Əxlaqsız qız atanın vərəsəsi olmamalıdır

14:07 / 06.03.2014

Paşa Səfərov

Vəkil, hüquqşünas-ekspert

 

Mülki Məcəlləyə görə aşağıdakı şəxslər vərəsə ola bilməzlər:

1) ləyaqətsiz vərəsələr (MM-in 1137-ci maddəsi);

2) valideynlik hüququndan məhrum edilmiş valideynlər (MM-in 1138-ci maddəsi);

3) miras qoyanın saxlanılması üzrə öhdəsinə qoyulmuş vəzifələrdən qəti surətdə boyun qaçıran şəxslər (MM-in 1138-ci maddəsi).

MM-in 1137-ci maddəsinə görə, miras qoyanın son iradəsini həyata keçirməsinə qəsdən maneə törətmiş və bununla da özünün və ya özünə yaxın şəxslərin vərəsəliyə çağırılmasına və ya miras paylarının artırılmasına kömək göstərmiş, yaxud vəsiyyət edənin vəsiyyətnamədə ifadə edilmiş son iradəsinə qarşı qəsdən cinayət və ya digər əxlaqsız hərəkət törətmiş şəxs (ləyaqətsiz vərəsə) nə qanun üzrə, nə də vəsiyyət üzrə vərəsə ola bilməz, bu şərtlə ki, həmin hallar məhkəmə tərəfindən təsdiq edilsin.

 Sözügedən normadan müəyyən olunur ki, vərəsənin miras qoyana qarşı onu vərəsəlikdən məhrum edəcək hər bir hərəkəti yalnız mirasla və onun taleyi ilə əlaqədar olmalıdır.

Həmçinin MM-in 1138-ci maddəsinə əsasən, valideynlik hüquqlarından məhrum edilmiş və mirasın açıldığı günədək bu hüquqları bərpa edilməmiş valideynlər uşaqlarının qanun üzrə vərəsələri ola bilməzlər. Miras qoyanın saxlanması üzrə öhdələrinə qoyulmuş vəzifələrdən qəti surətdə boyun qaçıran şəxslər də qanun üzrə vərəsə ola bilməzlər, bir şərtlə ki, bu hal məhkəmə tərəfindən təsdiq edilsin.

Bu normanın məzmunundan da aydın olur ki, vərəsə yalnız o halda vərəsəlikdən məhrum edilə bilər ki, o, miras qoyan üzərində qanunla nəzərdə tutulmuş valideyn vəzifələrini lazımınca yerinə yetirməsin, eyni zamanda miras qoyanın saxlanılması üçün öhdəsinə qoyulmuş vəzifədən qəti surətdə imtina etsin. Hər iki hal üçün vacib şərt olan hərəkətsizlik sırf miras qoyanla bağlıdır ki, burada alternativ bir hərəkət, yaxud hərəkətsizlik nəzərdə tutulmur.

Bəs vərəsənin miras qoyana qarşı mirasla əlaqədar olmayan digər hərəkəti (cinayət, əxlaq və s.), yaxud miras qoyana qarşı edəcəyi hərəkət, yaxud hərəkətsizlik onu mirasdan pay almaq hüququnu məhdudlaşdıra bilərmi?

Hazırda qüvvədə olan MM-ə görə vərəsənin miras qoyana qarşı mirasla əlaqədar olmayan hərəkəti (hərəkətsizliyi) mahiyyətindən asılı olmayaraq (məsələn, vərəsənin miras qoyana qarşı cinayət törətməsi və s.), yaxud onun adına, şərəfinə, ləyaqətinə, nüfuzuna xələl gətirəcək hərəkəti (məsələn, vərəsə qızın əxlaqsız həyat sürməsi və s.) onu vərəsəlikdən məhrum etmir.

Doörudur, MM-in 1137-ci maddəsində miras qoyana qarşı vərəsənin cinayət və ya əxlaqsız hərəkəti nəzərdə tutulub, lakin bu hərəkətlər ilk növbədə mirasla əlaqəlidir, sonra isə bu hərəkətlərin əhatə dairəsi müəyyən deyil. Məsələn, normada nəzərdə tutulan “əxlaqsız hərəkət”in nədən ibarət olması nə MM-də, nə də ki, digər normativ hüquqi aktda nəzərdə tutulmuşdur. Yalnız Cinayət Məcəlləsində “əxlaqsız hərəkətlər” adlı norma (maddə 153) mövcuddur ki, bunu da MM-in 1137-ci maddəsində nəzərdə tutulan “əxlaqsız hərəkət” məfhumunun tərkibinə daxil etmək uyğunsuzluq təşkil edir.

Məlumat üçün bildirək ki, vərəsənin miras qoyana qarşı mirasla əlaqədar olmayan, lakin qanuna zidd, eləcə də əxlaq normaları çərçivəsindən kənar hərəkəti (hərəkətsizliyi) çox az ölkələrin mülki qanunvericiliyində vərəsəlikdən məhrum etmə əlaməti kimi nəzərdə tutulmuşdur. Məsələn, Meksika Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 1316-cı maddəsinə görə, ...məhkəmə prosesində ər-arvadın birinin digərinə qarşı xəyanət etmə faktı müəyyən olunduqda, həmçinin qızını əxlaqsızlıqla məşğul olmağa cəlb edən valideyn vərəsəlikdən məhrum olunur.

Nəzərə alsaq ki, vərəsəlik hüququ qanunla yanaşı bərqərar olunmuş adətə də əsaslanır, o zaman vərəsənin miras qoyana qarşı, yaxud mirasla əlaqəsi olmayan edəcəyi hərəkəti (hərəkətsizliyi) nəticəsində miras qoyana mirasla əlaqədar olmayan maddi və qeyri-maddi ziyan vurması əlamətini vərəsəlik hüququndan məhrum etmə əlaməti hesab edilməlidir.

Məhz bu səbəbdən MM-də vərəsəlik hüququndan məhrum etmə halları və şəxslərin dairəsinin yenidən işlənərək bir qədər təkmilləşdirilməsi qanunvericiliyin inkişafında, ən əsası insan hüquq və azadlıqlarının müdafiəsində başlıca amil olardı.


Etiket:

Strategiya.az

Xəbərlər
26.03.2019

FHN: Yanğının söndürülməsində iştirak edən mülki geyimli şəxslər səhər növbədən çıxan əməkdaşlardır

26.03.2019

Yeni çəkilən yol çökdü - VİDEO

26.03.2019

Nizami rayonundakı ticarət mərkəzində baş vermiş yanğın söndürülüb

26.03.2019

Narkotiklə tutulan şəxslərin oğurluq etdikləri də aşkarlanıb

26.03.2019

MDB Sərhəd Qoşunları komandanları Daşkənddə bir araya gələcəklər

26.03.2019

Anadolu agentliyi bələdiyyə seçkilərinə aid xəbərləri 2500 KİV ilə paylaşacaq

26.03.2019

Yanğın sahəsi 2 hektardan artıqdır - Son xəbər

26.03.2019

Prezident Bakı metropoliteninin yenidən qurulan “Bakmil” stansiyasında yaradılan şəraitlə tanış olub

26.03.2019

Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankı Azərbaycana dəstək verəcək

26.03.2019

Çin Colan təpələrinin statusunun dəyişdirilməsinə etiraz edir

26.03.2019

Zabratda avtomobil piyadanı vurub

26.03.2019

Bayramdan sonra ilk iş gününün havası

26.03.2019

Ticarət mərkəzində güclü yanğın dönərxanadan başlayıb - TƏFƏRRÜAT 

26.03.2019

Nazirlik: Ticarət mərkəzində gizli yanğın və tüstülənmə mənbələrini aşkar etmək üçün söküntü işləri aparılır

26.03.2019

Nur-Sultan şəhərində ağır yol qəzası baş verib

26.03.2019

Səhiyyə Nazirliyi: Ticarət mərkəzindəki yanğınla bağlı iki sahibkarın səhhəti pisləşib

26.03.2019

Türkiyədə qayığın batması nəticəsində dörd nəfər ölüb

26.03.2019

Yoşihide Suqa: Hökumət yeni dövrün adını təklif edən şəxsin kimliyini açıqlamayacaq

26.03.2019

Yanğında FHN əməkdaşı xəsarət aldı

26.03.2019

Gömrükdə siqaret və spirtli içkilər aşkar olunub

26.03.2019

FHN: Ticarət mərkəzindəki yanğının yayılmasının qarşısı alınıb, 3 helikopter cəlb olunub

26.03.2019

Mourinyodan Zidana məsləhət

26.03.2019

Qara Qarayev prospekti istiqamətində avtobuslar marşrut xətti üzrə hərəkət edir

26.03.2019

M.Ə.Sabirin yubiley günlərində gördüyüm Şamaxılı ziyalı-Fəxrəddin Orxan müəllim

26.03.2019

Şəki sakinlərindən narkotik vasitə götürülüb 

26.03.2019

İsrail Qəzzanı bombaladı

26.03.2019

Aqolli rəsmən ABŞ klubunda - "Oynamaq üçün səbirsizlənirəm"

26.03.2019

Əli Həsənovun əsərləri Buxarestdə rumın dilində nəşr edilib

26.03.2019

Fövqəladə hallar naziri yanğın baş verən əraziyə gəlib

26.03.2019

"Diqlas" ticarət mərkəzində baş verən yanğının söndürülməsi işləri davam etdirilir

26.03.2019

"Diqlas" ticarət mərkəzində baş vermiş yanğınla əlaqədar olaraq...

26.03.2019

Göyərtəsində bomba olması barədə məlumat daxil olan təyyarə aeroporta enib

26.03.2019

Cəbhədən son xəbər

26.03.2019

Bakıda ticarət mərkəzində güclü yanğın baş verib - VİDEO

26.03.2019

İşlədikləri kafeni taladılar

26.03.2019

WBC türkiyəli boksçunun şikayətinə müsbət cavab verib

26.03.2019

Balakəndə 3 otaqlı ev yanıb

26.03.2019

Yeraltı təkanlar səbəbindən təhsil müəssisələrinin işi iki günlük dayandırılıb

26.03.2019

Şiraz şəhərində sel və daşqınlar nəticəsində 68 nəfər ölüb - Video

26.03.2019

ABŞ dövlət katibi Azərbaycan xalqını Novruz bayramı münasibətilə təbrik edib

26.03.2019

İtmiş uşağı yol polisləri tapdı

26.03.2019

Bərdə stadionuna sığınan iki qız uşağı və tənha ana - FOTO

26.03.2019

Sumqayıtın "başsız" məktəbləri - ARAŞDIRMA

26.03.2019

Türkiyə öz meydanında Moldova millisini böyük hesabla məğlub edib

26.03.2019

Nikola Yurçeviç: Bu gün futbolçulardan razı qaldım

26.03.2019

ƏDL-in Baş katibi: ABŞ Prezidentinin Colan təpələri ilə bağlı bəyanatı etibarsızdır

25.03.2019

Tramp İsrailin Qolan yüksəklikləri üzərində suverenliyini tanıyıb

25.03.2019

İranda baş verən təbii fəlakət Şiraz şəhərinə böyük ziyan vurub

25.03.2019

Muxtar respublikanın paytaxtına və bölgələrinə qar yağıb

25.03.2019

Vətəndaşların şəxsiyyət vəsiqəsi ilə qarşılıqlı səfər etməsi müzakirə olunur