Bu gün Milli Musiqi Günüdür

07:40 / 18.09.2019

18 sentyabr - Azərbaycanın dahi bəstəkarı Üzeyir Hacıbəylinin dünyaya göz açdığı gün ölkəmizdə Milli Musiqi Günü kimi qeyd olunur. Ümummilli lider Heydər Əliyevin müvafiq Sərəncamına əsasən, bu gün münasibətilə hər il Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində silsilə tədbirlər keçirilir.

Görkəmli bəstəkarın anadan olduğu gün həm də Üzeyir Hacıbəyliyə həsr olunmuş Beynəlxalq Musiqi Festivalının açılışı ilə əlamətdardır.

Heydər Əliyev Fondunun və Mədəniyyət Nazirliyinin təşkilatçılığı ilə təşkil olunan bu festival hər il sentyabrın bu günündə açıq elan edilir və 10 gün davam edir.

Üzeyir Hacıbəyli bəstəkar, alim, yazıçı, publisist, ictimai və siyasi xadim kimi çoxşaxəli fəaliyyəti ilə yanaşı, Şərqdə ilk operanın banisi kimi tanınan sənətkardır. Məhz onun fədakar əməyi sayəsində Azərbaycan milli opera sənətinin tarixi 110 il bundan öncə tamaşaya qoyulan “Leyli və Məcnun” operası ilə başlandı. Operanın ilk dirijoru Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev, rejissoru Hüseyn Ərəblinski olub. Məcnun rolunda ölməz sənətkar Hüseynqulu Sarabski, Leyli rolunda isə aşpaz şagirdi Əbdürrəhim Fərəcov çıxış ediblər. İlk tamaşa 1908-ci il yanvarın 12-də (25-də) Bakıda Hacı Zeynalabdin Tağıyevin teatrında oynanılıb.

Dahi Azərbaycan şairi Məhəmməd Füzulinin eyniadlı poeması əsasında hazırlanmış “Leyli və Məcnun” yalnız Azərbaycanın deyil, həm də Şərqin ilk operasıdır. Qoca Şərqin opera tarixi məhz bu gündən başlanıb. İlk operanın uğurlarından ruhlanan Üzeyir bəy bir-birinin ardınca “Şeyx Sənan” (1909), “Rüstəm və Söhrab” (1910), “Şah Abbas və Xurşidbanu”, “Əsli və Kərəm” (1912), “Harun və Leyla” (1915) kimi milli operalar yazıb.

Üzeyir Hacıbəyli yaradıcılığının zirvəsi “Koroğlu” operasıdır. “Koroğlu” təkcə Azərbaycan mədəniyyətində deyil, dünya operalarının sırasında əzəmətlə dayanan parlaq nümunələrdən biridir. “Koroğlu” operası Moskva tamaşaçılarını da məftun etmişdi. Taleyi uğurlu gətirmiş bu nəhəng əsər keçmiş sovet respublikalarının opera və balet teatrlarında dəfələrlə göstərilib.

 
Şərqdə ilk operetta janrının yaranması da Üzeyir Hacıbəylinin adı ilə bağlıdır. Dahi bəstəkarın ilk musiqili komediyası üç pərdədən ibarət “Ər və arvad”dır. Bu əsər Azərbaycanda musiqili komediyanın ilk nümunəsidir. Əsərin ilk tamaşası 1910-cu ildə olub. Rollarda H.Sarabski (Mərcan bəy), Ə.Ağdamski (Minnət xanım) və başqaları çıxış ediblər.

Müəllifin ikinci musiqili komediyası “O olmasın, bu olsun”dur. Əsərin ilk tamaşası 1911-ci ilin aprelində Bakıda olub. Sonralar musiqili komediya müxtəlif dillərə tərcümə olunaraq səhnələşdirilib.

Ölməz sənətkarın üçüncü və sonuncu musiqili komediyası “Arşın mal alan”dır. Bu operetta 70-ə yaxın xarici dilə tərcümə edilib, 100-dən çox teatrın səhnəsində oynanılıb. “Arşın mal alan” beş dəfə ekranlaşdırılıb, dəfələrlə qrammofon valına yazılıb. Bu musiqili komediya əsasında ilk bədii film 1916-cı ildə çəkilib. Bu, səssiz film olub.

Bu gün adını çox iftixarla qeyd etdiyimiz Üzeyir Hacıbəyli Azərbaycan musiqi mədəniyyəti tarixində yeni gəlişmə yollarının və milli bəstəkarlıq məktəbinin özülünü qoymaqla yanaşı, Azərbaycan musiqisi tarixində ilk opera, ilk musiqili komediya və bir sıra digər janrlarda ilk nümunələrin yaradıcısı kimi xatırlanır. Onun işıqlı xatirəsi xalqının qəlbində əbədi olaraq daim yaşayacaq.


Etiket:

Strategiya.az

Xəbərlər
21.10.2019

BMT-dən Azərbaycanda qadınlara qarşı zorakılıqla bağlı - BƏYANAT

21.10.2019

İstirahət günləri yol qəzalarında 5 nəfər ölüb

21.10.2019

Türkiyə XİN başçısı: “Suriya münaqişəsinin ancaq siyasi yolla həllinə inanırıq”

21.10.2019

Qoşunların təmas xəttində növbəti monitorinq keçiriləcək

21.10.2019

Azərbaycan nefti bahalaşıb

21.10.2019

Nainqqolandan raket kimi qol - Video

21.10.2019

Azərbaycanın 2020-ci il üzrə büdcə zərfi Milli Məclisə daxil olub

21.10.2019

Zakir Həsənov Çində bir sıra görüşlər keçirib

21.10.2019

Şagirdlərin elektron yerdəyişməsinə yenidən start verilir

21.10.2019

Mərkəzi Bank depozit hərracı keçirəcək - Məbləğ yüz milyon

21.10.2019

Silahlı ermənilər atəşkəsi 22 dəfə pozub

21.10.2019

Türkiyənin Suriya ilə sərhəd bölgələrindəki məktəblər daha beş gün tətilə buraxılıb

21.10.2019

Neft ucuzlaşır

21.10.2019

Oktyabrın 21-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri

21.10.2019

“Qalatasaray”da ciddi itki: “Real” ilə oynamayacaq

21.10.2019

Müdafiə nazirinin soyadını səhv yazan Tramp tvitini silməli olub

21.10.2019

Türk dünyası məktəblilərinin  tarixi mətbu orqanlardan biri- "Maarif" dərgisi

21.10.2019

ABŞ Suriyadakı aviabazasını bombalayıb

21.10.2019

Kadırov İŞİD terrorçularını qarşılamağa hazılaşır

21.10.2019

Pantomima Teatrı noyabr repertuarını açıqlayıb

21.10.2019

Badmintonçumuz beynəlxalq turnirinin qalibi olub

21.10.2019

Xocavənddə 2 ədəd top mərmisi tapılıb

21.10.2019

“Qarabağ”ın Avropa Liqasında rəqibi olan “Sevilya” minimal hesabla qalib olub

21.10.2019

MESAJ

21.10.2019

Çaylarda suyun səviyyəsi dəyişdi

21.10.2019

Şahmat üzrə “FIDE Grand Swiss 2019”un 10-cu turunun oyunları başa çatıb

20.10.2019

Leyla Abdullayeva: Azərbaycanda insanların fundamental hüquq və azadlıqları tam təmin edilir

20.10.2019

Yeni Azərbaycan Partiyası Bakı şəhərində icazəsiz yürüş və antikonstitusion çağırışlarla əlaqədar bəyanat yayıb

20.10.2019

“Qvardiola məşqçi kimi fenomendir, insan kimi isə...” – İbrahimoviç

20.10.2019

ABŞ Suriyadan çıxardığı hərbçiləri bu ölkəyə göndərəcək

20.10.2019

Klinton ağlını itirib – Donald Tramp

20.10.2019

Gələn il Azərbaycan manatının dollara məzənnəsi ilə bağlı PROQNOZ

20.10.2019

Milyarderlərdən yaxa qurtarmaq təklifi Zukerberqin xoşuna gəlmədi

20.10.2019

"Barselona"dan böyükhesablı qələbə, "Real" uduzdu

20.10.2019

Ermənistan silahlı bölmələri atəşkəsi 23 dəfə pozub

20.10.2019

Türkiyə və ABŞ razılığa gəldilər – Təhlükəsiz zona yaradılır

20.10.2019

Mərziyyə Məhərrəmova Avropa birinciliyindəki çıxışlarımıza start verdi

20.10.2019

Conson “Brexit”lə bağlı qərar verdi: Aİ-yə imzasız məktub yolladı

20.10.2019

Uşaq qidaları məhsullarının 95 faizinin tərkibində toksik metallar mövcuddur

20.10.2019

Rusiyanın “ən təhlükəli” hərbi gəmisi bəlli oldu

20.10.2019

“FIDE Grand Swiss 2019”: Şahmatçımız Nicat Abbasov 9-cu turu qələbə ilə başa vurub

20.10.2019

BŞBPİ: Əli Kərimli izahatı alındıqdan sonra buraxılıb

20.10.2019

Şirvanda 2 qadın itkin düşüb

20.10.2019

Polşa BMT-nin İnsan Haqları Şurasına üzv seçilib

19.10.2019

Radikal müxalifətin ikinci oktyabr iflası

19.10.2019

Azərbaycan xalqı onları artıq lazım olduqları yerə atıb, onlar arxivlərdədirlər

19.10.2019

"28 May", "Cəfər Cabbarlı" və "Xətai" stansiyalarının fəaliyyəti bərpa olunub

19.10.2019

BŞBPİ qanunsuz aksiya ilə bağlı məlumat yayıb

19.10.2019

UEFA “Real”ı bağışladı, kapitanı yox

19.10.2019

Azərbaycan kinosunun inkişafına ayrılan vəsait 5 dəfə artırılır