Sosial şəbəkələrdə ünsiyyət mədəniyyətinin formalaşması günün tələbidir

15:38 / 09.01.2020

Bakı Slavyan Universitetinin dosenti,

Pedaqogika üzrə fəlsəfə doktoru,

Oktay Səmədov

 

Gündəlik həyatda tez-tez işlədilən “sosial şəbəkə” termini altında kontenti şəbəkə iştirakçılarının özlərindən ibarət olan və çoxsaylı istifadəçilərə malik interaktiv veb-sayt başa düşülür. Bu avtomatlaşdırılmış sosial mühit hər birimizə özümüzə aid olan məlumatlarla paylaşmaq, digər şəbəkə iştirakçıları ilə ünsiyyət qurmaq və fikir mübadiləsi aparmaq, onlar üçün əhəmiyyətli materiallarla (faydalı keçidlər, fotoşəkillər, sənədlər, istinadlar, təqdimatlar və s.) bölüşmək, şəbəkə daxilində maraqlar üzrə müxtəlif birliklər formalaşdırmaq imkanı verir. Tədqiqatçılar informasiya texnologiyalarının bu obyektinin bütün imkanlardan maksimum istifadə edərək, sosial şəbəkələrin insan fəaliyyətinin müxtəlif istiqamətlərində yeni tətbiq sahələrini araşdırmağa çalışırlar.

Son dövrlər müasir informasiya texnologiyalarının təhsil sahəsində də hərtərəfli kütləvi tətbiqi müşahidə olunmaqdadır. Təhsil sisteminin informasiyalaşdırılmasının əsas məqsədi müasir informasiya-kommunikasiya texnologiyalarının təhsil prosesinin onun keyfiyyətcə yeni nəticələrinin formalaşmasını təmin edən resursuna çevrilməsidir. Ölkəmizin təhsil sistemində həyata keçirilən islahatlar bu məqsədin nail olunmasında mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Biz müasir texnologiyaların təhsil müəssisələrnin tədris, təlim-tərbiyə, metodiki və idarəetmə fəaliyyəti sisteminə tətbiqini təmin edən təşkilati dəyişikliklərin şahidiyik.

Bu gün əhalinin böyük hissəsi İnternetdə sosial şəbəkələrin mövcudluğundan xəbərdardır, bir çoxları bu şəbəkələrin fəal iştirakçısıdır, lakin onların imkanlarından məqsədyönlü şəkildə istifadə edənlərin sayı təəssüf ki, azdır. İştirakçıların bu qrupunun əsasən 15-16 yaşından yuxarı gənclərdən ibarət olduğunu nəzərə alsaq, bu sosial mühitin nə dərəcədə geniş auditoriyaya malik olduğunu görərik. Bəs virtual ünsiyyət qrupuna aid edilən yeniyetmə və gənclər şəbəkə imkanlarından düzgün istifadəyə nə dərəcədə hazırlıqlıdırlar?  

Təəssüf ki, bəzi hallarda informasiya texnologiyalarının bu obyektindən pedaqoji təlim vasitəsi kimi istifadə edilməsinə skeptik yanaşma müşahidə olunur, sosial şəbəkələr yalnız əyləncə məkanı kimi anlaşılır. Müasir dünyada növbəti texnoloji sıçrayışın baş verdiyi, yeni texnologiyaların insan həyatının tərkib hissəsinə çevrildiyi, süni intellektin yaradılması istiqamətində ciddi addımların atıldığı bir dövrdə bu texnologiyalara aid edilən bir sıra çoxfunksional kommunikasiya vasitələrinin təhsil prosesində qadağan edilməsi təklifləri də səsləndirilir. Razılaşaq ki, yeni texnologiyalar və onların sayəsində mövcud olan sosial şəbəkələr vasitəsilə bir çox problemlərin həllinə, o cümlədən, tədris kollektivinin birgə və əlaqəli fəaliyyətinin məsafədən təşkilinə, virtual təlim qrupları yaratmaqla vebinarların və konfransların, klub və dərnək məşğələlərinin, bilik yarışmaları və sınaq imtahanlarının, fərdi və kütləvi onlayn məsləhət saatlarının keçirilməsinə, müəllimlə valideyn arasında qarşılıqlı interaktiv əlaqənin yaradılmasına nail olmaq mümkündür. Bu istiqamətdə əlaqədar qurumlar və ilk növbədə Təhsil Nazirliyi tərəfindən ciddi addımlar atılır, təhsil müəssisələrinin müasir texniki avadanlıqla təchiz edilməsi, təhsil alanların elektron tədris ədəbiyyatı ilə təmin edilməsi, fənlərin tədrisində yeni informasiya texnologiyalarının geniş və çoxşaxəli tətbiqi, məktəb fəaliyyətinin sosial şəbəkələrdə əks etdirilməsi ilə bağlı tədbirlər həyata keçirilir.

Belə bir şəraitdə bir sıra məsələlərə, əsasən də sosial şəbəkələrlə təhsil prosesi arasında qarşılıqlı münasibətləri tənzimləyə biləcək “şəbəkə etiketinin” formalaşması, şəbəkə iştirakçılarına ünsiyyət mədəniyyətinin aşılanması ilə bağlı aktual problemlərə xüsusi diqqətlə yanaşmalıyıq. Xatırladım ki, ölkənin ümumtəhsil məktəbləri üçün “İnformatika” fənni üzrə təhsil proqramında (kurikulum) kompüter texnikasının köməyi ilə informasiya emalı proseslərinin - informasiyaların alınması, saxlanması, emalı və ötürülməsinin üsul və vasitələrinin öyrənilməsi zəruriliyinin vurğulanması ilə yanaşı, şagirdlərdə informativ-kommunikativ mədəniyyətin formalaşması kimi metodik tələbin nəzərə alınması da məqsədəuyğun hesab edilib.

Məlumdur ki, virtual məkanda ünsiyyət iştirakçıları bəzi hallarda məsuliyyətsizlik  nümayiş etdirir, mədəni ünsiyyət normalarını və əxlaq qaydalarını pozur, saxta profillər yaradaraq, digər iştirakçıların şərəf və ləyaqətinə xələl gətirən fikirlər səsləndirir, nalayiq ifadələrə və təhqirə yol verirlər. Bu cür hallar mütləq qaydada ictimai qınaq obyektinə çevrilməli, onların qarşısı kəskin şəkildə alınmalıdır. İfadə sərbəstliyi heç bir halda özbaşınalığa gətirib çıxarmamalıdır. 

Sosial şəbəkələrdə ünsiyyət mədəniyyəti təkcə məktəblilərə deyil, həm də tələbələrə, xüsusilə də gələcəkdə pedaqogika, maarifçilik, jurnalistika və digər sosial yönümlü sahələrdə çalışacaq gənclərə, eləcə də şəbəkələrə xəbər, məlumat mənbəyi kimi yanaşan media nümayəndələrinə aşılanmalıdır. Bu və ya digər mövzuda müzakirələrə qoşulan, cəmiyyəti düşündürən aktual problemlərə münasibət bildirən şəbəkə istifadəçisinin paylaşımlarında əks olunan ayrı-ayrı fikirlərini peşəkarlıqdan uzaq tərzdə cəmləşdirib, müəllifdən razılıq almadan,  onların reallıqda baş tutmayan müsahibə şəklində oxuculara təqdim edilməsi qətiyyən yolverilməzdir və professional jurnalistikadan uzaqdır.   

İnternet şəbəkəsində ünsiyyət mədəniyyətinin aşılanması prosesinə gənc nəslin müasir tələblərə uyğun şəkildə formalaşmasına, dərin biliklərlə, yüksək bacarıqlarla və milli-mənəvi dəyərlərə söykənən əxlaqi keyfiyyətlərlə zənginləşməsinə yönəlmiş təlim-tərbiyə işinin mühüm komponenti kimi baxılmalıdır. Bu prosesdə həm valideynlərin məktəb müəllimləri və psixoloqları ilə sıx əməkdaşlığı, həm də ümumilikdə ictimaiyyətin təhsil qurumları, media təşkilatları və sosial institutlarla əlbir fəaliyyəti mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

Şübhəsiz ki, son dövrdə ölkəmizdə uğurla həyata keçirilən islahatlar nəticəsində fəaliyyətə başlayan yeni qurumlar, xüsusilə də təhsil sahəsində ictimaiyyətlə qarşılıqlı fəaliyyətin gücləndirilməsini təmin etmək məqsədi ilə Təhsil Nazirliyi yanında yaradılmış və tərkibi tanınmış ziyalılardan, peşəkar və təcrübəli mütəxəssislərdən ibarət olan İctimai Şura bu sahədə mövcud problemlərin müzakirəsi və həllində fəal iştirak edəcək, məsləhət və tövsiyələrini verəcək, maraqlı və səmərəli təkliflər irəli sürəcəklər.

“Şəbəkə etiketinin” formalaşması “Facebook”, “İnstagram”, “Twitter”, “Google+” kimi sosial şəbəkələrin əyləncə məkanından intellektual zənginləşmə üçün faydalı informasiya mənbəyinə çevrilməsində olduqca mühüm amildir.

İnformasiya cəmiyyətində ünsiyyət mədəniyyətinin ayrılmaz tərkib hissəsi olan sosial şəbəkələrdən istifadə mədəniyyətinin təşəkkül tapması və inkişafında cəmiyyətin hər bir üzvü öz səylərini əsirgəməməlidir.

 

 


Etiket:

Strategiya.az

Xəbərlər
06.03.2021

“Oba” marketdə biabırçılıq (FOTOLAR)

06.03.2021

Qubadlıda DSX-nin Hərbi Xəstəxanası və Mühəndis-İstehkam Mərkəzi fəaliyyətə başlayıb

06.03.2021

Azərbaycan nefti 69 dollardan baha satılır

06.03.2021

Azərbaycan qadınlarına fəxri adların verilməsi haqqında
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı

06.03.2021

Prezident İlham Əliyev 8 Mart – Beynəlxalq Qadınlar Günü münasibətilə Azərbaycan qadınlarını təbrik edib

06.03.2021

“Brent” neftinin qiyməti 69 dolları ötüb

06.03.2021

Azərbaycandakı diplomatik korpusun nümayəndələrinin Qubadlı və Laçın rayonlarına səfəri təşkil edilib

05.03.2021

Prezident İlham Əliyev: Yol çəkirik, asfalt bizim, çınqıl bizim, niyə biz xarici kredit götürməliyik?

05.03.2021

Yeni Azərbaycan Partiyasına sədr müavinləri təyin edildi

05.03.2021

Prezident İlham Əliyev: Ulu Öndərin müstəqilliklə bağlı birmənalı, qətiyyətli addımları xalq tərəfindən yüksək qiymətləndirilirdi

05.03.2021

YAP-ın Siyasi Şurası ləğv edilib

05.03.2021

Prezident İlham Əliyev YAP-ın qurultayında çıxış edib

05.03.2021

YAP-ın növbədənkənar qurultayı başlayır

04.03.2021

Türkiyə Respublikasının Prezidenti Zati-aliləri cənab Rəcəb Tayyib Ərdoğana

04.03.2021

Prezident: Azərbaycan Avrasiyanın əsas və etibarlı nəqliyyat və logistika mərkəzlərindən birinə çevrilib

04.03.2021

Əli Əsədovun sədrliyi ilə iclas keçirilib

04.03.2021

Hər mərkəz üzrə gündə təxminən 120 nəfərin peyvənd olunması nəzərdə tutulur

04.03.2021

Türkiyə dünya bazarlarına müdafiə sənayesi məhsullarının ixracını artırıb

04.03.2021

Son sutka ərzində koronavirusa yoluxanların sayı 348 mindən çox artıb

03.03.2021

General Nadim Raza: Azərbaycanın Zəfəri Pakistanda da eyni istəklə qeyd olundu

03.03.2021

Prezident İlham Əliyev: Pakistanla hərbi sahədə əməkdaşlığımız dünyada sülhün bərqərar olunmasına töhfə verəcək

03.03.2021

Koronavirus (COVID-19) infeksiyasına 319 yeni yoluxma faktı qeydə alınıb

03.03.2021

Bu məktəbdə ənənəvi dərslər bərpa olunur

03.03.2021

SİNQAPUR MÖCÜZƏSİ VƏ SİNQAPURUN "MİLLƏT ATASI"

03.03.2021

“Azeri Light” neftinin bir barreli 64,25 dollara satılır

03.03.2021

Pakistanın Baş qərargah rəisi Azərbaycanda səfərdədir

03.03.2021

İtaliya Parlamenti tərəfindən qəbul edilmiş qətnamədə Azərbaycanın minalanmış ərazilərinin xəritələrinin verilməsi tələb olunub

03.03.2021

Türkiyə və Fransa prezidentləri arasında telefon danışığı olub

02.03.2021

Müddətli həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçularının ehtiyata buraxılması barədə sərəncam verildi

02.03.2021

Hərbi qulluqçuların maaşları artırıldı - RƏSMİ

02.03.2021

Azərbaycanda koronavirusa yoluxanların sayı 300-ü keçdi

02.03.2021

Ermənistanda siyasi böhranın yeni dalğası müşahidə olunur

02.03.2021

Şuşanın dağları: tədqiqatçı sorağında

02.03.2021

Bir ay ərzində “YAŞAT” fondu tərəfindən 23 qazi xaricə müalicəyə göndərilib

02.03.2021

Azərbaycan neftinin bir barreli 65,66 dollara satılır

02.03.2021

Paşinyan Ermənistanda növbədənkənar parlament seçkilərinin keçirilməsinə hazır olduğunu deyib

02.03.2021

İran və Azərbaycan arasında yeni körpünün təməli qoyulacaq - Səfir

02.03.2021

2 MART MÜZƏFFƏR KOMANDAN NURU PAŞANIN HAQQ DÜNYASINA QOVUŞDUĞU GÜNDÜR

01.03.2021

Valentina Matviyenko: Rusiya Ermənistanın Dağlıq Qarabağla bağlı üçtərəfli Bəyanata əməl etməsinə ümid edir

01.03.2021

Zakir Həsənov Belarusun səfiri ilə hərbi əməkdaşlığın inkişaf perspektivlərini müzakirə edib

01.03.2021

Fransanın sabiq prezidenti Nikola Sarkozi üç il həbs cəzasına məhkum olunub

01.03.2021

Baş Prokurorluq: “BMS AQRO” MMC-nin vəzifəli şəxsi barəsində cinayət işi məhkəməyə göndərilib

01.03.2021

Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva “Suraxanı” gəmi-muzeyinin açılışında iştirak ediblər

01.03.2021

Qubadlıda postlar qurulub, təhlükəsizliyə nəzarət edilir - DİN

01.03.2021

Xocavənddə Ermənistan ordusunun atıb qaçdığı silah-sursat aşkarlandı

01.03.2021

Mədəniyyət naziri Türkiyədə səfərdədir

01.03.2021

Dəyərlər mövzusunda beynəlxalq konfrans keçirilib

01.03.2021

Əfv Məsələləri Komissiyasının növbəti iclasının vaxtı məlum olub

28.02.2021

Azərbaycanda 270 nəfər COVID-19-a yoluxub, 117 nəfər sağalıb, 2 nəfər vəfat edib

28.02.2021

Hərbi qulluqçumuz təhlükəsizlik qaydalarının pozulması nəticəsində həlak olub - MN