Müharibə şəraitində mediamız

12:20 / 17.07.2019

Milli Mətbuat günü ərəfəsində Azərbaycanın jurnalistika tarixinə, keçdiyi yola təkrar nəzər salıb oxucunu yormaq istəmirəm. Çünki bu barədə kifayət qədər danışılıb

Ancaq bəzi məqamları diqqətsiz buraxmaq olmur. Ümumiyyətlə, jurnalistikanın inkişafı cəmiyyətdə gedən proseslərin, dünyada baş verən qlobal hadisələrin və digər çox saylı faktorların təsiri nəticəsində mümkün olur. Ən əsası cəmiyyətdə baş verən inkişaf və yaxud durğunluq jurnalistikadan yan keçmir.

Bu günlərdə litvalı hərbi jurnalist Riçard Lapatislə söhbət zamanı maraqlı bir fikir eşitdim. O, hərbi jurnalistikadakı fəaliyyətini, səngərdəki işini insanlıq borcu kimi dəyərləndirir. Əslində Riçard haqlıdır. Öz komfortlu həyatını münaqişə bölgələrinə dəyişmək fədakarlıq və insanlıq borcudur.

30-40 ildən sonra junalistikada belə fədakarlıq qalacaq və yaxud qalmaycaq onu demək çətindir. İndi yaşlı və orta nəslin nünayəndələri həmin fədakarlıq ənənələrini bütün çətinliyə rəğmən qoruyub saxlayırlar. Maddi problemləri başlarından aşsa da öz qələmlərini və özlərinin qürurunu sındırmayaraq bu peşəni davam etdirirlər.

Ancaq getdikcə jurnalistikaya maraq azalır. BDU-nun jurnalistika fakültəsində təhsil almaq, qabiliyyət imtahanlarında iştirak etmək istəyənlərin sayı azalır. Bu ciddi məsələni etiraf edib üzərində düşünmək lazımdır. Bunun səbəbləri çoxdur. Ən başlıcası media iqtisadiyyatı ilə bağlıdır.

Media iqtisadiyyatı, reklam bazarı və ümumilikdə medianın təmərküzləşməsi ilə bağlı bir sıra yazılar yazaraq təkliflərimi dəfələrlə açıqlamışam. Yenidən həmin mövzuya qayıtmadan digər məqamlara nəzər salmaq istərdim.

Müşahidələr göstərir ki, jurnalist olmaq istəyən tələbələrin, müasir gənclərin jurnalistikaya baxışı fərqlidir. Tez bir zamanda mediada və yaxud televiziyalarda məşhurlaşmaq, yaxşı para qazanmaq və başqa istəklərini heç gizlətmirlər. Bəlkə də bu normal yanaşmadır.

Ancaq mövcud reallıqları, regionda və dünyada gedən prosesləri nəzərə almaq lazımdır. Jurnalist bioloji varlıq olmaqla bərabər, həm də sosial varlıqdır. Hazırda dünyanın heç bir regionunu müharibəsiz, münaqişəsiz, hətta terrorsuz təəssəvür mümkün deyil. Təbii ki, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi hər zaman medianın gündəmini zəbt edib. Unutmaq olmaz ki, hərbi əməliyyatlar zamanı medianın peşəkar davranışı həm Ordumuz üçün, həm də cəmiyyət üçün zəruridir.

Məlum məsələdir ki, müharibə yalnız səngərlərdə getmir. Bu gün internet məkanında, sosial şəbəkələrdə çox düşünülmüş informasiya müharibəsi gedir. Təbii ki, biz haqlı mövqeyimizi, əsl həqiqəti ortalığa qoymaqla bərabər erməni saxtakarlığını ifşa etməliyik. Çağdaş dünyamızda və mövcud şəraitdə gerçəyi ortalığa çıxarmaq, litvalı hərbi jurnalist Riçard Lapatisin təbirincə, jurnalistin insanlıq borcudur.

Bu gün KİV-lərdə, elektron mediada müharibə şəraitində jurnalistin davranışınn təkmiləşməsi ilə bağlı zəruri addımların atılmasına ehtiyac var. Münaqişəsinin davam etdiyi bir vaxtda hərbi hərəkətlərlə bağlı informasiyaların yayılmasında medianın həssas davranışı zəruri məsələdir. Heç şübhəsiz ki, dünyada müharibə şəraitində medianın davranışı və müxtəlif ərazilərdə gedən döyüşlər, münaqişə ocaqları haqqında verilən informasiyaların düzgün idarəolunması ilə bağlı beynəlxalq aləmdə müxtəlif metodologiyalar var. Belə məsələlərin tənzimlənməsi hüquqda əks olunub. Hərbi təcavüzlə üzləşən ölkə olaraq Azərbaycan tərəfi təbii ki, həmin hüquqa və media təcrübəsinə istinad etməlidir.

Biz media və QHT təmsilçisi olaraq bir neçə il öncə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında QHT-yə Dövlət Dəstəyi Şurasının layihəsi çərçivəsində müharibə şəraitində medianın davranışı mövzusunda 500 nəfər qht-media və ictimaiyyət nümayəndələri arasında 3 ay müddətində sorğu-araşdırma aparmışdıq. Səmimi etiraf etmək lazımdır ki, fikrini öyrəndiyimiz şəxslərin böyük əksəriyyəti hərbi jurnalistikanın ixtisaslaşmasını, bu sahədə peşəkarlığın artırılmasını, müxtəlif qanunlarda məhdudiyyətlərin tətbiqinin zəruri olduğunu açıqlayıblar.

Mənim şəxsi qənaətim hər zaman belədir ki, Azərbaycan mediasının ekstremal şəraitdə davranışını tənzimləmək məqsədilə hərbdən yazan jurnalistlər üçün maarifləndirici vəsaitlərin, kitabların çapı həyata keçirilməlidir. Jurnalistika ixtisaslaşmalıdır, yəni hərbdən yazan jurnalistlərin peşəkar səviyyədə formalaşması üçün kompleks tədbirlərin və QHT layihələrinin icrasına ehtiyac var. Müharibə şəraitində media ilə bərabər sosial şəbəkələrdə vətənpərvərlik ruhunu qaldırmaq üçün bu sahədə fəaliyyətlə məşğul olan ictimai qurumların davamlı koordinasiyasının təşkil olunması əhəmiyyətli ola bilər.

Nəhayət, yekunda onu demək istərdim ki, fədakar, öz peşəsini ləyaqətlə davam etdirən, heç zaman qələmini və qürurunu qırmayan jurnalistikanın qorunub saxanması, inkişafı üçün və həmçinin dövlətimizin strateji maraqları naminə medianın maddı texniki bazası zənginləşməli, medianın iqtisadiyyatı formalaşmalıdır.

Əkrəm Bəydəmirli


Etiket:

Strategiya.az

Xəbərlər
14.12.2019

Magistral yolda sürət həddi dəyişib

14.12.2019

İstirahət günlərində gözlənilən hava proqnozu

13.12.2019

Oqtay Gülalıyevin durumunda irəliləyiş müşahidə olunur

13.12.2019

XİN rəsmisi: Ermənistan xarici işlər naziri ölkədaxili neqativ reaksiyadan çox qorxur

13.12.2019

ABŞ səfiri Türkiyə XİN-ə çağırıldı

13.12.2019

Klopp “Liverpul”la 2024-cü ilə qədər müqavilə imzaladı

13.12.2019

Prezident İlham Əliyev "20 Yanvar faciəsinin 30-cu ildönümü haqqında" sərəncam imzalayıb

13.12.2019

Azərbaycan XİN: Bu qətnaməni qərəzli və hər hansı hüquqi əsası olmayan sənəd kimi qiymətləndiririk

13.12.2019

Türkiyə növbəti “S-400”ləri əldə etməyə çox yaxındır

13.12.2019

İş yerlərində bu qaydalara əməl edilməlidir - Agentlik

13.12.2019

Bu dəfə "Zlatan"ın ayağını kəsdilər

13.12.2019

Baş prokuror Sumqayıt şəhərində vətəndaşları qəbul edib

13.12.2019

Ermənistanın qeyri-konstruktiv yanaşması QDİƏT üzvərinin narazılığına səbəb olub

13.12.2019

İranın İnsan Hüquqlarının Müdafiəsi Mərkəzi BMT-nin hesabatına etiraz edib

13.12.2019

Baş Prokurorluq: Dövlət qurumlarının adından dələduzluq edən şəxslərin qanunsuz əməlləri ifşa olunub

13.12.2019

“EuroHome”da malları yanan sahibkarlara ŞAD XƏBƏR

13.12.2019

Ərdoğan bu ölkəni türkləşdirir – Sensasion iddia

13.12.2019

Məişət zorakılığına qarşı üçtərəfli memorandum imzalanacaq

13.12.2019

AFFA bugünkü iclasın qərarlarını - Rəsmən açıqladı

13.12.2019

Prezident İlham Əliyev Bakı gəmiqayırma zavodunda inşa olunmuş ilk tankerin istismara verilməsi mərasimində iştirak edib

13.12.2019

Avtobuslara qənim kəsilən sərnişinlər: Nəsə yeyib atır, cızır, sındırır... – VİDEO

13.12.2019

Türkiyə Prezident Administrasiyası: ABŞ Senatından keçən qondarma "erməni soyqırımı" ilə bağlı qətnamə layihəsi ikitərəfli əlaqələrin gələcəyini təhlükə altına alır

13.12.2019

Neftin qiyməti son 3 ayın maksimumuna yüksəlib

13.12.2019

Ötən gün törədilmiş 19 cinayətin üstü açılıb

13.12.2019

Əhməd Davudoğlu yaratdığı yeni partiyanı elan edib

13.12.2019

Sabah çiskinli yağış yağacaq

13.12.2019

Məktəblərdə nöqsanlara görə bir nəfər işdən çıxarıldı, yeddisinə töhmət verildi

13.12.2019

"Tarqovı"da insanlara bıçaqla hücum edən şəxslərin kimliyi məlum oldu

13.12.2019

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini aşağı saldı

13.12.2019

Mingəçevirdə saxta alkoqollu içkilər aşkarlandı

13.12.2019

Prezident İlham Əliyev Rusiyanın Həştərxan vilayətinin qubernatorunu qəbul edib

13.12.2019

Sabah daha bir ağacəkmə aksiyası keçiriləcək - Meşə fondu ərazisində

13.12.2019

Honkonq polisi kütləvi aksiyalara görə mükafatlandırıldı

13.12.2019

Şəmkirdə qadını qatar vurub öldürdü

13.12.2019

“Azeri Light”ın bir barrelinin qiyməti 70 dolları ötüb

13.12.2019

Boris Conson növbədənkənar seçkilərdə istədiyi nəticəni əldə etdi

13.12.2019

Avtomobildə at əti daşıyan şəxs saxlanılıb

13.12.2019

İran vətəndaşı sərhəddən 2 kq narkotik keçirməyə cəhd edib

13.12.2019

XİN: Belə haqsız qərarlar Türkiyənin bölgədə mənfəətlərini qorumaq hədəflərinə təsir etməyəcək

13.12.2019

Baş nazirdən sərəncam – Hakimiyyət orqanlarına tapşırıq verildi

13.12.2019

Fermerlərə əkinlə yanaşı, məhsul subsidiyası da veriləcək

13.12.2019

İtaliya ənənəvi espresso qəhvəsini UNESKO-nun mədəni irs siyahısına daxil etməyə hazırlaşır

13.12.2019

Cəbhədə atəşkəs pozuldu - 23 dəfə

13.12.2019

Dekabrın 13-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri

13.12.2019

Böyük Britaniyada parlament seçkilərində “exit poll”un nəticələri açıqlanıb

13.12.2019

Pentaqon yerüstü ballistik raketini sınaqdan keçirib

13.12.2019

Avropa İttifaqı Rusiyaya qarşı sanksiyaların müddətini uzatdı

13.12.2019

Dünya bazarlarında neft bahalaşıb

13.12.2019

Xələf Xələfov: "Belə insidentlər təxribat xarakterli deyil"

13.12.2019

Bu gün başa çatır