Hüquq mədəniyyəti

09:57 / 06.12.2018

Səməd Vəkilov

Hüquqşünas

Hər bir xalqın hüquq mədəniyyəti onun hüquq düşün­cə­sinin tarixi təkamülündən və davranış modelindən qay­naq­lanır. Hüquq mədəniyyəti ilkin yanaşmada bəzən kon­kret hüquq münasibətlərinə şamil edilən anlayış kimi ba­şa düşülür. Lakin klassik fəlsəfi hüquq təlimlərinə nəzər salsaq görərik ki, hüquq-əxlaq və mənəviyyat mə­sələ­lə­rini özündə ehtiva edən daha zəngin sosial-mədəni mü­na­sibətlər sistemidir. Dünya fəlsəfi fikrinin parlaq si­ma­la­rın­dan olan alman filosofu Hegel hüququ ruh və idrak ha­di­səsi hesab edir.

Fransız fikir adamı Frederik Bastiata görə, biz özü­mü­­­­zü, azadlığımızı və əmlakımızı qorumaq kimi Allahın ver­­­diyi təbii hüquqa sahibik.

Beləliklə, hər bir şəxsin davranışı, düşüncəsi onun bir hüquq subyekti kimi hüquqi mədəniyyətinin gös­tə­ri­ci­si­­dir. Hüquq mədəniyyətinin ən vacib komponenti hüquq düşüncəsidir. Hər bir şəxsin hüquq konteksində davranışı onun həm də hüquq düşüncəsinin ifadəsidir.

XXI əsr arxada qoyduğu zamana münasibətdə daha çox insan fenomeninin önə keçməsi ilə fərqlənir. Bəşə­riy­yət son nəticədə o qənaətə gəldi ki, bütün ictimai for­ma­si­ya­lar, bütün dövlətlər fərdin hüquqlarının reallaşması və tə­mini fonunda əhəmiyyətli olur.

Təsadüfi deyil ki, XX əsrin ortalarında dünyanın ən nəhəng siyasi təşkilatı olan BMT tərəfindən qəbul edilmiş Ümumdünya İnsan Hüquqları Bəyannaməsi XX əsrin so­nun­da dünyanın böyük bir hissəsini əhatə edən, onu öz yu­ri­diksiyasi altında birləşdirən Strasburq Avropa İnsan Hü­quq­ları Məhkəməsinin yaradılması ilə nəticələndi.

XXI əsr dünyada mədəniyyətlərin savaşı və dialoqu əs­ridir. Dünya qloballaşır, bu, günümüzün gerçəkliyi, özü-öz­lü­­yündə qarşısıalınmaz bir prosesdir. Qloballaşma fo­nun­da fərqli mədəniyyətlərin və sivilizasiyaların toqquş­ması isə məhz dialoq fəlsəfəsini aktuallaşdırır.

Hüquq mədəniyyətinin vacib konponentlərindən biri də məhz hüquqların hüdudunu düzgün müəyyənləşdirməkdir. Hər bir şəxs başa düşməlidir ki, onun hüququ digər və­tən­da­şın hüquqlarının sərhədinə kimidir.

Dünyanın qlobal hüquq problemləri ilə bərabər fərdi hü­quqlar və onların reallaşdırılması məsələsi də bu günkü hü­­quq mədəniyyətinin əsas istiqamətlərindəndir. Fərdi hü­quq­lara münasibətdə nümayiş etdirdiyimiz ayrı-ayrı ste­re­otip­lər və onun müxtəlif çalarları hüquq mə­dəniyyə­ti­mizin göstəricisidir. Bu istiqamətləri öyrənmək və bir çox ey­ni­lik­ləri dağıtmaq qarşıda duran ən aktual problemdir.


Etiket:

Strategiya.az

Xəbərlər
19.02.2019

Hansı qan qrupu hansı xəstəliyin riskini artırır

19.02.2019

Canavarların kəndlərə hücum etməsinin qarşısının alınması ilə bağlı İşçi Qrup yaradılıb

19.02.2019

ABŞ-da azərbaycanlı gəncin qatilini həbs ediblər

19.02.2019

"Barselona"nın "Lion"la ilk oyun üçün heyəti - siyahı

19.02.2019

Uzun ömür sürmək üçün nələrə DİQQƏT EDƏK? - VİDEO

19.02.2019

Türkiyədə çökmüş mədənin dağıntıları altından daha iki nəfərin cəsədi çıxarılıb

19.02.2019

Azərbaycanda orta məktəbi xüsusi nailiyyətlərlə başa vuranlara xüsusi nümunəli attestat veriləcək

19.02.2019

“Birinci və axırıncı səhvimizdir” - Qaynatanın mal-qarasına "göz dikən" yeznə – VİDEO

19.02.2019

“Fənərbağça”nın sabiq futbolçusu ABŞ klubuna transfer olunub

19.02.2019

Bakıda şirniyyat evinin fəaliyyəti məhdudlaşdırılıb

19.02.2019

Fərid Şəfiyev Beynəlxalq Münasibətlərin Təhlili Mərkəzinin İdarə Heyətinin sədri təyin edilib

19.02.2019

Türkiyə “Türk axını” layihəsinə 23 milyon dollar sərmayə qoyacaq

19.02.2019

Prezident İlham Əliyev Türkiyə-Azərbaycan parlamentlərarası dostluq qrupunun rəhbərinin başçılıq etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib

19.02.2019

Kürdəxanıda 704 partlamamış hərbi sursat aşkarlanıb

19.02.2019

ABŞ-ın 16 ştatından ibarət koalisiya Prezident Donald Trampı məhkəməyə verib

19.02.2019

Bakıda qanunsuz odlu silah gəzdirən Masallı sakini saxlanılıb

19.02.2019

Sabah hava yağmursuz keçəcək

19.02.2019

Sumqayıtda 63 yaşlı qadının meyiti aşkarlanıb

19.02.2019

Prezident İlham Əliyev bəzi çoxmənzilli binaların istismarına icazə verilməsinin sadələşdirilməsi haqqında fərman imzalayıb

19.02.2019

Yalnış yazılan protokol cərimələrinə qarşı NƏ ETMƏLİ? - VİDEO

19.02.2019

Bakı sakininin evindən 2 kq-a yaxın heroin tapılıb

19.02.2019

İkardi "Yuventus"a keçir? - "İnter"dən açıqlama

19.02.2019

SAATLI SAKİNİNDƏN SİLAH-SURSAT GÖTÜRÜLÜB

19.02.2019

Qanuna 18 yaşınadək şəxslərə siqaret və spirtli içki satışını qadağan edən dəyişiklik qəbul olundu

19.02.2019

Ötən gün ən çox qar BU ƏRAZİLƏRƏ yağıb

19.02.2019

Prezident İlham Əliyev Avropa Komissiyasının nümayəndə heyətini qəbul edib

19.02.2019

Ölkənin əsas avtomobil yollarındakı SON VƏZİYYƏT

19.02.2019

“Azeri Light”ın bir barreli 68,65 dollara satılır

19.02.2019

Hərbi qulluqçularımız çoxmillətli qış təlimində ölkəmizi layiqincə təmsil edirlər

19.02.2019

Birjalarda neftin qiyməti

19.02.2019

"Messi soyuqlasa, bizim üçün yaxşı olacaq" - "Lion"un prezidenti

19.02.2019

Buraxılış imtahanlarının rayon və şəhərlər üzrə keçirilmə qrafiki müəyyən olunub

19.02.2019

Ötən ildən axtarışda olan şəxs saxlanılıb

19.02.2019

Bakı-Şamaxı-Yevlax yolunda gücləndirilmiş rejim

19.02.2019

Təkəbbür-Görüntülər, əyintilər, çürüntülər...

19.02.2019

Reyestrin aparılması qaydalarını pozanlar cərimələnəcəklər

19.02.2019

Gəncə sakinində silah aşkarlanıb

19.02.2019

Fevralın 26-da ilk dərslər Xocalı soyqırımına həsr ediləcək

19.02.2019

Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 55 nəfər saxlanılıb

19.02.2019

“İçərişəhər” Qoruğu İdarəsinin səlahiyyəti artırıldı – Avtomobillərin hərəkətini məhdudlaşdıra biləcək

19.02.2019

Donald Tusk: Ukrayna demokratiya istiqamətində islahatları davam etdirməlidir

19.02.2019

Fevralın 19-da xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri

19.02.2019

Düşmən atəşkəsi 24 dəfə pozdu

19.02.2019

TARİXDƏ ŞƏRƏFLİ İZİMİZ İFTİXARIMIZDIR

19.02.2019

"Liverpul" "Bavariya"ya, "Lion" "Barselona"ya qarşı - Yenilənir

19.02.2019

İspaniyadan Vətənə 4 medal - 1 qızıl, 1 gümüş və 2 bürünc

19.02.2019

Masallı rayonunda zəlzələ baş verib

19.02.2019

Sabiq prezidentin oğlundan ölkəni tərk etməmək barədə iltizam alınıb

19.02.2019

Türkiyə Böyük Millət Məclisinin sədri Binəli Yıldırım istefa verib

19.02.2019

Çörəyin qiymətində artım gözlənilirmi? - AÇIQLAMA - VİDEO