ABŞ-ın Türkiyəyə təzadlı münasibəti – Ankaranın yeni Ağ ev sınağı

18:38 / 22.02.2021

ABŞ-Türkiyə münasibətləri yeni bir sınağını yaşayır. Donald Trampın prezidentliyi dövründə Birləşmiş Ştatlar NATO-dakı müttəfiqinə qarşı sanksiya tətbiq etməklə qeyri-adi bir hadisənin müəllifi oldu.

İraqın şimalında yerləşən Gara bölgəsində Türkiyənin 13 silahsız vətəndaşının terrorçu PKK/YPG-PYD qruplaşması tərəfindən 2015-ci ildə qaçırılaraq fevralın 13-də qətlə yetirilməsinə ABŞ Prezidenti Cozef Baydenin şübhəli yanaşması, hadisəni törədən terrorçuları birbaşa dilə gətirməməsi iki ölkə arasında yeni gərginliyə səbəb olub. ABŞ Dövlət Departamenti isə hadisə ilə bağlı yaydığı açıqlamada bildirmişdi: "Türk vətəndaşlarının terror təşkilatı PKK-nın əlində öldüyü xəbəri doğrudursa, bu aktı ən sərt şəkildə qınayırıq''. Vaşinqtonun belə müəmmalı yanaşması qarşılıqlı ittihamların yenidən irəli sürülməsinə səbəb olub. Bu həm də Türkiyənin ABŞ-dan, qarşı tərəfin isə rəsmi Ankaradan istəklərinin dəyişmədiyi deməkdir.

NATO-dakı strateji müttəfiqlər bir-birindən nə istəyir? Bu istəkləri təmin etmək mümkündürmü? Kimin kimdən nə istədiyini ümumi şəkildə aşağıdakı şəkildə qruplaşdırmaq olar:

ABŞ-ın Türkiyədən istədikləri: Rusiyanın "S-400” zenit-raket kompleksindən imtina, Aralıq dənizinin şərqində fəaliyyəti dayandırmaq, Türkiyənin parçalanması istiqamətində fəaliyyət göstərənlərə (Xalqların Demokrat Partiyası, bir sıra qəzetlər, jurnalistlər və s) təzyiqləri dayandırmaq, Rusiya ilə əməkdaşlığı azaltmaq, İrandan uzaqlaşmaq, İraq və Suriyadan Türkiyənin ərazi bütövlüyünü təhdid edən terrorçu PKK/YPG-PYD-yə qarşı mübarizəyə ara vermək, Suriya və İraqdan olan qaçqınların Avropaya keçməsinə mane olmaq, Kipr adasındakı münaqişəyə müdaxilə etməmək, Yunanıstanın təhdidlərini cavabsız qoymaq kimi məsələlər və s.

Türkiyənin ABŞ-dan istədikləri: Suriya və İraqdakı terrorçu PKK/YPG-PYD qruplaşmasını silahlandırmamaq, Kipr adasında problemin həllində türklərin hüquqlarını tanımaq, Aralıq dənizinin şərqində Türkiyənin fəaliyyətinin qanuni olduğunu qəbul etmək, "S-400''lə bağlı təklifi dəyərləndirmək, "F-35''lə bağlı sanksiyanın məntiqsizliyini etiraf etmək, ölkənin ərazi bütövlüyünə hörmət etmək, beynəlxalq hüququn prinsiplərini yerinə yetirmək və s.

2019-cu ilin oktyabrında Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan və Amerika Birləşmiş Ştatlarının vitse-prezidenti Mayk Pensin paytaxt Ankaradakı təkbətək, iki ölkə rəsmilərinin heyətlərarası görüşlərindən sonra Suriyanın şimal-şərqinə dair 13 maddəlik Türkiyə-ABŞ birgə bəyanatı ictimaiyyətə çatdırılıb. Həmin sənəddə ABŞ terrorçu PKK/YPG-PYD-yə verilən silahları toplayacağını vəd edirdi. Ancaq sonrakı hadisələrlə ABŞ-ın bu terrorçu qruplaşmanı silahlandırdığı təsdiqlənib.

Cozef Bayden NATO-nun baş katibi Yens Stoltenberqlə telefon danışığında bildirib: "ABŞ kollektiv müdafiəyə sadiqdir''. O, ABŞ-ın Şimali Atlantika Müqaviləsinin 5-ci maddəsinə əsasən, kollektiv müdafiəyə sadiq qaldığını və transatlantik təhlükəsizliyin gücləndirilməsini də təsdiqləyib. Bu isə o deməkdir ki, NATO üzvü olan dövlətlərin ərazi bütövlüyü qeyd-şərtsiz qorunmalı, təhlükəsizliyi təmin edilməlidir.

ABŞ-ın terrorçu PKK-ya silah-sursat, hərbi texnika və tank verməsi isə bu prinsiplərə qarşı çıxmaqdır. Belə çıxır ki, rəsmi Vaşinqton öz müttəfiqinin təhlükəsizliyini və ərazi bütövlüyünü terrorçulara qurban vermək istəyir. Ancaq ABŞ rəsmiləri bütün çıxışlarında Türkiyəni vacib müttəfiq saydıqlarını da gizlətmirlər.

Yeri gəlmişkən, Avropa İttifaqı ölkələri, NATO, ABŞ, Avstraliya, Yaponiya, Kanada, Qazaxıstan, Suriya, İraq, İran və başqa ölkələr, beynəlxalq təşkilatlar PKK-nı terrorçu təşkilat olaraq tanıyır. Rusiya, Çin, Hindistan, İsveçrə, Misir, İsrail, Tunis, Səudiyyə Ərəbistanı, Ukrayna, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri isə PKK-nı terrorçu qruplaşma olaraq qəbul etməyənlərdəndir. Belə bir vəziyyətdə ABŞ-ın Türkiyəyə münasibətini təzadlıdır. Ehtimal etmək olar ki, Vaşinqton rəsmi Ankara qarşısında irəli sürdüyü şərtlərlə Türkiyəni daim gərgin vəziyyətdə saxlamağa çalışır. Bu davranışı və təzyiqləri ilə onun İran və Rusiyaya yaxınlaşmasının qarşısını almağa cəhd göstərir. Vaşinqton şərtlər və istəklər qarşılığında Türkiyəyə qarşı olan terrorçuları silahlandırmaqda davam edir. Beləliklə, ABŞ NATO-da strateji müttəfiq, regionda etibarlı tərəfdaşı olan Türkiyədən imtina da edə bilmir. Çünki bölgədə İsraillə yanaşı, Qərb standartlarına və dəyərlərinə uyğun gələn dövlətdir. Bununla belə, demək olar ki, indi də Cozef Baydenin Ağ evi Ankaranı sınaqdan keçirir.

Sədrəddin İsmayılov


Etiket:

Strategiya.az

Xəbərlər
02.03.2021

Müddətli həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçularının ehtiyata buraxılması barədə sərəncam verildi

02.03.2021

Hərbi qulluqçuların maaşları artırıldı - RƏSMİ

02.03.2021

Azərbaycanda koronavirusa yoluxanların sayı 300-ü keçdi

02.03.2021

Ermənistanda siyasi böhranın yeni dalğası müşahidə olunur

02.03.2021

Şuşanın dağları: tədqiqatçı sorağında

02.03.2021

Bir ay ərzində “YAŞAT” fondu tərəfindən 23 qazi xaricə müalicəyə göndərilib

02.03.2021

Azərbaycan neftinin bir barreli 65,66 dollara satılır

02.03.2021

Paşinyan Ermənistanda növbədənkənar parlament seçkilərinin keçirilməsinə hazır olduğunu da deyib

02.03.2021

İran və Azərbaycan arasında yeni körpünün təməli qoyulacaq - Səfir

02.03.2021

2 MART MÜZƏFFƏR KOMANDAN NURU PAŞANIN HAQQ DÜNYASINA QOVUŞDUĞU GÜNDÜR

01.03.2021

Valentina Matviyenko: Rusiya Ermənistanın Dağlıq Qarabağla bağlı üçtərəfli Bəyanata əməl etməsinə ümid edir

01.03.2021

Zakir Həsənov Belarusun səfiri ilə hərbi əməkdaşlığın inkişaf perspektivlərini müzakirə edib

01.03.2021

Fransanın sabiq prezidenti Nikola Sarkozi üç il həbs cəzasına məhkum olunub

01.03.2021

Baş Prokurorluq: “BMS AQRO” MMC-nin vəzifəli şəxsi barəsində cinayət işi məhkəməyə göndərilib

01.03.2021

Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva “Suraxanı” gəmi-muzeyinin açılışında iştirak ediblər

01.03.2021

Qubadlıda postlar qurulub, təhlükəsizliyə nəzarət edilir - DİN

01.03.2021

Xocavənddə Ermənistan ordusunun atıb qaçdığı silah-sursat aşkarlandı

01.03.2021

Mədəniyyət naziri Türkiyədə səfərdədir

01.03.2021

Dəyərlər mövzusunda beynəlxalq konfrans keçirilib

01.03.2021

Əfv Məsələləri Komissiyasının növbəti iclasının vaxtı məlum olub

28.02.2021

Azərbaycanda 270 nəfər COVID-19-a yoluxub, 117 nəfər sağalıb, 2 nəfər vəfat edib

28.02.2021

Hərbi qulluqçumuz təhlükəsizlik qaydalarının pozulması nəticəsində həlak olub - MN

28.02.2021

Sabahın hava proqnozu açıqlanıb

28.02.2021

Azərbaycanda 273 mindən çox vətəndaşa koronavirus əleyhinə peyvənd vurulub

28.02.2021

Sumqayıt hadisələri SSRİ və Ermənistan xüsusi xidmət orqanlarının hazırladıqları planın tərkib hissəsi idi

28.02.2021

Bu gün magistraturalara qəbul imtahanı keçiriləcək

27.02.2021

Ermənistan silahlı qüvvələrinin Azərbaycan ərazilərində yerləşdirilməsinə son qoymağı tələb olunur - XİN

27.02.2021

İşğaldan azad edilən ərazilərdə əlvan metal ehtiyatlarının potensialı dağ-mədən sənayesinin inkişafında böyük rol oynayacaq

27.02.2021

“Notariat haqqında” qanunda dəyişikliklə bağlı hökumətə tapşırıq verildi - SƏRƏNCAM

27.02.2021

ABŞ konqresmeni Xocalı soyqırımı ilə əlaqədar bəyanat verib

26.02.2021

Bütün ölkədə Xocalı qurbanlarının xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad olunub

26.02.2021

 Prezident İlham Əliyev - Hadisələr onu göstərdi ki, mən tam haqlı idim

26.02.2021

Levon Aronyan Ermənistan adından yarışmaqdan imtina etdi

26.02.2021

Rəcəb Tayyib Ərdoğan: Xocalı qətliamının acısını unutmayacağıq, kədərini təkrar-təkrar yaşayacağıq

26.02.2021

Prezident İlham Əliyev: İndi bütün dünya bilir ki, Azərbaycan xalqı XX əsrin sonunda soyqırımına məruz qalıb

26.02.2021

Təhsil naziri: Xocalı soyqırımı qurbanlarının xatirəsini dərin hörmətlə anırıq

26.02.2021

“Azeri Light” neftinin qiyməti 67 dollara çatır

26.02.2021

Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva: Xocalı soyqırımı kimi faciələr unudula bilməz (FOTO)

26.02.2021

XİN Xocalı soyqırımının ildönümü ilə əlaqədar bəyanat yayıb

26.02.2021

Prezident İlham Əliyevin rəsmi "Facebook" səhifəsində Xocalı faciəsinin ildönümü ilə bağlı paylaşım edilib (FOTO)

25.02.2021

Azərbaycan Prezidenti: Biz hər bir şəhərin yenidən qurulması üçün baş plan hazırlayırıq

25.02.2021

“Dostluq” yatağına dair İşçi Qrup yaradıldı - SƏRƏNCAM

25.02.2021

Azərbaycanda 126 nəfər COVID-19-a yoluxub, 142 nəfər sağalıb, 3 nəfər vəfat edib

25.02.2021

Prezident İlham Əliyev Ramanada şəhid ailələri və müharibə əlillərinə mənzillərin təqdim olunması mərasimində iştirak edib

25.02.2021

Firad Əliyev: "Azərbaycan tarixi barədə dünya əhalisini məlumatlandırmaq hər bir azərbaycanlının müqəddəs borcudur"

25.02.2021

Fevralın 26-da “Ana harayı” abidəsini ziyarət əvvəlki illərdən fərqli təşkil ediləcək - DİN

25.02.2021

Prokurorluq Bərdə Peşə Liseyinin direktorunun həbsi ilə bağlı məlumat yayıb

25.02.2021

Azad olunmuş ərazilərə keçməyə cəhd göstərən daha 3 nəfər saxlanıldı

25.02.2021

Xocalı soyqırımı XX əsrin ən ağır cinayətidir - Türkiyə parlamentinin sədri

25.02.2021

Azərbaycan neftinin bir barreli 66,77 dollara satılır