Türkiyənin ədalət savaşı: "Sülh çeşməsi"ni qısqananlar

10:43 / 17.10.2019

Ankaranın Suriyanın şimalında hərbi əməliyyatlara başlamasına dünyanın böyük dövlətlərinin reaksiyası fərqli olub. Gah yol göstərir, gah hədələyir, gah da müəyyən şərtlər qoyurlar. Xüsusilə Amerikadan müxtəlif fikirlər səslənir. Hətta Donald Trampı milli qürur hissinin olmamasında suçlayırlar. Burada elə hesab edirlər ki, ABŞ-ın Türkiyəni "cəzalandırmağa" haqqı var. Digərləri Vladimir Putindən addım gözləyirlər. Bir başqaları isə Fransa və Böyük Britaniyaya ümid edirlər. Onların hamısının dərdi birdir: Türkiyənin terrorçulara qarşı apardığı həbi əməliyyatı pozmaq! Ancaq qəribədir ki, bu dairələr, nədənsə, Türkiyənin də böyük dövlət olduğunu və ən əsası, özünü müdafiə etdiyini "unudurlar". Əslində, unutmurlar, sadəcə, özlərini elə aparırlar.

Terrorla mübarizə: ikili standart mərəzi

Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin Suriyada Fərat çayının şərqində apardığı "Sülh çeşməsi" antiterror əməliyyatı dünyanı qarışdırıb. Böyük dövlətlərin məsələyə münasibəti isə geosiyasi kontekstdə çox maraqlıdır. Çünki ortaya indiyə qədər müxtəlif diplomatik ibarələr altında gizlənən məqamlar çıxır. Onlar göstərir ki, özünü dünyanın ən güclüləri sayanlar, əslində, özlərindən başqa kimsəni düşünmürlər. Onlar ədalətli və real siyasi mövqedən, təəssüf ki, çox uzaqdırlar. Əksər hallarda özlərini hakimi-mütləq kimi aparmağa çalışırlar. Başqalarına ağıl öyrətmək kimi absurd bir işə girişirlər. Reallıq isə tamamilə fərqli bir mənzərəni ortaya qoyur.

Öncə çox sadə bir suala cavab vermək lazımdır: Suriyada illərdir davam edən hansı proseslərə görə Türkiyə burada hərbi əməliyyat keçirmək fikrinə düşdü? Yəni Suriya Türkiyə ilə 900 kilometrdən çox ortaq sərhədi olan bir dövlət kimi hansı vəziyyətdədir, nələrlə üz-üzədir? Bu suala cavab axtarmayanlar Ankaranı "Suriyanı işğal etməkdə" günahlandırmağa çalışırlar. Obyektiv mənzərə belədir: Suriyada ABŞ, Rusiya, İngiltərə, Fransa, Almaniya, İran və digər dövlətlərin hərbi gücləri, bazaları vardır. Ən çox bazaya Amerika sahibdir. Rusiya böyük hərbi qüvvə ilə bir neçə hərbi baza qurub. İran yüzlərlə xüsusi hərbi dəstələri çoxdandır ki, Suriyada istifadə edir.

Bəs bu qədər kənar hərbi qüvvənin Suriyada nə işi var? Məsələn, hansı səbəblərdən İran və Rusiya öz insanlarının Suriyada öldürülməsinə razıdırlar? Maraq nədən ibarətdir? Eyni sualı amerikalılar, ingilislər, fransızlar və digərləri haqqında da vermək olar. Adı çəkilən ölkələr Suriyada bəlli bölgələrdə at oynadır və bir-birlərini Suriyanı işğal etməkdə ittiham edirlər. Məsələn, amerikalılar deyir ki, iranlılar çəkilib getməlidirlər, iranlılar deyirlər ki, əsl işğalçı ABŞ-dır. Bəziləri də Bəşər Əsədin ağzı ilə danışır və istədiyi yerə bomba atırlar. Kim öldü-öldü, onlar üçün fərq etməz, əsas odur ki, yeni silahları sınaqdan çıxara bilir və Suriyada "sakitlik yaradırlar". Hələb xaraba, Dəməşq darmadağın, 11 milyon suriyalı qaçqın, lakin sadalanan ölkələr Suriyanın sakitliyindən, münaqişənin siyasi yolla həll məsələsindən danışırlar.

Türkiyə 4 milyona yaxın suriyalı qaçqını ərazisində saxlayır və onlara 40 milyard ABŞ dolları həcmində xərc çəkib. Nə üçün? Suriyaya sülh gətirdiklərindən dəm vuran "supergüclər" neçə suriyalını saxlayır? Nəinki saxlamır, hətta Avropanın güclü sayılan ölkələri Fransa, Almaniya, Böyük Britaniya "onlar gəlməsin", deyə özlərini didirlər. Əcəba, Suriyada sülh yaratmaq beləmi olur? Sən suriyalını normal adam saymayacaqsan, ancaq Suriyada sakitliyin, sülhün olmasını istədiyindən bəhs edəcəksən! Hətta bəzi müsəlman ölkələr belə suriyalıları yaxına buraxmır! Amma iddiaları böyükdür. Özü də Suriya məsələsinin necə həll edilməli olduğunu "bilirlər"!

Gələk Türkiyəyə. İllərdir ki, Türkiyənin ərazisini Suriyadakı radikal cihadçı qruplar həm sərhədin o tərəfindən atəşə tuturlar, həm də ölkə ərazisində terror aktları törədirlər. İndi özlərini Suriyaya dayaq kimi göstərən ölkələr isə sözdə təəssüflənməkdən başqa heç bir iş görmədilər. Onlar həmin hadisələrə görə Suriyada antiterror əməliyyatı keçirmədilər. Özlərini elə apardılar ki, sanki dinc Türkiyə vətəndaşlarını qətlə yetirmək qəhrəmanlıqdır. Üstəlik, Türkiyəni hədəf alan terrorçulardan ABŞ, Rusiya, Avropa silahları çıxırdı. İndi də belədir. Heç bir dəyişiklik yoxdur. PKK-lı terrorçular fəxr edirdilər ki, Amerika onlara silah verib. "Kalaşnikov" da terrorçuların ən çox istifadə etdikləri "klassik silahdır".

Sülh və ədalət naminə: türk ordusunun missiyası

Belə bir vəziyyətdə Ankara nə etməli idi? Əlbəttə, özünü müdafiə etməlidir. Hərbi əməliyyat bunun üçündür. Ancaq "böyük dövlətlər" yenə də ədaləti unudurlar. Onlar indi də "müdrikdirlər"! Biri Türkiyəyə hədə gəlir ki, "çəkdiyim xətti keçsən, vay halına", o birisi Aşqabaddan səslənir ki, "əmin deyiləm ki, türklər İŞİD-ə nəzarət edə bilsinlər"! Biri deyir ki, Türkiyənin hərbi əməliyyatına səs vermirəm (heç vermə!), digəri söyləyir ki, "Suriyanın ərazi bütövlüyü zərər görməməlidir"! Əgər belə ağıllı, güclü, ədalətli və qətiyyətlisinizsə, bir neçə ildir nə üçün nə İŞİD-dən yaxa qurtara, nə də Suriyanın ərazi bütövlüyünü təmin edə bilirsiniz?! Amma başqasına yol göstərməyə çalışırsınız. Hələ Suriya ilə heç bir sərhədinizin olmadığı reallığını demirik.

İndi Türkiyə bütün bunların fonunda konkret addımını atır. Ankara Suriyanın müəyyən ərazisində olan və ona birbaşa təhdid yaradan terror qruplarına qarşı hərbi əməliyyat keçirir. Proseslər göstərir ki, doğrudan da, terrorçular çox qəddarlıq edirlər. Onlar dinc insanların arxasında gizlənərək Türkiyədə yaşayan insanları qətlə yetirir və hərbçiləri şəhid edirlər. Türkiyənin əyalətlərinə atılan raketlər artıq on səkkiz dinc sakinin həyatına son qoyub. Hazırda daha neçə günahsızın qətlə yetirildiyi məlum deyil. Bundan başqa, hərbi əməliyyatın keçirildiyi ərazilərdən olan Tel Abyadın kəndlərindən birində gizlənən terrorçular Suriya milli ordusunun dörd əsgərini şəhid ediblər.

Görəsən, terrorçular Amerikada və ya Avropada bir körpəni qətlə yetirsələr, onlar necə reaksiya verəcəklər? Təbii ki, var gücləri ilə terrorçulara qarşı müharibəyə başlayacaqlar. Elə indi də bu ölkələrin KİV-lərində neçə terrorçunu məhv etdiklərini kəskin dillə yazılar. D.Tramp bir neçə gün öncə qürurla yazdı ki, Üsamə ben Ladenin oğlunu öldürüblər. Avropa mətbuatı da tez-tez informasiya yayır ki, filan qədər İŞİD-çini məhv ediblər. Lakin bunların heç birində nə insan haqlarından danışır, nə də mənfi söz deyirlər. Heç Türkiyə də xəbərdarlıq etmir ki, Amerika və ya Avropada hədlərini aşmasınlar, dinc sakinləri qətlə yetirməsinlər. Çünki Ankara terrorun nə bəla olduğunu yaxşı bilir və ədalətli davranır. Digərlərinin də eyni cür davranması zamanı gəlməyibmi?

Bunlar bir yana, bir sıra dairələr özlərini çox zora salırlar. Onlar tələb edirlər ki, Türkiyəyə qarşı hərbi əməliyyatlara başlasınlar. Türklərin "dərsini versinlər". D.Trampın qüruru yoxdur! Qərb öz marağını niyə qorumur? Fransa və Böyük Britaniya isə Türkiyə məsələsini BMT Təhlükəsizlik Şurasının müzakirəsinə çıxarıblar. Onlar Türkiyəni dayandırmaq üçün BMT-dən sənəd tələb ediblər. Kiçik bir müqayisə aparaq.

Fransa ATƏT-in Minsk qrupunda həmsədr dövlətlərdən biridir və guya Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin sülh yolu ilə həllində vasitəçilik edir. Ancaq bu "sülh qaranquşu" bir dəfə də olsun işğalçı Ermənistandan zəbt etdiyi ərazilərdən çıxmağı tələb edibmi? Və yaxud BMT TŞ-nin qəbul etdiyi məlum qətnamələrin yerinə yetirilməsi üçün hansı konkret addımı atıb? Niyə BMT TŞ-də Ermənistanın həmin təşkilatın sənədlərini yerinə yetirmədiyinə görə, müzakirəyə çıxarılmasına çağırmayıb? Zərrə qədər də etməyib, əksinə, Ermənistana hər fürsətdə dəstək verib, yardımlar göndərib. Hətta Frankofoniya təşkilatının tədbirini İrəvanda keçiriblər və orada Emmanuel Makron ifadə etdi ki, "ermənilərlə fransızlar qohumdurlar"! Lakin Paris tələm-tələsik BMT-də "Türkiyəni durdurun", deyə dünyaya səslənir.

Dünya həqiqətən də "beşdən böyükdür". Ancaq bu "beşlik" dünyanı çox qarışdırır, insanları çaşdırır. Türkiyə bu ehkamı dağıtmış kimi görünür. "Sülh çeşməsi" həm də dünyaya bir cəsarət örnəyi olur. Türklər tarixdə növbəti dəfə sübut edirlər ki, onlar yenilməzdirlər, çünki ədalətlidirlər. Türkiyə haqlı və ədalətli savaşı ilə dünyanın bütün məzlumlarına güc verir.

Hələlik, türk ordusu qarşısına qoyduğu hədəfə doğru irəliləyir – terrorçular məhv edilir! Ancaq qarşıda çox uzun yol vardır. Nəzərə almaq lazımdır ki, xaricdən minlərlə terrorçunu silahlandırıblar. İndi onları xilas etməyə çalışırlar. İstəyirlər ki, birtəhər türk əsgərinin əlindən alıb, kənara çəksinlər. Bunu etsinlər ki, bir neçə il sonra indiki kabus yenidən yaşansın. Müsəlmanlar bir-birini qırsınlar, ondan dividendi isə "supergüclər" götürsünlər!

Bir zamanlar Frensis Fukuyama "tarixin sonu" ifadəsini işlətmişdi. Bu olmadı. Tarix davam edir. Ancaq tarixdəki pisliklərin, ikili yanaşmanın və ədalətsizliyin sonu gələ bilər. Qərb, heç olmasa, bunu etsin!

Newtimes.az


Etiket:

Strategiya.az

Xəbərlər
18.02.2020

Bakıda koronavirusa görə karantinə götürülən 2 tələbə evə buraxıldı

18.02.2020

Dərsliklərin və təhsil sənədlərinin hazırlanması üçün tender elan edildi

18.02.2020

Elmar Məmmədyarov Albaniya üçün Beynəlxalq Donorlar Konfransında iştirak edib

17.02.2020

Elçin Əhmədov: XX əsrin sonunda Ermənistanın Azərbaycana təcavüzü – Qaradağlı soyqırımı Xocalıya gedən yolun başlanğıcı idi

17.02.2020

Professor Əli Həsənov: “Prezident İlham Əliyev millətimizin qürur yeridir”

17.02.2020

Mülazim Pahsa: Ermənistanın baş nazirinin inkarçılıq cəhdləri onun düşdüyü vəziyyəti daha da ağırlaşdırdı

17.02.2020

Çində yeni növ koronavirusdan ölənlərin sayı 1770 nəfərə yüksəldi

16.02.2020

Prezident İlham Əliyev növbəti dəfə Ermənistanın baş nazirinə beynəlxalq hüquqdan və tarixdən əsl dərs keçdi

16.02.2020

Prezident İlham Əliyev: Dağlıq Qarabağda heç bir erməni tarixi irsi yoxdur

16.02.2020

Prezident İlham Əliyev: Minsk qrupunun həmsədrləri Ermənistana izah etməlidirlər ki, Dağlıq Qarabağ Ermənistan deyil

16.02.2020

İranlılar Həştərxan logistika habının perspektivlərini yüksək qiymətləndiriblər

16.02.2020

 Prezident İlham Əliyev: Əgər siz kiməsə nəsə verirsinizsə, bu, o deməkdir ki, həmin o nə isə sizə məxsus olub

14.02.2020

Türkiyə Suriyanın qondarma “erməni soyqırımı” barədə qətnaməsini qınayıb

14.02.2020

Məşğulluq Strategiyasının həyata keçirilməsinə dair Tədbirlər Planı təsdiq edilib

13.02.2020

Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva yunan-Roma güləşi üzrə milli komandanın üzvlərini təbrik edib

13.02.2020

NATO Türkiyəyə dəstək verəcəyini açıqladı

13.02.2020

Qazaxıstan “Sibirin gücü-2” qaz kəmərinin ölkə ərazisindən keçməsini Rusiyaya təklif edib

13.02.2020

Azərbaycan Prezidenti: Parlament seçkiləri bir daha onu göstərdi ki, bizim niyyətimiz demokratik inkişafın təmin edilməsidir

12.02.2020

Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan artıq enerji təminatçısına çevrilib

12.02.2020

Koronavirus şübhəli daha bir nəfər evə buraxıldı

12.02.2020

Ermənistan XİN-in son bəyanatı iki ölkə əhalisinin sülhə hazırlanması fikri ilə tam ziddir

12.02.2020

Koronavirusa qarşı peyvənd 2021-ci ildə hazır ola bilər

11.02.2020

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı

11.02.2020

Azərbaycana təhlükəli xəstəliklər üçün xüsusi dərmanlar gətirildi - RƏSMİ

11.02.2020

XX əsrin sonunda Ermənistanın Azərbaycana hərbi təcavüzünün genişlənməsi - Malıbəyli və Quşçular faciəsi

11.02.2020

"Kaspi" TŞ-nin direktoru: “Məktəb də, valideyn də texnologiyadan asılı vəziyyətə düşüb”

11.02.2020

Cənubi Qafqaz: geosiyasi proseslərin yeni trendləri

11.02.2020

Aİ-nin sənədində ərazi bütövlüyü məsələsi: müsbət addımla yarımçıq obyektivlik arasında

11.02.2020

Milli kimlik konsepsiyası: nəzəriyyə və təcrübə

10.02.2020

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı

10.02.2020

Azərbaycanda parlament seçkilərinin ilkin nəticələri açıqlandı - SİYAHI

09.02.2020

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Birinci xanım Mehriban Əliyeva 6 saylı seçki məntəqəsində səs veriblər

09.02.2020

Azərbaycanda parlament seçkilərinə start verildi

08.02.2020

Sabah qar yağacaq, şaxta olacaq

08.02.2020

BŞİH kəskin hava şəraiti ilə bağlı əhaliyə xəbərdarlıq etdi

08.02.2020

Mövlud Çavuşoğlu: "Dostluq" ordenini almaqdan şərəf və qürur duydum

08.02.2020

Umayra Tağıyeva: Bu dəfə hava daha soyuq olacaq

06.02.2020

Prezident İlham Əliyev: Heç bir kənar qüvvə nə Türkiyəyə, nə Azərbaycana təsir edə bilməz

05.02.2020

Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Əlibaba Məmmədovu 90 illik yubileyi və "Şərəf" ordeni alması münasibətilə təbrik edib

04.02.2020

"Azərbaycan dövləti yardım ayırırsa, "Kaspi" qəzeti niyə bu yardımı almasın?"

04.02.2020

Prezident İlham Əliyev Vasif Talıbova “Şərəf” ordenini təqdim edib

04.02.2020

“KİV DF-nin “Kaspi”ni dövlət yardımı alan qəzetlərin siyahısından çıxarması ədalətsiz qərardır” - Sona Vəliyeva

04.02.2020

Prezident İlham Əliyev: Bu biabırçı faktlar təkrarlanarsa, heç kim cəzadan yaxa qurtara bilməyəcək

03.02.2020

Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan bu illər ərzində kosmik dövlətə çevrilib

03.02.2020

Prezident İlham Əliyev Polad Bülbüloğluna “Heydər Əliyev” ordenini təqdim edib

03.02.2020

“Heydər Əliyevin portretinin yanında Gülənin şəkli asılmamalıdır” – Əli Həsənovdan etiraz

03.02.2020

Prezident İlham Əliyev regionların 2019-2023-cü illərdə sosial-iqtisadi inkişafı Dövlət Proqramının icrasının birinci ilinin yekunlarına həsr olunan konfransda iştirak edib (YENİLƏNİB)

02.02.2020

Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Azərbaycan gənclərini təbrik edib (FOTO)

01.02.2020

Fələstin üçün Tramp planı: "Əsrin razılaşması"nın başlıca məqamları

31.01.2020

İSESKO-nun İcraiyyə Şurasının 40-cı sessiyasında bir sıra mühüm qərarlar qəbul edilib