Türkoloq Xalid Səid Xocanın (1888-1937) Kanadada yaşayan nəvəsi Əfruz Məmmədova ilə FACEBOOK dialoqu

10:19 / 16.11.2019

Nazim Nəsrəddinov

Azərbaycan Respublikasının Əməkdar müəllimi

O,  yazıçıdır. Əsərlərini rus dilində yazır. Azərbacan Yazıçılar Birliyinin üzvü  deyil və bununla demək istəyir ki...  
Vallah nə demək istədiyini bilmirəm, təkcə onu bilirəm ki, söz sənətinə-ədəbiyyata bələd türk milli ruhlu yaradıcı ziyalıdır. 

 Beləliklə, dünyanın ən yaxşı çağdaş yazıçılardan biri  Əfruz Məmmədova ilə qısa bir FACEBOOK dialoqu 


 Əfruz Məmmədova ilə yazıya ön söz


Bəri başdan deyim ki, mən rus əədəbiyyatı və rus ədəbi dili  mütəxəssisi deyiləm. Amma bu dildə səhv yazanı da, oxuyanı da elmi mübahisəyə çağıra bilərəm. Bu da təbii sayılmalıdır.

1972-ci ildə S.M.Kirov adına ADU-da görkəmli türkoloq, professor Fərhad Ramazan oğlu Zeynalovun rəhbərliyi ilə "Müasir türk dillərində əsası rus və rus dillərindən alınma sözlərdən əmələ gələn feillər" mövzusunda diplom işi yazmışam. Bu diplom işinə görə  fakültə elmi şurasının qərarı ilə aspiranuraya- Azərbaycan SSR EA Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun  aspiranturasına oxumağa göndərilmişəm.Burada professor Mirzə Rəhimovunn rəhbərliyi ilə "Ziya" və  "Ziyayi-Qafqasiyyə" qəzetinin dilini tədqiq etmişəm 

Nə isə...

Əfruzun hekayələrini oxumaq üçün onun yazı dilinin həm leksik, həm də qrammatik xüsusiyyətlərini bimək lazımdır.Bu bilgi sözün sətiraltı mənalarını anlamaqdan ötrü çox gərəklidir.

Əfruzun yazılarının üslubu həm milli Azərbaycan təfəkkürlü ,həm də rusdilli təfəkkür sahiblərinin  bədii zövqünə işıqlı yol göstərir.

Mənə eə gəlir ki, Əfruzun yazıları Uzaq Sibirdə də, Özbəkistanda da, Moskvada da sözü qiymətləndirməyi bacaranlrın hamısını düşündürə bilir.

Əfruzun yazılarının janrını şmüəyyənləşdirmək çətindir.Onların bəzisi məişət hekayəsi kimi ,bəziləri isə xatirə səpkili uşaqlıq və gənclik xatirələri kimi  diqqəti cəlb edir. Bəzi yazıları kiçik həcmli povest kimi səciyyələndirmək olar. Bəlkə də bunlar yeni bir ədəbi janr kimi izah olunmalıdır.Əfruzun özü yazılarınınn çoxunu yumorlu nəsr kimi xarakterizə edir.Bu ad rus ədəbiyyatında  artıq məxsusi bir janr kimi tanınır.Hər halda Əfruzun yaradıcıığında həm Cəlil Məmmədquluzadənin, həm Ə.Haqverdiyevin, Mir Cəlalın   əsərlərinin  rus dilinə  tərcümələrinin  təsiri aydın hiss olunur..

Əfruzun bədii yaradıcılığı Azrbaycan ədəbiyyatının rusdilli  nəsrinin  qələbəsidir.Onun əsərlərində   Qarabağın da, Lənkəranın da , baba  yurdu Özbəistanın da, həyatının, bədii zövünün, musiqi duyumunun formalaşdığı Bakının da  qaynar həyatı, musiqi mənzərəsi aydın duyulur, cövlan edir.Bəlkə də bu, müəllifin vaxtilə adlı-sanlı musiqi məktəbində oxuması və burada yaxşı müəllimlərdən yaxşı dərs alması  ilə ilgilidir,əlaqədardır.

  Yeri gəlmişkən deyim ki, Əfruzun nənəsi xəstə olduğu qısa bir müddətdə anası Bəhicə xanım kafedra rəhbərliyin icazəsi ilə biz aspirantlara bir neçə dəfə ingilis dili dərslərini  S.Vurğun küçəsi,
55-də   - öz evlərində keçmişdir. Mən Əfruzun adını və səsini o vaxtlarda eşitmişdim.

Adını ailə dostları olan görkəmli söz ustası Hüseyn Cavid verdiyi Bəhicə xanım - bizim ingilis dili müəlliməmiz  həmişə  övladının musiqi  duyumu və qabiliyyəti ilə fəxr edirdi.

Əfruzun yazıları   bütün dünyada , o cümlədən müəllifin  son illərdə məskunlaşdığı ölkədə-Kanadada Azərbaycanın mədəni irsinin,onun ədəbi düşüncə tərzinin parlaq,nümunəvi nümayişidir.

Əfruzun yazıları onun oxucularının milli qürur mənbələrindən biridir.Şəxsən mən Əfuzun əsərlərini, Facebook yazılarını onun vizit vərəqi kimi qiymətləndirirəm.

Əfruzun ədəbi qəhrəmanlarının çoxunun adı  Azərbaycanda geniş yayılmış adlardan seçilmışdir.Onun yazılarımdakı Ədalət dayı(əmi)

surəti oxuculara daha maraqlı görünür.

Tanışlıq üçün Əfruzun yumorlu nəsrinin  bir neçəsinin adını diqqətinizə çatdırıram.


1.Мой Домовой - юмористическая проза, 30.01.2019 21:45


2.Дядя Адалет в гостях у сватов - юмористическая проза, 17.12.2018 09:18


3.Дед и бабка. Стишок. - юмористическая проза, 09.12.2018 23:09


4.Стих про пастушку - юмористическая проза, 07.05.2018 15:51


5.Дядя Адалет и Восьмое марта - юмористическая проза, 08.03.2018 09:05


6.Семейные хроники. Немного маразма - юмористическая проза, 31.01.2018 06:38


7.Дядя Адалет встречает Новый год - юмористическая проза, 25.12.2017 07:49


8.Матреш - юмористическая проза, 14.09.2017 06:21


9.Приключения Рузы и Гизы на Ниагаре - юмористическая проза, 30.07.2017 06:19


10.Моника и Зельда - юмористическая проза, 12.07.2017 06:15


11.Ромео, Джульетта и сыр - юмористическая проза, 27.06.2017 07:26


12.Сказка О Царе Салтане или Пусть Говорят - юмористическая проза, 24.06.2017 08:54


13.Профессор - юмористическая проза, 05.05.2017 07:34


14.Разговор Лошади со Всевышним - юмористическая проза, 16.03.2017 05:41


15.Моя депрессия - юмористическая проза, 28.02.2017 05:51


16.Дядя Адалет и шоппинг - юмористическая проза, 09.08.2016 05:12


17.Приключения Рузы и Гизы в Париже - юмористическая проза, 29.07.2016 06:45


18.Дядя Адалет и вопросы воспитания - юмористическая проза, 28.03.2016 08:13


19.Эволюция передачи информации. Шутка - юмористическая проза, 16.03.2016 06:32


20.Партсобрания в нашем НИИ - юмористическая проза, 15.02.2016 05:16


21.Анна Сергеевна и новенький - юмористическая проза, 13.01.2016 06:57


22.Валентина или новая Лепорелла - юмористическая проза, 07.01.2016 08:34


23.Три Девицы Под Окном или Давай поженимся - юмористическая проза, 18.12.2015 06:54


24.Давным-давно в Англии - зарисовка - юмористическая проза, 22.10.2015 00:28


25.Тетя Шафига и домработница - юмористическая проза, 07.10.2015 06:41


26.Дядя Адалет и комариная камарилья - юмористическая проза, 07.08.2015 06:00


27.28.Дядя Адалет и дачные радости - юмористическая проза, 29.06.2015 05:44


28.Кот-полиглот - юмористическая проза, 21.06.2015 22:21


29.Дядя Адалет и видеопоздравление - юмористическая проза, 15.06.2015 07:38


30.Репка или Чат в социальных сетях - юмористическая проза, 08.02.2015 07:29


31.Бедный Волк или Суд Присяжных - юмористическая проза, 25.12.2014 08:43


32.Файв-о-клок - юмористическая проза, 19.12.2014 08:04


33.Дядя Адалет идет в гости - юмористическая проза, 02.12.2014 15:26


34.Дневник Царевны-лягушки - юмористическая проза, 13.11.2014 08:46


35.Пианистка - рассказы, 22.10.2014 08:10


36.Визит к астрологу - юмористическая проза, 30.09.2014 07:58


37.Принц и Белый Конь. Монолог в стихах - юмористическая проза, 12.09.2014 08:21


38.Свадьба. В соавторстве с Наргиз Багировой - юмористическая проза, 26.08.2014 08:53


39.Переписка, век позапрошлый - юмористическая проза, 22.08.2014 07:55


40.Диссертация на тему Большой Блеф и Кот в Сапогах - юмористическая проза, 26.05.2014 10:09


41.Дорис и мисс Эшли - рассказы, 12.05.2014 22:27


42.Канадские зарисовки. Как я на права сдавала - юмористическая проза, 05.05.2014 05:40


43.Сюжет для дамского детектива - юмористическая проза, 13.03.2014 10:16


44.Канадские зарисовки. Гусь Семен - юмористическая проза, 23.09.2013 01:26


45.Золушка. После свадьбы - юмористическая проза, 10.09.2013 21:55


Etiket:

Strategiya.az

Xəbərlər
13.12.2019

Sabah daha bir ağacəkmə aksiyası keçiriləcək - Meşə fondu ərazisində

13.12.2019

Honkonq polisi kütləvi aksiyalara görə mükafatlandırıldı

13.12.2019

Şəmkirdə qadını qatar vurub öldürdü

13.12.2019

“Azeri Light”ın bir barrelinin qiyməti 70 dolları ötüb

13.12.2019

Boris Conson növbədənkənar seçkilərdə istədiyi nəticəni əldə etdi

13.12.2019

Avtomobildə at əti daşıyan şəxs saxlanılıb

13.12.2019

İran vətəndaşı sərhəddən 2 kq narkotik keçirməyə cəhd edib

13.12.2019

XİN: Belə haqsız qərarlar Türkiyənin bölgədə mənfəətlərini qorumaq hədəflərinə təsir etməyəcək

13.12.2019

Baş nazirdən sərəncam – Hakimiyyət orqanlarına tapşırıq verildi

13.12.2019

Fermerlərə əkinlə yanaşı, məhsul subsidiyası da veriləcək

13.12.2019

İtaliya ənənəvi espresso qəhvəsini UNESKO-nun mədəni irs siyahısına daxil etməyə hazırlaşır

13.12.2019

Cəbhədə atəşkəs pozuldu - 23 dəfə

13.12.2019

Dekabrın 13-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri

13.12.2019

Böyük Britaniyada parlament seçkilərində “exit poll”un nəticələri açıqlanıb

13.12.2019

Pentaqon yerüstü ballistik raketini sınaqdan keçirib

13.12.2019

Avropa İttifaqı Rusiyaya qarşı sanksiyaların müddətini uzatdı

13.12.2019

Dünya bazarlarında neft bahalaşıb

13.12.2019

Xələf Xələfov: "Belə insidentlər təxribat xarakterli deyil"

13.12.2019

Bu gün başa çatır

13.12.2019

UEFA Avropa Liqasının pley-off mərhələsinə yüksələn klublar bəlli olub

13.12.2019

Direktorlara və təhsil şöbələrinin müdirlərinə - XƏBƏRDARLIQ - VİDEO

13.12.2019

ABŞ Senatı qondarma “erməni soyqırımı”nı tanıyan qətnamə layihəsini qəbul edib

13.12.2019

"Qarabağ" “Düdelanj” ilə heç-heçə edib

12.12.2019

Bakıda beşmərtəbədə yanğın - 15 nəfər təxliyə olundu

12.12.2019

Noyabrda bahalaşan və ucuzlaşan məhsullar - SİYAHI

12.12.2019

Bu gün Bakı metrosu yarım saat artıq işləyəcək - SƏBƏB?

12.12.2019

BDYPİ əlil sürücünün YPX əməkdaşları tərəfindən saxlanılması ilə bağlı görüntülərə aydınlıq gətirib

12.12.2019

Yeni radio kanalının açılması ilə bağlı müsabiqə başa çatıb

12.12.2019

Türk F-16-ları yunan təyyarələrinə ŞOK YAŞATDI - ANBAAN VİDEO

12.12.2019

“Tramp Lavrovu qəbul etdi, amma...” – Peskovdan kritik açıqlama

12.12.2019

"Liverpul"la düşsək, onları məhv edəcəyik" - Zidan

12.12.2019

Zaxarova: Rusiya Qarabağ münaqişəsinin həlli üzrə dialoqun davam etdirilməsi üçün əlindən gələni edəcək

12.12.2019

Yaxın 10 ildə sonuncu tropik buzlaqlar da əriyəcək

12.12.2019

Bakıətrafı magistral avtomobil yollarında hərəkət məhdudlaşdırılacaq

12.12.2019

Yol qəzaları ilə bağlı qorxunc statistika açıqlandı - HƏYƏCAN TƏBİLİ

12.12.2019

Psixoloqların diaqnostik qiymətləndirilməsi dekabrın sonuna qədər keçiriləcək

12.12.2019

İrandan Azərbaycana 2 kiloqramdan çox heroin gətirən şəxs saxlanılıb

12.12.2019

Nazir müavinindən direktorlara və təhsil şöbələrinin müdirlərinə - XƏBƏRDARLIQ

12.12.2019

Dövlət qulluğuna qəbul olmaq istəyənlər üçün sınaq imtahanı keçiriləcək

12.12.2019

Azərbaycanda inflyasiya göstəriciləri açıqlanıb

12.12.2019

“Yuventus”dan türk futbolçuya xüsusi jest: “Çox yaxşı idin”

12.12.2019

SUMQAYIT ŞƏHƏRİNİN SOSİAL-İQTİSADİ İNKİŞAFINDA HEYDƏR ƏLİYEVİN TARİXİ XİDMƏTLƏRİ - FOTOLAR

12.12.2019

Hərbi Prokurorluqda ümummilli lider Heydər Əliyevin vəfatının 16-cı ildönümü ilə bağlı anım mərasimi keçirilib - FOTOLAR

12.12.2019

DİN özünü metroda qatar yoluna atan şəxslə bağlı məlumat yaydı

12.12.2019

Sabahın havası: 3 dərəcə şaxta olacaq

12.12.2019

Ötən gün axtarışda olan 31 nəfər saxlanılıb

12.12.2019

PAŞA Sığorta şirkəti vətəndaşları dələduzlara aldanmamağa çağırır

12.12.2019

Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi azərbaycanlı və erməni jurnalistlərin qarşılıqlı səfərlərinə münasibət bildirib

12.12.2019

ABŞ-ın neft ehtiyatları 448 milyon barrelə çatır

12.12.2019

Bu rayonlar üzrə pensiya təyinatı ilə qaydalar dəyişir