S.Ə.Şirvaninin "Ziya" qəzetinə verdiyi ilk qiymət

09:57 / 18.01.2019

S.Ə.Şirvaninin "Ziya" qəzetinə verdiyi ilk qiymət və ya yenə də söz içində deyilən söz-nüktədanlıq....

"ZİYA" qəzetinə

İlahi, bu "Ziya" afaq ara gün tək ziyalənsin! Ziyai-tələtindən dideyi-aləm cilalənsin! Ona bani olan Haci Səidin kövkəbi-bəxti Səadət mətləindən zahir olsun, incilalənsin, İlahi, aləm içrə canişini -mülki-Qafqazın, Ədalət məsnədində yüz min il ömrü bəqalənsin. Qəzet bir hüdhüdi-ziba, qəzetxanlar Süleymandır, Yetib Bülqeysi- mənayə gərək onlar Səbalənsin. Qezetdir peyki-ruhani ki, söylər sirri-pünhani Nə lazım peyki-həq künci-xəfadə ixtitalənsin. Bu kari-xeyrə kim, bir paktiynət eyləyib iqdam, Gərək millət qıla himmət ki, ta mətləb ədalənsin. Məsəldir söyləyib aqil ki, tək əldən səda çıxmaz, Gərəkdir el-ələ vermək ki ta ol əl sədalənsin. Çıxan dəm ceybi-qeybi-məşriq-lareybdən ol əl, Yədi-Musa kimi ecaz üçün beyzanümalənsin. Təəssübdən uzaq olmaz, ianət vəqtidir, canım, Bilib əhvali-afaqı gərək millət səfalənsin. Həqiqət, yaxşı söz hər kəsdən olsa yaxşıdır, billah, Təəssüb əhli bu rəmzi-hədisə iktifalənsin. "Və la-tənzür ila mən qalə"yə qılsın nəzər hasid – Ki, ta "Vənzur ila məqalə"dən çeşmi ziyalənsin. Məhəbbət-töxmin ək sinəndə, ta versın səmər rahət, Fəzüət nəxlinə rəşk etmə, qoy nəşvü nümalənsin. Miləl beynində bir rəftar qıl qanuni-hikmətlə - Ki, ta biganələr görsün kəmalın, aşinalənsin. İlahi, bu qəzetdən şad eylə əhli-afaqı, Zəri-məskuki-dövlət tək rəvacında rəvalənsin. Ziyası çün onun xurşidi-bürci-Rusiyətdəndir, Onun təhtəş-şüaində qalıb "Əxtər" sühalənsin. Qəzet təbində məzun eyleyib bir əhli-idraki – Ki, ta pəndin görüb əhli-məarif iqtidalənsin.... Bu işlər dövləti-Rusiyyənin ədlilə naşidir, Xudavənda, bu dövlət günbəgündən etilalənsin.

O şahənşahi-adil, imperaturi-müəzzəm kim. Hümayi-səltənətdir zillinə dəhr ilticalənsin. Bizə bu izndən bihəd fəvaidlər ki, hasildir, Yetişməz intəhayə gər yazam dəhr intahalənsin. İlahi, seyyidin qıl bu duasın sən icabət kim, "Ziya" gün tək ziyalənsin, cahanə müncəlalənsin!

*******

Şeir İlk dəfə "Ziya" qəzetinin 01.03.1879-cu il tarixli

6-cı nömrəsində çap olunub,

sonralar isə şairin bütün seçilmiş əsərlərnin bütün nəşrlərində oxuculara çatdırılıb.

40 misralıq bu şeir yazılması barədə heç bir izahat verilmədən Seyid Əzim Şirvaninin latın qrafikalı

Seçilmiş Əsərlərinin II cildinin ilk nəşririnə də yol tapmışdır.Şeir nəzm ölçüsünə görə

20 beytdir.Qafiyələnməsi aa,ba,da,ea....şəklindədir.Müəllifin adı sonuncu beytdədir. (Bu fikri ona görə vurğulayıram ki,S.Ə.Şirvaninin bəzi qəsidələrində müəllifin adı sonuncu beytdə yox,ondan əvvəlki beytdə verilir).

S.Ə.Şivanuinin məzkur-haqqında danışılan şeiri tərif və öymə məzmunludur.Janrına görə

qəsidənin mədhiyyə məzmunlu şəklindədir.

Seyid Əzim Şirvani şeirini Allaha müraciət şəklində ,ona xitabən başlamışdır:

İlahi, bu "Ziya" afaq ara gün tək ziyalənsin! Ziyai-tələtindən dideyi-aləm cilalənsin!

Şair "Ziya" qəzetinin tülu etməsini alqışlayır, onun aləmin gözünüişıqlandlracağına inanır.

Seyid Əzim qəzetin banisi Hacı Səid Əfəndi Ünsizadənin (1825,şamaxı-1905,İstanbul) bəxt ulduzunun daha da işıqlannmasını arzulayır.Bu arzuların cərgəsində Qafqaz canişinini də unutdulmur:

Ona bani olan Haci Səidin kövkəbi-bəxti Səadət mətləindən zahir olsun, incilalənsin, İlahi, aləm içrə canişini -mülki-Qafqazın, Ədalət məsnədində yüz min il ömrü bəqalənsin.

Qəsidönin sonrakı misralarında şair əvvəllər yazdığı bir şeirdəki "Qəzet nədir?" sualına yenidən cavab verir:

Qəzet bir hüdhüdi-ziba, qəzetxanlar Süleymandır, Yetib Bülqeysi- mənayə gərək onlar Səbalənsin. Qezetdir peyki-ruhani ki, söylər sirri-pünhani Nə lazım peyki-həq künci-xəfadə ixtitalənsin.

Bu misralar S.Ə.Şirvaninin "Əkinçi" qəzetinin 1877-ci ildəki 18-ci nömrəsində çap edilmiş "Qəzet nədir?" məsnəvisindəki ideyaların davamı kimi səslənir.

Hamı millətdə var qəzetlər çox,

Demə kim,bunda hiç faidə yox.

Qəzetin çoxdu xəlqə mənfəəti...

Nə bilir kim ki,yoxdur mərifəti...

S.Ə.Şirvani Ziyadakı qəsidəsində mətbu sözün cəmiyyətdəki rolunu yüksək qiymətləndirərək,

abunə işində meydana çıxan çətinlikləri aradan qaldırmaqdan ötrü oxuciları əlbirliyə və dilbirliyə çağırır:

Bu kari-xeyrə kim, bir paktiynət eyləyib iqdam, Gərək millət qıla himmət ki, ta mətləb ədalənsin. Məsəldir söyləyib aqil ki, tək əldən səda çıxmaz, Gərəkdir el-ələ vermək ki ta ol əl sədalənsin. Çıxan dəm ceybi-qeybi-məşriq-lareybdən ol əl, Yədi-Musa kimi ecaz üçün beyzanümalənsin.

Şair qəsidənin sonuncu beytində də Allaha müraciətlə dediyi sözlərin içində mətbuatın rolunu bir daha xatırladır,duasının müstəcəb olmasını arzulayır:

İlahi, seyyidin qıl bu duasın sən icabət kim, "Ziya" gün tək ziyalənsin, cahanə müncəlalənsin!

 


Etiket:

Strategiya.az

Xəbərlər
21.04.2019

Azərbaycan komandası AGF Junior Trophy beynəlxalq turnirində beş halqa ilə qrup hərəkətlərində qızıl medal qazanıb

21.04.2019

Sabahın hava proqnozu

21.04.2019

Çaylarda sululuq səviyyəsi dəyişib

21.04.2019

Şri-Lankada törədilən partlayışlarda 25 nəfər ölüb

21.04.2019

Ermənistan silahlı qüvvələri atəşkəsi 22 dəfə pozub

21.04.2019

Ukraynada prezident seçkilərinin ikinci turunda səsvermə başlayıb

21.04.2019

Sabahdan Formula 1 ilə əlaqədar avtomobillərin hərəkəti məhdudlaşdırılacaq yolların SİYAHISI

21.04.2019

PSJ klubu "Monako" ilə oyuna 500 yanğınsöndürən dəvət edib

21.04.2019

Bu gün 29 şəhər və rayonda 22 min 748 şagird imtahan verəcək

21.04.2019

Türkiyədə son 117 ildə 210 güclü zəlzələ baş verib

21.04.2019

"Yuventus" vaxtından əvvəl İtaliya çempionu olub

21.04.2019

Sumoçumuz Avropa çempionatında qızıl medal qazanıb

20.04.2019

Qar 60-dan çox kəndin yolunu bağladı

20.04.2019

İndi də İsfəndiyar Axundovun qardaşı oğlu... 

20.04.2019

Azərbaycana qış geri döndü – Bakıya yağış, bölgələrə qar, dolu YAĞDI - VİDEO

20.04.2019

Yaxın Şərqdə iki təhlükəli proses: dağıdıcı trendlərin güclənməsi

20.04.2019

Sosial şəbəkə "bəyənmə"ləri yığışdırır - SƏBƏB

20.04.2019

3 alpinist İTKİN DÜŞDÜ: əşyaları tapıldı, özləri isə...

20.04.2019

Zakir Həsənov Türkiyə tərəfinə başsağlığı verib

20.04.2019

Elxan Ələsgərov: Ermənistan XİN rəhbəri işlətdiyi iki cümlədə azı yeddi səhvə yol verib

20.04.2019

DİQQƏT! Qaz sayğacınızda bu yazılar çıxırsa deməli...

20.04.2019

Makron Türkiyəni qəzəbləndirdi

20.04.2019

Yeni tikililərin işıq problemi daha tez həll olunacaq - QƏRAR

20.04.2019

Əlilliyə görə pensiyaların da elektron qaydada təyinatına başlanıb

20.04.2019

Elçin Əhmədov: Anti-Azərbaycan qüvvələrin ölkəmizə təzyiq göstərmək, onu öz yolundan döndərmək cəhdləri əbəsdir

20.04.2019

Türkiyədə yenə zəlzələ oldu

20.04.2019

“Azərbaycan dilinin Orfoqrafiya Normaları” təsdiq edilib

20.04.2019

İsrail Qəzza zolağına zərbələr endirib

20.04.2019

Poroşenko rəqibindən Vaşinqtona şikayət etdi

20.04.2019

"İdeal olmaq mümkün deyil" -Qvardiola

20.04.2019

Şimal bölgəsinin dağlıq ərazilərində temperatur mənfi 8 dərəcəyədək aşağı düşüb

20.04.2019

Bəzi geyimlər sağalmaz xəstəliklər yarada bilər - XƏBƏRDARLIQ - VİDEO

20.04.2019

İranın təhlükəsizlik naziri: ABŞ-ın casus şəbəkəsi aşkar edilib

20.04.2019

Ermənistan silahlı qüvvələri atəşkəsi 21 dəfə pozub

20.04.2019

Ukraynada prezident seçkilərinin ikinci turu ilə bağlı sükut günüdür

20.04.2019

Dolların aprelin 22-nə olan məzənnəsi 

20.04.2019

Yaponiya Olimpiya Oyunları zamanı ABŞ aviabazasından istifadə etmək istəyir

20.04.2019

Superliqada 29-cu tur başladı

20.04.2019

Dövlət Dil Komissiyası yanında Monitorinq Mərkəzi yaradıldı

19.04.2019

Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyeva sağlamlıq imkanları məhdud uşaq və gənclərin, sosial müəssisə sakinlərinin sərgisi ilə tanış olub

19.04.2019

Mixail Qorbaçov İndoneziyada keçirilən seçkilərdə məğlub olub

19.04.2019

Göyərtəsində 5 ton narkotik maddə aşkarlanan gəmi İzmir limanına gətirilib

19.04.2019

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı

19.04.2019

DİN: Külli miqdarda narkotik vasitə dövriyyədən çıxarılıb

19.04.2019

Azərbaycan Ordusunun nümayəndələri NATO-nun təlimində iştirak edib

19.04.2019

Aprelin 22-dən problemli krediti olan şəxslərə kompensasiya ödənişlərinin verilməsinə başlanacaq

19.04.2019

Müğənni Rüfət Axundov və Rəşad İlyasov məhkəməyə gəlmədi

19.04.2019

ABŞ Çavuşoğlunun təklifinə müsbət cavab verməyib

19.04.2019

Bakıda adam öldürməyə cəhddə təqsirləndirilən şəxsə ağır cəza

19.04.2019

Diqqət! Bu yollarda xətlənmə işləri aparılacaq