Tiflis bəyzadəsi Əlimərdan bəy Topçubaşov... (1865-1934)

09:21 / 11.12.2018

Nazim Nəsrəddinov

Azərbaycan Respublikasının əməkdar müəllimi

Haqqında ilk tərcümeyi-hal məlumatına "Ziyayi-Qafqasiyyə"qəzetinin
26.06.1884-cü il tarixli 11-ci nömrəsində rast gəlirik.


O, Zaqafqaziya Müəllimlər Seminariyasını bitiribmi?


Bəlkə də haqqında söz açdığım xəbər Əlimərdan bəy Topçubaşov haqqında mətbuatda verilən ilk xəbərdir.Hər halda bu xəbərin Əlimərdan bəy Topçubaşov Ensiklopediyasının yeni, daha mükəmməl nəşrlərində görünməsi, tədqiqatçıların diqqətinin bu fakta cəlb olunması çoxları üçün maraqlı görünəcəkdir.
Tiflisdə Azərbaycan dilində nəşr olunan "Ziyayi-Qafqasiyyə"qəzetinin 26 iyun 1884-cü il tarixli 11-ci nömrəsində dərc olunmuş bir yazını dəyişdirmədən, olduğu kimi oxucuların diqqətinə çatdırırıq:


"Qori Darülmüəllimün Məktəbinin şagirdlərinə bu ildə (1884-cü ildə-N.N.) imtahanın nəticəsi bu olubdur ki, 35 nəfər şagirdlər çox əla imtahan dutub, cümləsinə (attestat) şəhadətnamə verilübdür.Bunlardan 13-ü rusdur,7-si gürcüdür,4-ü polyakdır və 1 yəhudidir,... və bir ğreqdir və 2 dəxi islamdır. Bu islamlardan biri Şuşa şəhrinin bəyzadələrindən Nəsrulla vəy Tahirovdur və biri dəxi Tiflis bəyzadələrindən ƏLİMƏRDAN BƏY TOPÇUBAŞOVDUR"

Yeri gəlmişkən qeyd edəki, məzkur, adı çəkilən informasiya xarakterli xəbər "Ziyayi-Qafqasiyyə" qəzetinin sonuncu nömrəsindəndir.Bu nömrədən sonra "Ziyayi-Qafqasiyyə bir daha oxucularln görüşünə gəlməyib".
Maraqlı burasındadır ki, Ə.M.Topçubaşov haqqında elmi tədqiqat işi yazanların hamısı onun 1884-cü ildə Tiflis Gimnaziyasını qurtardığınıdan söz açır.
"Ziyayi-Qazfqasiyyə" qəzetinin naşiri və sahibi -imtiyazı Səid Əfəndi Ünsizadə dövrünün savadlı adamlarından biri idi. O, təbii ki, gimnaziya ilə seminariyanı fərqləndirməyi bacarırdı. S.Ünsizadənin pedaqoji yazılarında da , redaktoru və naşiri olduğu qəzetdə Ezop manerası ilə çap etdirdiyi xəbərlərdə də bu fərqləndirmə aydın görünür.
Biz hələ də narahat edən bu məsələni aydınlaşdırmaq üçün bir çox mənbəələrə müraciət etdik. Bu barədə ilk dəfə Taleh Həmidovun başçılıq etdiyi "Yeni fikir" qəzetinin 24 iyul 1991-ci il tarixli 29-cu nömrəsində oxucuları fikir mübadiləsinə çağırmışdıq. Təəssüf ki, o vaxt oxucular və onların ən operativ nümayəndələrindən olan pedaqoji fikir tarixçiləri
Ə.M.Topçubaşovun 1884-cü ildə Tiflis Gimnaziyasını, yoxsa Qori Müəllimlər Seminariyasını bitirməsi haqqına faktlara əsaslanan fikir söyləyən olmadı.
Hər halda fakt olan yerdə xatirələrə üstünlük vermirlər.

Sonralar bu məsələyə dəfələrlə qayıtsaq da,köhnə havadan təzə havaya keçən olmadı
İnanıram ki, tarixi faktların təsdiqi üçün Ə.M.Topçubaşov irsini sistemli şəkildə öyrənmək istəyənlər bu barədə tutarlı söz deyəcəklər.

Nazim Nəsrəddinov,

Azərbaycan Respublikasının əməkdar müəllimi,

türkoloq.


Bakı,11.12.2018.

 Ədəbiyyat siyahısı

1."Ziyayi-Qafqasiyyə" qəzeti.N 11, 26.06.1884.

2.Tiflis Gimnaziyası,yoxsa Qori Müəllimlər Seminariyası."Yeni fikir" qəzeti,N 29, 21 iyul 1991.



Strategiya.az

Xəbərlər
24.01.2019

Ağstafada sərnişin avtobusu yanıb

24.01.2019

Məktəblərdə növbədənkənar tətillər başlayıb

24.01.2019

Bakıda yaşayış binasında yanğın 

24.01.2019

Sammit Rusiyada keçiriləcək

23.01.2019

İki rayonun polis şöbəsində kadr dəyişiklikləri olub

23.01.2019

“İlham Əliyev. İnkişaf - məqsədimizdir” çoxcildliyinin 76-cı kitabı çapdan çıxıb

23.01.2019

Həsən Ruhani: Neftimizi satmaq üçün müxtəlif yollar axtarırıq

23.01.2019

İraqın şimalında 21 terrorçu zərərsizləşdirilib

23.01.2019

Tərtərdə həmyerlisini bıçaqlayan şəxs saxlanılıb

23.01.2019

Daha 300 məcburi köçkün ailəsinə ev verildi

23.01.2019

Mingəçevirdə əl qumbaraları tapılıb

23.01.2019

Gürcüstanda qrip virusu daha iki nəfərin həyatına son qoyub

23.01.2019

Bakıda 134 işıqfor vahid mərkəzdən idarə olunur

23.01.2019

“Məxməri inqilab”ın birinci mərhələsi: Ermənistan dalanda

23.01.2019

Yaxın saatlarda liderlərin görüşü start götürəcək

23.01.2019

Dolların sabaha olan məzənnəsi açıqlandı

23.01.2019

Yakutiyada keçirilən Beynəlxalq konfransda Yasamal rayon M.Ş.Vazeh adına Mərkəzi Kitabxanasının iştirakı gözlənilir

23.01.2019

Qazaxıstanın adı dəyişdirilə bilər

23.01.2019

Bakıda itkin düşən yeniyetmə tapıldı - 2 həftə küçələrdə qalıb

23.01.2019

Məktəbdən oğurluq olub

23.01.2019

İrandan Azərbaycana narkotik və psixotrop maddə keçirmək istəyən şəxslər saxlanılıb

23.01.2019

Azərbaycanda yanvarın 24-nə gözlənilən hava proqnozu açıqlanıb

23.01.2019

Milli valyutadakı əmanətlər 32,2 faiz artıb

23.01.2019

Prezident İlham Əliyev “Suez Group”un beynəlxalq inkişaf üzrə icraçı vitse-prezidenti ilə görüşüb

23.01.2019

AzTV-də kadr islahatına və audit yoxlamalara başlanılıb

23.01.2019

Respublika fənn olimpiadalarının ilk mərhələsi keçiriləcək

23.01.2019

Neft quyusunun borusunu oğurlamaq istəyən 3 nəfər saxlanılıb

23.01.2019

Prezident İlham Əliyevin “The Boston Consulting Group” şirkətinin prezidenti ilə görüşü olub

23.01.2019

Vakant vəzifələrə müsabiqə elanı

23.01.2019

Sülhməramlıların bir qrupu Əfqanıstana yola salındı

23.01.2019

Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 30 nəfər saxlanılıb

23.01.2019

Şahtaxtı-Poldəşt sərhəd-keçid məntəqəsinin iş saatı artırılıb

23.01.2019

Novruz Məmmədov bu qərarları ləğv etdi

23.01.2019

“Qoyya” baleti nümayiş ediləcək

23.01.2019

Dövlət qulluğuna qəbulla bağlı yanvarın 27-də imtahan keçiriləcək

23.01.2019

Birjalarda neftin qiyməti

23.01.2019

Prezident İlham Əliyev: Biz böyük enerji şirkətlərini Azərbaycana sərmayə yatırmaq üçün cəlb etdiyimizə görə çox böyük tərəqqiyə nail olmuşuq

23.01.2019

Azərbaycan nefti yenidən ucuzlaşdı

23.01.2019

Yunanıstanlı yarımmüdafiəçi "Neftçi"də

23.01.2019

Atəşkəs 29 dəfə pozulub

23.01.2019

Yanvarın 23-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri

23.01.2019

Bakıda taxta bazarında baş verən yanğın söndürülüb

23.01.2019

Əlverişsiz hava şəraiti Biləsuvar və Cəlilabadda nəqliyyatın hərəkətini çətinləşdirib
 

23.01.2019

Goranboyda Alban kilsəsindən  nə tapıldı?

23.01.2019

Dövlət İmtahan Mərkəzi şagirdlər üçün faydalı layihəyə başlayıb 

23.01.2019

Şərur sakinindən narkotik götürülüb

23.01.2019

Yaponiya və Rusiya liderlərinin sammitində konkret irəliləyiş əldə edilməyib

23.01.2019

Bakı Nəqliyyat Agentliyi taksi sürücülərinin istəyini nəzərə alacaq - RƏSMİ AÇIQLAMA 

23.01.2019

Bakı sakini itkin düşüb

23.01.2019

Kerç boğazında yanğına məruz qalan gəmilərdə 16 Türkiyə vətəndaşı olub