Əxlaqsız qız atanın vərəsəsi olmamalıdır

14:07 / 06.03.2014

Paşa Səfərov

Vəkil, hüquqşünas-ekspert

 

Mülki Məcəlləyə görə aşağıdakı şəxslər vərəsə ola bilməzlər:

1) ləyaqətsiz vərəsələr (MM-in 1137-ci maddəsi);

2) valideynlik hüququndan məhrum edilmiş valideynlər (MM-in 1138-ci maddəsi);

3) miras qoyanın saxlanılması üzrə öhdəsinə qoyulmuş vəzifələrdən qəti surətdə boyun qaçıran şəxslər (MM-in 1138-ci maddəsi).

MM-in 1137-ci maddəsinə görə, miras qoyanın son iradəsini həyata keçirməsinə qəsdən maneə törətmiş və bununla da özünün və ya özünə yaxın şəxslərin vərəsəliyə çağırılmasına və ya miras paylarının artırılmasına kömək göstərmiş, yaxud vəsiyyət edənin vəsiyyətnamədə ifadə edilmiş son iradəsinə qarşı qəsdən cinayət və ya digər əxlaqsız hərəkət törətmiş şəxs (ləyaqətsiz vərəsə) nə qanun üzrə, nə də vəsiyyət üzrə vərəsə ola bilməz, bu şərtlə ki, həmin hallar məhkəmə tərəfindən təsdiq edilsin.

 Sözügedən normadan müəyyən olunur ki, vərəsənin miras qoyana qarşı onu vərəsəlikdən məhrum edəcək hər bir hərəkəti yalnız mirasla və onun taleyi ilə əlaqədar olmalıdır.

Həmçinin MM-in 1138-ci maddəsinə əsasən, valideynlik hüquqlarından məhrum edilmiş və mirasın açıldığı günədək bu hüquqları bərpa edilməmiş valideynlər uşaqlarının qanun üzrə vərəsələri ola bilməzlər. Miras qoyanın saxlanması üzrə öhdələrinə qoyulmuş vəzifələrdən qəti surətdə boyun qaçıran şəxslər də qanun üzrə vərəsə ola bilməzlər, bir şərtlə ki, bu hal məhkəmə tərəfindən təsdiq edilsin.

Bu normanın məzmunundan da aydın olur ki, vərəsə yalnız o halda vərəsəlikdən məhrum edilə bilər ki, o, miras qoyan üzərində qanunla nəzərdə tutulmuş valideyn vəzifələrini lazımınca yerinə yetirməsin, eyni zamanda miras qoyanın saxlanılması üçün öhdəsinə qoyulmuş vəzifədən qəti surətdə imtina etsin. Hər iki hal üçün vacib şərt olan hərəkətsizlik sırf miras qoyanla bağlıdır ki, burada alternativ bir hərəkət, yaxud hərəkətsizlik nəzərdə tutulmur.

Bəs vərəsənin miras qoyana qarşı mirasla əlaqədar olmayan digər hərəkəti (cinayət, əxlaq və s.), yaxud miras qoyana qarşı edəcəyi hərəkət, yaxud hərəkətsizlik onu mirasdan pay almaq hüququnu məhdudlaşdıra bilərmi?

Hazırda qüvvədə olan MM-ə görə vərəsənin miras qoyana qarşı mirasla əlaqədar olmayan hərəkəti (hərəkətsizliyi) mahiyyətindən asılı olmayaraq (məsələn, vərəsənin miras qoyana qarşı cinayət törətməsi və s.), yaxud onun adına, şərəfinə, ləyaqətinə, nüfuzuna xələl gətirəcək hərəkəti (məsələn, vərəsə qızın əxlaqsız həyat sürməsi və s.) onu vərəsəlikdən məhrum etmir.

Doörudur, MM-in 1137-ci maddəsində miras qoyana qarşı vərəsənin cinayət və ya əxlaqsız hərəkəti nəzərdə tutulub, lakin bu hərəkətlər ilk növbədə mirasla əlaqəlidir, sonra isə bu hərəkətlərin əhatə dairəsi müəyyən deyil. Məsələn, normada nəzərdə tutulan “əxlaqsız hərəkət”in nədən ibarət olması nə MM-də, nə də ki, digər normativ hüquqi aktda nəzərdə tutulmuşdur. Yalnız Cinayət Məcəlləsində “əxlaqsız hərəkətlər” adlı norma (maddə 153) mövcuddur ki, bunu da MM-in 1137-ci maddəsində nəzərdə tutulan “əxlaqsız hərəkət” məfhumunun tərkibinə daxil etmək uyğunsuzluq təşkil edir.

Məlumat üçün bildirək ki, vərəsənin miras qoyana qarşı mirasla əlaqədar olmayan, lakin qanuna zidd, eləcə də əxlaq normaları çərçivəsindən kənar hərəkəti (hərəkətsizliyi) çox az ölkələrin mülki qanunvericiliyində vərəsəlikdən məhrum etmə əlaməti kimi nəzərdə tutulmuşdur. Məsələn, Meksika Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 1316-cı maddəsinə görə, ...məhkəmə prosesində ər-arvadın birinin digərinə qarşı xəyanət etmə faktı müəyyən olunduqda, həmçinin qızını əxlaqsızlıqla məşğul olmağa cəlb edən valideyn vərəsəlikdən məhrum olunur.

Nəzərə alsaq ki, vərəsəlik hüququ qanunla yanaşı bərqərar olunmuş adətə də əsaslanır, o zaman vərəsənin miras qoyana qarşı, yaxud mirasla əlaqəsi olmayan edəcəyi hərəkəti (hərəkətsizliyi) nəticəsində miras qoyana mirasla əlaqədar olmayan maddi və qeyri-maddi ziyan vurması əlamətini vərəsəlik hüququndan məhrum etmə əlaməti hesab edilməlidir.

Məhz bu səbəbdən MM-də vərəsəlik hüququndan məhrum etmə halları və şəxslərin dairəsinin yenidən işlənərək bir qədər təkmilləşdirilməsi qanunvericiliyin inkişafında, ən əsası insan hüquq və azadlıqlarının müdafiəsində başlıca amil olardı.


Etiket:

Strategiya.az

Xəbərlər
20.07.2019

İstanbulda keçirilən əməliyyat zamanı 217 cinayətkar saxlanılıb

20.07.2019

Gənc cüdoçularımız Avropa kuboku yarışına uğurla başlayıblar

20.07.2019

“Bakı-2019”-da iştirak edəcək ölkələrin nümayəndə heyətləri Atletlər Kəndində şənlik təşkil ediblər

20.07.2019

“Liverpul” Məhəmməd Salaha rekord məbləğdə məvacib təklif edir

20.07.2019

Cəlilabadda 4 evdən pul və qızıl əşyalar oğurlayan yeniyetmə saxlanılıb

20.07.2019

Britaniya tankerinin ələ keçirilməsinin kadrları yayımlandı

20.07.2019

Generallar Bakıda görüşür: qlobal təhlükəsizlik və əməkdaşlıq imkanları

20.07.2019

ATƏT-in yeni qətnaməsi: ərazi bütövlüyünə və beynəlxalq hüquqa hörmətin ifadəsi

20.07.2019

"Yeganə" şadlıq sarayında nə baş verir?

20.07.2019

Festivalın açılışına bilet alan tamaşaçıların daşınması 2 ekspress marşrut xətti üzrə həyata keçiriləcək

20.07.2019

KOBİA Koreyanın KOSME Agentliyi ilə əməkdaşlığın genişləndirilməsində maraqlıdır

20.07.2019

XXX Ümumdünya Yay Universiadasında medal qazanan Azərbaycan idmançıları və məşqçiləri üçün mükafatların məbləği müəyyən edilib

20.07.2019

Ərbildə türkiyəli diplomatı qətlə yetirən terrorçu dəstənin başçısı tutulub

20.07.2019

Kolleclərin xüsusi qabiliyyət tələb edən ixtisasları üzrə qabiliyyət imtahanları keçirilir

20.07.2019

Prezident İlham Əliyev Avropa Olimpiya Komitələrinin prezidentini qəbul edib

20.07.2019

Azərbaycanda avtomobil nəqliyyatı ilə yükdaşımalar artıb

20.07.2019

ƏDV məqsədləri üçün vergi tutulan əməliyyatın dəyəri necə müəyyən edilir?

20.07.2019

Məşhur rejissor Oliver Stoun Rusiya Prezidentindən qızının xaç atası olmağı xahiş edib

20.07.2019

“Azeri Light”ın bir barrelinin qiyməti 64 dolları ötüb

20.07.2019

Putin: Yorulsaydım, prezidentliyə namizədliyimi irəli sürməzdim

20.07.2019

Britaniya XİN: “İranın Hörmuz boğazında iki Britaniya gəmisini saxlamağından son dərəcə narahatlıq keçiririk”

20.07.2019

Pyer Rişar Yessentuki kinofestivalının fəxri qonağı olacaq

20.07.2019

Rezidenturaya qəbul üzrə 181 namizəd ixtisas seçimi ərizəsini təsdiqləyib
 

20.07.2019

Mərkəzi Bank 150 milyon manat cəlb edir

20.07.2019

İşə qəbul imtahanlarında növbəti yüksək bal toplayan namizədlər

20.07.2019

İki ölkə niyə Bakıda keçiriləcək EYOF-da iştirak etməyəcək? - SƏBƏBLƏR

20.07.2019

Hər kəs qocalır – Əyləncə, yoxsa təhlükə?  - VİDEO

20.07.2019

Pompeo Trampın İranla danışıqlara hazır olduğunu təsdiqləyib

20.07.2019

Azərbaycan və İran birgə peyk layihəsi ilə bağlı müzakirələr aparır - Nazir

20.07.2019

Neft yenidən bahalaşıb

20.07.2019

PSJ-dən Mbappeyə yeni müqavilə - gedəcəyindən çəkinir

20.07.2019

Titrəyən Merkel təcili məzuniyyətə çıxır 

20.07.2019

Artıq sarı zolaqlar qüvvədə - Bu yollarda diqqətli olun! (SİYAHI)

20.07.2019

Atəşkəs rejimi 19 dəfə pozulub

20.07.2019

“Artıq ödənilmiş vergilərin, faizlərin və maliyyə sanksiyalarının vergi ödəyicisinə qaytarılması Qaydaları”nda dəyişiklik edilib

20.07.2019

Bu gün hava dəniz istirahəti üçün əlverişsiz olacaq

20.07.2019

Hövsanda dava: Bıçaqlanan var

20.07.2019

“Atletiko” və “Barselona” arasında Qrizmann davası böyüdü

20.07.2019

Azərbaycanın dövlət büdcəsinə 6 ayda daxilolmalar 10 milyard manatı keçib

20.07.2019

FHN Şirvandakı kütləvi zəhərlənmə ilə bağlı məlumat yayıb

20.07.2019

Bu gün Ukraynada növbədənkənar parlament seçkiləri ilə bağlı sükut günüdür

20.07.2019

Leyla Abdullayeva: Ölkəmizin hazırda Ermənistan silahlı qüvvələrinin hərbi işğalı altında olan Dağlıq Qarabağ bölgəsi dünyanın heç bir suveren dövləti tərəfindən tanınmır

20.07.2019

Səudiyyə Ərəbistanı ölkədə ABŞ hərbi kontingentinin yerləşdirilməsinə hazırlaşır

20.07.2019

"Yuventus" 9 nömrəni kimə saxlayıb?

20.07.2019

İyulun 22-nə dolların məzənnəsi 

20.07.2019

Yasmal polisi reyd keçirdi: 45 avtomobil saxlanıldı - SƏBƏB

19.07.2019

DİM II və III ixtisas qrupları üzrə iyulun 7-də keçirilmiş qəbul imtahanlarının nəticələrini açıqlayıb 

19.07.2019

İnzibati və kommersiya məhkəmələrinin olacağı şəhərlər müəyyənləşdi - SİYAHI

19.07.2019

UEFA-dan "Fənərbaxça"ya sanksiya

19.07.2019

Dövlət Neft Fondunun büdcəsinin icrası təsdiq edilib