Havadarın itirilməsi: rəsmi İrəvanın yeni qorxulu röyası

09:10 / 24.07.2018

Yeni hökumət Ermənistanı faciədən faciəyə aparmaqdadır. Son günlər kütləvi informasiya vasitələri bir qrup rus hərbçisinin xəbərdarlıq etmədən Ermənistanın Panik kəndinə atəş aça-aça daxil olaraq sakinləri qorxuya saldığı haqqında yazılar verir. Sadə ermənilər buna etiraz edərək hərbçilərdən izahat tələb edib. Ancaq nə rus hərbçiləri, nə də rəsmi İrəvan insanlara məsələnin əsl tərəfini izah etmirlər. Rusiya hərbçiləri ehtiyac görmür, rəsmi İrəvan isə həqiqəti deyə bilmir. Nəticədə, Ermənistan vətəndaşları bir daha əmin oldular ki, onların təhlükəsizliyinə təminat yoxdur. Bununla yanaşı, Ermənistan özünü yeni geosiyasi ziddiyyətlər burulğanına atmaqdadır. O, havadarlarını belə itirə bilər. Məsələnin bu aspekti üzərində geniş dayanmağa ehtiyac vardır.

Qorxu sindromu: erməni panikasının özəllikləri

Ermənistanın Şirak vilayətinin Panik kəndinə Rusiyanın Gümrüdə yerləşən 102-ci bazasının hərbi qulluqçularının boş patronlarla atəş açaraq qəfil daxil olması yeni siyasi böhran yarada bilər. Əsl panikaya düşən paniklilər, qorxu içində rus zabitdən niyə belə etdiklərinin izahını tələb etsələr də, heç bir konkret cavab ala bilməyiblər. Bir gün sonra hərbi bazanın komandiri Şirakın başçısı ilə görüşüb və guya ki, üzr istəyib. Real olaraq isə Rusiya tərəfi ermənilərə konkret bir şey izah etməyib. Aydın olur ki, Rusiya hərbçiləri hansısa səbəblərdən erməniləri cəzalandırıblar. Onlara sübut ediblər ki, istənilən zaman qəfil istədiyimiz erməni yaşayış məntəqəsinə daxil ola və sizləri məhv edə bilərik. Bu zaman qarşımıza kimsə çıxa bilməz.

Məsələn, Panikdə hadisə baş verən zaman bir nəfər də olsun erməni hərbçisi və ya polisi gözə dəyməyib. Əslində isə orada hadisəyə erməni hüquq-mühafizə orqanları müdaxilə etməli idi. Ən azından Rusiya tərəfi kəndə daxil olacağı haqqında Ermənistanın güc strukturlarına məlumat verməli idi. Bunların heç birinə Rusiya hərbçiləri ehtiyac görməyiblər və kimsə ilə danışmadan kəndə daxil olub, atəş açıblar.

Belə çıxır ki, Rusiya ordusu ermənilərə xəbərdar edib: sizə biz müdaxilə etsək, tamamilə müdafiəsiz qalacaqsınız. Yəni əslində müstəqil erməni ordusu deyilən bir qurum yoxdur. Onun heç xəbəri olmadan ölkənin ortasında rus əsgəri atəş açır və istədiyi yerə gedə bilir. Bu, həm də ona işarədir ki, Ermənistanın təhlükəsizliyi məsələsi tamamilə Rusiyadan asılıdır. Moskvanın bu məsələdə mövqeyi möhkəmdir və güclü təsir mexanizmlərinə malikdir. Təsadüfi deyil ki, Ermənistan KİV-ləri bu məsələyə geosiyasi kontekstdə bir neçə yazı həsr edib və müzakirələr davam edir.

Ekspertlər isə baş verənləri təsadüfi saymır. Onu N.Paşinyanın xarici siyasətinin məzmunu ilə sıx bağlayırlar. Mütəxəssislərin fikrinə görə, küçə hərəkatı haqqında ifrat pozitiv əhval-ruhiyyəyə qapılan ermənilərə yanıldıqlarını anlatmağa çalışırlar. N.Paşinyan Brüsseldə Qərb ilə yaxın əməkdaşlıqdan danışıb və yardım istəyib. Bunun mümkün olmadığını rusiyalı ekspertlər birmənalı ifadə edirlər. Çünki Ermənistanın müdafiə sistemi, iqtisadiyyatı, ticarətinin böyük bir hissəsi Rusiyaya bağlıdır. Avropa İttifaqı isə geosiyasi güc kimi Rusiyaya qarşı duranlardandır. Belə bir şəraitdə Aİ-Ermənistan yaxınlaşması necə ola bilər?

Onda rəsmi İrəvanın bu istiqamətdəki cəhdləri ancaq bir nəticə verə bilər. Ermənistana yardım edənlər və havadar kimi onu müdafiə edənlər bundan imtina edə bilərlər. Çünki havadarlıq etibarlı köləyə edilir. Ermənilər tarix boyu onu-bunu sata-sata gəliblər. İndi Ermənistanın bir cəmiyyət olaraq mövcudluğunu faktiki olaraq Rusiya təmin edir. Əgər Moskva əlini çəksə, Ermənistan deyilən bir dövlət qalmaz. Bunu Rusiyalı ekspertlər açıq yazırlar. Məsələn: "Xatırladaq ki, Ermənistan Azərbaycana silah satılmasından artıq narazıdır. İrəvanda açıq deyirlər ki, RF erməniləri KTMT-nin üzvü və erməni ərazisində baza saxlayan ölkə kimi müdafiə etməlidir. Bu zaman nədənsə unudulur ki, əgər Rusiya faktoru olmasaydı, Azərbaycan çoxdan müharibə ilə ermənilərin işğal etdiyi torpaqları qaytarardı" (bax: Ирина Джорбенадзе. Ереван начал шантажировать Москву при помощи НАТО / Rosbalt.ru, 16 iyul 2018).

Deməli, Moskva aydın işarə verir: Dağlıq Qarabağda erməni işğalçı qüvvələrinin qalmasını təmin edən əsas güc Rusiyadır və əgər N.Paşinyan xarici siyasətdə Qərbə meylliliyi artırsa, vəziyyət dəyişə bilər! Bu, Ermənistanın çox güclü bir havadarını itirməsi anlamına gəlir. Kreml tərəddüd etmədən İrəvanı ağır cəzalandıra bilər.

Məsələ bununla məhdudlaşmır. Avropa da artıq Ermənistana şübhə edə bilər. Çünki S.Sarkisyan bir dəfə Brüsseli möhkəm aldadıb. Onunla assosiativ üzvlüklə bağlı müqavilə imzalayacağını deyib, lakin son anda sərt şəkildə üzünü Rusiyaya tutub. Əgər N.Paşinyan buna bənzər hərəkət etsə, Brüsselin ona inanmaq üçün əsası qalmayacaq. Rəsmi şəxslər nə qədər "mən erməni sevdalısıyam" (Donald Tusk) desələr də, siyasi reallıq fərqli yanaşma tələb edir.

Ziddiyyətlərə doğru: Ermənistan xarici siyasətinin yeni problemləri

Nikol Paşinyanın Avropa ilə səmimi və etibarlı davranacağı ehtimalı olduqca azdır. Birincisi, N.Paşinyan siyasi hazırlıq baxımından çox aşağı səviyyəlidir. Onun kifayət qədər təcrübəsi, biliyi və iradəsi yoxdur ki, mümkün riskləri göz önünə ala bilsin və sona qədər irəliləsin.

İkincisi, ABŞ-Aİ münasibətləri indi böhran keçirir və onların geosiyasi aspektdə vahid mövqedən çıxış etmələri getdikcə daha çətin olur. Hətta D.Tramp açıq ifadə edir ki, Avropa Amerika üçün yükdür və ona düşməndir. Avropa isə təkbaşına hərbi və təhlükəsizlik məsələlərində Rusiyaya qarşı dura bilməz. Moskva onları darmadağın etmək iqtidarındadır. Xüsusilə ənənəvi olaraq güclü olduğu bir bölgədə.

Üçüncüsü, Ermənistan artıq bir hərbi alyansın – Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatının üzvüdür. Həm də iqtisadi cəhətdən Avrasiya İqtisadi İttifaqına sıx bağlıdır. Onun bu təşkilatları yaxın perspektivdə tərk etmək şansı yoxdur. Buna nə Rusiya icazə verər, nə də Ermənistanın özünün manevr imkanları yetər. Aİ də elə gücdə deyil ki, Ermənistanı dərhal özünün hansısa strukturuna daxil etsin. Bir neçə ildir ki, Gürcüstanı iqtisadi-ticari baxımdan tam müstəqil edə bilmirlər. Ona göstərdikləri yardımlar böyük layihələri reallaşdırmağa imkan vermir.

Dördüncüsü, Ermənistan özünü Azərbaycan və Türkiyənin düşməni kimi aparır. İrəvan bəyan edir ki, xarici siyasətdə əsas məqsədi "türk ekspansiyasının qarşısını almaqdan ibarətdir". Belə də strategiya olar? Yəni Ermənistanın bütün gücü Türkiyənin qarşısını almağa yönəlib? Əgər Brüssel buna yardım etsə, özü çox pis vəziyyətə düşə bilər. Türkiyə regionun ən güclü dövlətidir və getdikcə imkanları daha da artır. Min Ermənistan olsa da, Türkiyənin inkişafının qarşısını ala bilməz. Həm də bu cür antihumanist, orta əsr təfəkkürü ilə, lokal ultraşovinist ruhlu siyasətlə hansı uğuru qazanmaq olar? Ermənilərin sözü ilə bütün dünya türklərə düşmən olmalıdır?

Təbii ki, absurd şeylərdir. Hətta Rusiya belə ermənilərin bu əsassız istəklərinə gülür və açıqca Azərbaycanla, Türkiyə ilə əlaqələri daha da inkişaf etdirir. Və bunlar onu göstərir ki, Brüssel Ermənistanla bu şərtlər daxilində yaxınlaşmaq istəsə, öncə geosiyasi maraqlarını və bütövlükdə rasional düşüncə tərzini itirməlidir. Belə çıxır ki, Ermənistan Rusiyadan bu üsulla uzaqlaşmaq fikrinə düşməklə həm də Avropa İttifaqını itirmək riski yaradıb. Yəni Moskva ilə yanaşı, Brüssel də havadarlıqdan imtina edə bilər. Rəsmi İrəvanın növbəti qeyri-konstruktiv və reallığa əsaslanmayan siyasəti ölkəni geosiyasi dalana dirəməkdədir.

Əslində, Ermənistanın bir çıxış yolu var. Regionun güclü dövlətləri olan Azərbaycan və Türkiyəyə qarşı siyasətini köklü surətdə dəyişmək! İşğal etdiyi torpaqları üzr istəməklə tərk etmək və tədricən Bakı ilə münasibətləri yoluna qoymağa çalışmaq. Bu üsulla Ermənistan müxtəlif beynəlxalq layihələrə qoşula və tədricən müstəqil dövlət kimi ayağa dura bilər. Ondan sonra havadarları məsələlərinə yenidən baxa bilər. Gürcüstan Ermənistanla iş görmür. İranın İrəvana münasibəti məlumdur. Qərb də düşmən deyil. Azərbaycanla Türkiyə də torpaqların işğalına görə onunla əlaqə saxlamırlar. Əgər bu maneəni Ermənistan aradan qaldıra bilsə, onun üçün risklər xeyli azalar.

Bütün bunları sadə insanlar belə dərk edir. Erməni siyasətçilər isə şovinizmə, düşmənçiliyə, başqasına qarşı düşmən mövqeyə o qədər alışdırılıblar ki, bu adi həqiqətləri görə bilmirlər. Nəticədə, qəfil Panik panikə düşür!

Newtimes.az


Etiket:

Strategiya.az

Xəbərlər
21.04.2019

Azərbaycan komandası AGF Junior Trophy beynəlxalq turnirində beş halqa ilə qrup hərəkətlərində qızıl medal qazanıb

21.04.2019

Sabahın hava proqnozu

21.04.2019

Çaylarda sululuq səviyyəsi dəyişib

21.04.2019

Şri-Lankada törədilən partlayışlarda 25 nəfər ölüb

21.04.2019

Ermənistan silahlı qüvvələri atəşkəsi 22 dəfə pozub

21.04.2019

Ukraynada prezident seçkilərinin ikinci turunda səsvermə başlayıb

21.04.2019

Sabahdan Formula 1 ilə əlaqədar avtomobillərin hərəkəti məhdudlaşdırılacaq yolların SİYAHISI

21.04.2019

PSJ klubu "Monako" ilə oyuna 500 yanğınsöndürən dəvət edib

21.04.2019

Bu gün 29 şəhər və rayonda 22 min 748 şagird imtahan verəcək

21.04.2019

Türkiyədə son 117 ildə 210 güclü zəlzələ baş verib

21.04.2019

"Yuventus" vaxtından əvvəl İtaliya çempionu olub

21.04.2019

Sumoçumuz Avropa çempionatında qızıl medal qazanıb

20.04.2019

Qar 60-dan çox kəndin yolunu bağladı

20.04.2019

İndi də İsfəndiyar Axundovun qardaşı oğlu... 

20.04.2019

Azərbaycana qış geri döndü – Bakıya yağış, bölgələrə qar, dolu YAĞDI - VİDEO

20.04.2019

Yaxın Şərqdə iki təhlükəli proses: dağıdıcı trendlərin güclənməsi

20.04.2019

Sosial şəbəkə "bəyənmə"ləri yığışdırır - SƏBƏB

20.04.2019

3 alpinist İTKİN DÜŞDÜ: əşyaları tapıldı, özləri isə...

20.04.2019

Zakir Həsənov Türkiyə tərəfinə başsağlığı verib

20.04.2019

Elxan Ələsgərov: Ermənistan XİN rəhbəri işlətdiyi iki cümlədə azı yeddi səhvə yol verib

20.04.2019

DİQQƏT! Qaz sayğacınızda bu yazılar çıxırsa deməli...

20.04.2019

Makron Türkiyəni qəzəbləndirdi

20.04.2019

Yeni tikililərin işıq problemi daha tez həll olunacaq - QƏRAR

20.04.2019

Əlilliyə görə pensiyaların da elektron qaydada təyinatına başlanıb

20.04.2019

Elçin Əhmədov: Anti-Azərbaycan qüvvələrin ölkəmizə təzyiq göstərmək, onu öz yolundan döndərmək cəhdləri əbəsdir

20.04.2019

Türkiyədə yenə zəlzələ oldu

20.04.2019

“Azərbaycan dilinin Orfoqrafiya Normaları” təsdiq edilib

20.04.2019

İsrail Qəzza zolağına zərbələr endirib

20.04.2019

Poroşenko rəqibindən Vaşinqtona şikayət etdi

20.04.2019

"İdeal olmaq mümkün deyil" -Qvardiola

20.04.2019

Şimal bölgəsinin dağlıq ərazilərində temperatur mənfi 8 dərəcəyədək aşağı düşüb

20.04.2019

Bəzi geyimlər sağalmaz xəstəliklər yarada bilər - XƏBƏRDARLIQ - VİDEO

20.04.2019

İranın təhlükəsizlik naziri: ABŞ-ın casus şəbəkəsi aşkar edilib

20.04.2019

Ermənistan silahlı qüvvələri atəşkəsi 21 dəfə pozub

20.04.2019

Ukraynada prezident seçkilərinin ikinci turu ilə bağlı sükut günüdür

20.04.2019

Dolların aprelin 22-nə olan məzənnəsi 

20.04.2019

Yaponiya Olimpiya Oyunları zamanı ABŞ aviabazasından istifadə etmək istəyir

20.04.2019

Superliqada 29-cu tur başladı

20.04.2019

Dövlət Dil Komissiyası yanında Monitorinq Mərkəzi yaradıldı

19.04.2019

Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyeva sağlamlıq imkanları məhdud uşaq və gənclərin, sosial müəssisə sakinlərinin sərgisi ilə tanış olub

19.04.2019

Mixail Qorbaçov İndoneziyada keçirilən seçkilərdə məğlub olub

19.04.2019

Göyərtəsində 5 ton narkotik maddə aşkarlanan gəmi İzmir limanına gətirilib

19.04.2019

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı

19.04.2019

DİN: Külli miqdarda narkotik vasitə dövriyyədən çıxarılıb

19.04.2019

Azərbaycan Ordusunun nümayəndələri NATO-nun təlimində iştirak edib

19.04.2019

Aprelin 22-dən problemli krediti olan şəxslərə kompensasiya ödənişlərinin verilməsinə başlanacaq

19.04.2019

Müğənni Rüfət Axundov və Rəşad İlyasov məhkəməyə gəlmədi

19.04.2019

ABŞ Çavuşoğlunun təklifinə müsbət cavab verməyib

19.04.2019

Bakıda adam öldürməyə cəhddə təqsirləndirilən şəxsə ağır cəza

19.04.2019

Diqqət! Bu yollarda xətlənmə işləri aparılacaq