üç vəsiqənin sahibi müəyyənləşdi

17.07.2019

Tramp Türkiyənin “S-400”ləri haqqında: Biz çətin vəziyyətdə qalmışıq

17.07.2019

Təmas xəttində nisbi sakitlik müşahidə olunub

17.07.2019

İyulun 17-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri

17.07.2019

Çimərliklərdə 5 xarici vətəndaş xilas olunub

17.07.2019

Teymur Rəcəbov Riçard Rapportla heç-heçə edib

17.07.2019

Azərbaycanda qoruqlarla bağlı YENİ QAYDALAR təsdiqlənib

17.07.2019

“Google” casusluq iddialarına cavab verdi

17.07.2019

Almaniyadan ən çox Türkiyə silah alır

17.07.2019

Demə, bütün xəstəliklərin səbəbi BU İMİŞ - Çin tibbinin İNANILMAZ SİRRİ

16.07.2019

Maliyyə Nazirliyinin istiqrazlarının yerləşdirilməsi üzrə hərrac keçirilib

16.07.2019

Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin Heydər Əliyev adına Akademiyasında növbəti məzun buraxılışına həsr olunan tədbir keçirilib

16.07.2019

“Partizani”nin baş məşqçisi: Bakıya turist kimi gəlməmişik

16.07.2019

Türkiyənin aldığı S-400 NATO üçün təhdid deyil - Nazir