Hüquq mədəniyyəti

09:57 / 06.12.2018

Səməd Vəkilov

Hüquqşünas

Hər bir xalqın hüquq mədəniyyəti onun hüquq düşün­cə­sinin tarixi təkamülündən və davranış modelindən qay­naq­lanır. Hüquq mədəniyyəti ilkin yanaşmada bəzən kon­kret hüquq münasibətlərinə şamil edilən anlayış kimi ba­şa düşülür. Lakin klassik fəlsəfi hüquq təlimlərinə nəzər salsaq görərik ki, hüquq-əxlaq və mənəviyyat mə­sələ­lə­rini özündə ehtiva edən daha zəngin sosial-mədəni mü­na­sibətlər sistemidir. Dünya fəlsəfi fikrinin parlaq si­ma­la­rın­dan olan alman filosofu Hegel hüququ ruh və idrak ha­di­səsi hesab edir.

Fransız fikir adamı Frederik Bastiata görə, biz özü­mü­­­­zü, azadlığımızı və əmlakımızı qorumaq kimi Allahın ver­­­diyi təbii hüquqa sahibik.

Beləliklə, hər bir şəxsin davranışı, düşüncəsi onun bir hüquq subyekti kimi hüquqi mədəniyyətinin gös­tə­ri­ci­si­­dir. Hüquq mədəniyyətinin ən vacib komponenti hüquq düşüncəsidir. Hər bir şəxsin hüquq konteksində davranışı onun həm də hüquq düşüncəsinin ifadəsidir.

XXI əsr arxada qoyduğu zamana münasibətdə daha çox insan fenomeninin önə keçməsi ilə fərqlənir. Bəşə­riy­yət son nəticədə o qənaətə gəldi ki, bütün ictimai for­ma­si­ya­lar, bütün dövlətlər fərdin hüquqlarının reallaşması və tə­mini fonunda əhəmiyyətli olur.

Təsadüfi deyil ki, XX əsrin ortalarında dünyanın ən nəhəng siyasi təşkilatı olan BMT tərəfindən qəbul edilmiş Ümumdünya İnsan Hüquqları Bəyannaməsi XX əsrin so­nun­da dünyanın böyük bir hissəsini əhatə edən, onu öz yu­ri­diksiyasi altında birləşdirən Strasburq Avropa İnsan Hü­quq­ları Məhkəməsinin yaradılması ilə nəticələndi.

XXI əsr dünyada mədəniyyətlərin savaşı və dialoqu əs­ridir. Dünya qloballaşır, bu, günümüzün gerçəkliyi, özü-öz­lü­­yündə qarşısıalınmaz bir prosesdir. Qloballaşma fo­nun­da fərqli mədəniyyətlərin və sivilizasiyaların toqquş­ması isə məhz dialoq fəlsəfəsini aktuallaşdırır.

Hüquq mədəniyyətinin vacib konponentlərindən biri də məhz hüquqların hüdudunu düzgün müəyyənləşdirməkdir. Hər bir şəxs başa düşməlidir ki, onun hüququ digər və­tən­da­şın hüquqlarının sərhədinə kimidir.

Dünyanın qlobal hüquq problemləri ilə bərabər fərdi hü­quqlar və onların reallaşdırılması məsələsi də bu günkü hü­­quq mədəniyyətinin əsas istiqamətlərindəndir. Fərdi hü­quq­lara münasibətdə nümayiş etdirdiyimiz ayrı-ayrı ste­re­otip­lər və onun müxtəlif çalarları hüquq mə­dəniyyə­ti­mizin göstəricisidir. Bu istiqamətləri öyrənmək və bir çox ey­ni­lik­ləri dağıtmaq qarşıda duran ən aktual problemdir.


Etiket:

Strategiya.az

Xəbərlər
10.12.2018

Təlimlərə hava düşmənini təqlid etmək üçün aviasiya bölmələri də cəlb olunub

10.12.2018

Atatürk parkındakı ictimai iaşə obyektləri sökülür -VİDEO

10.12.2018

Ucuzlaşan və bahalaşan ərzaqların SİYAHISI

10.12.2018

Ukrayna, Neapol dairələri və... SİYAHI

10.12.2018

Qubada məktəbdəki yanğınla bağlı FHN-dən rəsmi açıqlama

10.12.2018

Ermənistan müxalifəti seçkilərlə bağlı sərt bəyanat yayıb

10.12.2018

Xaçmazda yol qəzalarında 2 piyada ölüb

10.12.2018

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı - Attestasiya

10.12.2018

Bu ilin Nobel sülh mükafatı sahibinə təqdim olunub

10.12.2018

“Xəzər hövzəsi və enerji təhlükəsizliyi” kitabının təqdimatı olub

10.12.2018

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı

10.12.2018

Zərərçəkmişlə aralarında illərdir ədavət olduğunu bildirib

10.12.2018

“Arsenal” – “Qarabağ” görüşünün hakimləri müəyyənləşdi

10.12.2018

Tramp üçün qorxunc ehtimal REALLAŞIR: 2019-cu ilin yanvarında...

10.12.2018

Qocalıb ölən inəklərin ətini yeyirik? - Kolbasa və sosislərlə bağlı ŞOK İDDİA – VİDEO 

10.12.2018

110 dövlət əmlakı özəlləşdirilməyə çıxarılacaq

10.12.2018

“Çarəsiz sərnişinlər” 

10.12.2018

Reynaldo yenidən “Qarabağ”da

10.12.2018

Ağcabədidə mənzildə 5 kq-dan artıq marixuana aşkarlandı

10.12.2018

Bakıda bayram yarmarkalarına start verildi - 23 yerdə

10.12.2018

Britaniya Brexit üzrə bildirişi birtərəfli qaydada geri götürə bilər

10.12.2018

Vəsaitlərin cəlb edilməsi üzrə depozit hərracının nəticələri açıqlanıb

10.12.2018

II Avropa Oyunlarının ulduz səfiri müəyyənləşdi

10.12.2018

Azərbaycan Qırğızıstanın keçmiş gömrük rəhbərinin ekstradisiyasına icazə verib

10.12.2018

Xalq artisti Gülxar Həsənovanın xatirəsi anılıb

10.12.2018

CNN Camal Kaşıkçının ölümündən öncəki son sözlərini dərc edib

10.12.2018

Formula 1 Azərbaycan Qran-Prisinin marşal proqramına qeydiyyat prosesi davam edir

10.12.2018

Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyində yeni kadr təyinatı olub

10.12.2018

Qətər əmiri Səudiyyə kralının dəvətini qəbul etmədi

10.12.2018

Qubada tələbə itkin düşdü

10.12.2018

Məsut Özil sağaldı - “Qarabağ”a qarşı oynayacaq?

10.12.2018

Sabah ölkə ərazisində hava əsasən yağmursuz olacaq

10.12.2018

Bakıda külli miqdarda aksiz markasız siqaretə görə 3 nəfər saxlanılıb

10.12.2018

Dağlıq Qarabağ münaqişəsi zamanı ermənilərin xalqımıza qarşı törətdiyi cinayətlərlə bağlı müzakirələr aparılır

10.12.2018

"Sarı jiletlilər" daha bir Avropa ölkəsini QARIŞDIRDI - Bu dəfə millət vəkilləri də küçələrə axışdı

10.12.2018

"Ziya" qəzetinin  qaranlıqda və alatoranlıqda qalan  tərcümeyi-halı

10.12.2018

Altmış qadını öldürən “Anqarsk manyakına” ikinci ömürlük həbs cəzası verilib

10.12.2018

Dövlət Komissiyası: DTX-nin hospitalında xüsusi yer ayrılıb, indiyədək 1943 itkinlə bağlı 5889 nümunə toplanıb

10.12.2018

Gürcüstandan gələn avtomobildə külli miqdarda pirotexniki vasitə aşkarlandı

10.12.2018

Leyla Əliyeva Bakıda beynəlxalq foruma qatıldı

10.12.2018

Azərbaycanda zəlzələ olub

10.12.2018

Avtomobillərdən oğurluq edənlər yaxalanıblar

10.12.2018

Ekologiya və təbii sərvətlər naziri Hacıqabul rayonunda vətəndaşlarla görüşəcək

10.12.2018

Avtomobilin yanacaq çəninin içərisindən pirotexniki vasitələr tapılıb

10.12.2018

Orta təhsilini bitirə bilməyənlər üçün eksternat imtahanları keçiriləcək

10.12.2018

Masallıda evdə partlayış: ölən və yaralılar var

10.12.2018

Azərbaycan Prezidenti Beynəlxalq Şahmat Federasiyasının prezidentini qəbul edib

10.12.2018

Külli miqdarda narkotik vasitə qanunsuz dövriyyədən çıxarılıb

10.12.2018

Prezident İlham Əliyev Türkiyənin kənd təsərrüfatı və meşəçilik nazirini qəbul edib

10.12.2018

Silahlar aşkar edilərək götürülüb