Şamaxı Məclis Məktəbinin Qori Müəllimlər Seminariyasında təhsil almış məzunlarından biri Mahmud bəy Polad bəy oğlu Mahmudbəyov (1863,Şamaxı-1923,Bakı) xatirələrdə

09:15 / 25.09.2019

Nazim Nəsrəddinov

Azərbaycan Respublikasının Əməkdar müəllimi

Avqustun 29-da "Kommunist" qəzetinin 100 yaşı tamam oldu. Siyasi yönünə baxmayaraq, bu mətbu orqan və onun davamı olan nəşrlər ölkənin ictimai fikir tarixini, daim nəzarətdə saxlanılan milli düşüncə tərzimizi öyrənmək baxımından diqqəti cəlb etmişdir. "Kommunist" qəzeti yazılı ədəbi dilimizin formalaşmasında həmişə aparıcı rol oynamışdır. Azərbaycan ziyalıları üçün bu qəzet düzgün leksik və orfoqrafik qaydalarının  istinad yeri olmuşdur.

Qəzetdə elmin bütün sahələrinə, o cümlədən pedaqoji irsimizə ciddi yanaşmalar müşahidə olunur.

Yubileyi ərəfəsndə qəzetdəki yazıları bir daha nəzərdən keçirdim.Vaxtiə üzünü köçürdüyüm bir yazını xatırladım.Axtarıb arxivımdən onu tapdım.Bu.,nekroloq janrında yazılmış,bu gün də pedaqoji irsimizin öyrənilməsində gərəkli olan qəmli bir xatirədir.

Bu yazı "Kommunist"in  16 mart 1923-cü il tarixli 21-ci nömrəsinin  5-ci səhifəsində dərc olunmuşdur. "Mahmud əmiyi xatırlarkən"adlı  nekroloqda    görkəmli pedaqoq , Zaqafqaziya Müəllimlər Seminariyasının 1883-cü il məzunu Şamaxılı Mahmud bəy Mahmudbəyovun  ölüm xəbərindən danışılır.Müəllifi indiyədək adını eşitmədiyim ixtisasca müəllim  olan Seyid BaharAxundzadədir. O vaxtlar qəzet Ruhulla  Axundzadənin redaktorluğu ilə 5 500 nüsxə tirajla çap olunmuşdur.

Yazı üslubuna,tarixi leksik normalarına  toxunmadan həmin xatirəni sizlərlə bölüşürəm.

Mahmud əmiyi xatırlarkən

Srağagün (14 mart 1923-cü il-N.N.) tam mənasilə ilə kəndi varlığını məktəb yolunda sərf edən qocaman müəllim Mahmudbəyovu qeyb etdik.

Qoca müəllim Mahmudbəyov 1883-cü ildən başlayaraq, Azərbaycanın müxtəlif və uzaq guşələrində  müəllimlik edərək,  nəhayət, Bakıda 3-cü şəhər məktəbini kəndi idarəsi altında  aparmışdır.

1919-cu sənələrdə Bakı Dairəsi Xalq Məktəbləri inspektoru təyin edilərək,Bakı dairəsi kənd məktəblərini  tərtib və nizama salmışdır.Həmin sənə birinci dəfə olaraq,  hökumət tərəfindən Bakıda açılmış pedaqoji  kursların kəndi idarəsi altında aparırdı.Həmişə müəllimlərə müsahibə təriqilə çocukları əlifba təlimi dairəsində təcrübə qazanmış məlumatlarını göstərirdi. 

1920-ci sənə qəza maarif  müfəttişliyinə  təyin olunub Abşeron yarımcəzirəsi kəndlərini piyada  bir surətdə dolaşraq,kəndliləri toplamaqla onlara məktəb ətrafında çalışmağa tövsiyə və təqdis (müqəddəs sayma-N.N.) edərdi.

Şu əqidə və xoşxəlqliyi  sayəsində kəndçilər ol dərəceyi-rəğbətələ Mahmud əmiyi  dinləyirdilər. 

Mahmud əmiyi Bakı dairəsində  maarifpərvər kəndçilər  və müəllimlər həpsi  tanıyırlar.Bu gün Mahmud əminin aradan getməsi Bakı maarifçilərinə  təsir etdigi kibi, Bakı dairəsinə   (də)  az təsir etməyir.Azərbaycanın uzaq və qaranlıq bucaqların  maarif ziyası saçan qoca  rəhbərimiz Mahmudbəyovun vəfatı ümum Azərbaycan kəndli kütləsi üçün  bir matəmdir.Bu zatı heç bir zaman unutmayıb, onun xüsusunda ümum Azərbaycan düşünməlidir.Zira xalq və kəndçi şairi Sabir  zəmanənin təhənnünləri (şiddətlə arzulamaları-N.N.) atında çaxotkalanıb, məhv olduğu kibi, atamız Mahmudbəyov da  çaxotkalanmış bir xəlq kəndçi müəllimi idi.

Bunu unutmayalım!

Müəllim: Seyid Bahar Axundzadə ".

***

P.S.Bunu da unutmayaq ki, M.Mahmudbəyov məllimliklə yanaçı, jurnalistlik fəaliyyəti ilə də ciddi məşğul olmuşdur.O, Azərbaycan uşaq mətbuatının görkəmli nümayələrindəndir. "Dəbistan"dan sonra M.Mahmudbəyovun redaktorluğu ilə  nəşrə başlayan  aylıq siyasi-ictimai,ədəbi pedaqoji uşaq jurnalı "Rəhbər " 1906-1907--ci illərdə Bakıda onun rəhbərliyi ilə işıq üzü görmüşdür.Hər nömrəsi 12 səhifə olan "Rəhbər"in cəmi 5 nömrəsi çıxmışdır:

 1906- N 1 (24.09.1906) - N 4 (23.12.1906 ;

1907 -N 5  (17.01).

M.Mahmudbəyov Azərbaycan məktəbliləri üçün bir sıra dərsliklərin də müəlifidir.Bu dərsliklər uzun müddət şagirdlərin elmi biliklərə yiyələnməsində, əxlaqi tərbiyəsində əhəmiyyətli  rol oynamışdır.


Etiket:

Strategiya.az

Xəbərlər
29.10.2020

AMEA Fəlsəfə və Sosiologiya İnstitutunun əməkdaşları şəhid ailələrini ziyarət etmişlər

29.10.2020

Düşmənin qüvvə və vasitələri məhv edilib (VİDEO)

29.10.2020

Dərslər 2 noyabrdan distant formada keçiriləcək - Rəsmi

29.10.2020

Dağlıq Qarabağın yaşayış məntəqələrinə raket və aviasiya zərbələrinin endirilməsi xəbəri yalandır - MN

29.10.2020

Düşmənin bir neçə istiqamətdə hücum etmək cəhdinin qarşısı alınıb - Anar Eyvazov

29.10.2020

Cəsədlərin Ermənistana təhvil verilməsi prosesi zamanı insident baş verməyib - Dövlət Komissiyası

29.10.2020

İşğaldan azad olunmuş ərazilərdə müvəqqəti xüsusi idarəetmə yaradılır - FƏRMAN

29.10.2020

Ceyhun Bayramov Qarabağda sülhməramlıların yerləşdirilməsi fikrinə münasibət bildirib

29.10.2020

AZƏRTAC-ın bir sıra əməkdaşlarına xidməti pasport veriləcək

29.10.2020

Azərbaycanda koronavirusa yoluxanların sayı 1000-i keçdi

29.10.2020

Baş Prokuror: Ermənistanın hərbi-siyasi rəhbərliyinin məsuliyyətə cəlb olunması vaxtı çox da uzaqda deyil

29.10.2020

Ermənistan Göygölü raket atəşinə tutdu, meşədə yanğın başladı - FHN

29.10.2020

Bərdənin qisası alındı: Bu şəhərdə dinc sakinləri atəşə tutan düşmən qüvvələri döyüş meydanında məhv edilib - VİDEO

29.10.2020

Prezident İlham Əliyev Rəcəb Tayyib Ərdoğana telefonla zəng edib

29.10.2020

Diplomatik nümayəndələrin də olduğu Tərtər rayonunun ərazisi atəşə tutulub

29.10.2020

Ermənistanın iki Su-25 təyyarəsi məhv edilib

29.10.2020

Azərbaycan HHQ-nin aviasiya vasitəsitələri bugünkü döyüşlərdə tətbiq olunmayıb - MN

29.10.2020

Ceyhun Bayramovun Cenevrə səfərinin vaxtı dəyişdirilib

29.10.2020

Düşmən Bərdə və Goranboy rayonlarının ərazisini atəşə tutub - MN

29.10.2020

Hikmət Hacıyev: Azərbaycan Ordusu düşmənin cavabını verir və onları iti qovan kimi qovuruq

29.10.2020

Ermənistan cəbhədə aldığı ağır məğlubiyyətlərin acısını dinc sakinlərdən çıxır

29.10.2020

Baş Nazir Əli Əsədov Türkiyənin Vitse-prezidenti Fuat Oktaya məktub ünvanlayıb

29.10.2020

Dünən Bərdəyə 144 ədəd bombacıq atılıb

29.10.2020

Geri çəkilməyə məcbur edilən düşmən məğlubiyyətinin əvəzini dinc sakinləri atəşə tutmaqda görür - MN

29.10.2020

Hikmət Hacıyev və xarici diplomatlar Bərdədədir 

27.10.2020

Azərbaycan Ordusu mülki əhalini atəşə tutmur - MN

27.10.2020

Baş Prokurorluq Bərdədə erməni terroru nəticəsində ölənlərin adlarını açıqladı

27.10.2020

Ötən sutka ərzində düşmən humanitar atəşkəs rejimini dəfələrlə pozub - Müdafiə Nazirliyi

27.10.2020

Ermənistanın ağır artilleriya zərbələri nəticəsində Bərdədə 5 fərdi evə ciddi ziyan dəyib - FHN

27.10.2020

Azərbaycan XİN Ermənistanın Bərdəyə raket hücumu ilə bağlı məlumat yaydı

27.10.2020

Qondarma rejimin "müdafiə naziri" belə məhv edildi (VİDEO)

27.10.2020

Dağlıq Qarabağ üzrə danışıqlarda istənilən ölkənin iştirakı üçün Bakı və Yerevanın razılığı vacibdir - Peskov

27.10.2020

Azərbaycanda koronavirus infeksiyasına 663 yoluxma faktı qeydə alınıb, daha 283 nəfər sağalıb

27.10.2020

Ermənistan işğal altında saxladığı ərazilərdə narkotik əkib-becərməklə məşğul olub - Nazir müavini

27.10.2020

Ermənistanda real sektor: real çöküş

27.10.2020

Müdafiə Nazirliyi: Tərtər şəhəri və rayonun kəndləri atəşə tutulur

27.10.2020

İlan qoşunu üzərində qələbə – Sona Vəliyeva yazır

27.10.2020

Ermənistan ərazisində sərhəd zastavasının vurulması yalandır - MN

27.10.2020

Azərbaycan ordusu cəmi bir ay ərzində 4 şəhər, 4 qəsəbə, 165 kənd azad edib - TAM SİYAHI

27.10.2020

Müdafiə Nazirliyi və Dövlət Sərhəd Xidməti birgə bəyanat yayıb

26.10.2020

DİN-dən müraciət: Təşvişə qapılmadan sayıqlığımızı bir an da olsa itirməməliyik

26.10.2020

Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva: Hər bir yeni qələbənin əldə edilməsi əsgərlərimizin qəhrəmanlığı, şücaəti, cəsarəti, igidliyi və mətanəti sayəsində mümkün olur

26.10.2020

MN: düşmən bölmələrimizi atəşə tutur

26.10.2020

Hikmət Hacıyev: "Növbəti dəfə humanitar atəşkəsin pozulmasına görə məsuliyyət Ermənistanın üzərinə düşür"

26.10.2020

Hikmət Hacıyev: Ermənistanın baş naziri yenidən yalan danışır

26.10.2020

Azərbaycan Ordusu atəşkəs rejiminə tam riayət edir

26.10.2020

Düşmən Tərtər rayonunu atəşə tutub

26.10.2020

Ermənistan yeni atəşkəs rejimini kobud surətdə pozdu

26.10.2020

ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrləri, Azərbaycan və Ermənistan xarici işlər nazirləri yenidən Cenevrədə görüşəcəklər

25.10.2020

Prezident İlham Əliyev: Qubadlı şəhəri və Zəngilan, Cəbrayıl rayonlarının bir neçə kəndi işğaldan azad olunub