Kimlərin evi (mənzili) üzərinə həbs qoyula bilməz?

15:17 / 03.02.2014

Paşa Səfərov

Vəkil, hüquqşünas-ekspert

 

Son za­man­lar məh­kə­mə təc­rü­bə­sin­də əm­lak­dan is­ti­fa­də hü­qu­qu­nun məh­dud­laş­dı­rıl­ma­sı­na da­ir mə­sə­lə­lər üz­rə mü­əy­yən prob­lem­lər möv­cud­dur. Be­lə ki, bə­zən məh­kə­mə­lər tə­rə­fin­dən ic­ra mə­mu­ru tə­rə­fin­dən ve­ril­miş təq­di­mat əsa­sın­da borc­lu­nun bir ne­çə əm­la­kın­dan is­ti­fa­də hü­qu­qu­nun məh­dud­laş­dı­rıl­ma­sı hə­ya­ta ke­çi­ri­lir ki, bu da həm borc­lu­nun, həm də di­gər şəxs­lə­rin is­ti­fa­də hü­qu­qu­nu məh­dud­laş­dır­mış olur. Mi­sal üçün, məh­kə­mə­nin ver­di­yi ic­ra sə­nə­di­nə əsa­sən, borc­lu B. tə­ləb­kar A.-ya 500 ma­nat pul ver­mə­li­dir. La­kin borc­lu ic­ra sə­nə­di­ni ic­ra et­mək­dən kö­nül­lü bo­yun qa­çı­rır. Bu­nu gö­rə ic­ra mə­mu­ru mü­va­fiq or­qa­na borc­lu­nun adı­na olan da­şı­nar əş­ya­nın olub-ol­ma­ma­sı­na da­ir sor­ğu edir. Nə­ti­cə­də, mü­əy­yən olu­nur ki, borc­lu­nun adı­na iki ədəd mənzil möv­cud­dur. Bu mənzillərdən bi­ri borc­lu­nun is­ti­fa­də­sin­də, digəri isə baş­qa şəxsin is­ti­fa­də­sin­də olur. Bun­dan son­ra ic­ra mə­mu­ru hə­min mənzillərin üzərinə həbs qoyulmasına dair müvafiq məhkəməyə təq­di­mat ve­rir.

Məh­kə­mə isə öz növ­bə­sin­də təq­di­ma­tı tə­min edə­rək borc­lu­ya məx­sus mənzillərin üzərinə həbs qoyulması ba­rə­də qə­rar­dad qə­bul edir. Gö­rün­dü­yü ki­mi, məh­kə­mə ic­ra sə­nə­di üz­rə olan tə­ləb­dən bir ne­çə də­fə çox olan də­yər­də əm­lak­la­rın is­ti­fa­də­si­ni məh­dud­laş­dı­rır. Ey­ni za­man­da bu məh­dud­laş­dır­ma nə­in­ki borc­lu­nun, hət­ta di­gər şəxs­lə­rin də is­ti­fa­də hü­qu­qu­nu məh­dud­laş­dı­rır.

Hal­bu­ki ic­ra «İc­ra haq­qın­da» Qa­nu­nun 45.7-ci mad­də­si­nin tə­lə­bi­nə gö­rə, tə­ləb, borc­lu­nun əm­la­kı­na, o cüm­lə­dən nağd, ya­xud bank­lar­da və ya di­gər kre­dit təş­ki­lat­la­rın­da he­sab­lar­da və əma­nət­lər­də, ha­be­lə sax­lanc­da olan pul və­sa­it­lə­ri­nə və baş­qa sər­vət­lə­ri­nə, ic­ra ödə­ni­şi­nin ödə­nil­mə­si və ic­ra hə­rə­kət­lə­ri­nin hə­ya­ta ke­çi­ril­mə­si üçün çə­ki­lən xərc­lər də nə­zə­rə alın­maq­la, ic­ra sə­nə­di­nin ic­ra­sı üçün la­zım olan miq­dar­da və həcm­də yö­nəl­di­lir.

Ümumiyyətlə, ev (mənzil) üzə­ri­nə həb­sin qo­yul­ma­sı üç ic­ra­at üz­rə hə­ya­ta ke­çi­ri­lir:

1) məh­kə­mə­yə­dək ic­ra­at;

2) məh­kə­mə ic­ra­a­tı;

3) ic­ra ic­ra­a­tı.

Məh­kə­mə­yə­dək ic­ra­at za­ma­nı ev (mənzil) üzə­ri­nə həb­sin qo­yul­ma­sı ilə bağ­lı mə­sə­lə­lər Ci­na­yət Pro­ses­su­al Mə­cəl­lə­nin (CPM) 32-ci fəs­li ilə hə­ya­ta ke­çi­ri­lir. Bu za­man ev (mənzil)  üzə­ri­nə həbs qo­yul­ma­sı həm məh­kə­mə qə­ra­rı ilə, həm də müs­tən­ti­qin əsas­lan­dı­rıl­mış qə­ra­rı ilə hə­ya­ta ke­çi­ri­lir və hər iki hal­da qə­rar müs­tən­tiq tə­rə­fin­dən ic­ra edi­lir.

Məh­kə­mə ic­ra­a­tı za­ma­nı ev (mənzil)  üzə­ri­nə həb­sin qo­yul­ma­sı ilə bağ­lı mə­sə­lə­lər həm CPM-in 32-ci, həm də Mül­ki Pro­ses­su­al Mə­cəl­lə­nin (MPM) 13-cü fəs­li­nin mü­va­fiq nor­ma­la­rı ilə tən­zim­lə­nir. Bu za­man ev (mənzil) üzə­ri­nə həbs qo­yul­ma­sı­na da­ir qə­rar yal­nız məh­kə­mə ic­ra­a­tı­nı hə­ya­ta ke­çi­rən məh­kə­mə tə­rə­fin­dən qə­bul edi­lir və bu qə­ra­rın ic­ra­sı ic­ra mə­mu­ru tə­rə­fin­dən hə­ya­ta ke­çi­ri­lir.

İc­ra ic­ra­a­tı za­ma­nı ev (mənzil) üzə­ri­nə həb­sin qo­yul­ma­sı ilə bağ­lı mə­sə­lə­lər isə həm MPM, həm də «İc­ra haq­qın­da» Qa­nu­nu­n mü­va­fiq nor­ma­la­rı ilə hə­ya­ta ke­çi­ri­lir. Bu za­man ev (mənzil) üzə­ri­nə həbs qo­yul­ma­sı həm məh­kə­mə­nin qə­ra­rı, həm də ic­ra mə­mu­ru­nun pro­to­ko­lu ilə hə­ya­ta ke­çi­ri­lir və hə­min qə­ra­rın (pro­to­ko­lun) ic­ra­sı ic­ra mə­mu­ru tə­rə­fin­dən hə­ya­ta ke­çi­ri­lir.

Bəzən məhkəmələr tərəfindən borcluya məxsus ev (mənzil) üzərinə həbs qoyulması prosesində qanunvericilik tərəfindən nəzərdə tutulmuş məhrumiyyətlər nəzərə alınmır.

Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı­nın Na­zir­lər Ka­bi­ne­ti­nin 5 iyun 2002-ci il ta­rix­li, 89 say­lı Qə­ra­rı ilə təs­diq edil­miş «Fi­zi­ki şəxs ba­rə­sin­də ic­ra sə­nə­di ic­ra olu­nar­kən tə­lə­bin yö­nəl­dil­mə­si­nə yol ve­ril­mə­yən əm­lak növ­lə­ri­nin də­qiq Si­ya­hı­sı»na əsa­sən, fi­zi­ki şəxs ba­rə­sin­də ic­ra sə­nə­di ic­ra olu­nar­kən borc­lu və onun ai­lə­si­nin sa­ni­ta­ri­ya nor­ma­la­rı çər­çi­və­sin­də bir­gə ya­şa­ma­la­rı­nı tə­min edə­cək mən­zil, ev və ya onun ay­rı-ay­rı his­sə­lə­ri, həm­çi­nin on­la­rın al­tın­da olan hə­yət­ya­nı tor­pa­ğa (bir ai­lə üçün bir ev və ya mən­zil­dən çox ol­ma­maq şər­ti­lə) tə­lə­bin yö­nəl­dil­mə­si­nə yol ve­ril­mir.

 

Beləliklə, borcun məbləğindən və törətdiyi cinayətin məzmunundan asılı olmayaraq fiziki şəxsin (borclu, təqsirləndirilən şəxsin) və onun ai­lə­si­nin sa­ni­ta­ri­ya nor­ma­la­rı çər­çi­və­sin­də bir­gə ya­şa­ma­la­rı­nı tə­min edə­cək mən­zil, ev və ya onun ay­rı-ay­rı his­sə­lə­ri üzərinə həbs qoyula bilməz.

Əgər fiziki şəxs (borclu, təqsirləndirilən şəxs) və onun ai­lə­si­nin bir və ya bir neçə evi (mən­zili) olarsa, o zaman onların istifadəsində olmayan, əgər bütün evlərdən (mənzillərdən) istifadə olunursa, o zaman əsas istifadə olunan ev (mənzil) istisna olunmaqla digərləri üzərinə həbs qoyula bilər.

Qeyd etmək zəruridir ki, ev tik­mək və ya al­maq üçün kre­dit təş­ki­la­tı tə­rə­fin­dən ve­ril­miş kre­di­tin tu­tul­ma­sı, ha­be­lə gi­rov və ipo­te­ka ilə yük­lü edil­miş ev (mənzil) üzərinə həbs qoyulması məhdudiyyətsiz, yəni normada nəzərdə tutulanlara şamil olunmadan həyata keçirilir.

 

 

 


Etiket:

Strategiya.az

Xəbərlər
07.07.2020

Hüquq fakültəsində magistr dissertasiyalarının onlayn müdafiəsi keçirilib

07.07.2020

Azərbaycanda daha 537 nəfər koronavirusa yoluxdu, 453 nəfər sağaldı, 7 nəfər öldü

07.07.2020

Böyük Şor gölündən götürülən su nümunəsi ilə bağlı analizlərin nəticəsi məlum olub

07.07.2020

Bir sıra icazələr yenidən aktivləşdirildi

07.07.2020

Prezident İlham Əliyevin müsahibəsi - TAM MƏTN

07.07.2020

Ağdərə rayonunun Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğalından 27 il keçir

07.07.2020

İyulun 7-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri

06.07.2020

Prezident İlham Əliyev: Qabaqlayıcı tədbirlərin görülməsi ilə vəziyyəti nəzarətdə saxlaya bildik

06.07.2020

Azərbaycanda daha 513 nəfər koronavirusa yoluxdu, 440 nəfər sağaldı, 8 nəfər öldü

06.07.2020

Daha 4 rayona prokuror vəzifəsini icra edən şəxslər təyin edildi

06.07.2020

BDU-da virtual elmi seminar keçirilib

06.07.2020

DTX XİN-in vəzifəli şəxslərinə qarşı keçirilən əməliyyatla bağlı məlumat yaydı

06.07.2020

Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Bakının Xətai rayonunda modul tipli hospitalın açılışında iştirak ediblər

06.07.2020

Botanika İnstitutu: Qafqazdakı bitkilərin 64%-nə Azərbaycanda rast gəlinir

06.07.2020

Dünya şöhrətli bəstəkar Ennio Morrikone vəfat edib

06.07.2020

Karantin rejimini pozan 4 nəfər həbs edilib, 2 294 nəfər cərimələnib - DİN

06.07.2020

Ukraynada koronavirusa yoluxanların sayı 50 minə yaxınlaşır

06.07.2020

Əsgərlikdən qayıdan oğluna yığıncaq keçirən ata və qonaqları cərimələndi

06.07.2020

Elman Nəsirovun “Koronavirus pandemiyasından sonra Qarabağın gələcəyi” adlı məqaləsi ərəb mətbuatında nəşr olunub

06.07.2020

İyulun 6-da xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri

05.07.2020

Azərbaycanda daha 523 nəfər koronavirusa yoluxdu, 451 nəfər sağaldı, 9 nəfər öldü

05.07.2020

icaze.e-gov.az portalında bir sıra icazələr ləğv edilib

05.07.2020

Gürcüstanda koronavirusa yoluxanların sayı 951 nəfərə çatıb

05.07.2020

Xəstəlikdən bir neçə ay sonra idmanla məşğul ola bilmirlər

05.07.2020

Dünyada koronavirus qurbanlarının sayı 530 mini ötüb

05.07.2020

Naftalanda baş verən qətllə bağlı prokurorluq məlumat yaydı

04.07.2020

Azərbaycanda daha 534 nəfər koronavirusa yoluxdu, 471 nəfər sağaldı, 6 nəfər öldü

04.07.2020

COVID-19 pandemiyası ilə əlaqədar İstanbulda daha bir xəstəxana istifadəyə verilib

04.07.2020

Azərbaycan neftinin bir barreli 43,85 dollara satılır

04.07.2020

Prezident tanınmış yazıçıya ev bağışladı

04.07.2020

Bu ölkə koronavirusun ikinci dalğasına başladı

04.07.2020

Bakıda geniş miqyaslı dezinfeksiya işləri aparılır

04.07.2020

Paytaxtda yenidən karantin postları qurulub - RƏSMİ

03.07.2020

Minnətdarlıq məktubları: Cənab Prezident, hər bir vətəndaşımızı düşünərək qəbul etdiyiniz bütün qərarları dəstəkləyirik

03.07.2020

“ASAN xidmət” mərkəzlərində bu günlərdə iş olmayacaq

03.07.2020

İcazələrin alınması sistemində yeniliklər edilib - RƏSMİ

03.07.2020

İqtisadiyyat Nazirliyinin səlahiyyətləri artırıldı - FƏRMAN

03.07.2020

Prezident İlham Əliyev Donald Trampa təbrik məktubu göndərib

03.07.2020

Həbib Nurməhəmmədovun atası koronavirusdan vəfat edib

03.07.2020

Sabahdan Bakı metrosu fəaliyyətini dayandırır - Avtobuslar da işləməyəcək

03.07.2020

İyulun 3-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri

03.07.2020

AzTV-nin baş redaktoru Etibar Babayev koronavirusdan dünyasını dəyişib

03.07.2020

Şəxslərin  yaşayış yerini və olduğu yeri tərk etmələri qaydaları

02.07.2020

Operativ Qərargah: Xüsusi karantin rejimi 5 iyul saat 06:00-dan 20 iyul saat 06:00-dək uzadılır

02.07.2020

Azərbaycanda daha 572 nəfər koronavirusa yoluxdu, 364 nəfər sağaldı, 8 nəfər öldü

02.07.2020

Səməd Vurğunun şeirlər kitabı Türkiyədə nəşr olunub

02.07.2020

Prezident İlham Əliyev Vladimir Putinə təbrik məktubu göndərib

02.07.2020

PREZİDENT İLHAM ƏLİYEV PANDEMİYAYA QARŞI MÜBARİZƏDƏ BEYNƏLXALQ SƏYLƏRİ BİRLƏŞDİRİR

02.07.2020

Professor Əli Həsənov: "Daxili İşlər Nazirliyinin strukturuna daxil olan bütün orqanlar və bölmələr dövlətimizin milli maraqlarının qorunmasında, müdafiəsində mühüm xidmətlər göstərib" 

02.07.2020

2100 tibb işçisi COVİD-19 infeksiyası ilə mübarizə təlimlərinə cəlb olundu