S.Ə.Şirvaninin "Ziya" qəzetinə verdiyi ilk qiymət

09:57 / 18.01.2019

S.Ə.Şirvaninin "Ziya" qəzetinə verdiyi ilk qiymət və ya yenə də söz içində deyilən söz-nüktədanlıq....

"ZİYA" qəzetinə

İlahi, bu "Ziya" afaq ara gün tək ziyalənsin! Ziyai-tələtindən dideyi-aləm cilalənsin! Ona bani olan Haci Səidin kövkəbi-bəxti Səadət mətləindən zahir olsun, incilalənsin, İlahi, aləm içrə canişini -mülki-Qafqazın, Ədalət məsnədində yüz min il ömrü bəqalənsin. Qəzet bir hüdhüdi-ziba, qəzetxanlar Süleymandır, Yetib Bülqeysi- mənayə gərək onlar Səbalənsin. Qezetdir peyki-ruhani ki, söylər sirri-pünhani Nə lazım peyki-həq künci-xəfadə ixtitalənsin. Bu kari-xeyrə kim, bir paktiynət eyləyib iqdam, Gərək millət qıla himmət ki, ta mətləb ədalənsin. Məsəldir söyləyib aqil ki, tək əldən səda çıxmaz, Gərəkdir el-ələ vermək ki ta ol əl sədalənsin. Çıxan dəm ceybi-qeybi-məşriq-lareybdən ol əl, Yədi-Musa kimi ecaz üçün beyzanümalənsin. Təəssübdən uzaq olmaz, ianət vəqtidir, canım, Bilib əhvali-afaqı gərək millət səfalənsin. Həqiqət, yaxşı söz hər kəsdən olsa yaxşıdır, billah, Təəssüb əhli bu rəmzi-hədisə iktifalənsin. "Və la-tənzür ila mən qalə"yə qılsın nəzər hasid – Ki, ta "Vənzur ila məqalə"dən çeşmi ziyalənsin. Məhəbbət-töxmin ək sinəndə, ta versın səmər rahət, Fəzüət nəxlinə rəşk etmə, qoy nəşvü nümalənsin. Miləl beynində bir rəftar qıl qanuni-hikmətlə - Ki, ta biganələr görsün kəmalın, aşinalənsin. İlahi, bu qəzetdən şad eylə əhli-afaqı, Zəri-məskuki-dövlət tək rəvacında rəvalənsin. Ziyası çün onun xurşidi-bürci-Rusiyətdəndir, Onun təhtəş-şüaində qalıb "Əxtər" sühalənsin. Qəzet təbində məzun eyleyib bir əhli-idraki – Ki, ta pəndin görüb əhli-məarif iqtidalənsin.... Bu işlər dövləti-Rusiyyənin ədlilə naşidir, Xudavənda, bu dövlət günbəgündən etilalənsin.

O şahənşahi-adil, imperaturi-müəzzəm kim. Hümayi-səltənətdir zillinə dəhr ilticalənsin. Bizə bu izndən bihəd fəvaidlər ki, hasildir, Yetişməz intəhayə gər yazam dəhr intahalənsin. İlahi, seyyidin qıl bu duasın sən icabət kim, "Ziya" gün tək ziyalənsin, cahanə müncəlalənsin!

*******

Şeir İlk dəfə "Ziya" qəzetinin 01.03.1879-cu il tarixli

6-cı nömrəsində çap olunub,

sonralar isə şairin bütün seçilmiş əsərlərnin bütün nəşrlərində oxuculara çatdırılıb.

40 misralıq bu şeir yazılması barədə heç bir izahat verilmədən Seyid Əzim Şirvaninin latın qrafikalı

Seçilmiş Əsərlərinin II cildinin ilk nəşririnə də yol tapmışdır.Şeir nəzm ölçüsünə görə

20 beytdir.Qafiyələnməsi aa,ba,da,ea....şəklindədir.Müəllifin adı sonuncu beytdədir. (Bu fikri ona görə vurğulayıram ki,S.Ə.Şirvaninin bəzi qəsidələrində müəllifin adı sonuncu beytdə yox,ondan əvvəlki beytdə verilir).

S.Ə.Şivanuinin məzkur-haqqında danışılan şeiri tərif və öymə məzmunludur.Janrına görə

qəsidənin mədhiyyə məzmunlu şəklindədir.

Seyid Əzim Şirvani şeirini Allaha müraciət şəklində ,ona xitabən başlamışdır:

İlahi, bu "Ziya" afaq ara gün tək ziyalənsin! Ziyai-tələtindən dideyi-aləm cilalənsin!

Şair "Ziya" qəzetinin tülu etməsini alqışlayır, onun aləmin gözünüişıqlandlracağına inanır.

Seyid Əzim qəzetin banisi Hacı Səid Əfəndi Ünsizadənin (1825,şamaxı-1905,İstanbul) bəxt ulduzunun daha da işıqlannmasını arzulayır.Bu arzuların cərgəsində Qafqaz canişinini də unutdulmur:

Ona bani olan Haci Səidin kövkəbi-bəxti Səadət mətləindən zahir olsun, incilalənsin, İlahi, aləm içrə canişini -mülki-Qafqazın, Ədalət məsnədində yüz min il ömrü bəqalənsin.

Qəsidönin sonrakı misralarında şair əvvəllər yazdığı bir şeirdəki "Qəzet nədir?" sualına yenidən cavab verir:

Qəzet bir hüdhüdi-ziba, qəzetxanlar Süleymandır, Yetib Bülqeysi- mənayə gərək onlar Səbalənsin. Qezetdir peyki-ruhani ki, söylər sirri-pünhani Nə lazım peyki-həq künci-xəfadə ixtitalənsin.

Bu misralar S.Ə.Şirvaninin "Əkinçi" qəzetinin 1877-ci ildəki 18-ci nömrəsində çap edilmiş "Qəzet nədir?" məsnəvisindəki ideyaların davamı kimi səslənir.

Hamı millətdə var qəzetlər çox,

Demə kim,bunda hiç faidə yox.

Qəzetin çoxdu xəlqə mənfəəti...

Nə bilir kim ki,yoxdur mərifəti...

S.Ə.Şirvani Ziyadakı qəsidəsində mətbu sözün cəmiyyətdəki rolunu yüksək qiymətləndirərək,

abunə işində meydana çıxan çətinlikləri aradan qaldırmaqdan ötrü oxuciları əlbirliyə və dilbirliyə çağırır:

Bu kari-xeyrə kim, bir paktiynət eyləyib iqdam, Gərək millət qıla himmət ki, ta mətləb ədalənsin. Məsəldir söyləyib aqil ki, tək əldən səda çıxmaz, Gərəkdir el-ələ vermək ki ta ol əl sədalənsin. Çıxan dəm ceybi-qeybi-məşriq-lareybdən ol əl, Yədi-Musa kimi ecaz üçün beyzanümalənsin.

Şair qəsidənin sonuncu beytində də Allaha müraciətlə dediyi sözlərin içində mətbuatın rolunu bir daha xatırladır,duasının müstəcəb olmasını arzulayır:

İlahi, seyyidin qıl bu duasın sən icabət kim, "Ziya" gün tək ziyalənsin, cahanə müncəlalənsin!

 


Etiket:

Strategiya.az

Xəbərlər
19.02.2019

Saatlı sakinindən silah-sursat götürülüb

19.02.2019

Daha 200 məcburi köçkün ailəsinə yeni mənzil verilib 

19.02.2019

Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin inkişafına parlamentlərarası dostluq qrupları da töhfə verirlər

19.02.2019

Bahar Muradova: ATƏT PA-nın qış sessiyasında Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı fikirlər səsləndiriləcək

19.02.2019

Buraxılış imtahanlarının vaxtı məlum olub

19.02.2019

Güclü külək Mingəçevirdə fəsadlar törədib

19.02.2019

Dahi Nəsiminin 650 illik yubileyinə həsr olunmuş stend-sərgi hazırlandı

19.02.2019

Hazırda paytaxtda sıxlıq və tıxac olan yolların SİYAHISI

19.02.2019

Həsrətlə gözlənilən qar 4 kəndlə əlaqə kəsdi: sürücülər yolda qaldı

19.02.2019

Yolüstü kənd sakini Türkel Ağarzalı saxlanılıb

19.02.2019

Rusiya XİN-in rəhbəri və ATƏT-in fəaliyyətdə olan sədri Ermənistan Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizama salınması məsələsini müzakirə ediblər

19.02.2019

Hansı qan qrupu hansı xəstəliyin riskini artırır

19.02.2019

Canavarların kəndlərə hücum etməsinin qarşısının alınması ilə bağlı İşçi Qrup yaradılıb

19.02.2019

ABŞ-da azərbaycanlı gəncin qatilini həbs ediblər

19.02.2019

"Barselona"nın "Lion"la ilk oyun üçün heyəti - siyahı

19.02.2019

Uzun ömür sürmək üçün nələrə DİQQƏT EDƏK? - VİDEO

19.02.2019

Türkiyədə çökmüş mədənin dağıntıları altından daha iki nəfərin cəsədi çıxarılıb

19.02.2019

Azərbaycanda orta məktəbi xüsusi nailiyyətlərlə başa vuranlara xüsusi nümunəli attestat veriləcək

19.02.2019

“Birinci və axırıncı səhvimizdir” - Qaynatanın mal-qarasına "göz dikən" yeznə – VİDEO

19.02.2019

“Fənərbağça”nın sabiq futbolçusu ABŞ klubuna transfer olunub

19.02.2019

Bakıda şirniyyat evinin fəaliyyəti məhdudlaşdırılıb

19.02.2019

Fərid Şəfiyev Beynəlxalq Münasibətlərin Təhlili Mərkəzinin İdarə Heyətinin sədri təyin edilib

19.02.2019

Türkiyə “Türk axını” layihəsinə 23 milyon dollar sərmayə qoyacaq

19.02.2019

Prezident İlham Əliyev Türkiyə-Azərbaycan parlamentlərarası dostluq qrupunun rəhbərinin başçılıq etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib

19.02.2019

Kürdəxanıda 704 partlamamış hərbi sursat aşkarlanıb

19.02.2019

ABŞ-ın 16 ştatından ibarət koalisiya Prezident Donald Trampı məhkəməyə verib

19.02.2019

Bakıda qanunsuz odlu silah gəzdirən Masallı sakini saxlanılıb

19.02.2019

Sabah hava yağmursuz keçəcək

19.02.2019

Sumqayıtda 63 yaşlı qadının meyiti aşkarlanıb

19.02.2019

Prezident İlham Əliyev bəzi çoxmənzilli binaların istismarına icazə verilməsinin sadələşdirilməsi haqqında fərman imzalayıb

19.02.2019

Yalnış yazılan protokol cərimələrinə qarşı NƏ ETMƏLİ? - VİDEO

19.02.2019

Bakı sakininin evindən 2 kq-a yaxın heroin tapılıb

19.02.2019

İkardi "Yuventus"a keçir? - "İnter"dən açıqlama

19.02.2019

SAATLI SAKİNİNDƏN SİLAH-SURSAT GÖTÜRÜLÜB

19.02.2019

Qanuna 18 yaşınadək şəxslərə siqaret və spirtli içki satışını qadağan edən dəyişiklik qəbul olundu

19.02.2019

Ötən gün ən çox qar BU ƏRAZİLƏRƏ yağıb

19.02.2019

Prezident İlham Əliyev Avropa Komissiyasının nümayəndə heyətini qəbul edib

19.02.2019

Ölkənin əsas avtomobil yollarındakı SON VƏZİYYƏT

19.02.2019

“Azeri Light”ın bir barreli 68,65 dollara satılır

19.02.2019

Hərbi qulluqçularımız çoxmillətli qış təlimində ölkəmizi layiqincə təmsil edirlər

19.02.2019

Birjalarda neftin qiyməti

19.02.2019

"Messi soyuqlasa, bizim üçün yaxşı olacaq" - "Lion"un prezidenti

19.02.2019

Buraxılış imtahanlarının rayon və şəhərlər üzrə keçirilmə qrafiki müəyyən olunub

19.02.2019

Ötən ildən axtarışda olan şəxs saxlanılıb

19.02.2019

Bakı-Şamaxı-Yevlax yolunda gücləndirilmiş rejim

19.02.2019

Təkəbbür-Görüntülər, əyintilər, çürüntülər...

19.02.2019

Reyestrin aparılması qaydalarını pozanlar cərimələnəcəklər

19.02.2019

Gəncə sakinində silah aşkarlanıb

19.02.2019

Fevralın 26-da ilk dərslər Xocalı soyqırımına həsr ediləcək

19.02.2019

Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 55 nəfər saxlanılıb