Kimlərin evi (mənzili) üzərinə həbs qoyula bilməz?

15:17 / 03.02.2014

Paşa Səfərov

Vəkil, hüquqşünas-ekspert

 

Son za­man­lar məh­kə­mə təc­rü­bə­sin­də əm­lak­dan is­ti­fa­də hü­qu­qu­nun məh­dud­laş­dı­rıl­ma­sı­na da­ir mə­sə­lə­lər üz­rə mü­əy­yən prob­lem­lər möv­cud­dur. Be­lə ki, bə­zən məh­kə­mə­lər tə­rə­fin­dən ic­ra mə­mu­ru tə­rə­fin­dən ve­ril­miş təq­di­mat əsa­sın­da borc­lu­nun bir ne­çə əm­la­kın­dan is­ti­fa­də hü­qu­qu­nun məh­dud­laş­dı­rıl­ma­sı hə­ya­ta ke­çi­ri­lir ki, bu da həm borc­lu­nun, həm də di­gər şəxs­lə­rin is­ti­fa­də hü­qu­qu­nu məh­dud­laş­dır­mış olur. Mi­sal üçün, məh­kə­mə­nin ver­di­yi ic­ra sə­nə­di­nə əsa­sən, borc­lu B. tə­ləb­kar A.-ya 500 ma­nat pul ver­mə­li­dir. La­kin borc­lu ic­ra sə­nə­di­ni ic­ra et­mək­dən kö­nül­lü bo­yun qa­çı­rır. Bu­nu gö­rə ic­ra mə­mu­ru mü­va­fiq or­qa­na borc­lu­nun adı­na olan da­şı­nar əş­ya­nın olub-ol­ma­ma­sı­na da­ir sor­ğu edir. Nə­ti­cə­də, mü­əy­yən olu­nur ki, borc­lu­nun adı­na iki ədəd mənzil möv­cud­dur. Bu mənzillərdən bi­ri borc­lu­nun is­ti­fa­də­sin­də, digəri isə baş­qa şəxsin is­ti­fa­də­sin­də olur. Bun­dan son­ra ic­ra mə­mu­ru hə­min mənzillərin üzərinə həbs qoyulmasına dair müvafiq məhkəməyə təq­di­mat ve­rir.

Məh­kə­mə isə öz növ­bə­sin­də təq­di­ma­tı tə­min edə­rək borc­lu­ya məx­sus mənzillərin üzərinə həbs qoyulması ba­rə­də qə­rar­dad qə­bul edir. Gö­rün­dü­yü ki­mi, məh­kə­mə ic­ra sə­nə­di üz­rə olan tə­ləb­dən bir ne­çə də­fə çox olan də­yər­də əm­lak­la­rın is­ti­fa­də­si­ni məh­dud­laş­dı­rır. Ey­ni za­man­da bu məh­dud­laş­dır­ma nə­in­ki borc­lu­nun, hət­ta di­gər şəxs­lə­rin də is­ti­fa­də hü­qu­qu­nu məh­dud­laş­dı­rır.

Hal­bu­ki ic­ra «İc­ra haq­qın­da» Qa­nu­nun 45.7-ci mad­də­si­nin tə­lə­bi­nə gö­rə, tə­ləb, borc­lu­nun əm­la­kı­na, o cüm­lə­dən nağd, ya­xud bank­lar­da və ya di­gər kre­dit təş­ki­lat­la­rın­da he­sab­lar­da və əma­nət­lər­də, ha­be­lə sax­lanc­da olan pul və­sa­it­lə­ri­nə və baş­qa sər­vət­lə­ri­nə, ic­ra ödə­ni­şi­nin ödə­nil­mə­si və ic­ra hə­rə­kət­lə­ri­nin hə­ya­ta ke­çi­ril­mə­si üçün çə­ki­lən xərc­lər də nə­zə­rə alın­maq­la, ic­ra sə­nə­di­nin ic­ra­sı üçün la­zım olan miq­dar­da və həcm­də yö­nəl­di­lir.

Ümumiyyətlə, ev (mənzil) üzə­ri­nə həb­sin qo­yul­ma­sı üç ic­ra­at üz­rə hə­ya­ta ke­çi­ri­lir:

1) məh­kə­mə­yə­dək ic­ra­at;

2) məh­kə­mə ic­ra­a­tı;

3) ic­ra ic­ra­a­tı.

Məh­kə­mə­yə­dək ic­ra­at za­ma­nı ev (mənzil) üzə­ri­nə həb­sin qo­yul­ma­sı ilə bağ­lı mə­sə­lə­lər Ci­na­yət Pro­ses­su­al Mə­cəl­lə­nin (CPM) 32-ci fəs­li ilə hə­ya­ta ke­çi­ri­lir. Bu za­man ev (mənzil)  üzə­ri­nə həbs qo­yul­ma­sı həm məh­kə­mə qə­ra­rı ilə, həm də müs­tən­ti­qin əsas­lan­dı­rıl­mış qə­ra­rı ilə hə­ya­ta ke­çi­ri­lir və hər iki hal­da qə­rar müs­tən­tiq tə­rə­fin­dən ic­ra edi­lir.

Məh­kə­mə ic­ra­a­tı za­ma­nı ev (mənzil)  üzə­ri­nə həb­sin qo­yul­ma­sı ilə bağ­lı mə­sə­lə­lər həm CPM-in 32-ci, həm də Mül­ki Pro­ses­su­al Mə­cəl­lə­nin (MPM) 13-cü fəs­li­nin mü­va­fiq nor­ma­la­rı ilə tən­zim­lə­nir. Bu za­man ev (mənzil) üzə­ri­nə həbs qo­yul­ma­sı­na da­ir qə­rar yal­nız məh­kə­mə ic­ra­a­tı­nı hə­ya­ta ke­çi­rən məh­kə­mə tə­rə­fin­dən qə­bul edi­lir və bu qə­ra­rın ic­ra­sı ic­ra mə­mu­ru tə­rə­fin­dən hə­ya­ta ke­çi­ri­lir.

İc­ra ic­ra­a­tı za­ma­nı ev (mənzil) üzə­ri­nə həb­sin qo­yul­ma­sı ilə bağ­lı mə­sə­lə­lər isə həm MPM, həm də «İc­ra haq­qın­da» Qa­nu­nu­n mü­va­fiq nor­ma­la­rı ilə hə­ya­ta ke­çi­ri­lir. Bu za­man ev (mənzil) üzə­ri­nə həbs qo­yul­ma­sı həm məh­kə­mə­nin qə­ra­rı, həm də ic­ra mə­mu­ru­nun pro­to­ko­lu ilə hə­ya­ta ke­çi­ri­lir və hə­min qə­ra­rın (pro­to­ko­lun) ic­ra­sı ic­ra mə­mu­ru tə­rə­fin­dən hə­ya­ta ke­çi­ri­lir.

Bəzən məhkəmələr tərəfindən borcluya məxsus ev (mənzil) üzərinə həbs qoyulması prosesində qanunvericilik tərəfindən nəzərdə tutulmuş məhrumiyyətlər nəzərə alınmır.

Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı­nın Na­zir­lər Ka­bi­ne­ti­nin 5 iyun 2002-ci il ta­rix­li, 89 say­lı Qə­ra­rı ilə təs­diq edil­miş «Fi­zi­ki şəxs ba­rə­sin­də ic­ra sə­nə­di ic­ra olu­nar­kən tə­lə­bin yö­nəl­dil­mə­si­nə yol ve­ril­mə­yən əm­lak növ­lə­ri­nin də­qiq Si­ya­hı­sı»na əsa­sən, fi­zi­ki şəxs ba­rə­sin­də ic­ra sə­nə­di ic­ra olu­nar­kən borc­lu və onun ai­lə­si­nin sa­ni­ta­ri­ya nor­ma­la­rı çər­çi­və­sin­də bir­gə ya­şa­ma­la­rı­nı tə­min edə­cək mən­zil, ev və ya onun ay­rı-ay­rı his­sə­lə­ri, həm­çi­nin on­la­rın al­tın­da olan hə­yət­ya­nı tor­pa­ğa (bir ai­lə üçün bir ev və ya mən­zil­dən çox ol­ma­maq şər­ti­lə) tə­lə­bin yö­nəl­dil­mə­si­nə yol ve­ril­mir.

 

Beləliklə, borcun məbləğindən və törətdiyi cinayətin məzmunundan asılı olmayaraq fiziki şəxsin (borclu, təqsirləndirilən şəxsin) və onun ai­lə­si­nin sa­ni­ta­ri­ya nor­ma­la­rı çər­çi­və­sin­də bir­gə ya­şa­ma­la­rı­nı tə­min edə­cək mən­zil, ev və ya onun ay­rı-ay­rı his­sə­lə­ri üzərinə həbs qoyula bilməz.

Əgər fiziki şəxs (borclu, təqsirləndirilən şəxs) və onun ai­lə­si­nin bir və ya bir neçə evi (mən­zili) olarsa, o zaman onların istifadəsində olmayan, əgər bütün evlərdən (mənzillərdən) istifadə olunursa, o zaman əsas istifadə olunan ev (mənzil) istisna olunmaqla digərləri üzərinə həbs qoyula bilər.

Qeyd etmək zəruridir ki, ev tik­mək və ya al­maq üçün kre­dit təş­ki­la­tı tə­rə­fin­dən ve­ril­miş kre­di­tin tu­tul­ma­sı, ha­be­lə gi­rov və ipo­te­ka ilə yük­lü edil­miş ev (mənzil) üzərinə həbs qoyulması məhdudiyyətsiz, yəni normada nəzərdə tutulanlara şamil olunmadan həyata keçirilir.

 

 

 


Etiket:

Strategiya.az

Xəbərlər
28.07.2021

Azərbaycan MN: Ermənistan atəşkəs rejiminin tələblərinə əməl etmir

28.07.2021

Mustafa Şentopla Ceyhun Bayramov görüş keçirib

28.07.2021

Tələbə təhsil kreditini 10 ilə qaytara bilər

28.07.2021

Mustafa Şəntop: Şuşa Bəyannaməsi Azərbaycan-Türkiyə əlaqələri üçün çox əhəmiyyətlidir

28.07.2021

Ərazi bütövlüyümüzə qarşı atılacaq hər hansı addımlar qətiyyətlə cavablandırılacaq - XİN

28.07.2021

Kəlbəcər istiqamətində gərginlik davam edir - MN

24.07.2021

“Qənərçay” qum-çınqıl yatağı hərrac qaydasında istifadəyə verilib

24.07.2021

Hazırda Ermənistan-Azərbaycan dövlət sərhədinin Kəlbəcər sahəsində vəziyyət sabitdir - MN

24.07.2021

Son 24 saatda dünyada koronavirusa 573 mindən çox yoluxma qeydə alınıb

24.07.2021

Bölmələrimiz tərəfindən havaya heç bir PUA qaldırılmayıb 

23.07.2021

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı

23.07.2021

“Ltv 7” kanalının direktoru və bir neçə əməkdaşı barəsində cinayət işi başlanılıb

23.07.2021

Jerom Lamber: Qarabağ müharibəsinin əsas səbəblərindən biri Minsk qrupunun diplomatik uğursuzluğudur

23.07.2021

Prezident İlham Əliyev: Bu gün Ermənistanın siyasi gündəliyini müəyyən dərəcədə biz formalaşdırırıq və bu, həqiqətdir

23.07.2021

Prezident İlham Əliyev: Müharibədən ən çox əziyyət çəkən ölkə Azərbaycandır, amma pulu Ermənistana verirlər

22.07.2021

Rezidenturaya qəbul imtahanının 1-ci mərhələsinin 2-ci cəhdində iştirak etmək üçün qeydiyyat başa çatır

22.07.2021

22 iyul Azərbaycanda Milli Mətbuat Günüdür

22.07.2021

Prezident İlham Əliyevin adından Kəlbəcərdə şəhid olmuş jurnalistlərin ailələrinə mənzil sənədləri təqdim edildi

20.07.2021

Toya dəvət edilən qonaqlar içərisində koronavirus xəstəsi aşkarlandı 

20.07.2021

Qurban bayramı ilə əlaqədar bayram namazı qılınıb

20.07.2021

“Azeri Light” neftinin bir bareli 69,33 dollara satılır

20.07.2021

Zərdabda karantin qaydalarının pozulduğu toy məclisləri aşkarlanıb

20.07.2021

Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Qurban bayramı münasibətilə xalqımızı təbrik edib

20.07.2021

Ermənistan XİN-in Azərbaycanı tarix və ərazi iddialarında ittiham edən açıqlaması növbəti cəfəngiyyatdır

20.07.2021

Naxçıvan istiqamətində mövqelərimiz atəşə tutulub, hərbi qulluqçumuz yaralanıb

16.07.2021

Ermənistan Naxçıvanda Azərbaycan Ordusunun mövqelərini atəşə tutub

16.07.2021

Şuşa Şəhəri Dövlət Qoruğu İdarəsinin İdarə Heyətinə sədr təyin edilib - SƏRƏNCAM

16.07.2021

Rusiya ilə Azərbaycan arasında sığorta Memorandumu imzalanıb

16.07.2021

Vətən Müharibəsi Qəhrəmanları üçün nəzərdə tutulan güzəştlər məlum olub - SİYAHI

16.07.2021

Ağdamda növbəti yeni hərbi hissənin açılışı olub

15.07.2021

Prezident İlham Əliyev Türkiyədə 15 iyul dövlət çevrilişi cəhdinin beşinci ildönümü ilə bağlı Ərdoğana məktub ünvanlayıb

15.07.2021

Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar üzrə İşçi Qrupunun növbəti iclası keçirilib

15.07.2021

Səfirlik Azərbaycan vətəndaşlarını qısa zamanda Rusiya ərazisində hüquqi vəziyyətlərini tənzimləməyə çağırıb

15.07.2021

Prezident İlham Əliyevdən Ermənistana xəbərdarlıq: Sonra gec ola bilər

15.07.2021

Şükürbəyli-Cəbrayıl-Hadrut avtomobil yolunun tikintisi davam etdirilir

15.07.2021

Azərbaycan Ordusunun Şuşa ətrafındakı mövqeləri atəşə tutulub

13.07.2021

Leyla Abdullayeva: Azərbaycanın beynəlxalq sərhədləri çərçivəsindəki ərazisinə edilən hər hansı səfər Ermənistan tərəfindən şərh belə oluna bilməz

13.07.2021

İlin ikinci yarısında qlobal neft tələbatı sutkada 4,6 milyon barel artacaq

13.07.2021

Azərbaycana gələn 31 nəfərdə "Delta" ştammı aşkarlanıb

13.07.2021

Prezident İlham Əliyev-Qlobal səhiyyə böhranı fonunda “peyvənd millətçiliyi” narahatlıq doğurur

13.07.2021

COVID-19 sertifikatları artıq “myGov”da

13.07.2021

Prezident İlham Əliyev Rusiya Federasiyasının Baş nazirinin müavinini qəbul edib

13.07.2021

Hərbi qulluqçunun özünü öldürməsi ilə bağlı cinayət işi açıldı

13.07.2021

HEYDƏR ƏLİYEV - YENİ MİLLİ İNTİBAHIN VƏ MÜSTƏQİL DÖVLƏTÇİLİYİN ƏSASINI QOYMUŞ TARİXİ LİDER

11.07.2021

İtkin düşən daha bir hərbi qulluqçunun şəhid olduğu müəyyənləşdi - Hərbi Prokurorluq

10.07.2021

DİN narkotikə qarşı təbliğat üçün vətəndaşlara müraciət edib

10.07.2021

Ermənistan Gədəbəy istiqamətində mövqelərimizi atəşə tutub - MN

10.07.2021

Azərbaycan neftinin qiyməti 77 dollara çatır

09.07.2021

Qəbul imtahanlarında bu suallar salınmayacaq 

09.07.2021

Qubadlı və Laçın rayonlarında Dövlət Sərhəd Xidmətinin iki yeni hərbi hissəsi xidməti istifadəyə verilib