Evdən gələn doğmalıq

16:50 / 28.01.2021

Aliyə Əsədova

Mühit ordan başlayır, evdə doğmalaşırsan

    Aşot dayının mənzili iş yeriylə-məktəblə üzbəüz binada yerləşirdi.  Orda qapıçı idi, elə həmin məktəbdə işləyən   Susanna  müəllimə ilə xüsusi salam-sağolu vardı. O da erməni idi, Azərbaycan bölməsində şagirdlərə Azərbaycan dili və ədəbiyyatı fənnini tədris edirdi, sinif rəhbəri idi. Susanna xanımı məktəbdən kənarda danışarkən görürdüm, dilimizdə çox zəif danışırdı.  Azərbaycan dilində fikrini izah etməyə çətinlik çəkirdi . Amma onun əslən Şuşadan olan  həyat yoldaşının bacısı isə,  eyni fənni çox rahat şəkildə tədris edə bilirdi,  mülayim idi və ondan fərqli olaraq azərbaycanlılarla kobud davranmazdı.

    1990-cı illərin əvvəlləri idi, bir gün Aşot dayının eyvanının tüstüləndiyini gördük , içəridən közərtilər də sezilirdi. Ətrafdakı balacalar kimi mən də  maraqla baxdım, elə bilmişdim ki, ev yanır yiyəsinin  də bundan  xəbəri yoxdur.  Məlum olur ki , heç demə Aşot dayı  yola düşməzdən əvvəl gecə saatlarında evini yandırıb və orda yaşamır artıq,  başqa  yerə  köçüb.  İşlədiyi məktəbin direktoru Rimma xanım da bundan mütəəssir olub, onun ordan ayrılmağını istəmirdi.  Susanna müəllimə isə  Bakıdan heç yerə getmədi, adını ,  kimliyini, milliyyətini də dəyişmədi. İş yerindən də  tərpənmədi,  öz qaydasınca erməni-budaq cümlələrlə həmin məktəbdə  Azərbaycan dilinin tədrisinə davam etdi. Susanna müəllimənin həyat yoldaşının bacısı  əslən Şuşalı olan Qismət müəllimə  ermənilərlə azərbaycanlıların bir-birinə dəydiyi  vaxtlarda  dərs saatlarında   deyilənə görə , “atan kazaklardır “ ifadəsini tez-tez işlədərdi.  Bu qadın elə bil  saysız –hesabsız   azərbaycanlı qaçqın,  köçkün ordusundan xəbərsiz idi.  Heç vaxt erməniləri mənfi tərəf kimi görməzdi.   

     Aşot dayının evinin yanması 1990-cı illərdə  olmuşdu ,  indi isə 2021- ci ildir, ermənilər heç dəyişməyib, yenə də gedərkən,  özlərinin olmayan və  bahasına satdıqları, ya da  təhvil verdikləri evlərə od vurub gedirlər. Əvvəlki kimi  indi də eyni qayda ilə tərk edirlər. Yandırırlar, bunu özlərinə təsəlli bilirlər, unudurlar ki,  belə vəziyyətlərdə  özləri özlərini yandırırlar . Neçə illər ərzində  boş qalmış kəndlər,  şəhərlər boş adamların  sayəsində  viran oldu, dağıldı.  Ermənistandan, ölkəmizdəki  yeddi rayon və Qarabağdan  axın-axın insanlar,  azərbaycanlılar köç etdi,  məcburən evindən qaçdı, qovuldular  amma heç vaxt evlərini tərk edərkən  yandırmadılar.

   Ev qaladır, evdə bir doğmalıq var.  Hər evin sakini  heç yerdə görmədiyi münasibəti,  istiliyi , doğmalığı  evlərində görür. Tərbiyə,  mədəniyyət evdən başlayır.  Evin qoxusu dəyişməz, hara getsən belə, o qoxunu xatırlayırsan,  evinlə  doğmalaşırsan.  Buna görə də , azərbaycanlılar heç zaman evlərini yandırmadılar. Sürgünə göndəriləndə, qaçqın- köçkün olanda ,  əsir düşəndə  bir də çevrilib evlərinə baxıblar, evin yoluna boylanıblar.  Fikri , ürəyi evdə qalan adamlar hara getsələr qoyub getdiklərini xatırlayıblar. Halbuki,  evləri viran qalıb dağıdılmışdı, ya da mənimsənilmişdi.  Amma ümidsiz olmadılar . Əsirlikdə işgəncədən üzülüb gedəndə belə, evinin yerini, o evdən nəyisə və  kimisə xatırlayıblar. Azərbaycanlılar bu cür böyüyüb yetişdilər,  özləri qazanıb özləri tikdilər,  qurub-yaratdılar. Amma başqasının  olanları yandıran,  talayan,  daşıyıb  aparanlar təəssüf ki hərdən  başqa  yerlərdə hörmətli oldular .  

     Qapıçı Aşot  dayı  və  Susanna müəllimə  kimi olmayanların ədalət qapısı var. Neçə əsrdir ki, yandıra-yandıra  gəlib-gedənlərin əziyyətində qalmışıq  və yenə də özümüz özümüzdə bir yol, güc tapırıq. İndiki yanğınları hamı görə bildi  -dünyanın gözü qarşısında  alovlandı . Kimlərsə gəlib gedir, bu yanğınlara,  viran qalmış yerlərə baxır, müşahidə edir, hərə bir cür görür. Bəziləri də görməzlikdən gəlir –bu da bizi yandırır.  Evlər təkrar qurulacaq,  şəhərlər yenidən salınacaq , həyat yenidən başlayacaq,   amma bu  olanlar heç vaxt unudulmayacaq.  Ev qaladır, mədəniyyət evdən başlayır, evdə doğmalaşırsan, ev üçün darıxırsan,   evə tələsirsən. Dalaşanda, küsəndə belə,  harda olsan da yenə   evini xatırlayırsan.

      Xəbərləri izləyirəm, ekrandan yanan evlər görünür , ermənilər başqasının evlərini  yandırırlar , qəsb etdikləri , mənimsədikləri özgə evlərini bu cür tərk edirlər .

    Evdə doğmalıq var, mühit evdən doğulur.  Evin havası kimi qoxusu da dəyişməz, tərbiyə  evdən  başlayır .  Hara getsən həmin havada qalırsan,  o havanı daşıyırsan . Evdənkənar ya da ki evində  bir ömür yaşayırsan... xatırlayırsan...

Mühit evdən başlayır - evin havası dəyişməz.

Evdə doğmalaşırsan ... Ev üçün darıxırsan ...

  

 

 


Etiket:

Strategiya.az

Xəbərlər
28.07.2021

Azərbaycan MN: Ermənistan atəşkəs rejiminin tələblərinə əməl etmir

28.07.2021

Mustafa Şentopla Ceyhun Bayramov görüş keçirib

28.07.2021

Tələbə təhsil kreditini 10 ilə qaytara bilər

28.07.2021

Mustafa Şəntop: Şuşa Bəyannaməsi Azərbaycan-Türkiyə əlaqələri üçün çox əhəmiyyətlidir

28.07.2021

Ərazi bütövlüyümüzə qarşı atılacaq hər hansı addımlar qətiyyətlə cavablandırılacaq - XİN

28.07.2021

Kəlbəcər istiqamətində gərginlik davam edir - MN

24.07.2021

“Qənərçay” qum-çınqıl yatağı hərrac qaydasında istifadəyə verilib

24.07.2021

Hazırda Ermənistan-Azərbaycan dövlət sərhədinin Kəlbəcər sahəsində vəziyyət sabitdir - MN

24.07.2021

Son 24 saatda dünyada koronavirusa 573 mindən çox yoluxma qeydə alınıb

24.07.2021

Bölmələrimiz tərəfindən havaya heç bir PUA qaldırılmayıb 

23.07.2021

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı

23.07.2021

“Ltv 7” kanalının direktoru və bir neçə əməkdaşı barəsində cinayət işi başlanılıb

23.07.2021

Jerom Lamber: Qarabağ müharibəsinin əsas səbəblərindən biri Minsk qrupunun diplomatik uğursuzluğudur

23.07.2021

Prezident İlham Əliyev: Bu gün Ermənistanın siyasi gündəliyini müəyyən dərəcədə biz formalaşdırırıq və bu, həqiqətdir

23.07.2021

Prezident İlham Əliyev: Müharibədən ən çox əziyyət çəkən ölkə Azərbaycandır, amma pulu Ermənistana verirlər

22.07.2021

Rezidenturaya qəbul imtahanının 1-ci mərhələsinin 2-ci cəhdində iştirak etmək üçün qeydiyyat başa çatır

22.07.2021

22 iyul Azərbaycanda Milli Mətbuat Günüdür

22.07.2021

Prezident İlham Əliyevin adından Kəlbəcərdə şəhid olmuş jurnalistlərin ailələrinə mənzil sənədləri təqdim edildi

20.07.2021

Toya dəvət edilən qonaqlar içərisində koronavirus xəstəsi aşkarlandı 

20.07.2021

Qurban bayramı ilə əlaqədar bayram namazı qılınıb

20.07.2021

“Azeri Light” neftinin bir bareli 69,33 dollara satılır

20.07.2021

Zərdabda karantin qaydalarının pozulduğu toy məclisləri aşkarlanıb

20.07.2021

Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Qurban bayramı münasibətilə xalqımızı təbrik edib

20.07.2021

Ermənistan XİN-in Azərbaycanı tarix və ərazi iddialarında ittiham edən açıqlaması növbəti cəfəngiyyatdır

20.07.2021

Naxçıvan istiqamətində mövqelərimiz atəşə tutulub, hərbi qulluqçumuz yaralanıb

16.07.2021

Ermənistan Naxçıvanda Azərbaycan Ordusunun mövqelərini atəşə tutub

16.07.2021

Şuşa Şəhəri Dövlət Qoruğu İdarəsinin İdarə Heyətinə sədr təyin edilib - SƏRƏNCAM

16.07.2021

Rusiya ilə Azərbaycan arasında sığorta Memorandumu imzalanıb

16.07.2021

Vətən Müharibəsi Qəhrəmanları üçün nəzərdə tutulan güzəştlər məlum olub - SİYAHI

16.07.2021

Ağdamda növbəti yeni hərbi hissənin açılışı olub

15.07.2021

Prezident İlham Əliyev Türkiyədə 15 iyul dövlət çevrilişi cəhdinin beşinci ildönümü ilə bağlı Ərdoğana məktub ünvanlayıb

15.07.2021

Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar üzrə İşçi Qrupunun növbəti iclası keçirilib

15.07.2021

Səfirlik Azərbaycan vətəndaşlarını qısa zamanda Rusiya ərazisində hüquqi vəziyyətlərini tənzimləməyə çağırıb

15.07.2021

Prezident İlham Əliyevdən Ermənistana xəbərdarlıq: Sonra gec ola bilər

15.07.2021

Şükürbəyli-Cəbrayıl-Hadrut avtomobil yolunun tikintisi davam etdirilir

15.07.2021

Azərbaycan Ordusunun Şuşa ətrafındakı mövqeləri atəşə tutulub

13.07.2021

Leyla Abdullayeva: Azərbaycanın beynəlxalq sərhədləri çərçivəsindəki ərazisinə edilən hər hansı səfər Ermənistan tərəfindən şərh belə oluna bilməz

13.07.2021

İlin ikinci yarısında qlobal neft tələbatı sutkada 4,6 milyon barel artacaq

13.07.2021

Azərbaycana gələn 31 nəfərdə "Delta" ştammı aşkarlanıb

13.07.2021

Prezident İlham Əliyev-Qlobal səhiyyə böhranı fonunda “peyvənd millətçiliyi” narahatlıq doğurur

13.07.2021

COVID-19 sertifikatları artıq “myGov”da

13.07.2021

Prezident İlham Əliyev Rusiya Federasiyasının Baş nazirinin müavinini qəbul edib

13.07.2021

Hərbi qulluqçunun özünü öldürməsi ilə bağlı cinayət işi açıldı

13.07.2021

HEYDƏR ƏLİYEV - YENİ MİLLİ İNTİBAHIN VƏ MÜSTƏQİL DÖVLƏTÇİLİYİN ƏSASINI QOYMUŞ TARİXİ LİDER

11.07.2021

İtkin düşən daha bir hərbi qulluqçunun şəhid olduğu müəyyənləşdi - Hərbi Prokurorluq

10.07.2021

DİN narkotikə qarşı təbliğat üçün vətəndaşlara müraciət edib

10.07.2021

Ermənistan Gədəbəy istiqamətində mövqelərimizi atəşə tutub - MN

10.07.2021

Azərbaycan neftinin qiyməti 77 dollara çatır

09.07.2021

Qəbul imtahanlarında bu suallar salınmayacaq 

09.07.2021

Qubadlı və Laçın rayonlarında Dövlət Sərhəd Xidmətinin iki yeni hərbi hissəsi xidməti istifadəyə verilib