Babamın və atamın pedaqoji əhəmiyyətli məktubları

10:00 / 17.05.2019

Nazim Nəsrəddinov

Azərbaycan Respublikasının əməkdar müəllimi

Biz uşaq olanda babamgildən uzaqlarda yaşayırdıq. Ünsiyyətimiz məktublarla olardı. Bu cəhətdən məktublar da bizə çox nəsnələrdən xəbər verərdi. Söhbət Nuh əyyamından yox, keçən əsrin 50-ci illərdən gedir.
Atam 14-15 yaşına qədər yazı-pozularını ərəb əlifbası ilə yazmışdır. Atam babamın oxuduğu məktəbdə - Şamaxı Məclis Məktəbində oxumuş, zəmanəsinin ən yaxşı milli müəllimlərindən dərs almışdır.
Nənəm məktəb təhsili görməsə də, dərin zəkası, yüksək mükalimə qabiliyyəti olan nənələrimizdən biri idi. Toyları olanda nənəmin 14 yaşı var imiş. Bunu qəbir daşının üstündəki yazıdan öyrənmişəm. Nənəm hər sözə, hər kəlməyə münasibət göstərən və bu sözləri nəvələri üçün  incələyən, izah edən  nənələrdən idi. Nənəm deyəndə ki, bu sözü demək olmaz, başa düşürdük ki, burada nə isə ikibaşlı anlayış var. Nənəm bu sözləri özü izah etmirdi. Biz nəvələr nəticəni özümüz çıxarardıq. Atam məktəbə gedənəcən onun ilk müəllimi, təbii ki, babam olmuşdu. Atam da, babam da üç əlifbaya sinə gərən ölkə vətəndaşı idi. Atam məktəbə gedəndə ölkədə ərəb əlifbasından istifadə olunurdu. Bu əlifbanın müəyyən çətinliklərlə yanaşı, düzgün yazı qaydaları üçün tarixi üstünlükləri də çox idi. Dilimizdə ərəb mənşəli elə  sözlər var ki, onların düzgün yazılışı məhz sözün lüğəvi (leksik) mənasını bilməkdən asılı idi.


  ...Əlifbamızın latın dövrü, daha sonra isə kiril dövrü gəldi. Atam ömrünün sonuna qədər (1977) sənədlərə qol çəkəndə soyadını göstərən Nəsrəddin sözünu latın qrafikası ilə dağ istiqamətində (25 -30 dərəcədə) yazar, altından da xətt çəkərdi. Mən hələ də təəccüb edirəm ki, buna görə- imzasını latın qrafikası ilə yazdığına görə -rusların hakimiyyəti dövründə latın qrafikasından bu cür nümayişkaranə istifadəyə görə, ona niyə bir söz deməyiblər? Bəlkə də deyiblər.


Atam əvvəlcə Qalağayında (indiki Sabirabadda-N.N.) türk dili və ədəbiyyatı müəllimi, 1942-ci ildə   Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunu qurtarandan sonra isə, təbii ki,  həkim işləyib. Can həkimi idi. Onu məhz belə tanıyırdılar. O vaxtlar müalicə fakültəsində xüsusi ixtsaslaşdırmalar yox idi. İndi terapevt kimi tanınan həkimlər o vaxtlar  həm göz həkimi, həm diş həkimi, həm də ürək həkimi idilər.. Yeri gələndə onlar ginekoloji məsələlərlə də məşğul olurdular. O vaxtlarda kişilərin qadın xəstəlikləri ilə məşğul olmalarını cəmiyyət hələ qəbul edə bilmirdi. Amma atamdan sonra onun müdir işlədiyi xəstəxanaya baş həkim göndərilən  doktor sonralar respublikanın ən yaxşı ginekoloqlarından biri kimi tanındı, dərslik yazdı, institutda bu sahənin ən yaxşı mütəxəssilərindən biri kimi tanındı.

Atam uzun illər respublikamızın Mərkəzi Aran və şimaldakı dağlıq rayonlarında tibb məntəqə müdiri, baş həkim, poliklinika müdiri vəzifələrində işləmişdir. Rəhbər vəzifədə olan dostları çox idi. Səhiyyə naziri Vəli Axundov onun ən yaxın tələbə dostlarından biri idi. Atam həm yaxşı həkim kimi , həm də geniş dostluq əlaqələrinə güvənərək, paytaxtda yüksək vəzifə də tuta bilərdi. Lakin o, paytaxtın səsli-küylü mühitində işləməyi xoşlamırdı. O, kənd rayonlarında işləməsinə baxmayaraq, dünyanın ən yeni tibb yenilikləri ilə tanış olurdu. Hər dəfə Bakıya müşavirə və kurslara çağrılanda evə bir çemodan rusdilli  tibbi ensiklopedik kitablarla qayıdardı. Rus və alman dillərində geniş mütaliəsi var idi. Türk, rus və dünya ədəbiyyatının ən yaxşı bilicilərindən biri kimi tanınırdı. Əlbəttə, bu həvəs onda orta məktəbdə yaranmışdı. O vaxtlarda orta məktəblərdə ədəbiyyatı tədrisində indikindən fərqli cəhətlər var idi. Ədəbiyyat müəllimləri şagirdlərin dünya görüşünün formalaşmasında dünya ədəbiyyatının tədrisinə xüsusi önəm verirdilər. Azərbaycan dili onda türk dili adı ilə tanınırdı. Bu ad da türk ədəbiyyatını dərindən öyrənməyə imkan verirdi.

Nə isə....Yenə də məktublara qayıdırıq.


Biz uşaq olanda ərazi uzaqlığı bizi doğmalarımıza məktularla yaxınlaşdırırdı. Yeganə ünsiyyətimiz məhz məktublar idi. Biz məktubları bibimdən, bibim uşaqlarından, bir də ki babamdan alardıq. Babamdan gələn gələn məktublar evimizdə həmişə qorunub saxlanardı. Babamdan həftədə 2-3 dəfə məktub alardıq. O, öz məktublarını təbii ki, təhsil aldığı illərin əlifbası ilə - ərəb əlifbası ilə yazardı. Belə çıxır ki, mənim gördüyüm ilk məktublar Şamaxıda məşhur şair Seyid Əzim Şirvanidən dərs almış babamın ərəb yazılı məktubları olub. Babam məktubları üçün tarixi hadisələri əks etdirən zərflərə üstünlük verərdi. Zərflərin üstündəki şəkillər maraqlı tarixləri əks etdirirdi. Bu cəhərdən məkrublar bizə çox nəsnələrdən xəbər verərdi. Çox təəssüf ki, indi məktubları mobil telefonlar məhv etməkdədir. İnanmıram ki, indi kiməsə atasından, bacı və qardaşından məktub gələ. Gəlsə, bu, indi maraqlı hadisə kimi qarşılanar.

Babamın məktubları, atamın qalın ensiklopedik kitabları sonralar itib-batdı; bir kitab HIRSIZ'ININ-oğrusunun əlinə keçdi. Gözlərim hələ də o kitabları və yazıları axtarır. Ən ürəkağrıdanı budur ki, HIRSIZ'ın apardığı kitabların arasında babamın ərəb əlifbalı nadir kitabları və məktubları da var idi. Bu məktublar atama müraciətlə  (nuri-didəm oğlum -gözümün işığı olan oğlum) sözləri ilə başlayardı. Atam-babamın tək oğul övladı idi. Atam- babamın məktublarınındakı bu  sözləri bizə xüsusi şövqə oxuyurdu. Atam yazıda çox səliqəli idi. Hər sözə diqqət yetirərdi. Sözün sətirdən sətrə keçirilməsində də əndazəni və dəyəri gözləyirdi.
Atam, mənim 27 yaşımda əsgərlikdən yazdığım məktunlarımı da redaktə edərdi. Hər dəfə cavab məktununda bunları izah edər və incələyərdi. Hərçənd ki, mən əsgərlikdə olanda Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun qiyabiçi aspirantı idim. Türk dilləri ixtisası üzrə təhsil alırdım.
Mayın 19-u atamın anım günüdür. Heyif ki, atamın mənə yol göstərən məktuları da hırsızın apardığı kitablara   bir yerdə yoxa çıxdı. Amma atamın hər sözü, hər pəndi, öyüdü və nəsihəti yadımdadır.


Etiket:

Strategiya.az

Xəbərlər
16.06.2019

Bakıda daha bir su xətti partladı - VİDEO

16.06.2019

Azərbaycanda dəhşətli hadisə - ÖLƏN VƏ YARALANANLAR VAR - VİDEO

16.06.2019

Argentina və Uruqvayda elektrik enerjisi kəsilib

16.06.2019

Bakının mərkəzində GÜCLÜ YANĞIN

16.06.2019

Poroşenko ilə bağlı vacib qərar

16.06.2019

Qeyri-neft sektorunda məhsul istehsalı 15 faiz artıb

16.06.2019

Sabah Azərbaycanda 38 dərəcəyə qədər isti olacaq

16.06.2019

Azərbaycan, Rusiya və İran prezidentlərinin növbəti görüşünün tarixi açıqlandı

16.06.2019

Lənkəranda zəlzələ baş verib

16.06.2019

Ərdoğan: Türkiyə dünyanın bütün regionları ilə münasibətlərini inkişaf etdirmək istəyir

16.06.2019

Ümumdünya Boks Superseriyasının ikinci finalçısı məlum oldu

16.06.2019

Sabunçu rayonunda bir gündə 10 nəfər it dişləməsi ilə xəstəxanaya müraciət edib

16.06.2019

Peşəyönümlü siniflərin yaradılması üçün hazırlıq işləri görülür - Nazir

16.06.2019

Sutka ərzində atəşkəs rejimi 22 dəfə pozulub

16.06.2019

"Fənərbaxça"da yeni yarımmüdafiəçi - rəsmi

16.06.2019

Yaponiya plastik paketlərdən ödənişsiz istifadəni ləğv edəcək

16.06.2019

Bu gün 32 mindən çox şagird buraxılış imtahanı verəcək

16.06.2019

Silsilə oğurluqlar edən şəxslər tutulub

16.06.2019

Qarabağ həqiqətləri dünyaya daha dolğun çatdırılacaq

16.06.2019

Azərbaycan “Kosmik Trayektoriyaların Optimallaşdırılması üzrə Dünya Çempionatı”nda uğurlu nəticə göstərib

16.06.2019

Bakı-Şarm əl Şeyx-Bakı birbaşa çarter reysi açılıb

16.06.2019

Mariya Zaxarova: Mən Bakını çox sevirəm

16.06.2019

VII Muğam Televiziya Müsabiqəsi başa çatıb

15.06.2019

Bakıda ağac maşınların üstünə aşdı - VİDEO

15.06.2019

Folklor İnstitutu vakant vəzifələri tutmaq üçün müsabiqə elan edir

15.06.2019

“Lider qadınlarının şəbəkəsi”nin yaradılması”

15.06.2019

Sabah 38 dərəcəyə qədər isti olacaq

15.06.2019

Azərbaycanlı polis baş serjantı erməni rəqibini məğlub edərək pauerliftinq üzrə Avropa çempionu olub

15.06.2019

Müdafiə naziri: Düşmən təxribatlarının qarşısı adekvat tədbirlər görülməklə alınmalı və şəxsi heyətin təhlükəsizliyi təmin edilməlidir

15.06.2019

Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışı yeni xarici siyasət kursunun əsas istiqamətlərini müəyyənləşdirdi

15.06.2019

ABŞ-da Ağ Evə soxulmaq istəyən kişi saxlanılıb

15.06.2019

Putinin çinli həmkarına gözlənilməz hədiyyəsi - VİDEO

15.06.2019

15 iyun – Milli Qurtuluş Günü də Azərbaycan xalqının və dövlətinin taleyində həlledici dönüş məqamıdır 

15.06.2019

Həkim və pasiyentlərlə bağlı sənədin ilkin detalları

15.06.2019

Azərbaycan Ordusunda aşpaz hazırlığı kursunun məzunlarına sertifikatlar təqdim edilib - VİDEO

15.06.2019

Birinci vitse-prezidentin adından mərhum Həlimə Əliyevanın ailəsinə başsağlığı verilib

15.06.2019

Çeferin ingilisləri tənqid etdi -"Londonda Azərbaycanın iki komandası oynasaydı..."

15.06.2019

Ötən gün 31 cinayətkar saxlanılıb

15.06.2019

Həsən Ruhani: "Yaxın Şərq dünyanın ən böhranlı regionlarından birinə çevrilib"

15.06.2019

Bakıda sürücü avtomobili YPX maşınına çırpıb, xəsarət alanlar var

15.06.2019

Elmi ekspedisiyalarda iştirak edən sürücülərlə bağlı YENİ TƏLƏBLƏR

15.06.2019

Düşənbədə Asiyada Qarşılıqlı Fəaliyyət və Etimad Tədbirləri üzrə Müşavirənin beşinci Zirvə toplantısı keçirilir

15.06.2019

Berlində İkinci Dünya müharibəsi dövründən qalan bomba aşkarlanıb

15.06.2019

Yaponiyanın Naqano prefekturasında G20 ölkələri enerji nazirlərinin görüşü başlayıb 

15.06.2019

15 iyun – xaosun sonu, milli qurtuluşun başlanğıcı

15.06.2019

Avrozonada vahid büdcə tətbiq olunacaq

15.06.2019

Atəşkəs növbəti dəfə iriçaplı pulemyotlarla pozulub

15.06.2019

Osakada G20 ölkələri liderlərinin sammitini 25 minədək polis qoruyacaq

15.06.2019

İyunun 18-nə dolların rəsmi məzənnəsi

15.06.2019

Çavuşoğlunun açıqlamasından sonra türk lirəsinin dollara qarşı 5,93 səviyyəsinə düşüb