Kimlərin evi (mənzili) üzərinə həbs qoyula bilməz?

15:17 / 03.02.2014

Paşa Səfərov

Vəkil, hüquqşünas-ekspert

 

Son za­man­lar məh­kə­mə təc­rü­bə­sin­də əm­lak­dan is­ti­fa­də hü­qu­qu­nun məh­dud­laş­dı­rıl­ma­sı­na da­ir mə­sə­lə­lər üz­rə mü­əy­yən prob­lem­lər möv­cud­dur. Be­lə ki, bə­zən məh­kə­mə­lər tə­rə­fin­dən ic­ra mə­mu­ru tə­rə­fin­dən ve­ril­miş təq­di­mat əsa­sın­da borc­lu­nun bir ne­çə əm­la­kın­dan is­ti­fa­də hü­qu­qu­nun məh­dud­laş­dı­rıl­ma­sı hə­ya­ta ke­çi­ri­lir ki, bu da həm borc­lu­nun, həm də di­gər şəxs­lə­rin is­ti­fa­də hü­qu­qu­nu məh­dud­laş­dır­mış olur. Mi­sal üçün, məh­kə­mə­nin ver­di­yi ic­ra sə­nə­di­nə əsa­sən, borc­lu B. tə­ləb­kar A.-ya 500 ma­nat pul ver­mə­li­dir. La­kin borc­lu ic­ra sə­nə­di­ni ic­ra et­mək­dən kö­nül­lü bo­yun qa­çı­rır. Bu­nu gö­rə ic­ra mə­mu­ru mü­va­fiq or­qa­na borc­lu­nun adı­na olan da­şı­nar əş­ya­nın olub-ol­ma­ma­sı­na da­ir sor­ğu edir. Nə­ti­cə­də, mü­əy­yən olu­nur ki, borc­lu­nun adı­na iki ədəd mənzil möv­cud­dur. Bu mənzillərdən bi­ri borc­lu­nun is­ti­fa­də­sin­də, digəri isə baş­qa şəxsin is­ti­fa­də­sin­də olur. Bun­dan son­ra ic­ra mə­mu­ru hə­min mənzillərin üzərinə həbs qoyulmasına dair müvafiq məhkəməyə təq­di­mat ve­rir.

Məh­kə­mə isə öz növ­bə­sin­də təq­di­ma­tı tə­min edə­rək borc­lu­ya məx­sus mənzillərin üzərinə həbs qoyulması ba­rə­də qə­rar­dad qə­bul edir. Gö­rün­dü­yü ki­mi, məh­kə­mə ic­ra sə­nə­di üz­rə olan tə­ləb­dən bir ne­çə də­fə çox olan də­yər­də əm­lak­la­rın is­ti­fa­də­si­ni məh­dud­laş­dı­rır. Ey­ni za­man­da bu məh­dud­laş­dır­ma nə­in­ki borc­lu­nun, hət­ta di­gər şəxs­lə­rin də is­ti­fa­də hü­qu­qu­nu məh­dud­laş­dı­rır.

Hal­bu­ki ic­ra «İc­ra haq­qın­da» Qa­nu­nun 45.7-ci mad­də­si­nin tə­lə­bi­nə gö­rə, tə­ləb, borc­lu­nun əm­la­kı­na, o cüm­lə­dən nağd, ya­xud bank­lar­da və ya di­gər kre­dit təş­ki­lat­la­rın­da he­sab­lar­da və əma­nət­lər­də, ha­be­lə sax­lanc­da olan pul və­sa­it­lə­ri­nə və baş­qa sər­vət­lə­ri­nə, ic­ra ödə­ni­şi­nin ödə­nil­mə­si və ic­ra hə­rə­kət­lə­ri­nin hə­ya­ta ke­çi­ril­mə­si üçün çə­ki­lən xərc­lər də nə­zə­rə alın­maq­la, ic­ra sə­nə­di­nin ic­ra­sı üçün la­zım olan miq­dar­da və həcm­də yö­nəl­di­lir.

Ümumiyyətlə, ev (mənzil) üzə­ri­nə həb­sin qo­yul­ma­sı üç ic­ra­at üz­rə hə­ya­ta ke­çi­ri­lir:

1) məh­kə­mə­yə­dək ic­ra­at;

2) məh­kə­mə ic­ra­a­tı;

3) ic­ra ic­ra­a­tı.

Məh­kə­mə­yə­dək ic­ra­at za­ma­nı ev (mənzil) üzə­ri­nə həb­sin qo­yul­ma­sı ilə bağ­lı mə­sə­lə­lər Ci­na­yət Pro­ses­su­al Mə­cəl­lə­nin (CPM) 32-ci fəs­li ilə hə­ya­ta ke­çi­ri­lir. Bu za­man ev (mənzil)  üzə­ri­nə həbs qo­yul­ma­sı həm məh­kə­mə qə­ra­rı ilə, həm də müs­tən­ti­qin əsas­lan­dı­rıl­mış qə­ra­rı ilə hə­ya­ta ke­çi­ri­lir və hər iki hal­da qə­rar müs­tən­tiq tə­rə­fin­dən ic­ra edi­lir.

Məh­kə­mə ic­ra­a­tı za­ma­nı ev (mənzil)  üzə­ri­nə həb­sin qo­yul­ma­sı ilə bağ­lı mə­sə­lə­lər həm CPM-in 32-ci, həm də Mül­ki Pro­ses­su­al Mə­cəl­lə­nin (MPM) 13-cü fəs­li­nin mü­va­fiq nor­ma­la­rı ilə tən­zim­lə­nir. Bu za­man ev (mənzil) üzə­ri­nə həbs qo­yul­ma­sı­na da­ir qə­rar yal­nız məh­kə­mə ic­ra­a­tı­nı hə­ya­ta ke­çi­rən məh­kə­mə tə­rə­fin­dən qə­bul edi­lir və bu qə­ra­rın ic­ra­sı ic­ra mə­mu­ru tə­rə­fin­dən hə­ya­ta ke­çi­ri­lir.

İc­ra ic­ra­a­tı za­ma­nı ev (mənzil) üzə­ri­nə həb­sin qo­yul­ma­sı ilə bağ­lı mə­sə­lə­lər isə həm MPM, həm də «İc­ra haq­qın­da» Qa­nu­nu­n mü­va­fiq nor­ma­la­rı ilə hə­ya­ta ke­çi­ri­lir. Bu za­man ev (mənzil) üzə­ri­nə həbs qo­yul­ma­sı həm məh­kə­mə­nin qə­ra­rı, həm də ic­ra mə­mu­ru­nun pro­to­ko­lu ilə hə­ya­ta ke­çi­ri­lir və hə­min qə­ra­rın (pro­to­ko­lun) ic­ra­sı ic­ra mə­mu­ru tə­rə­fin­dən hə­ya­ta ke­çi­ri­lir.

Bəzən məhkəmələr tərəfindən borcluya məxsus ev (mənzil) üzərinə həbs qoyulması prosesində qanunvericilik tərəfindən nəzərdə tutulmuş məhrumiyyətlər nəzərə alınmır.

Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı­nın Na­zir­lər Ka­bi­ne­ti­nin 5 iyun 2002-ci il ta­rix­li, 89 say­lı Qə­ra­rı ilə təs­diq edil­miş «Fi­zi­ki şəxs ba­rə­sin­də ic­ra sə­nə­di ic­ra olu­nar­kən tə­lə­bin yö­nəl­dil­mə­si­nə yol ve­ril­mə­yən əm­lak növ­lə­ri­nin də­qiq Si­ya­hı­sı»na əsa­sən, fi­zi­ki şəxs ba­rə­sin­də ic­ra sə­nə­di ic­ra olu­nar­kən borc­lu və onun ai­lə­si­nin sa­ni­ta­ri­ya nor­ma­la­rı çər­çi­və­sin­də bir­gə ya­şa­ma­la­rı­nı tə­min edə­cək mən­zil, ev və ya onun ay­rı-ay­rı his­sə­lə­ri, həm­çi­nin on­la­rın al­tın­da olan hə­yət­ya­nı tor­pa­ğa (bir ai­lə üçün bir ev və ya mən­zil­dən çox ol­ma­maq şər­ti­lə) tə­lə­bin yö­nəl­dil­mə­si­nə yol ve­ril­mir.

 

Beləliklə, borcun məbləğindən və törətdiyi cinayətin məzmunundan asılı olmayaraq fiziki şəxsin (borclu, təqsirləndirilən şəxsin) və onun ai­lə­si­nin sa­ni­ta­ri­ya nor­ma­la­rı çər­çi­və­sin­də bir­gə ya­şa­ma­la­rı­nı tə­min edə­cək mən­zil, ev və ya onun ay­rı-ay­rı his­sə­lə­ri üzərinə həbs qoyula bilməz.

Əgər fiziki şəxs (borclu, təqsirləndirilən şəxs) və onun ai­lə­si­nin bir və ya bir neçə evi (mən­zili) olarsa, o zaman onların istifadəsində olmayan, əgər bütün evlərdən (mənzillərdən) istifadə olunursa, o zaman əsas istifadə olunan ev (mənzil) istisna olunmaqla digərləri üzərinə həbs qoyula bilər.

Qeyd etmək zəruridir ki, ev tik­mək və ya al­maq üçün kre­dit təş­ki­la­tı tə­rə­fin­dən ve­ril­miş kre­di­tin tu­tul­ma­sı, ha­be­lə gi­rov və ipo­te­ka ilə yük­lü edil­miş ev (mənzil) üzərinə həbs qoyulması məhdudiyyətsiz, yəni normada nəzərdə tutulanlara şamil olunmadan həyata keçirilir.

 

 

 


Etiket:

Strategiya.az

Xəbərlər
22.08.2019

“Linfild” və “Qarabağ” komandalarının start heyətləri məlum olub

22.08.2019

Tikinti materialları bazarındakı yanğın söndürülüb

22.08.2019

Leyla Abdullayeva: İşğal olunmuş ərazilərdə “seçkilər”ə vəsait ayıran Ermənistan Dağlıq Qarabağa nəzarəti həyata keçirdiyini etiraf etmiş olur

22.08.2019

İran “Oskar” mükafatına namizəd olan filmini təqdim edib

22.08.2019

Quba və Qusar rayon sakinlərinin nəzərinə

22.08.2019

Alimlər: “Titanik”in parçaları sürətlə yoxa çıxır

22.08.2019

Qazaxda raket tapılıb

22.08.2019

Taxta bazarında baş verən yanğın nəticəsində 6 nəfər xəsarət alıb

22.08.2019

Dünya rekordçusu iki il müddətinə yarışlardan kənarlaşdırıla bilər

22.08.2019

XİN: Ermənistanın təxribatına cavab olaraq BMT Baş katibinə etiraz məktubu ünvanlanıb

22.08.2019

Taxta bazarındakı yanğında FHN əməkdaşı xəsarət alıb

22.08.2019

Bərdədə top mərmisi tapılıb

22.08.2019

 Nəvahı kəndi ərazisində yol-nəqliyyat hadisəsi - ölən və yaralanan var

22.08.2019

Trampdan 4 ölkəyə - Müharibə çağırışı

22.08.2019

Ümumi müsahibədə iştirak üçün bu günədək 94 nəfər müraciət edib

22.08.2019

FHN yeni tikilən 133 binaya müsbət rəy verib

22.08.2019

Tofiq Yaqubluya ciddi xəbərdarlıq edilib

22.08.2019

Paytaxt polisi avtomobillərinə səsgücləndirici quraşdıran sürücülərə çağırış edib

22.08.2019

Küçələrin işıqlandırılması “Azərişıq” ASC-nin səlahiyyətində deyil

22.08.2019

Sabah 42 dərəcə isti olacaq

22.08.2019

Ötən gün yol qəzalarında 3 nəfər ölüb, 1 nəfər xəsarət alıb

22.08.2019

Əli Həsənov: Maraqlı dairələr Azərbaycanda özünün koloniyasını yaratmaq istəyirdi

22.08.2019

“Azeri Light”ın bir barrelinin qiyməti 64 dolları ötüb

22.08.2019

Bakı metrosunda daha iki qatar xəttə buraxılıb

22.08.2019

Qadın voleybolçularımız hazırlıqlara başlayıb

22.08.2019

İran yeni “Bavar-373” zenit-raket kompleksini nümayiş etdirib

22.08.2019

Bakalavrların nəzərinə: qeydiyyatın başa çatmasına bir gün qalıb

22.08.2019

Dünya birjalarında neftin qiyməti

22.08.2019

MiQ-29-un qəzaya uğrama səbəbi müəyyən edilib

22.08.2019

Peşə təhsili müəssisələrinə qəbul olunanların qeydiyyatı başlayır

22.08.2019

Binədə 17 yaşlı gənc bıçaqlandı

22.08.2019

Goranboyda zəlzələ olub

22.08.2019

“Manqurt” nümayiş ediləcək

22.08.2019

Buzovna-Maştağa yolunda yol qəzası

22.08.2019

Atəşkəs 20 dəfə pozulub

22.08.2019

Mənzil Kommunal Təsərrüfatı Birliyinə icrası məcburi olan “məcburi göstəriş” verilib

22.08.2019

Avqustun 22-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri

22.08.2019

Gəncə kəndi yaxınlığında yanğın

22.08.2019

Qubada baş verən qəza iki nəfərin ölümü ilə nəticələnib

22.08.2019

“Qarabağ” – “Linfild” oyununun biletləri satışa çıxarılıb

22.08.2019

Azərbaycan Ordusunun tam modernləşdirilmiş döyüş maşını

22.08.2019

Qurban Qurbanov: Qarşılaşmaya yaxşı hazırlaşmışıq

22.08.2019

Akademik Rus Dram Teatrı sentyabr repertuarını açıqlayıb

21.08.2019

AFFA məşqçilər üçün seminar təşkil edib

21.08.2019

Rusiya, İran və Türkiyə liderlərinin Sammitinin vaxtı açıqlanıb

21.08.2019

Şəhid pilotun anım mərasimi keçirilib

21.08.2019

Prezident İlham Əliyev Vergi Məcəlləsində dəyişiklik edilməsi haqqında qanunun tətbiqi barədə fərman imzalayıb

21.08.2019

Peşə təhsili müəssisələrinə sənəd qəbulunun nəticələri açıqlanıb

21.08.2019

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı - Təltif edildilər

21.08.2019

Prezident İlham Əliyev Sabir Nağıyevə general-leytenant ali hərbi rütbəsinin verilməsi haqqında sərəncam imzalayıb