Beyninizin necə işlədiyini bilirsiniz? - HEYRƏTAMİZ FAKTLAR

17:00 / 22.10.2018

Təbiət, yaradılış öz mükəmməlliyi ilə heyran etməyə davam edir. Dünyanın ən böyük sürprizi insandır. İnsanın ən izah edilməz orqanı isə onu idarə edən beyindir. Bəli, dünya alimləri uzun illərdir beynin sistematik fəaliyyəti ilə əlaqədar araşdırmalar aparsalar da, beynin necə işlədiyi sirrini aça bilməyiblər. Amma hər dəfəsində maraqlı faktlar aşkarlayıblar.

İnsan beyni ilə əlaqədar maraqlı faktları təqdim edirik:

"Beynin sadəcə 10 faizi çalışır"

İnsan beyni haqqında bu gün çoxsaylı miflər var. Ən çox eşitdiyimiz isə budur ki, insan beyni özündə olan potensialın yalnız 10 faizini aktivləşdirir. Bu barədə psixoloqlar, psixiatrlar, ekstrasenslər və s. hər kəs danışır. İnsan beyninin imkanlarının yalnız 10% -nin çalışması qəribə bəyanat olsa da, daha maraqlısı geridə neçə faiz passiv qalır. Bəs bunun səbəbi nədir? İsveç alimləri iddia edir ki, beyin özü-özünü müdafiə məqsədilə bunu edir. Beynin digər böyük hissəsi passiv şəkildə gizli guşədə qorunur. Bu o zaman işə düşür ki, hər hansı fövqəladə hal baş verir və insan təlaş içərisində olarkən qeyri-adi çıxış yolu tapır. Əslində, bu tamamilə normaldır. Sadəcə olaraq normal psixologiya altında insan beyni aktiv fəaliyyət göstərmədiyi üçün bu, digərləri üçün qeyri-adi, möhtəşəm görünür.

Müasir skanerlər vasitəsilə araşdırma aparan həkimlər insan beyninin tam olaraq 100 faizlik işlədiyini iddia edir. Beyinin müxtəlif funksiyaları insanların müxtəlif hərəkətlərindən asılı olaraq dəyişir. Biz gəzərkən beyinin hərəkətimizi tənzimlədiyi hissəsi aktiv fəaliyyətdə olur. Hətta yatarkən belə beyinin bir hissəsi fəaliyyətini davam etdirə bilər.

Beyin ölçüsü bəllidirmi?

Bəzən eşidirik deyirlər ki, hər kəsin ürəyi yumruğu qədərdir. Sizcə həcmi böyük olan beyin daha məsuliyyətlidir? İnsan ilə balina beynini müqayisə edən alimlər bunun əksini deyir. Onların fikrincə, insan beyni orqan olaraq belə müxtəlif ölçülərdə ola bilirsə, onun funksiyasını, aktivliyini ölçüləri ilə limitləmək doğru olmaz. Məsələn, müxtəlif insan beyinləri arasında XX əsrin görkəmli fiziki, nisbilik nəzəriyyəsinin banisi, kvant nəzəriyyəsinin və statistik fizikanın yaradıcılarından biri Albert Eynşteynin beyni standart ölçülərdən çox olub. Statistikaya əsasən insanların beyinlərinin çəkisi normal olaraq ondan daha azdır. Bunu Eynşteynin vəfatından sonra ailəsinin icazəsi olmadan beynini başından çıxaran həkim Tomas Stoltz Harvey demişdi. İllər sonra Eynşteynin oğlu Hans Albertdən icazə almaqla onun beynini tədqiq etməyə başlayan həkim, beynin hissələrini digər alimlərlə incələdikdən sonra onun normal insanın beyni ilə müqayisədə qeyri-adi hüceyrə quruluşuna malik olmasını elan etmişdi.

Yaşa görə, insan beyni zəif olur.

Bəzi sinir hüceyrələri bərpa edə bilməyəcək xüsusiyyətə malikdirlər. Bir qrup alim bu səbəbdən beyinin bütün hüceyrələrinin eyni bərabərdə çalışmadığını deyir. Buna səbəb insan dünyaya gələndə beyində olan bəzi hüceyrələrin sürətlə inkişafıdır. Bu səbəbdən bir qrup hüceyrələr özünü yeniləsə də, yaş həddi ilə bağlı yaşanan bir sıra xəstəliklərin artması özünü bərpa edə bilməyən hüceyrələrin məhv olması ilə əlaqəlidir. Sinir hüceyrələrinin problemi isə əksər hallarda böyüklərdən meydana gəlir. Yaşlandıqca insanların ağlını itirməsinə səbəb budur. Fəal zəka fəaliyyəti, sağlam həyat tərzi ilə məşğul olan, təbii qidalarla orqanizmi təmin edən insanlarda bu proses ləngiyir. Onlar dolğun yaşda da normal olaraq başqaları ilə ünsiyyət qura bilirlər, zəka oyunları oynaya bilirlər, nəinki zehni, hətta fiziki gücləri də onlara çalışmağa imkan verir. Məsələn, bir çox kəşflərə imza atan professorlar var ki, hətta 80 yaşlarında belə universitetlərdə gənc kadrlardan daha gözəl elmi məqalələr oxuyurlar.

Beynin işləməsi üçün oksigen və qlükoza vacibdirmi? Bu da əslində bir mifdir. Əslində isə alimlər düşünür ki, beynimiz üçün bizim nə yediyimizin elə də əhəmiyyəti yoxdur. Siz qarğıdalı unundan hazırlanmış yeməklər də yesəniz, bir kilo konfeti tək başına da yesəniz bədən özünə lazım olan qlükoza səviyyəsi tənzimləyəcək. Həddindən artıq qəbul edilən istənilən qida orqanizmdə, sağlamlıqda müəyyən fəsadlar yarada bilir. Şirniyyat istifadəsinə, xüsusilə də şəkər tozundan mümkün qədər imtina etmək sağlamlığınız üçün faydalıdır. Çünki, şəkərli diabetin əsasında şəkər tozu dayanır.

Beyində hər hissiyat orqanının öz hüceyrə qrupu var

İnsan beyni bədənin müəyyən bölgələrindən gələn siqnallarla oyanır. Əvvəllər elm adamları hər bölgənin eyni siqnalla beyinə ötürüldüyünü deyirdi. Lakin son araşdırmalar göstərir ki, görmə korteksi yalnız görmə qabiliyyəti ilə aktivləşir, eşitmə isə tam başqa. Bu əslində çox daha mürəkkəb prosesdir. Çünki bəzən görmə qabiliyyətini itirən şəxslərdə digər hissiyyatlar sürətlə inkişaf edir. Bəs bunu necə izah etməli? Beyin qəribə plastikadır.

Biz yatanda beyin dayanırmı?

Əslində bu doğru mif deyil. Tam əksinə. İnsan yatanda, istirahət edəndə beyin daha məsuliyyətlə çalışmağa başlayır. Beyin heç vaxt dayanmır. Gün ərzində alınan bütün məlumatlar beyin süzgəcindən keçirilir. Alimlər deyir ki, beynin içində xüsusi kitab rəflərini xatırladacaq bölmələr mövcuddur. Qəbul edilən informasiyalar yaddaşa bənzər bölgülərlə ötürülür. Daha sonra beyin yığılmış toksinlərdən təmizlənir. Real həyatda tamamilə əlaqəsiz mövzular arasında qəribə bir əlaqə yaranır. Gördüyünüz yuxular da bunun nəticəsidir. Heç bir şey təsadüfən baş vermir. Mendeleyevin kimyəvi elementlərin cədvəlini məhz yuxuda görməsi bir inqilabdır. Bu həqiqət bir daha sübut edir ki, insan yatan zaman beynində yuxu prosesindən əlavə isbat edilməsi çətin olan qeyri-adi dəyişiklik gedir.

Əjdaha beyinlər eyni anda neçə iş görə bilir?

Bu beyin haqqında deyilən ən gülməli miflərdən biridir. Çünki qətiyyən bu, elmi cəhətdən də mümkün deyil. Beyin eyni anda iki prosesi həll edə bilməz. Bir çoxları həqiqətən belə düşünürlər, amma bu real deyil. Sadəcə beyin düşündüyü istiqamətə yaxın olan bir digər məsələyə də anidən keçid edə bilər. Amma bu həlledici nəticələrə aid deyil. Bu isə bütün insanlarda mövcuddur. Məsələn, bir mobil telefonun beynini düşünün. Eyni anda ona iki prosesi əmr etmək mümkün olmur. Mütləqdir ki, bu ardıcıl baş versin. Əks təqdirdə sistem donur. İnsan beyni də belədir. Qeyri -adi bacarıqları ilə hər kəsi təəccübləndirən unikal şəxsiyyətlər isə tarix boyu olub və olacaq. Biz onları tez-tez çox işi eyni anda görə bilən əjdaha beyinlər adlandırırıq. Onlar eyni anda həm musiqiyə qulaq asır, həm şeir əzbərləyir, həm də kubik-rubik toplaya bilirlər. (publika.az)



Strategiya.az

Xəbərlər
18.11.2018

Nuşirəvan Məhərrəmli: Sona Vəliyeva öz ərizəsi ilə MTRŞ üzvlüyündən çıxıb

17.11.2018

Tramp: Fətullah Gülənin ekstradisiyası məsələsi hələlik müzakirə olunmur

17.11.2018

Tərtərdə “Sağlamlıq imkanları məhdud uşaqların I Regional Forumu keçirilib

17.11.2018

Direktor vəzifəsinə işə qəbul üzrə müsabiqənin imtahan mərhələsi başlayır

17.11.2018

Çeçenistanda naməlum qadın özünü partladıb

17.11.2018

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı

17.11.2018

Jan-Lük Retser: Fransanın BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələrinə və qüvvədə olan qaydalara riayət etməsi vacibdir

17.11.2018

Bakıda akrobatika gimnastikası üzrə Dünya Kubokunun açılış mərasimi keçirilib

17.11.2018

Azərbaycanda DƏHŞƏT: Ana doğduğu körpəsini öldürdü

17.11.2018

Palata Vergilər Departamentini yoxlayıb

17.11.2018

Bazar gününə HAVA PROQNOZU

17.11.2018

Fransa XİN: Rəsmi Paris özünü respublika elan etmiş Dağlıq Qarabağı tanımır

17.11.2018

Kürdəxanıda yolu keçən piyadanı maşın vurdu

17.11.2018

Heydər Əliyev Fondunun daha bir layihəsi – “Yeddi gözəl” sərgisi Moskvada açılır

17.11.2018

Məleykə Abbaszadə 11-ci sinif şagirdləri və valideynlərə müraciət etdi

17.11.2018

Bakının bu rayonu susuz qalacaq

17.11.2018

Kaliforniyada meşə yanğınları nəticəsində mindən çox insan itkin düşüb

17.11.2018

Rəsmi Bakı: Belə qərəzli addımlar Fransanın Minsk qrupunun həmsədri kimi üzərinə götürdüyü öhdəliklərlə bir araya sığmır 

17.11.2018

Polşadakı ermənilərdən təxribat: Azərbaycan diaspor təşkilatı hərəkətə keçdi

17.11.2018

Bakıda restoran yandı

17.11.2018

Sumqayıtda avtomobilləri qarət edən şəxslər saxlanılıb

17.11.2018

"Onlar status-kvonun qorunması üçün hər şeyi edirlər" - Hikmət Hacıyev

17.11.2018

Məhkum qardaşına narkotik keçirmək cəhdi baş tutmadı 

17.11.2018

Bakıda Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərində qeyri-qanuni fəaliyyətlərlə bağlı beynəlxalq konfrans keçirilir

17.11.2018

“İmtahanlarda ciddi dəyişikliklər olacaq” - Məleykə Abbaszadə

17.11.2018

On ayda dövlət büdcəsinin gəlirləri 18196,9 milyon manat, xərcləri 17769,9 milyon manat olub

17.11.2018

On ayda Bakı–Tbilisi–Ceyhan kəməri ilə 28,2 milyon ton neft göndərilib

17.11.2018

Ölkədə bir gündə 117 cinayət baş verib

17.11.2018

Neftin qiyməti bahalaşır

17.11.2018

Pensiya təyinatı və vergi ilə bağlı köklü dəyişikliklər olacaq - VİDEO

17.11.2018

Jan-Fransua Mansel: Saakyanın Fransaya səfəri qəbuledilməzdir

17.11.2018

Ermənistan silahlı qüvvələri atəşkəsi 30 dəfə pozub

17.11.2018

Şimali Koreya ABŞ vətəndaşını deportasiya edib

17.11.2018

Bir kvadrat kilometrə düşən əhalinin sayı 115 nəfər olub

17.11.2018

Həftənin ən gözəl qolları - Video

17.11.2018

İstirahət planlaşdıranlar, hava proqnozunu oxuyun

17.11.2018

Noyabrın 19-na dolların məzənnəsi müəyyən olunub

17.11.2018

Türkiyədə 723 terrorçu təhlükəsizlik qüvvələrinə təslim olub

17.11.2018

Azərbaycanda Milli Dirçəliş Günü qeyd olunur

17.11.2018

Türkiyəli ekspert: Parisin qeyri-adekvat siyasəti Fransanın ATƏT Minsk qrupunda iştirakını şübhə altına alır

17.11.2018

Millimiz Farer adalarına qarşı -Yenilənir

16.11.2018

Vergilər Nazirliyi kollegiyasının yeni tərkibi təsdiq edilib

16.11.2018

Prezident İlham Əliyev: Azərbaycanın Dünya Bankının “Doing Business” hesabatında 25-ci yerdə qərarlaşması aparılan islahatların məntiqi nəticəsidir

16.11.2018

Nəcməddin Sadıkov: İlk dəfə qoşunların idarə olunmasında avtomatlaşdırılmış sistemlər tam həcmdə tətbiq olunub 

16.11.2018

“Yollarda qalmışıq” – “Lənətlənmiş” sürüşmə zonasının sakinləri – VİDEO

16.11.2018

Diabet nədir və ondan necə qorunmaq olar?

16.11.2018

“Barselona”dan Neymar açıqlaması: "Pulu seçib bizi tərk edən futbolçular..."

16.11.2018

Gürcüstan MSK prezident seçkilərinin birinci turunun son nəticələrini açıqlayıb

16.11.2018

Avropa bankları ABŞ-ın təhdidindən ehtiyat edərək xüsusi mexanizmə qoşulmurlar

16.11.2018

Mərkəzi Bank 350 milyon cəlb edir