Əxlaqsız qız atanın vərəsəsi olmamalıdır

14:07 / 06.03.2014

Paşa Səfərov

Vəkil, hüquqşünas-ekspert

 

Mülki Məcəlləyə görə aşağıdakı şəxslər vərəsə ola bilməzlər:

1) ləyaqətsiz vərəsələr (MM-in 1137-ci maddəsi);

2) valideynlik hüququndan məhrum edilmiş valideynlər (MM-in 1138-ci maddəsi);

3) miras qoyanın saxlanılması üzrə öhdəsinə qoyulmuş vəzifələrdən qəti surətdə boyun qaçıran şəxslər (MM-in 1138-ci maddəsi).

MM-in 1137-ci maddəsinə görə, miras qoyanın son iradəsini həyata keçirməsinə qəsdən maneə törətmiş və bununla da özünün və ya özünə yaxın şəxslərin vərəsəliyə çağırılmasına və ya miras paylarının artırılmasına kömək göstərmiş, yaxud vəsiyyət edənin vəsiyyətnamədə ifadə edilmiş son iradəsinə qarşı qəsdən cinayət və ya digər əxlaqsız hərəkət törətmiş şəxs (ləyaqətsiz vərəsə) nə qanun üzrə, nə də vəsiyyət üzrə vərəsə ola bilməz, bu şərtlə ki, həmin hallar məhkəmə tərəfindən təsdiq edilsin.

 Sözügedən normadan müəyyən olunur ki, vərəsənin miras qoyana qarşı onu vərəsəlikdən məhrum edəcək hər bir hərəkəti yalnız mirasla və onun taleyi ilə əlaqədar olmalıdır.

Həmçinin MM-in 1138-ci maddəsinə əsasən, valideynlik hüquqlarından məhrum edilmiş və mirasın açıldığı günədək bu hüquqları bərpa edilməmiş valideynlər uşaqlarının qanun üzrə vərəsələri ola bilməzlər. Miras qoyanın saxlanması üzrə öhdələrinə qoyulmuş vəzifələrdən qəti surətdə boyun qaçıran şəxslər də qanun üzrə vərəsə ola bilməzlər, bir şərtlə ki, bu hal məhkəmə tərəfindən təsdiq edilsin.

Bu normanın məzmunundan da aydın olur ki, vərəsə yalnız o halda vərəsəlikdən məhrum edilə bilər ki, o, miras qoyan üzərində qanunla nəzərdə tutulmuş valideyn vəzifələrini lazımınca yerinə yetirməsin, eyni zamanda miras qoyanın saxlanılması üçün öhdəsinə qoyulmuş vəzifədən qəti surətdə imtina etsin. Hər iki hal üçün vacib şərt olan hərəkətsizlik sırf miras qoyanla bağlıdır ki, burada alternativ bir hərəkət, yaxud hərəkətsizlik nəzərdə tutulmur.

Bəs vərəsənin miras qoyana qarşı mirasla əlaqədar olmayan digər hərəkəti (cinayət, əxlaq və s.), yaxud miras qoyana qarşı edəcəyi hərəkət, yaxud hərəkətsizlik onu mirasdan pay almaq hüququnu məhdudlaşdıra bilərmi?

Hazırda qüvvədə olan MM-ə görə vərəsənin miras qoyana qarşı mirasla əlaqədar olmayan hərəkəti (hərəkətsizliyi) mahiyyətindən asılı olmayaraq (məsələn, vərəsənin miras qoyana qarşı cinayət törətməsi və s.), yaxud onun adına, şərəfinə, ləyaqətinə, nüfuzuna xələl gətirəcək hərəkəti (məsələn, vərəsə qızın əxlaqsız həyat sürməsi və s.) onu vərəsəlikdən məhrum etmir.

Doörudur, MM-in 1137-ci maddəsində miras qoyana qarşı vərəsənin cinayət və ya əxlaqsız hərəkəti nəzərdə tutulub, lakin bu hərəkətlər ilk növbədə mirasla əlaqəlidir, sonra isə bu hərəkətlərin əhatə dairəsi müəyyən deyil. Məsələn, normada nəzərdə tutulan “əxlaqsız hərəkət”in nədən ibarət olması nə MM-də, nə də ki, digər normativ hüquqi aktda nəzərdə tutulmuşdur. Yalnız Cinayət Məcəlləsində “əxlaqsız hərəkətlər” adlı norma (maddə 153) mövcuddur ki, bunu da MM-in 1137-ci maddəsində nəzərdə tutulan “əxlaqsız hərəkət” məfhumunun tərkibinə daxil etmək uyğunsuzluq təşkil edir.

Məlumat üçün bildirək ki, vərəsənin miras qoyana qarşı mirasla əlaqədar olmayan, lakin qanuna zidd, eləcə də əxlaq normaları çərçivəsindən kənar hərəkəti (hərəkətsizliyi) çox az ölkələrin mülki qanunvericiliyində vərəsəlikdən məhrum etmə əlaməti kimi nəzərdə tutulmuşdur. Məsələn, Meksika Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 1316-cı maddəsinə görə, ...məhkəmə prosesində ər-arvadın birinin digərinə qarşı xəyanət etmə faktı müəyyən olunduqda, həmçinin qızını əxlaqsızlıqla məşğul olmağa cəlb edən valideyn vərəsəlikdən məhrum olunur.

Nəzərə alsaq ki, vərəsəlik hüququ qanunla yanaşı bərqərar olunmuş adətə də əsaslanır, o zaman vərəsənin miras qoyana qarşı, yaxud mirasla əlaqəsi olmayan edəcəyi hərəkəti (hərəkətsizliyi) nəticəsində miras qoyana mirasla əlaqədar olmayan maddi və qeyri-maddi ziyan vurması əlamətini vərəsəlik hüququndan məhrum etmə əlaməti hesab edilməlidir.

Məhz bu səbəbdən MM-də vərəsəlik hüququndan məhrum etmə halları və şəxslərin dairəsinin yenidən işlənərək bir qədər təkmilləşdirilməsi qanunvericiliyin inkişafında, ən əsası insan hüquq və azadlıqlarının müdafiəsində başlıca amil olardı.


Etiket:

Strategiya.az

Xəbərlər
06.03.2021

“Oba” marketdə biabırçılıq (FOTOLAR)

06.03.2021

Qubadlıda DSX-nin Hərbi Xəstəxanası və Mühəndis-İstehkam Mərkəzi fəaliyyətə başlayıb

06.03.2021

Azərbaycan nefti 69 dollardan baha satılır

06.03.2021

Azərbaycan qadınlarına fəxri adların verilməsi haqqında
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı

06.03.2021

Prezident İlham Əliyev 8 Mart – Beynəlxalq Qadınlar Günü münasibətilə Azərbaycan qadınlarını təbrik edib

06.03.2021

“Brent” neftinin qiyməti 69 dolları ötüb

06.03.2021

Azərbaycandakı diplomatik korpusun nümayəndələrinin Qubadlı və Laçın rayonlarına səfəri təşkil edilib

05.03.2021

Prezident İlham Əliyev: Yol çəkirik, asfalt bizim, çınqıl bizim, niyə biz xarici kredit götürməliyik?

05.03.2021

Yeni Azərbaycan Partiyasına sədr müavinləri təyin edildi

05.03.2021

Prezident İlham Əliyev: Ulu Öndərin müstəqilliklə bağlı birmənalı, qətiyyətli addımları xalq tərəfindən yüksək qiymətləndirilirdi

05.03.2021

YAP-ın Siyasi Şurası ləğv edilib

05.03.2021

Prezident İlham Əliyev YAP-ın qurultayında çıxış edib

05.03.2021

YAP-ın növbədənkənar qurultayı başlayır

04.03.2021

Türkiyə Respublikasının Prezidenti Zati-aliləri cənab Rəcəb Tayyib Ərdoğana

04.03.2021

Prezident: Azərbaycan Avrasiyanın əsas və etibarlı nəqliyyat və logistika mərkəzlərindən birinə çevrilib

04.03.2021

Əli Əsədovun sədrliyi ilə iclas keçirilib

04.03.2021

Hər mərkəz üzrə gündə təxminən 120 nəfərin peyvənd olunması nəzərdə tutulur

04.03.2021

Türkiyə dünya bazarlarına müdafiə sənayesi məhsullarının ixracını artırıb

04.03.2021

Son sutka ərzində koronavirusa yoluxanların sayı 348 mindən çox artıb

03.03.2021

General Nadim Raza: Azərbaycanın Zəfəri Pakistanda da eyni istəklə qeyd olundu

03.03.2021

Prezident İlham Əliyev: Pakistanla hərbi sahədə əməkdaşlığımız dünyada sülhün bərqərar olunmasına töhfə verəcək

03.03.2021

Koronavirus (COVID-19) infeksiyasına 319 yeni yoluxma faktı qeydə alınıb

03.03.2021

Bu məktəbdə ənənəvi dərslər bərpa olunur

03.03.2021

SİNQAPUR MÖCÜZƏSİ VƏ SİNQAPURUN "MİLLƏT ATASI"

03.03.2021

“Azeri Light” neftinin bir barreli 64,25 dollara satılır

03.03.2021

Pakistanın Baş qərargah rəisi Azərbaycanda səfərdədir

03.03.2021

İtaliya Parlamenti tərəfindən qəbul edilmiş qətnamədə Azərbaycanın minalanmış ərazilərinin xəritələrinin verilməsi tələb olunub

03.03.2021

Türkiyə və Fransa prezidentləri arasında telefon danışığı olub

02.03.2021

Müddətli həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçularının ehtiyata buraxılması barədə sərəncam verildi

02.03.2021

Hərbi qulluqçuların maaşları artırıldı - RƏSMİ

02.03.2021

Azərbaycanda koronavirusa yoluxanların sayı 300-ü keçdi

02.03.2021

Ermənistanda siyasi böhranın yeni dalğası müşahidə olunur

02.03.2021

Şuşanın dağları: tədqiqatçı sorağında

02.03.2021

Bir ay ərzində “YAŞAT” fondu tərəfindən 23 qazi xaricə müalicəyə göndərilib

02.03.2021

Azərbaycan neftinin bir barreli 65,66 dollara satılır

02.03.2021

Paşinyan Ermənistanda növbədənkənar parlament seçkilərinin keçirilməsinə hazır olduğunu deyib

02.03.2021

İran və Azərbaycan arasında yeni körpünün təməli qoyulacaq - Səfir

02.03.2021

2 MART MÜZƏFFƏR KOMANDAN NURU PAŞANIN HAQQ DÜNYASINA QOVUŞDUĞU GÜNDÜR

01.03.2021

Valentina Matviyenko: Rusiya Ermənistanın Dağlıq Qarabağla bağlı üçtərəfli Bəyanata əməl etməsinə ümid edir

01.03.2021

Zakir Həsənov Belarusun səfiri ilə hərbi əməkdaşlığın inkişaf perspektivlərini müzakirə edib

01.03.2021

Fransanın sabiq prezidenti Nikola Sarkozi üç il həbs cəzasına məhkum olunub

01.03.2021

Baş Prokurorluq: “BMS AQRO” MMC-nin vəzifəli şəxsi barəsində cinayət işi məhkəməyə göndərilib

01.03.2021

Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva “Suraxanı” gəmi-muzeyinin açılışında iştirak ediblər

01.03.2021

Qubadlıda postlar qurulub, təhlükəsizliyə nəzarət edilir - DİN

01.03.2021

Xocavənddə Ermənistan ordusunun atıb qaçdığı silah-sursat aşkarlandı

01.03.2021

Mədəniyyət naziri Türkiyədə səfərdədir

01.03.2021

Dəyərlər mövzusunda beynəlxalq konfrans keçirilib

01.03.2021

Əfv Məsələləri Komissiyasının növbəti iclasının vaxtı məlum olub

28.02.2021

Azərbaycanda 270 nəfər COVID-19-a yoluxub, 117 nəfər sağalıb, 2 nəfər vəfat edib

28.02.2021

Hərbi qulluqçumuz təhlükəsizlik qaydalarının pozulması nəticəsində həlak olub - MN