Kimlərin evi (mənzili) üzərinə həbs qoyula bilməz?

15:17 / 03.02.2014

Paşa Səfərov

Vəkil, hüquqşünas-ekspert

 

Son za­man­lar məh­kə­mə təc­rü­bə­sin­də əm­lak­dan is­ti­fa­də hü­qu­qu­nun məh­dud­laş­dı­rıl­ma­sı­na da­ir mə­sə­lə­lər üz­rə mü­əy­yən prob­lem­lər möv­cud­dur. Be­lə ki, bə­zən məh­kə­mə­lər tə­rə­fin­dən ic­ra mə­mu­ru tə­rə­fin­dən ve­ril­miş təq­di­mat əsa­sın­da borc­lu­nun bir ne­çə əm­la­kın­dan is­ti­fa­də hü­qu­qu­nun məh­dud­laş­dı­rıl­ma­sı hə­ya­ta ke­çi­ri­lir ki, bu da həm borc­lu­nun, həm də di­gər şəxs­lə­rin is­ti­fa­də hü­qu­qu­nu məh­dud­laş­dır­mış olur. Mi­sal üçün, məh­kə­mə­nin ver­di­yi ic­ra sə­nə­di­nə əsa­sən, borc­lu B. tə­ləb­kar A.-ya 500 ma­nat pul ver­mə­li­dir. La­kin borc­lu ic­ra sə­nə­di­ni ic­ra et­mək­dən kö­nül­lü bo­yun qa­çı­rır. Bu­nu gö­rə ic­ra mə­mu­ru mü­va­fiq or­qa­na borc­lu­nun adı­na olan da­şı­nar əş­ya­nın olub-ol­ma­ma­sı­na da­ir sor­ğu edir. Nə­ti­cə­də, mü­əy­yən olu­nur ki, borc­lu­nun adı­na iki ədəd mənzil möv­cud­dur. Bu mənzillərdən bi­ri borc­lu­nun is­ti­fa­də­sin­də, digəri isə baş­qa şəxsin is­ti­fa­də­sin­də olur. Bun­dan son­ra ic­ra mə­mu­ru hə­min mənzillərin üzərinə həbs qoyulmasına dair müvafiq məhkəməyə təq­di­mat ve­rir.

Məh­kə­mə isə öz növ­bə­sin­də təq­di­ma­tı tə­min edə­rək borc­lu­ya məx­sus mənzillərin üzərinə həbs qoyulması ba­rə­də qə­rar­dad qə­bul edir. Gö­rün­dü­yü ki­mi, məh­kə­mə ic­ra sə­nə­di üz­rə olan tə­ləb­dən bir ne­çə də­fə çox olan də­yər­də əm­lak­la­rın is­ti­fa­də­si­ni məh­dud­laş­dı­rır. Ey­ni za­man­da bu məh­dud­laş­dır­ma nə­in­ki borc­lu­nun, hət­ta di­gər şəxs­lə­rin də is­ti­fa­də hü­qu­qu­nu məh­dud­laş­dı­rır.

Hal­bu­ki ic­ra «İc­ra haq­qın­da» Qa­nu­nun 45.7-ci mad­də­si­nin tə­lə­bi­nə gö­rə, tə­ləb, borc­lu­nun əm­la­kı­na, o cüm­lə­dən nağd, ya­xud bank­lar­da və ya di­gər kre­dit təş­ki­lat­la­rın­da he­sab­lar­da və əma­nət­lər­də, ha­be­lə sax­lanc­da olan pul və­sa­it­lə­ri­nə və baş­qa sər­vət­lə­ri­nə, ic­ra ödə­ni­şi­nin ödə­nil­mə­si və ic­ra hə­rə­kət­lə­ri­nin hə­ya­ta ke­çi­ril­mə­si üçün çə­ki­lən xərc­lər də nə­zə­rə alın­maq­la, ic­ra sə­nə­di­nin ic­ra­sı üçün la­zım olan miq­dar­da və həcm­də yö­nəl­di­lir.

Ümumiyyətlə, ev (mənzil) üzə­ri­nə həb­sin qo­yul­ma­sı üç ic­ra­at üz­rə hə­ya­ta ke­çi­ri­lir:

1) məh­kə­mə­yə­dək ic­ra­at;

2) məh­kə­mə ic­ra­a­tı;

3) ic­ra ic­ra­a­tı.

Məh­kə­mə­yə­dək ic­ra­at za­ma­nı ev (mənzil) üzə­ri­nə həb­sin qo­yul­ma­sı ilə bağ­lı mə­sə­lə­lər Ci­na­yət Pro­ses­su­al Mə­cəl­lə­nin (CPM) 32-ci fəs­li ilə hə­ya­ta ke­çi­ri­lir. Bu za­man ev (mənzil)  üzə­ri­nə həbs qo­yul­ma­sı həm məh­kə­mə qə­ra­rı ilə, həm də müs­tən­ti­qin əsas­lan­dı­rıl­mış qə­ra­rı ilə hə­ya­ta ke­çi­ri­lir və hər iki hal­da qə­rar müs­tən­tiq tə­rə­fin­dən ic­ra edi­lir.

Məh­kə­mə ic­ra­a­tı za­ma­nı ev (mənzil)  üzə­ri­nə həb­sin qo­yul­ma­sı ilə bağ­lı mə­sə­lə­lər həm CPM-in 32-ci, həm də Mül­ki Pro­ses­su­al Mə­cəl­lə­nin (MPM) 13-cü fəs­li­nin mü­va­fiq nor­ma­la­rı ilə tən­zim­lə­nir. Bu za­man ev (mənzil) üzə­ri­nə həbs qo­yul­ma­sı­na da­ir qə­rar yal­nız məh­kə­mə ic­ra­a­tı­nı hə­ya­ta ke­çi­rən məh­kə­mə tə­rə­fin­dən qə­bul edi­lir və bu qə­ra­rın ic­ra­sı ic­ra mə­mu­ru tə­rə­fin­dən hə­ya­ta ke­çi­ri­lir.

İc­ra ic­ra­a­tı za­ma­nı ev (mənzil) üzə­ri­nə həb­sin qo­yul­ma­sı ilə bağ­lı mə­sə­lə­lər isə həm MPM, həm də «İc­ra haq­qın­da» Qa­nu­nu­n mü­va­fiq nor­ma­la­rı ilə hə­ya­ta ke­çi­ri­lir. Bu za­man ev (mənzil) üzə­ri­nə həbs qo­yul­ma­sı həm məh­kə­mə­nin qə­ra­rı, həm də ic­ra mə­mu­ru­nun pro­to­ko­lu ilə hə­ya­ta ke­çi­ri­lir və hə­min qə­ra­rın (pro­to­ko­lun) ic­ra­sı ic­ra mə­mu­ru tə­rə­fin­dən hə­ya­ta ke­çi­ri­lir.

Bəzən məhkəmələr tərəfindən borcluya məxsus ev (mənzil) üzərinə həbs qoyulması prosesində qanunvericilik tərəfindən nəzərdə tutulmuş məhrumiyyətlər nəzərə alınmır.

Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı­nın Na­zir­lər Ka­bi­ne­ti­nin 5 iyun 2002-ci il ta­rix­li, 89 say­lı Qə­ra­rı ilə təs­diq edil­miş «Fi­zi­ki şəxs ba­rə­sin­də ic­ra sə­nə­di ic­ra olu­nar­kən tə­lə­bin yö­nəl­dil­mə­si­nə yol ve­ril­mə­yən əm­lak növ­lə­ri­nin də­qiq Si­ya­hı­sı»na əsa­sən, fi­zi­ki şəxs ba­rə­sin­də ic­ra sə­nə­di ic­ra olu­nar­kən borc­lu və onun ai­lə­si­nin sa­ni­ta­ri­ya nor­ma­la­rı çər­çi­və­sin­də bir­gə ya­şa­ma­la­rı­nı tə­min edə­cək mən­zil, ev və ya onun ay­rı-ay­rı his­sə­lə­ri, həm­çi­nin on­la­rın al­tın­da olan hə­yət­ya­nı tor­pa­ğa (bir ai­lə üçün bir ev və ya mən­zil­dən çox ol­ma­maq şər­ti­lə) tə­lə­bin yö­nəl­dil­mə­si­nə yol ve­ril­mir.

 

Beləliklə, borcun məbləğindən və törətdiyi cinayətin məzmunundan asılı olmayaraq fiziki şəxsin (borclu, təqsirləndirilən şəxsin) və onun ai­lə­si­nin sa­ni­ta­ri­ya nor­ma­la­rı çər­çi­və­sin­də bir­gə ya­şa­ma­la­rı­nı tə­min edə­cək mən­zil, ev və ya onun ay­rı-ay­rı his­sə­lə­ri üzərinə həbs qoyula bilməz.

Əgər fiziki şəxs (borclu, təqsirləndirilən şəxs) və onun ai­lə­si­nin bir və ya bir neçə evi (mən­zili) olarsa, o zaman onların istifadəsində olmayan, əgər bütün evlərdən (mənzillərdən) istifadə olunursa, o zaman əsas istifadə olunan ev (mənzil) istisna olunmaqla digərləri üzərinə həbs qoyula bilər.

Qeyd etmək zəruridir ki, ev tik­mək və ya al­maq üçün kre­dit təş­ki­la­tı tə­rə­fin­dən ve­ril­miş kre­di­tin tu­tul­ma­sı, ha­be­lə gi­rov və ipo­te­ka ilə yük­lü edil­miş ev (mənzil) üzərinə həbs qoyulması məhdudiyyətsiz, yəni normada nəzərdə tutulanlara şamil olunmadan həyata keçirilir.

 

 

 


Etiket:

Strategiya.az

Xəbərlər
18.10.2019

Leyla Abdullayeva: Azərbaycan bütün sənədlər əsasında substantiv danışıqların davam etdirilməsini hər zaman dəstəkləyib

18.10.2019

Mədəniyyət naziri və müavini bölgələrdə vətəndaşları qəbul edəcək

18.10.2019

Azərbaycan hüquq mühafizə orqanlarının gənc əməkdaşlarının birinci Forumu keçirilib

18.10.2019

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı

18.10.2019

ARDNF Milandakı ofis binasını satıb

18.10.2019

Dövlət müstəqilliyimiz - Əbədi, dönməz və sarsılmaz olacaq

18.10.2019

Heydər Əliyev Fondu ilə UNİSEF arasında Anlaşma Memorandumu imzalanıb

18.10.2019

UEFA "Ayaks"ı cəzalandırdı

18.10.2019

Gürcüstandan gələn avtomobildə qanunsuz yolla gətirilən pirotexniki vasitələr aşkarlanıb

18.10.2019

BMT İnsan Haqları Şurasına 14 yeni üzv seçilib

18.10.2019

Azərbaycanın dövlət müstəqilliyi: uğurlar və tarixi nailiyyətlər

18.10.2019

Azərbaycanda saxta şpirislər satılır - TƏHLÜKƏ

18.10.2019

Şarm verilişi yenidən qayıdır - VİDEO

18.10.2019

Prezident İlham Əliyev Qaçqınların və Məcburi Köçkünlərin İşləri üzrə Dövlət Komitəsinin sədrini qəbul edib

18.10.2019

Millimizin Slovakiyaya qarşı oyununun yeri dəyişdirildi

18.10.2019

Türkiyə ordusunun əsgəri şəhid olub

18.10.2019

Azərbaycanda “Yol Polisinə dəstək” qrupları yaradıldı

18.10.2019

32 nəfər saxlanıldı

18.10.2019

NATO-nun İdarə rəisi: "FHN-nin beynəlxalq axtarış-xilasetmədə iştirakından məmnunuq" 

18.10.2019

Sabaha olan hava proqnozu

18.10.2019

Azərbaycana partlayıcı maddə keçirmək istədilər

18.10.2019

Türkiyə XİN başçısı Azərbaycanı Dövlət Müstəqilliyi Günü münasibətilə təbrik edib

18.10.2019

Yaşıl dalğa” ekoloji hərəkatının növbəti aksiyası keçirilib

18.10.2019

Nazirlik Bakıda küçəyə atılan birgünlük körpə ilə bağlı məlumat yaydı

18.10.2019

Bakı-Tbilisi-Ərzurum kəməri ilə cari ildə 7,4 milyard kubmetrdən çox təbii qaz göndərilib

18.10.2019

ABŞ səfirliyindən Azərbaycanın Müstəqillik Günü ilə bağlı paylaşım

18.10.2019

Azərbaycan boksçusu Məhəmmədrəsul Məcidovun ikinci görüşdəki rəqibi dəqiqləşib

18.10.2019

UEFA "Qarabağ"ın oyunlarında baş verənlərlə bağlı qərarları təxirə salıb

18.10.2019

Yenilənmiş Azərbaycana yeni müxalifət lazımdır: radikal və dağıdıcı müxalifətdən qurtuluşun zamanı yetişib

18.10.2019

AMEA-nın doktoranturasına qəbul şərtləri dəyişdirilib

18.10.2019

Metropolitendə telefon oğurlayan Masallı sakini saxlanılıb

18.10.2019

Qorbaçov Putinə müraciət etdi

18.10.2019

Bakıda birgünlük körpəni küçəyə atdılar 

18.10.2019

"Azeri Light" nefti ucuzlaşıb

18.10.2019

Bu şəxslərin maaşları 25 faiz artırıldı

18.10.2019

Ərdoğan və Pensin bu görüntüsü izlənmə rekordu qırır - VİDEO

18.10.2019

“Brexit” reallaşmaq üzrədir – Britaniya Avropaya 33 milyard funt odəyəcək

18.10.2019

Postmodern oyun - “Müəmmalı bir qətlin üç versiyası”

18.10.2019

Ukrayna bu ifaçıların “Eurovision”da iştirakına icazə verməyəcək

18.10.2019

Oktyabrın 18-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri

18.10.2019

Atəşkəs cəbhənin müxtəlif istiqamətlərində 21 dəfə pozuldu

18.10.2019

Bu rayonlarda qaz olmayacaq 

18.10.2019

"El Klassiko"nun vaxtı dəyişdirildi

18.10.2019

Neftin ucuzlaşması davam edir

18.10.2019

Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Dövlət Müstəqilliyi Günü münasibətilə Azərbaycan xalqını təbrik edib

18.10.2019

Bir adamın dərd yükü = hər adamın - dərd yükü...

18.10.2019

Azərbaycanın dövlət müstəqilliyini bərpa etməsindən 28 il ötür

17.10.2019

Sona Vəliyevanın səssiz nəğməsi - Akademik Dusko M.Petroviç

17.10.2019

Mətbuat bütün hallarda dövlətin və xalqın milli maraqlarını müdafiə etməlidir

17.10.2019

Mərkəzi Bank növbəti hərrac keçirib - Manat sabitdir