Türkoloq Xalid Səid Xocanın (1888-1937) Kanadada yaşayan nəvəsi Əfruz Məmmədova ilə FACEBOOK dialoqu

10:19 / 16.11.2019

Nazim Nəsrəddinov

Azərbaycan Respublikasının Əməkdar müəllimi

O,  yazıçıdır. Əsərlərini rus dilində yazır. Azərbacan Yazıçılar Birliyinin üzvü  deyil və bununla demək istəyir ki...  
Vallah nə demək istədiyini bilmirəm, təkcə onu bilirəm ki, söz sənətinə-ədəbiyyata bələd türk milli ruhlu yaradıcı ziyalıdır. 

 Beləliklə, dünyanın ən yaxşı çağdaş yazıçılardan biri  Əfruz Məmmədova ilə qısa bir FACEBOOK dialoqu 


 Əfruz Məmmədova ilə yazıya ön söz


Bəri başdan deyim ki, mən rus əədəbiyyatı və rus ədəbi dili  mütəxəssisi deyiləm. Amma bu dildə səhv yazanı da, oxuyanı da elmi mübahisəyə çağıra bilərəm. Bu da təbii sayılmalıdır.

1972-ci ildə S.M.Kirov adına ADU-da görkəmli türkoloq, professor Fərhad Ramazan oğlu Zeynalovun rəhbərliyi ilə "Müasir türk dillərində əsası rus və rus dillərindən alınma sözlərdən əmələ gələn feillər" mövzusunda diplom işi yazmışam. Bu diplom işinə görə  fakültə elmi şurasının qərarı ilə aspiranuraya- Azərbaycan SSR EA Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun  aspiranturasına oxumağa göndərilmişəm.Burada professor Mirzə Rəhimovunn rəhbərliyi ilə "Ziya" və  "Ziyayi-Qafqasiyyə" qəzetinin dilini tədqiq etmişəm 

Nə isə...

Əfruzun hekayələrini oxumaq üçün onun yazı dilinin həm leksik, həm də qrammatik xüsusiyyətlərini bimək lazımdır.Bu bilgi sözün sətiraltı mənalarını anlamaqdan ötrü çox gərəklidir.

Əfruzun yazılarının üslubu həm milli Azərbaycan təfəkkürlü ,həm də rusdilli təfəkkür sahiblərinin  bədii zövqünə işıqlı yol göstərir.

Mənə eə gəlir ki, Əfruzun yazıları Uzaq Sibirdə də, Özbəkistanda da, Moskvada da sözü qiymətləndirməyi bacaranlrın hamısını düşündürə bilir.

Əfruzun yazılarının janrını şmüəyyənləşdirmək çətindir.Onların bəzisi məişət hekayəsi kimi ,bəziləri isə xatirə səpkili uşaqlıq və gənclik xatirələri kimi  diqqəti cəlb edir. Bəzi yazıları kiçik həcmli povest kimi səciyyələndirmək olar. Bəlkə də bunlar yeni bir ədəbi janr kimi izah olunmalıdır.Əfruzun özü yazılarınınn çoxunu yumorlu nəsr kimi xarakterizə edir.Bu ad rus ədəbiyyatında  artıq məxsusi bir janr kimi tanınır.Hər halda Əfruzun yaradıcıığında həm Cəlil Məmmədquluzadənin, həm Ə.Haqverdiyevin, Mir Cəlalın   əsərlərinin  rus dilinə  tərcümələrinin  təsiri aydın hiss olunur..

Əfruzun bədii yaradıcılığı Azrbaycan ədəbiyyatının rusdilli  nəsrinin  qələbəsidir.Onun əsərlərində   Qarabağın da, Lənkəranın da , baba  yurdu Özbəistanın da, həyatının, bədii zövünün, musiqi duyumunun formalaşdığı Bakının da  qaynar həyatı, musiqi mənzərəsi aydın duyulur, cövlan edir.Bəlkə də bu, müəllifin vaxtilə adlı-sanlı musiqi məktəbində oxuması və burada yaxşı müəllimlərdən yaxşı dərs alması  ilə ilgilidir,əlaqədardır.

  Yeri gəlmişkən deyim ki, Əfruzun nənəsi xəstə olduğu qısa bir müddətdə anası Bəhicə xanım kafedra rəhbərliyin icazəsi ilə biz aspirantlara bir neçə dəfə ingilis dili dərslərini  S.Vurğun küçəsi,
55-də   - öz evlərində keçmişdir. Mən Əfruzun adını və səsini o vaxtlarda eşitmişdim.

Adını ailə dostları olan görkəmli söz ustası Hüseyn Cavid verdiyi Bəhicə xanım - bizim ingilis dili müəlliməmiz  həmişə  övladının musiqi  duyumu və qabiliyyəti ilə fəxr edirdi.

Əfruzun yazıları   bütün dünyada , o cümlədən müəllifin  son illərdə məskunlaşdığı ölkədə-Kanadada Azərbaycanın mədəni irsinin,onun ədəbi düşüncə tərzinin parlaq,nümunəvi nümayişidir.

Əfruzun yazıları onun oxucularının milli qürur mənbələrindən biridir.Şəxsən mən Əfuzun əsərlərini, Facebook yazılarını onun vizit vərəqi kimi qiymətləndirirəm.

Əfruzun ədəbi qəhrəmanlarının çoxunun adı  Azərbaycanda geniş yayılmış adlardan seçilmışdir.Onun yazılarımdakı Ədalət dayı(əmi)

surəti oxuculara daha maraqlı görünür.

Tanışlıq üçün Əfruzun yumorlu nəsrinin  bir neçəsinin adını diqqətinizə çatdırıram.


1.Мой Домовой - юмористическая проза, 30.01.2019 21:45


2.Дядя Адалет в гостях у сватов - юмористическая проза, 17.12.2018 09:18


3.Дед и бабка. Стишок. - юмористическая проза, 09.12.2018 23:09


4.Стих про пастушку - юмористическая проза, 07.05.2018 15:51


5.Дядя Адалет и Восьмое марта - юмористическая проза, 08.03.2018 09:05


6.Семейные хроники. Немного маразма - юмористическая проза, 31.01.2018 06:38


7.Дядя Адалет встречает Новый год - юмористическая проза, 25.12.2017 07:49


8.Матреш - юмористическая проза, 14.09.2017 06:21


9.Приключения Рузы и Гизы на Ниагаре - юмористическая проза, 30.07.2017 06:19


10.Моника и Зельда - юмористическая проза, 12.07.2017 06:15


11.Ромео, Джульетта и сыр - юмористическая проза, 27.06.2017 07:26


12.Сказка О Царе Салтане или Пусть Говорят - юмористическая проза, 24.06.2017 08:54


13.Профессор - юмористическая проза, 05.05.2017 07:34


14.Разговор Лошади со Всевышним - юмористическая проза, 16.03.2017 05:41


15.Моя депрессия - юмористическая проза, 28.02.2017 05:51


16.Дядя Адалет и шоппинг - юмористическая проза, 09.08.2016 05:12


17.Приключения Рузы и Гизы в Париже - юмористическая проза, 29.07.2016 06:45


18.Дядя Адалет и вопросы воспитания - юмористическая проза, 28.03.2016 08:13


19.Эволюция передачи информации. Шутка - юмористическая проза, 16.03.2016 06:32


20.Партсобрания в нашем НИИ - юмористическая проза, 15.02.2016 05:16


21.Анна Сергеевна и новенький - юмористическая проза, 13.01.2016 06:57


22.Валентина или новая Лепорелла - юмористическая проза, 07.01.2016 08:34


23.Три Девицы Под Окном или Давай поженимся - юмористическая проза, 18.12.2015 06:54


24.Давным-давно в Англии - зарисовка - юмористическая проза, 22.10.2015 00:28


25.Тетя Шафига и домработница - юмористическая проза, 07.10.2015 06:41


26.Дядя Адалет и комариная камарилья - юмористическая проза, 07.08.2015 06:00


27.28.Дядя Адалет и дачные радости - юмористическая проза, 29.06.2015 05:44


28.Кот-полиглот - юмористическая проза, 21.06.2015 22:21


29.Дядя Адалет и видеопоздравление - юмористическая проза, 15.06.2015 07:38


30.Репка или Чат в социальных сетях - юмористическая проза, 08.02.2015 07:29


31.Бедный Волк или Суд Присяжных - юмористическая проза, 25.12.2014 08:43


32.Файв-о-клок - юмористическая проза, 19.12.2014 08:04


33.Дядя Адалет идет в гости - юмористическая проза, 02.12.2014 15:26


34.Дневник Царевны-лягушки - юмористическая проза, 13.11.2014 08:46


35.Пианистка - рассказы, 22.10.2014 08:10


36.Визит к астрологу - юмористическая проза, 30.09.2014 07:58


37.Принц и Белый Конь. Монолог в стихах - юмористическая проза, 12.09.2014 08:21


38.Свадьба. В соавторстве с Наргиз Багировой - юмористическая проза, 26.08.2014 08:53


39.Переписка, век позапрошлый - юмористическая проза, 22.08.2014 07:55


40.Диссертация на тему Большой Блеф и Кот в Сапогах - юмористическая проза, 26.05.2014 10:09


41.Дорис и мисс Эшли - рассказы, 12.05.2014 22:27


42.Канадские зарисовки. Как я на права сдавала - юмористическая проза, 05.05.2014 05:40


43.Сюжет для дамского детектива - юмористическая проза, 13.03.2014 10:16


44.Канадские зарисовки. Гусь Семен - юмористическая проза, 23.09.2013 01:26


45.Золушка. После свадьбы - юмористическая проза, 10.09.2013 21:55


Etiket:

Strategiya.az

Xəbərlər
28.07.2021

Azərbaycan MN: Ermənistan atəşkəs rejiminin tələblərinə əməl etmir

28.07.2021

Mustafa Şentopla Ceyhun Bayramov görüş keçirib

28.07.2021

Tələbə təhsil kreditini 10 ilə qaytara bilər

28.07.2021

Mustafa Şəntop: Şuşa Bəyannaməsi Azərbaycan-Türkiyə əlaqələri üçün çox əhəmiyyətlidir

28.07.2021

Ərazi bütövlüyümüzə qarşı atılacaq hər hansı addımlar qətiyyətlə cavablandırılacaq - XİN

28.07.2021

Kəlbəcər istiqamətində gərginlik davam edir - MN

24.07.2021

“Qənərçay” qum-çınqıl yatağı hərrac qaydasında istifadəyə verilib

24.07.2021

Hazırda Ermənistan-Azərbaycan dövlət sərhədinin Kəlbəcər sahəsində vəziyyət sabitdir - MN

24.07.2021

Son 24 saatda dünyada koronavirusa 573 mindən çox yoluxma qeydə alınıb

24.07.2021

Bölmələrimiz tərəfindən havaya heç bir PUA qaldırılmayıb 

23.07.2021

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı

23.07.2021

“Ltv 7” kanalının direktoru və bir neçə əməkdaşı barəsində cinayət işi başlanılıb

23.07.2021

Jerom Lamber: Qarabağ müharibəsinin əsas səbəblərindən biri Minsk qrupunun diplomatik uğursuzluğudur

23.07.2021

Prezident İlham Əliyev: Bu gün Ermənistanın siyasi gündəliyini müəyyən dərəcədə biz formalaşdırırıq və bu, həqiqətdir

23.07.2021

Prezident İlham Əliyev: Müharibədən ən çox əziyyət çəkən ölkə Azərbaycandır, amma pulu Ermənistana verirlər

22.07.2021

Rezidenturaya qəbul imtahanının 1-ci mərhələsinin 2-ci cəhdində iştirak etmək üçün qeydiyyat başa çatır

22.07.2021

22 iyul Azərbaycanda Milli Mətbuat Günüdür

22.07.2021

Prezident İlham Əliyevin adından Kəlbəcərdə şəhid olmuş jurnalistlərin ailələrinə mənzil sənədləri təqdim edildi

20.07.2021

Toya dəvət edilən qonaqlar içərisində koronavirus xəstəsi aşkarlandı 

20.07.2021

Qurban bayramı ilə əlaqədar bayram namazı qılınıb

20.07.2021

“Azeri Light” neftinin bir bareli 69,33 dollara satılır

20.07.2021

Zərdabda karantin qaydalarının pozulduğu toy məclisləri aşkarlanıb

20.07.2021

Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Qurban bayramı münasibətilə xalqımızı təbrik edib

20.07.2021

Ermənistan XİN-in Azərbaycanı tarix və ərazi iddialarında ittiham edən açıqlaması növbəti cəfəngiyyatdır

20.07.2021

Naxçıvan istiqamətində mövqelərimiz atəşə tutulub, hərbi qulluqçumuz yaralanıb

16.07.2021

Ermənistan Naxçıvanda Azərbaycan Ordusunun mövqelərini atəşə tutub

16.07.2021

Şuşa Şəhəri Dövlət Qoruğu İdarəsinin İdarə Heyətinə sədr təyin edilib - SƏRƏNCAM

16.07.2021

Rusiya ilə Azərbaycan arasında sığorta Memorandumu imzalanıb

16.07.2021

Vətən Müharibəsi Qəhrəmanları üçün nəzərdə tutulan güzəştlər məlum olub - SİYAHI

16.07.2021

Ağdamda növbəti yeni hərbi hissənin açılışı olub

15.07.2021

Prezident İlham Əliyev Türkiyədə 15 iyul dövlət çevrilişi cəhdinin beşinci ildönümü ilə bağlı Ərdoğana məktub ünvanlayıb

15.07.2021

Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar üzrə İşçi Qrupunun növbəti iclası keçirilib

15.07.2021

Səfirlik Azərbaycan vətəndaşlarını qısa zamanda Rusiya ərazisində hüquqi vəziyyətlərini tənzimləməyə çağırıb

15.07.2021

Prezident İlham Əliyevdən Ermənistana xəbərdarlıq: Sonra gec ola bilər

15.07.2021

Şükürbəyli-Cəbrayıl-Hadrut avtomobil yolunun tikintisi davam etdirilir

15.07.2021

Azərbaycan Ordusunun Şuşa ətrafındakı mövqeləri atəşə tutulub

13.07.2021

Leyla Abdullayeva: Azərbaycanın beynəlxalq sərhədləri çərçivəsindəki ərazisinə edilən hər hansı səfər Ermənistan tərəfindən şərh belə oluna bilməz

13.07.2021

İlin ikinci yarısında qlobal neft tələbatı sutkada 4,6 milyon barel artacaq

13.07.2021

Azərbaycana gələn 31 nəfərdə "Delta" ştammı aşkarlanıb

13.07.2021

Prezident İlham Əliyev-Qlobal səhiyyə böhranı fonunda “peyvənd millətçiliyi” narahatlıq doğurur

13.07.2021

COVID-19 sertifikatları artıq “myGov”da

13.07.2021

Prezident İlham Əliyev Rusiya Federasiyasının Baş nazirinin müavinini qəbul edib

13.07.2021

Hərbi qulluqçunun özünü öldürməsi ilə bağlı cinayət işi açıldı

13.07.2021

HEYDƏR ƏLİYEV - YENİ MİLLİ İNTİBAHIN VƏ MÜSTƏQİL DÖVLƏTÇİLİYİN ƏSASINI QOYMUŞ TARİXİ LİDER

11.07.2021

İtkin düşən daha bir hərbi qulluqçunun şəhid olduğu müəyyənləşdi - Hərbi Prokurorluq

10.07.2021

DİN narkotikə qarşı təbliğat üçün vətəndaşlara müraciət edib

10.07.2021

Ermənistan Gədəbəy istiqamətində mövqelərimizi atəşə tutub - MN

10.07.2021

Azərbaycan neftinin qiyməti 77 dollara çatır

09.07.2021

Qəbul imtahanlarında bu suallar salınmayacaq 

09.07.2021

Qubadlı və Laçın rayonlarında Dövlət Sərhəd Xidmətinin iki yeni hərbi hissəsi xidməti istifadəyə verilib