“The Jerusalem Post”: TANAP qaz kəməri Azərbaycanın geosiyasi əhəmiyyətini təsdiq edir

14:16 / 10.12.2019

Azərbaycan özünün Cənub Qaz Dəhlizi meqalayihəsini uğurla davam etdirir. Azərbaycan və Türkiyənin prezidentləri İlham Əliyev və Rəcəb Tayyib Ərdoğan noyabrın 30-da Türkiyənin Ədirnə vilayətinin İpsala qəsəbəsində TANAP qaz kəmərinin Avropa ilə birləşən hissəsinin açılış mərasimində iştirak ediblər.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə İsrailin nüfuzlu ingilisdilli “The Jerusalem Post” qəzetində dərc olunmuş “Qaz kəməri Azərbaycanın geosiyasi əhəmiyyətini təsdiq edir” sərlövhəli məqaləsində beynəlxalq münasibətlər üzrə tanınmış israilli ekspert Arye Qut yazıb. Bax: https://www.jpost.com/Opinion/Gas-pipeline-confirms-Azerbaijans-significance-610340.

Müəllif qeyd edib: “TANAP qaz kəməri sayəsində Türkiyə və Azərbaycan energetika sektorunda Avropa və Türkiyənin təbii qaza tələbatının ödənilməsi, həmçinin qaz məhsullarının müxtəlifliyinin təmin edilməsi üzrə özlərinin əvvəlki layihələrinin uğurlarının genişlənməsini davam etdirirlər. İki ölkə arasında energetika sahəsində, o cümlədən Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəməri və Bakı-Tbilisi-Ərzurum qaz xəttinin tikintisi üzrə həyata keçirilmiş layihələrə qoyulmuş bundan əvvəlki sərmayələr strateji biznesi inkişaf etdirəcək, eyni zamanda TANAP kəməri genişlənmədə davam edəcək”.

Məqalədə vurğulanır ki, Prezident İlham Əliyev deyib: ” TANAP tarixi layihədir. Bu gün biz XXI əsrin enerji tarixini birlikdə yazırıq. Bu tarix işbirliyi tarixidir, bu tarix sabitlik tarixidir. Enerji layihələrimiz bölgəmizə sabitlik gətirir. Bu layihələrdə iştirak edən bütün ölkələr, bütün şirkətlər fayda görür, xalqlar fayda görür. TANAP kimi nəhəng layihənin həyata keçirilməsi Türkiyə-Azərbaycan liderlərinin birgə güclü siyasi iradəsi nəticəsində mümkün olmuşdur.

Bu, birgə həyata keçirdiyimiz birinci layihə deyil. Biz bundan əvvəl - 2006-cı ildə Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəmərinin açılışını qeyd etdik. 2007-ci ildə Bakı-Tbilisi-Ərzurum qaz kəmərinin açılışını birlikdə etdik. Keçən il Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunun açılışını birlikdə etdik...Bu, onu göstərir ki, bizim təşəbbüsümüzlə irəli sürülən istənilən layihə həyatda öz əksini tapır. Çünki bunun arxasında düşünülmüş siyasət, güclü iradə və bizim qardaşlığımız dayanır”.

Arye Qut diqqətə çatdırır ki, TANAP təkcə enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsi baxımından deyil, həm də boru xəttinin keçdiyi ölkələrdə rifahın yaxşılaşdırılması nöqteyi-nəzərindən mühümdür. İsrailli ekspert yazıb: “ “Bu layihə Amerika Birləşmiş Ştatlarının və Avropa İttifaqının dəstəyi sayəsində regionda sülh və sabitlik işinə böyük töhfə verəcək. TANAP Cənub Qaz Dəhlizinin (SGC) mərkəzi və ən uzun hissəsidir. SGC-nin əsas məqsədi Azərbaycanın nəhəng Şahdəniz yatağını Cənubi Qafqaz boru kəməri (SCP), TANAP və Transadriatik boru kəməri (TAP) vasitəsilə Avropa ilə əlaqələndirməkdir. SCP Gürcüstan vasitəsilə Azərbaycandan Türkiyəyə keçir. TAP Yunanıstanda başlanır, sonra Albaniya və Adriatik dənizindən İtaliyaya çatır”.

Bundan başqa, Qutun sözlərinə görə, bu, Ermənistan üçün sadəcə pis xəbər deyil, hətta dəhşətli yenilikdir. Belə ki, rəsmi Yerevan bir daha əmin oldu ki, onlar daha bir yeni regional super layihəyə - bu dəfə TANAP qaz kəmərinə qoşulmaq imkanını itiriblər. “Bunun səbəbi ondan ibarətdir ki, regionda iqtisadi və geoiqtisadi iqlim Ermənistan deyil, qüdrətli və müstəqil Azərbaycan tərəfindən müəyyən edilir. Bundan başqa, Azərbaycanda açıq şəkildə bəyan edirlər ki, Ermənistan Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ və ona bitişik yeddi rayonunun işğalını davam etdirdiyi müddətdə təcrid olunmaqda davam edəcək. Ermənilər bu ərazilərdə bir milyondan çox azərbaycanlıya qarşı etnik təmizləmə siyasəti həyata keçirib, ciddi və qəddar hərbi cinayətlər törədiblər.

BMT-nin Təhlükəsizlik Şurası 1993-cü ildə 822, 853, 874 və 884 nömrəli dörd qətnamə qəbul edərək Azərbaycan ərazilərinin işğalını pisləyib, Azərbaycanın suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə, onun beynəlxalq hüquqda tanınmış sərhədlərinin toxunulmazlığına hörmət bəslədiyini təsdiq edib”, -deyə Arye Qut məqaləsində qeyd edib.

Ekspert vurğulayıb ki, 8,5 milyard dollar sərmayə qoyulmuş TANAP hər il Azərbaycandan Türkiyəyə 6 milyard kubmetr, Avropaya isə 10 milyard kubmetr qaz nəql edəcək. O əlavə edib: “Gözlənildiyinə görə, layihənin Avropa hissəsi artıq 2020-ci ildə fəaliyyətə başlayacaq. Hazırda TANAP layihəsinin dörd tərəfdaşı var. TANAP-ın səhmlərinin 58 faizi Cənub Qaz Dəhlizinə (SGC), 30 faizi Türkiyənin BOTAŞ neft-boru korporasiyasına, 12 faizi isə BP-yə məxsusdur. Bu yaxınlarda SGC səhmlərinin yeddi faizi Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkətinin (SOCAR) Türkiyə filialına verilib. Bu proqramın həyata keçirilməsi Avropa İttifaqının enerji təhlükəsizliyinin artırılması və “Qazprom” məhsullarından asılılığın azaldılması siyasətinin tərkib hissəsidir, layihə özü isə daha böyük ambisiyalı Nabucco qaz kəməri layihəsindən ayrılıb. TANAP kəməri Yunanıstandan Albaniyaya, daha sonra sualtı marşrutla İtaliyaya çatdırılmaq üçün 878 kilometrlik Trans Adriatic Pipeline (TAP) kəmərinə qoşulduqda bu boru kəmərləri üçlüyü TurkStream çəngəlini təşkil edəcək. 2019-cu ilin sonunda TurkStream qazı Qara Dəniz marşrutları vasitəsilə Türkiyəyə və Bolqarıstana çatdırılacaq. Məqsəd Varnadakı Bolqarıstan qaz qovşağına daxil olan TurkStream qazını Cənubi və Mərkəzi Avropa bazarlarına çatdırmaqdır.”

Qutun fikrincə, Azərbaycan Cənubi Qafqaz regionunda əməkdaşlığın mütərəqqi ikitərəfli formatlarının təşəbbüsçüsü və ya yaradıcısı kimi çıxış edən yeganə ölkədir. Azərbaycan ikitərəfli əməkdaşlıq əsasında üçtərəfli və hətta dördtərəfli formatlar üçün yol açıb.

Arye Qut daha sonra vurğulayıb: “TANAP qaz kəmərinin ilkin buraxıcılıq qabiliyyəti ildə 16 milyard kubmetrə bərabər olacaq. Altı milyard kubmetrı yaxın qaz Türkiyəyə, qalanı isə Avropaya nəql olunacaq. Aydındır ki, “böyük neft” dövründən sonra “böyük qaz” dövrünün başlandığı Azərbaycan üçün bu xoş xəbər ölkəyə investisiyalar, sanballı gəlirlər axınını və onun siyasi maraqlarını vəd edir.

TANAP Avropanın və Türkiyənin enerji təhlükəsizliyinə şərait yaradacaq. Bu layihə Avropanın enerji təhlükəsizliyinin şaxələndirilməsində Azərbaycanın dünyanın geosiyasi aktoru kimi əhəmiyyətini bir daha sübut və təsdiq edir. Azərbaycan müasir dünyanın əsas geosiyasi aktorları ilə konstruktiv və etimada söykənən münasibətlər qurub və onları inikas etdirib”.

Məqalə müəllifinin qənaətinə görə, Azərbaycan İsrailin strateji müttəfiqi kimi bu gün beynəlxalq arenada mühüm yerə malikdir və Cənubi Qafqazda öz geosiyasi mövqelərini qoruyub saxlamaqda və inkişaf etdirməkdə davam edir.

Tanınmış israilli ekspert “The Jerusalem Post” qəzetində dərc olunmuş məqaləsinin sonunda qeyd edib: “Təsadüfi deyil ki, Cənubi Qafqaz regionunda ümumi daxili məhsulun 80 faizi Azərbaycanın payına düşür. Prezident Əliyevin balanslaşdırılmış, praqmatik və çoxvektorlu xarici siyasəti göstərir ki, ölkə özünün dəqiq və aydın mövqeyini dünya ictimaiyyətinə çatdıra bilib. Bütün energetika layihələri Azərbaycanın neft-qaz strategiyasının həqiqətən geosiyasi və geoiqtisadi nəticələr verdiyini, möhkəm regional tərəfdaşlıq və qarşılıqlı fəaliyyəti dəstəklədiyini, həmçinin Azərbaycanın milli iqtisadiyyatını gücləndirdiyini göstərir”.


Etiket:

Strategiya.az

Xəbərlər
28.01.2020

Azərbaycanın səhiyyə naziri koronavirusla bağlı əmr imzaladı

28.01.2020

Prezident İlham Əliyev: Neftin qiymətinin bugünkü səviyyəsi həm istehsalçıları, həm də istehlakçıları qane edir

27.01.2020

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı

27.01.2020

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Rusiyanın “Rossiya-24” televiziya kanalına müsahibəsi

27.01.2020

AŞ PA-nın yeni sədri seçilib

27.01.2020

Azərbaycan və Ermənistan xarici işlər nazirlərinin növbəti görüşünün vaxtı və yeri məlum oldu

27.01.2020

Türkiyədə baş verən zəlzələ nəticəsində ölənlərin sayı 39-a çatıb

26.01.2020

Zəlzələ zonasından təxliyə edilən 105 vətəndaşımızdan 42-i Naxçıvana çatıb

26.01.2020

Zəlzələ zonasından Naxçıvana gətirilən tələbələr təyyarə ilə Bakıya yola salınacaq

25.01.2020

Prezident İlham Əliyev  tapşırıq verdi

25.01.2020

Prezident İlham Əliyev Rəcəb Tayyib Ərdoğana başsağlığı verib

25.01.2020

Ermənistan Azərbaycanın tarixi və mədəniyyət abidələrini “bərpa” etmək adı altında erməniləşdirmə siyasəti aparır - BƏYANAT

25.01.2020

Türkiyədə zəlzələ bölgəsində 922 nəfər yaralı var

24.01.2020

Elçin Əhmədov: Prezident İlham Əliyevin Davosdakı görüşləri Azərbaycanın yüksək beynəlxalq nüfuzunun əyani göstəricisidir

23.01.2020

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı

23.01.2020

Prezident İlham Əliyev “Swiss Re” şirkətinin ictimaiyyətlə əlaqələr üzrə sədri Veronika Skotti ilə görüşüb

23.01.2020

Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Mixail Qusmanı 70 illik yubileyi münasibətilə təbrik edib

23.01.2020

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı

23.01.2020

Davosda Prezident İlham Əliyev ilə OPEC-in baş katibi Məhəmməd Barkindonun görüşü olub

23.01.2020

Prezident İlham Əliyev Davos Dünya İqtisadi Forumunun “Strateji baxış: Avrasiya” mövzusunda panel iclasında iştirak edib 

22.01.2020

Prezident İlham Əliyevin Davosda Gürcüstanın Baş Naziri ilə görüşü olub

22.01.2020

Prezident İlham Əliyev Davosda BP şirkətinin baş icraçı direktoru Robert Dadli ilə görüşüb

22.01.2020

Azərbaycan və Polşa prezidentlərinin Davosda görüşü olub

22.01.2020

Davosda Prezident İlham Əliyev ilə OPEC-in baş katibi Məhəmməd Barkindonun görüşü olub

22.01.2020

Prezident İlham Əliyev Davosda Pakistanın Baş Naziri ilə görüşüb

21.01.2020

Azərbaycan Prezidentinin Davosda “Carlyle Group” şirkətinin həmtəsisçisi ilə görüşü olub

21.01.2020

Prezident İlham Əliyev Davosda “CISCO” şirkətinin icraçı vitse-prezidenti və baş maliyyə direktoru ilə görüşüb

21.01.2020

Prezident İlham Əliyev Davosda "VTB Bank"ın prezidenti ilə görüşüb

20.01.2020

Şəhidlərin xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edildi, hərəkət dayandırıldı

20.01.2020

Xalqımız 20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsini ehtiramla anır

20.01.2020

Prezident İlham Əliyevin rəsmi "Facebook" səhifəsində 20 Yanvar faciəsinin 30-cu ildönümü ilə bağlı paylaşım edilib (FOTO)

20.01.2020

Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva: 20 yanvar 1990-cı il Azərbaycanın tarixinə ən faciəli günlərdən biri kimi daxil olub (FOTO)

20.01.2020

Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva 20 Yanvar şəhidlərinin əziz xatirəsini yad ediblər

19.01.2020

Dağlıq Qarabağ Bölgəsinin Azərbaycanlı Icması 20 Yanvar hadisələrinin 30-cu ildönümü ilə əlaqədar bəyanat yayıb

19.01.2020

Prezidentin rəsmi "Facebook" səhifəsində 20 Yanvar faciəsinin ildönümü ilə bağlı paylaşım edilib - VİDEO

19.01.2020

Elçin Əhmədov: 20 Yanvar Azərbaycan tarixinə müstəqilliyə yol açan şərəf və qəhrəmanlıq salnaməsi kimi yazıldı

19.01.2020

Baş Prokurorluq sayt təsisçisi və baş direktoruna xəbərdarlıq edib

18.01.2020

Prezident İlham Əliyev: Azərbaycanın vahid və dayanıqlı dünyada rolu

18.01.2020

20 Yanvar – tariximizin qanlı və şanlı səhifəsi

17.01.2020

Azərbaycan və Ermənistan XİN rəhbərlərinin növbəti görüşünün VAXTI məlum oldu

17.01.2020

ABŞ konqresmeni 20 Yanvar faciəsinin 30 illiyi ilə bağlı bəyanat yayıb

16.01.2020

Deputatlığa namizədlərin qeydə alınması prosesi başa çatdı

16.01.2020

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı

16.01.2020

Zakir Həsənov tikintisi yekunlaşmaq üzrə olan hərbi obyektlərə baxış keçirib

16.01.2020

QMİ 20 Yanvar faciəsinin 30-cu ildönümü münasibətilə bəyanat yayıb

10.01.2020

Ağsu dolaylarında sürüşmə aktivləşdi - VİDEO

10.01.2020

Sabahın havası: Duman, çiskin, yağış

10.01.2020

Respublika fənn olimpiadalarının birinci mərhələsi başlayır - Tarix açıqlandı

10.01.2020

Nərminin qətlinə görə atasının sinif yoldaşı saxlanılıb - Əmisi danışdı

10.01.2020

KİV: Gürcüstanın Baş Naziri dəyişə bilər