Erməni vandalizmini tarixi faktlarla faş edən nəşr - Fotolar

09:29 / 22.11.2019

Özbəkistan tarixçisi Şuhrat Barlasın "Daşnaklar Fərqanədən Qarabağa qədər» kitabı təqdim olundu
 
«Bolşeviklərin terroru nəticəsində Türküstanda milyonlarla insan qətlə yetirilib. Həmin qırğınlarda erməni daşnakların rolu böyükdür. Dinc əhalinin vəhşicəsinə qətlə yetirilməsi əsl terror, etnik təmizləmə və soyqırımıdır».«Kaspi» qəzeti, "Kaspi” Təhsil Mərkəzi və Azərbaycan Mətbuat Şurasının təşkilatçılığı ilə Özbəkistan tarixçisi, publisist və ictimai xadim Şuhrat Salamovun (Barlas) «Daşnaklar Fərqanədən Qarabağa qədər» kitabının təqdimatında səslənən bu fikirlər erməni daşnaklarının həyata keçirdiyi soyqırımının tarixi faktlarla sübuta yetirildiyini bir daha diqqətə çatdırdı.
Tanınmış alimlər, ictimaiyyət nümayəndələri və jurnalistlərin qatıldığı tədbirdə təqdim olunan kitab, Azərbaycanın Özbəkistandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Hüseyn Quliyevin təşəbbüsü, ailəsi 1937-ci ildə Naxçıvandan Qazaxıstan və Özbəkistana sürgün edilmiş Mehdi Məmmədovun maliyyə dəstəyi ilə işıq üzü görüb.
Qeyd edək ki, yeni nəşr əvvəlki nəşrlərdən siyasi-hüquqi problemləri və tarixi faktları daha əhatəli çatdırması ilə fərqlənir.
Azərbaycan Mətbuat Şurası sədrinin müavini Ümid Rəhimoğlu qeyd etdi ki, əslində «Daşnaklar Fərqanədən Qarabağadək» ensiklopedik məlumat kitabıdır: "Qafqazlardan Orta Asiyaya qədər erməni vandalizminin nişanələri bu kitabda öz əksini tapıb. Onların törətdiyi qanlı hadisələrin nümunələri kitabda əhatəli yer alıb”. Ü.Rəhimoğlu qeyd etdi ki, kitabın müəllifi Şuhrat Barlas demək olar ki, Azərbaycanda hər kəsə tanışdır: "Müəllif bu kitabı ərsəyə gətirmək üçün arxivlərdə çalışıb. 300-ə yaxın mənbədən istifadə edib. Bu da kitabın sanballılığını artırır. «Daşnaklar Fərqanədən Qarabağadək» kitabı dərin tədqiqat işidir”.
"Kaspi” Təhsil Şirkətinin təsisçisi Sona Vəliyeva qeyd etdi ki, erməni daşnaklarının törətdiyi faciənin Özbəkistanda və ya Azərbaycanda baş verməsinin fərqi yoxdur: "Bu, kökü, soyu, ruhu, inancı bir olan millətin başına gətirilən faciədir. Ona görə, "bizim faciəmiz” deyə müraciət edirəm”. S.Vəliyeva qeyd etdi ki, "Bu qırğınlar bizə qarşı niyə törədilib?” sualı kitabdan haqlı olaraq keçir. Belə ki, müəllif bu suala cavab axtarır və özü də cavab verir: "Çünki böyük bir xalq və böyük bir ruhun daşıyıcısı olduğumuz, tarixə böyük bir mədəniyyət bəxş etdiyimiz, dünyanın ən sayılıb-seçilən xalqı olduğumuz, bəşər mədəniyyətinə verdiyimiz töhfələrin say və miqyas etibarı ilə zənginliyi üçün bizi gözü götürməyənlər var. Biz, inanclarımızın bir olduğu, tarixə böyük dühalar bəxş edən iki xalqıq. Bəşəriyyət tarixində bir də belə böyük xalq kimi təqdim olunmayaq, bizim analar bir də belə böyük oğullar dünyaya gətirməsin deyə, bu qırğınları törətdilər. Ancaq biz ulu Dədə Qorqudun dediyi kimi, artacağıq, yaşayacağıq, minlərlə belə övladlar dünyaya bəxş edəcəyik”. S.Vəliyeva qeyd etdi ki, Fərqanədən başlayan və Özbəkistanın müxtəlif yerlərində olan o hadisələrdə qətlə yetirilən minlərlə insanlar, sonda onların izlərinin itirilməsi üçün vəhşiliklə yandırılması dəhşətli hadisələrdir. Zaman təkrarlanır. Orda basdırılanlar sanki Qubada zühur edib. Özbəkistanın həmin hissələri qazılsa, kütləvi məzarlıqlara rast gələcəyik. Dünyanın o böyük dövlətləri sanki kardır, kordur, bu hadisələri görməzdən gəlirlər. Bu faciələr sonradan Qarabağda, Xocalıda törədilib. Bunlar yaxın bir dövrün hadisələridir. Ancaq dünya bu cür hadisələrə susur. Amma bu gün bizim başımıza gələn o hadisələr sanki onların özünə qayıdır. Ermənilər törədikləri qətliamlara görə, tarix qarşısında cavab verməli olacaqlar”.
S.Vəliyeva tövsiyə etdi ki, bu kitabın tirajını artırıb bütün ali məktəblərə yaymaq lazımdır: "Bizim” düşüncəsindən çıxış edərək başımıza gələn faciələri yetişən gəncliyimiz öyrənməlidir. Ona görə bilməlidir ki,  bu faciələr bir də təkrarlanmasın. Bu tarixi böyüyən gəncliyimiz yaxşı öyrənməlidir. İstərdim ki, bütün universitetlərdə bu kitabın təqdimatı keçirilsin. Çünki bu, bütövlükdə türk dünyasına qarşı yönəlmiş bir faciədir. Özbəkistanda da, Qarabağda da baş verən faciələr bizimdir. Orda qətlə yetirilən o körpələr, günahsız insanlar, eləcə də burda baş verən oxşar faciələr də bizimdir. Başımıza gələn faciələrin arxasında həmişə böyük qüvvələr durur. Ona görə, düşünürəm ki, faciələr unudulmamalı, onları törədənlərə qarşı qınaq və məhkəmə tələbimiz olmalıdır. Onlar tarix və o günahsız insanların ruhu qarşısında cavab verəmlidirlər”.
S.Vəliyeva kitabın ərsəyə gəlməsində xidməti olanlara təşəkkürünü bildirdi: "Bu kitabın ərsəyə gəlməsində Kökü Naxçıvana bağlı, Özbəkistanda doğulmuş, ancaq Qazaxıstana sürgün olunmuş ailənin övladı olan və hazırda orada yaşayan Mehdi bəyi xatırlamaq istəyirəm. O, kitabın 18 min tirajla işıq üzü görməsinin maddi dəstəkçisidir. Biz bu cür Azərbaycan oğlu ilə qürur duyuruq”.
Daşkənddəki Heydər Əliyev Mədəniyyət Mərkəzinin rəhbəri Samir Abbasov qeyd etdi ki, xalqımızın başına gələn faciələri, soyqırımı dünya xalqlarına çatdırmaq üçün bu kitab gözəl mənbədir: «Artıq bir neçə ildir ki, Şuhrat Salamovla birlikdə çalışırıq. Əsas odur ki, o, özündən sonra bir nəsil yetişdirib. Müəllifin bu tədqiqat işinin əsas məğzi odur ki, ilk dəfə olaraq daşnakların Qafqazlarda həyata keçirdiyi soyqırımı siyasəti tarixi faktlara əsaslanaraq açılıb. Özbəkistan Sovet Ensiklopediyasında daşnakların aqressiyaları nəticəsində 500 insanın öldürüldüyü göstərilir. Ancaq Şuhrat Salamovun faktları əsasında artıq 700 minə yaxın insanın qətlə yetirildiyi faktlarla qeyd olunub”. S.Abbasov qeyd etdi ki, 1918-ci ildə baş verən hadisələr Türküstandan başlayaraq mart soyqırımı kimi Bakı qəzasında, Şamaxıda paralel olaraq xalqımıza qarşı törədilmiş cinayətdir: "Bu hadisələrin analizini verən Şuhrat bəy  Türküstan, Azərbaycan, müsəlman və türkdilli ölkələrin daşnakların bu cinayətlərinə məruz qaldığı qənaətinə gəlib: "Müəllif bizim milli etnik kökümüzün bir olmasını əsas göstərir. Müəllif xüsusilə ermənilərin cinayətlərini, terrorist fəaliyyətlərini geniş işıqlandırıb və «Gülüstan» sülh müqaviləsindən sonra Qafqaza, xüsusən ermənilərin Azərbaycana, habelə 300 min erməninin Avropaya köçürülməsini tarixi faktlarla sübut edib. Ermənilərin iddia etdiyi kimi bunun soyqırımı olmadığını, sadəcə onların köç etdiyini sübut edib».
Nəşrin məsul redaktoru, professor Oleq Kuznetsov müəllifin həqiqətən ortaya sanballı tədqiqat əsəri qoyduğunu qeyd etdi: "Aydın məsələdir ki, ermənilər şərəfsiz adamların əlləri ilə özlərinin Orta Asiyada müsəlmanlara qarşı törətdikləri cinayətləri ört-basdır etmək istəyirlər. O baxımdan, özbək alim Şöhrət Barlasın yazdığı bu kitab çox önəmlidir .Bu tədqiqatlarına görə, Şuhrat Barlas təzyiqlərə məruz qaldı. Eyni vəziyyəti mən də Moskvada yaşamışam”. O.Kuznetsov qeyd etdi ki, kitabda müxtəlif mənbələrə istinad olunub. Kitab ermənilərin bəşəriyyətə qarşı törətdikləri cinayətlərin ifşa olunması baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır. Daşnakların Özbəkistan xalqının taleyindəki mənfi izini görmək, daha sonra Qarabağda törədilən hadisələrin də bunun davamı olduğunu bilmək üçün bu kitab sanballı mənbədir”.
Yazıçı-publisist Yunus Oğuz qeyd etdi ki, kitabda əks olunan faciə təkcə XX əsrin əvvəllərindən türklərə qarşı başlayan faciə deyil. Bu ta İslam dövründən başlayan faciələrdir: «Hesab edirəm ki, bu kitabın dünyada tanınmasına ehtiyac var. Qoy bu kitab dünyaya ibrət olsun. Tarix həm də ibrətdir».
Kitabın müəllifi Şuhrat Barlas «Bu qədər həyəcanı başqa yerdə yaşamamışam» deyə ürək sözlərini dilə gətirdi: «Mən burda dostlarımın əhatəsindəyəm. Biz qardaşıq, həmişə Azərbaycanın yanındayıq. Kitabın ərsəyə gəlməsinə görə mənə dəstək olanların hamısına təşəkkürümü bildirirəm”.
Tədbirdə kitab əsasında çəkilən sənədli film də ilk dəfə nümayiş olundu.
 
Təranə Məhərrəmova

kaspi.az


Etiket:

Strategiya.az

Xəbərlər
22.06.2021

Kəlbəcərdə sərhəd mühafizəsi və müdafiəsinin təşkilinin elektrik enerjisi ilə təchizatı üçün 24.5 milyon manat ayrıldı - SƏRƏNCAM

22.06.2021

Şuşada tullantıların yığılması, daşınması və zərərsizləşdirilməsi “Təmiz Şəhər” ASC-yə tapşırılıb - SƏRƏNCAM

22.06.2021

NATO Azərbaycanı etibarlı tərəfdaş hesab edir - Qərargah rəisi

22.06.2021

“Azeri Light” neftinin qiyməti 75 dolları ötüb

22.06.2021

1 iyul tarixindən toy, nişan, ad günləri vəs keçirilməsinə icazə verilir

22.06.2021

Ruslan Rüstəmov Gevorqyana qalib gələrək yarımfinala yüksəlib

22.06.2021

BMT-nin və nüfuzlu media qurumlarının Nyu-Yorkdakı binaları önündə azərbaycanlı şəhid jurnalistlər yad edilib

22.06.2021

Azərbaycanla Ermənistan arasında münasibətlərin normallaşdırılması şansı yaranıb - Nazir

21.06.2021

DSX 106 ədəd nərə cinsli balığı qanunsuz ovlayan dəstəni saxladı

21.06.2021

Prezident İlham Əliyev Pakistanın Quru Qoşunlarının komandanını qəbul edib

21.06.2021

Ermənistan silahlı qüvvələrinin Azərbaycanın meşələrini qəsdən məhv etməsi faktı ilə bağlı cinayət işi başlanıb

21.06.2021

Saxta əlilliklə bağlı 266 şəxs üzrə sənədlər Baş Prokurorluğa göndərilib

21.06.2021

Azərbaycana yay gəlib

21.06.2021

Avropa çempionatında boksçumuz dörddəbir finala yüksəlib

19.06.2021

İbrahim Rəisi İranın yeni prezidenti seçilib

19.06.2021

Ceyhun Bayramov İraqın Xarici İşlər naziri ilə görüşüb

19.06.2021

Türkiyədə genişmiqyaslı əməliyyat keçirilib

18.06.2021

Dövlət Komissiyası Ermənistanın təcavüzü nəticəsində mülki obyektlərə dəymiş ziyanın aradan qaldırılması ilə bağlı məsələləri müzakirə edib

18.06.2021

İlin sonunda müəllimlərin sertifikatlaşdırılması aparılacaq

18.06.2021

Kəlbəcərdə göldə batan hərbçinin meyiti tapılıb

18.06.2021

XİN: Beynəlxalq hüquqa istinad edən Ermənistan, ilk növbədə, ona hörmət etməyi öyrənməlidir

18.06.2021

Qarabağa qanunsuz silah daşıyan erməni şirkətlərinin rəhbərləri beynəlxalq axtarışa verilib

18.06.2021

Bakı şəhəri və Abşeron rayonunda “kənddən şəhərə” yarmarkaları təşkil olunacaq

18.06.2021

Kəlbəcərdə göldə batan hərbçinin axtarışlarına başlanılıb

18.06.2021

İyunun 18-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri

17.06.2021

Rusiya XİN Azərbaycan və Ermənistan sərhədində delimitasiya işlərinə başlamağın vacibliyini bildirib

17.06.2021

Ceyhun Bayramov Türkiyəyə yola düşüb

17.06.2021

Laçında DSX-nın 2 hərbçisinin ölümü ilə bağlı cinayət işi başlanıb

17.06.2021

Prezident İlham Əliyev hərbi xidmətə çağırış və ehtiyata buraxılma ilə bağlı sərəncam imzalayıb

17.06.2021

“Azeri Light” neftinin qiyməti 76,5 dolları ötüb

17.06.2021

Neft qiymətləri ucuzlaşıb

17.06.2021

Ağdamda itkin düşən şəxsin minaya düşüb ölməsilə bağlı cinayət işi açılıb

17.06.2021

İyunun 17-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri

17.06.2021

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın Azərbaycana səfəri başa çatıb

16.06.2021

Rəcəb Tayyib Ərdoğan - Azərbaycanın aydınlığı aydınlığımız, sevinci sevincimiz, azadlığı azadlığımız, taleyi taleyimiz, kədəri kədərimizdir

16.06.2021

Prezident Ərdoğan: Qarabağda yaşanan çətin dövrdə kimlərin qazandığı, kimlərin itirdiyi çox yaxşı bilinir

16.06.2021

Azərbaycan nefti 75 dollardan baha satılır

16.06.2021

Azərbaycan əhalisinin sayı 10 milyon 133 min 78 nəfərə çatıb

16.06.2021

"Azərkosmos"a yeni sədr təyin edilib

16.06.2021

Rəcəb Tayyib Ərdoğanın iştirakı ilə Milli Məclisin xüsusi iclası keçiriləcək

16.06.2021

Ölkə ərazisində terror-təxribat törədən erməni silahlı dəstələrinin üzvlərinin cinayət işi üzrə məhkəmə iclası keçiriləcək

15.06.2021

Prezident İlham Əliyev: Şuşada dalğalanan Azərbaycan və Türkiyə bayraqları ölkələrimizin birliyini nümayiş etdirir

15.06.2021

Azərbaycan ilə Türkiyə arasında müttəfiqlik münasibətləri haqqında Şuşa Bəyannaməsi imzalanıb

15.06.2021

Şuşada Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın rəsmi qarşılanma mərasimi olub - Tarixi GÖRÜŞ 

15.06.2021

Prezident İlham Əliyev Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanı Füzuli rayonunda qarşılayıb

15.06.2021

“Azeri Light” neftinin qiyməti 74 dolları ötüb

15.06.2021

Nəqliyyat, rabitə və yüksək texnologiyalar nazirinə yeni müavin təyin edilib

15.06.2021

Prezident İlham Əliyevin Tvitterdəki səhifəsində Milli Qurtuluş Günü ilə bağlı paylaşım edilib

15.06.2021

Güləşçimiz Musa Verdiyev Avropa çempionatının finalına yüksəlib

15.06.2021

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Azərbaycana rəsmi səfərə gəlib