NƏDƏN XOCALIYA GEDƏ BİLMƏDİK?

19:48 / 26.02.2018

Səməd Vəkilov

Hüquqşünas

 

Xocalıda  şəhid olmuş Dilarə xanımın parlaq xatirəsinə həsr edilir.

 Məhəmmədəli əmim (bibimoğlu olsada yaşlı olduğu üçün əmi deyirdik) məni çağrıb dedi:  “Hazırlaş sabah səni  Dilarə bibingilin həyətindəki gilasları yığmağa aparacam”. Xocalıya gedecəyimə o qədər sevindim ki,  sabahın açılmasını səbirsizliklə gözlədim və səhər açılar açılmaz qaçdım Məhəmmədəli əmimin yanına nə vaxt gedirik Xocalıya?. Məhəmmədəli əmim bildirdi ki, Yusifin uşağı olub o üzdən Gülüstanı (gəlinlərini) xəstəxanaya aparıblar. Düzü mən çox təəsüfləndim amma nə etmək olardı. Bu xoş surpiriz nəticəsində mənə Xocalını görmək nəsib olmadı. Ancaq Xocalıda vəziyyət get-gedə pisləşirdi  Xocalıda yaşayan  Dilarə bibim (bibimqızı olsada yaşlı olduğu üçün bibi deyirdik) hərdən kəndə gəlirdi. Oradakı vəziyyətlə maraqlanırdılar o ermənilərdən çəkinmədiklərini bildirirdi. Uşaqlıq yaddaşımda   mehribanlığı qayğıkeşliyi ilə  iz buraxmış Dilarə bibimin  Xocalı faciəsinin qurbanı olacağını heç ağlımıza gətirməzdik.

Nürəliyeva Dilarə Oruc qızı 1930-cu ildə Şərur-Dərələyəz qəzasının Çivə kəndində anadan olub. Anası Sidiqə Əhməd bəy qızı Vəkilova Şərur-Dərələyəz qəzasının naibi olmuş Həsənalı Sultan Vəkilovun nəvəsidir. Ailəsi ilə birlikdə 1951-ci il tarixdə Stalinin qərarı ilə Şərur-Dərələyəz qəzasından deportasiya edilərək Bərdə rayonunun İmirli kəndinə  köçürülüblər. Bir müddət burada qaldıqdan sonra ailə həyatı ilə bağlı Xocalıya köçüb. 26 fevral 1992-ci il tarixdə Xocalı şəhərində şəhid olub.

  Nəhayət o müdhiş soyuq fevral gecəsi  Xocalıda kütləvi insan qırğını olduğu barədə xəbərlər gəldi. Lakin  Azərbaycanın o vaxtkı səriştəsiz və qorxaq rəhbərliyi Ayaz Mütəllibov ciddi-cəhdlə belə bir qırğının olmadığını sübut etməyə çalışırdı. Lakin fakt faktlığında qalırdı dünyanın gözü qarşısında böyük bir insanlıq dramı yaşanmışdır. Azərbaycan türklərinə qarşı genosid siyasəti həyata keçirilmiş 366 rus alayının hərbi dəstəyi ilə ermənilər Xocalıda soyqırım həyata keçirmişdir. Bu hadisələrə hər kəs öz fərdi xüsusiyyətlərinə uyğun olaraq reaksiya verirdi. Bəzi insanlar daha təhlükəsiz yerlərə getmək bəziləri isə Xocalıya köməyə getmək istəyirdilər. Xocalı soyqırımı təkcə  orada əzizlərini itirən insanların deyil Azərbaycan türklərinin faciəsi idi. Lakin bizim  ilk ağlımıza gələn Dilarə bibim oldu görəsən Dilarə bibimin başına nə iş gəlib? Sağdımı yoxsa şəhid olub? Bu sualları yaxınlarımızı düşündürürdü. Nəsildə hər kəsin qeyrət mücəssəməsi kimi tanıdığı Məhəmmədəli əmi artıq dünyasını dəyişmişdi. O, bacısı Dilarənin faciəli ölümünü yaxşı ki görmədi. Çox cəsur və emosianal adam idi onun ürəyi bu faciəyə çətin tab gətiərədi. Məhəmmədəli əmimin yoxluğu bu missiyanı onun oğlu Yusifin üzərinə düşməsinə səbəb oldu. Yusif bu missiyanı ləyaqətlə həyata keçirdi. O, 26 fevral tarixindən Dilarə bibimin meyyitinin  Ağdam məscidinə gətirildiyi günə qədər hər gün Dilarə bibimdən xəbər öyrənmək üçün cəbhə bölgəsinə gedirdi. Hər gün hər kəs  Yusifin gəlişini gözləyirdi ki, Dilarə bibimdən nə xəbər gətirəcək. Nəhayət 22 mart 1992-ci il tarixdə Xocalı faciəsi törədildikdən bir aya yaxın vaxt keçdikdən sonra Dilarə bibimin meyyitdi Ağdam məscidinə gətirildi. Yusif  o günləri belə xatırlayır . Həmin günü meyittlər gətirildi və mən meyyitlərin içindən axtara-axtar bibimi tapdım. İki ayağındann güllə yarsı almışdır.Bir qadın Dilarə bibimin öldürülməsinin şahidi olmuşdu və orada danışdrdı ki, Dilarə xanım iki ayaqlarından yaralanmışdı erməni hərbicisi gəlib ciyinlərindən vurub qışqırırdı ki durun qalxın  Dilarə xanım erməniyə  korsan görmürsən ayaqlarım yaralıdır  deyib erməninin üzünə tüpürdü  və ürəyinin üstündə saxladığı şəkili çıxardıb erməniyə tərəf uzdaraq qrdaşım sağ olsaydı sən belə edə bilməzdin dedi və  erməni onu güllələdi.  

       Keşməkeşli bir ömür yaşamış Dilarə xanımın adı Azərbaycanın müstəqilliyi və azadlığı uğrunda şəhid olmuş Xocalı soyqırımının qurbanları siyahısına yazıldı. Məkanı cənnət olsun!.

 

 

 


Etiket:

Strategiya.az

Xəbərlər
27.06.2019

Azərbaycanda bu məhsullar vergidən azad ediləcək

27.06.2019

Müddətli həqiqi hərbi xidmət çağırışçılarının nəzərinə

27.06.2019

Daha iki qadın güləşçimiz II Avropa Oyunlarının yarımfinalına vəsiqə qazandı

27.06.2019

Əfqanıstandakı sülhməramlılarımızın bir qrupu Azərbaycana qayıdıb

27.06.2019

Azərbaycana qanunsuz yolla dərman preparatlarının gətirilməsinin qarşısı alınıb

27.06.2019

“Minsk 2019”: Qadın güləşçimiz Mariya Stadnik yarımfinala yüksəlib

27.06.2019

Macarıstanda təhsil almaq hüququ qazanmış şəxslərin siyahısı təsdiqlənib

27.06.2019

Bu şəxslərə verilən pul təminatı artırılır - Parlament təsdiq etdi

27.06.2019

"Barselona" yeni futbolçu aldı - rəsmi

27.06.2019

Temperatur aşağı düşəcək, yağış yağacaq

27.06.2019

Maştağada daha bir istixananı narkoplantasiyaya çevirdilər 

27.06.2019

Rusiyadan Azərbaycana telefonlar və dərman preparatları keçirmək istədi, saxlanıldı

27.06.2019

Angela Merkel rəsmi tədbir zamanı yenidən özünü pis hiss edib

27.06.2019

Yol polisinin təqib etməsi doğrudurmu? – VİDEO

27.06.2019

Daşınmaz əmlak necə kadastr uçotuna alınır?

27.06.2019

Dünya nəfəsini tutdu, bütün hazırlıqlar tamamlandı - 9 İYULDA BAŞLAYIR

27.06.2019

Qubada əlinə keçəni oğurlayan şəxs yaxalandı

27.06.2019

Tramp İran rəhbərliyini "eqoist və axmaq" adlandırdı

27.06.2019

Dənizi çirkləndirən obyekt sahibləri cəzalandırılıb

27.06.2019

Sabah Bakıda FIDE Prezident Şurasının iclası öz işinə başlayacaq

27.06.2019

Bakıda qardaş bacısını bıçaqlayaraq öldürüb

27.06.2019

AQTA-dan vətəndaşlara müraciət: Qanun pozuntuları ilə rastlaşanlar...

27.06.2019

Qadın güləşçilərimizin rəqibləri müəyyənləşdi - “Minsk 2019”da bu gün nələr olacaq?

27.06.2019

Magistraturaya qəbul olunan bakalavrların nəzərinə!

27.06.2019

Kolleclərə qəbul olmaq istəyən abituriyentlərin NƏZƏRİNƏ - Ərizə qəbulu sistemi yenidən aktiv edilib

27.06.2019

Bağçalarda monitorinqlər aparılacaq - Uşaqların düzgün qidalanması ilə bağlı

27.06.2019

Rusiya yeni üzən tank yaradır

27.06.2019

"Atletiko" 19 yaşlı hücumçu aldı -126 milyona

27.06.2019

Təmas xəttində nisbi sakitlik müşahidə olunub

27.06.2019

Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 22 nəfər saxlanılıb

27.06.2019

Yevlaxlı Massallıda oğurluq etdi, 7000 manatlıq qızıl götürdü

27.06.2019

Pentaqon: Türkiyə S-400 komplekslərini aldığı təqdirdə F-35 qırıcılarına sahib ola bilməyəcək

27.06.2019

İyunun 27-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri

27.06.2019

Neft yenidən ucuzlaşıb

27.06.2019

Şirvana ezam olunmuş Sumqayıt sakininin moteldə meyiti tapılıb

27.06.2019

Minsk 2019: Boksçumuz Alfonso Dominges yarımfinala vəsiqə qazanıb

27.06.2019

“Bakı-2019” XV Avropa Gənclər Yay Olimpiya Festivalına 25 gün qalıb

27.06.2019

Avropa Şurasının yeni Baş katibi seçilib

27.06.2019

AŞPA-nı tərk ediblər

26.06.2019

Mahir Əmiraslanov II Avropa Oyunlarında Azərbaycana ilk qızıl medalı qazandırıb

26.06.2019

Prezident İlham Əliyev: Müharibə hələ bitməyib və biz hər an hazır olmalıyıq ki, doğma torpaqlarımızı işğalçılardan azad edək

26.06.2019

Stefani Qrişam Ağ evin mətbuat katibi təyin edilib

26.06.2019

Kəmaləddin Heydərov: İlkin versiyaya görə yanğın quru otdan başlayıb

26.06.2019

Prezident İlham Əliyev Cəmşid Naxçıvanski adına Hərbi Liseydə yenidənqurma işlərindən sonra yaradılan şəraitlə tanış olub

26.06.2019

Zığ şosesi yaxınlığında baş vermiş yanğın söndürülüb

26.06.2019

“Türk dünyası” beşcildliyi qazax dilində işıq üzü görüb

26.06.2019

Hacı Əliyevdən növbəti qələbə - Güləşçi "Minsk-2019"un yarımfinalında

26.06.2019

Mətbuat Şurası Əməkdar jurnalistlə bağlı nekroloq imzalayıb

26.06.2019

Azərbaycanlı zabitlər Rusiyada hərbi akademiyanı qızıl medal və qırmızı diplomla bitiriblər

26.06.2019

SON DƏQİQƏ! Zığ şosesində fərdi yaşayış evləri yanır